DIH-29/2014

PREZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW Strona 1 z 9 DIH-023-25(4)/14/AnŁ Warszawa, 23 kwietnia 2014 r. DECYZJA DIH-1/29/2014 Na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 z późn. zm.), art. 1 ust. 3 i art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o Inspekcji Handlowej (t.j. Dz. U. z 2014 r. poz. 148) oraz art. 40a ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno- spoŜywczych (Dz. U. z 2005 r. Nr 187, poz. 1577 z późn. zm.), Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, po rozpatrzeniu odwołania złoŜonego przez przedsiębiorcę Eleonorę Prochotę prowadzącą działalność gospodarczą pod nazwą Prochota Eleonora Gastronomia Hurt Detal w Lasowicach Wielkich od decyzji nr 11/2014 Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej w Opolu z dnia 20 lutego 2014 r. (nr akt: śNG.8361.280.2013, śNG.8361.323.2013), którą wymierzono temu przedsiębiorcy karę pienięŜną w wysokości 1300,00 zł (słownie: jeden tysiąc trzysta złotych 00/100) z tytułu wprowadzenia do obrotu dwóch partii środków spoŜywczych zafałszowanych, tj.: • aromatyzowanego napoju winnego owocowego „Pokuta” alk. 9% obj., w ilości 216 sztuk, o wartości 719 zł, wyprodukowanego przez „KampaREX” Sp. z o.o., Wytwórnia i Rozlewnia Win, ul. Wrzosowa 1, Kamieńsk k/Radomska. Zakład Produkcyjny Nr 2, ul. Z. Sobieszczańskiego 15, Szczytno, • aromatyzowanego napoju winnego owocowego o smaku wiśniowym „Górska Wiśnia Mocna” alk. 10% obj., w ilości 624 sztuki, o wartości 2.964 zł, wyprodukowanego przez „KampaREX” Sp. z o.o., Sp. k., ul. Wrzosowa 1, Kamieńsk k/Radomska, utrzymuje w mocy zaskarŜoną decyzję . UZASADNIENIE W dniach 27-28 sierpnia i 3 września 2013 r. inspektorzy reprezentujący Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej w Opolu – zwanego dalej równieŜ „ Opolskim WIIH ” – przeprowadzili kontrolę w Hurtowni Piwa Wina i Napojów, 46-282 Lasowice Wielkie 95B, naleŜącej do przedsiębiorcy Eleonory Prochoty prowadzącej działalność gospodarczą pod nazwą Prochota Eleonora Gastronomia Hurt Detal w Lasowicach Wielkich – zwanej dalej równieŜ „ stroną ”. Zakres tematyczny kontroli obejmował w szczególności kontrolę jakości handlowej oraz prawidłowości oznakowania wyrobów winiarskich. W toku kontroli pobrano do badań laboratoryjnych m.in. próbki: • aromatyzowanego napoju winnego owocowego „Pokuta” alk. 9% obj., w ilości 216 sztuk, o wartości 719 zł, zwanego dalej: „ aromatyzowanym napojem winnym „Pokuta”, Strona 2 z 9 wyprodukowanego przez „KampaREX” Sp. z o.o., Wytwórnia i Rozlewnia Win, ul. Wrzosowa 1, Kamieńsk k/Radomska. Zakład Produkcyjny Nr 2, ul. Z. Sobieszczańskiego 15, Szczytno, • aromatyzowanego napoju winnego owocowego o smaku wiśniowym „Górska Wiśnia Mocna” alk. 10% obj., w ilości 624 sztuki, o wartości 2.964 zł, zwanego dalej: „ aromatyzowanym napojem winnym „Górska Wiśnia Mocna”, wyprodukowanego przez „KampaREX” Sp. z o.o., Sp. k., ul. Wrzosowa 1, Kamieńsk k/Radomska. Jednocześnie pobrano próbki kontrolne ww. napojów, które zabezpieczono i oddano pod dozór przedstawiciela kontrolowanego przedsiębiorcy. PowyŜsze udokumentowano w protokole kontroli z dnia 3 września 2013 r., nr akt kontroli śNG.8361.280/2013 oraz protokole pobrania próbki nr 084946 z dnia 28 sierpnia 2013 r. Badania próbek napojów przeprowadzone w Laboratorium Kontrolno-Analitycznym Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Olsztynie wykazały: • w przypadku aromatyzowanego napoju winnego „Pokuta” – obecność kwasu sorbowego i jego soli w ilości 47 mg/l (niepewność wyniku 6 mg/l) niezadeklarowanego w oznakowaniu produktu oraz obniŜoną zawartość alkoholu w odniesieniu do deklaracji na opakowaniu, tj. stwierdzono 7% (niepewność wyniku 0,2 %), a deklarowano 9% obj., • w przypadku aromatyzowanego napoju winnego „Górska Wiśnia Mocna” – obecność kwasu benzoesowego i jego soli w ilości 171 mg/l (niepewność wyniku 27 mg/l) niezadeklarowanego w oznakowaniu produktu oraz obniŜoną zawartość alkoholu w odniesieniu do deklaracji na opakowaniu, tj. stwierdzono 6,6% (niepewność wyniku 0,2 %), a deklarowano 10% obj. PowyŜsze udokumentowano w sprawozdaniach z badań laboratoryjnych z dnia 9 września 2013 r. nr 317/2013 i nr 315/2013. Strona została zapoznana z wynikami badań laboratoryjnych w toku ponownej kontroli przeprowadzonej w dniach 30 września i 1 października 2013 r. (protokół kontroli z dnia 1 października 2013 r., nr akt śNG.8361.323.2013). Pismem z dnia 4 października 2013 r. strona poinformowała, iŜ rezygnuje z przysługującego jej prawa do zbadania próbek kontrolnych ww. aromatyzowanych napojów winnych. Ponadto poinformowała o zwrocie zakwestionowanych produktów na adres dostawcy. W związku z negatywnym wynikiem badań laboratoryjnych napoju, Opolski WIIH na podstawie art. 34 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o Inspekcji Handlowej (Dz. U. z 2014 r. poz. 148) wystosował w dniu 16 października 2013 r. wystąpienie pokontrolne do producenta. W odpowiedzi z dnia 29 października 2013 r. producent oświadczył, Ŝe wycofał ze sprzedaŜy asortyment, w którym stwierdzono nieprawidłowości i zapewnił, Ŝe obecnie jego produkty odpowiadają deklaracji podanej na opakowaniu jednostkowym. Mając na uwadze stwierdzone nieprawidłowości, pismem z dnia 22 stycznia 2014 r. Opolski WIIH zawiadomił stronę o wszczęciu postępowania administracyjnego w celu wydania decyzji administracyjnej w zakresie wymierzenia kary pienięŜnej na podstawie art. 40a ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno- spoŜywczych (Dz. U. z 2005 r. Nr 187, poz. 1577 z późn. zm.), zwanej dalej „ ustawą o Strona 3 z 9 jakości handlowej ”, za wprowadzenie do obrotu ww. aromatyzowanych napojów winnych. Jednocześnie organ poinformował stronę, Ŝe przed wydaniem rozstrzygnięcia kończącego postępowanie w sprawie przysługuje jej prawo do zapoznania się z aktami sprawy, a takŜe wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych Ŝądań. Strona pismem z dnia 31 stycznia 2014 r. zgłosiła zastrzeŜenia co do zasadności wymierzenia kary pienięŜnej oraz zwróciła się z prośbą o anulowanie kary. Podniosła, Ŝe prowadzi róŜnorodną działalność gospodarczą, a obroty ze sprzedaŜy kwestionowanych napojów stanowiły znikomy ułamek obrotów za rok 2012. Ponadto strona stwierdziła, Ŝe wprowadzając wina do sprzedaŜy jako hurtownia nie jest w stanie wykryć nieprawidłowości. Strona załączyła do pisma stanowisko producenta ww. aromatyzowanych napojów winnych, który wyjaśnił, Ŝe zaistniałe nieprawidłowości wynikały z niezachowania naleŜytych ostroŜności, a nie z celowego działania. Niezgodność związana z niŜszą zawartością alkoholu wynikła z metodyki zastosowanej do oznaczania zawartości alkoholu oraz błędu ludzkiego, zaś obecność niezadeklarowanych konserwantów wynikła z lekkomyślności i zaniedbania pracowników oraz braku odpowiedniego nadzoru, obecność benzoesanu sodu mogła wyniknąć z pozostałości w rurach rozlewniczych. Po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego, decyzją nr 11/2014 z dnia 20 lutego 2014 r. (nr akt: śNG.8361.280.2013, śNG.8361.323.2013), Opolski WIIH, na podstawie art. 40a ust. 1 pkt 4 ustawy o jakości handlowej, wymierzył stronie karę pienięŜną w wysokości 1300,00 zł (słownie: jeden tysiąc trzysta złotych 00/100) z tytułu wprowadzenia do obrotu dwóch partii aromatyzowanych napojów winnych „Pokuta” oraz „Górska Wiśnia Mocna” zafałszowanych oraz nieodpowiadających wymaganiom jakości handlowej z uwagi na obecność niezadeklarowanych na etykiecie środków konserwujących i zaniŜoną zawartość alkoholu. Pismem z dnia 5 marca 2014 r. strona złoŜyła do Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów – zwanego dalej równieŜ „Prezesem UOKiK” – odwołanie od wymienionej decyzji Opolskiego WIIH. Strona zaskarŜyła decyzję w całości uznając ją za raŜąco niesprawiedliwą i zarzucając naruszenie przepisów: 1) art. 7 i art. 77 Kpa przez nienaleŜyte wyjaśnienie całokształtu stanu faktycznego w sprawie polegające na zaniechaniu zbadania, czy śladowa obecność środka konserwującego stanowi następstwo pozostałości w rurach rozlewniczych producenta napojów, w których rozlewany bywa takŜe inny asortyment alkoholowy; 2) art. 40a ust. 5 ustawy o jakości handlowej poprzez ustalenie, Ŝe zachowaniu strony naleŜy przypisać średni stopień szkodliwości społecznej oraz średni stopień zawinienia jako podstawa kary przy jednoczesnym braku naleŜytego uzasadnienia tej okoliczności. Stawiając powyŜsze zarzuty, strona wniosła o uchylenie zaskarŜonej decyzji i umorzenie postępowania, ewentualnie o uchylenie zaskarŜonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania pierwszej instancji. Pismem z dnia 25 marca 2014 r. Prezes UOKiK poinformował stronę, iŜ przed wydaniem rozstrzygnięcia kończącego postępowanie w sprawie, stronie biorącej udział w postępowaniu administracyjnym przysługuje, na podstawie art. 10 Kpa, prawo do zapoznania się z aktami sprawy, a takŜe wypowiedzenia się, co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych Ŝądań. Strona nie skorzystała z przysługujących jej uprawnień. Strona 4 z 9 Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów zwaŜył, co następuje. Wprowadzane do obrotu artykuły rolno-spoŜywcze, w myśl art. 4 ust. 1 ustawy o jakości handlowej, powinny spełniać wymagania w zakresie jakości handlowej, jeŜeli w przepisach o jakości handlowej zostały określone takie wymagania, oraz dodatkowe wymagania dotyczące tych artykułów, jeŜeli ich spełnienie zostało zadeklarowane przez producenta. Jakość handlowa, jak stanowi art. 3 pkt 5 tej ustawy, to cechy artykułu rolno- spoŜywczego dotyczące m.in. jego właściwości organoleptycznych i fizykochemicznych w zakresie technologii produkcji, wielkości lub masy oraz wymagania wynikające ze sposobu produkcji, opakowania, prezentacji i oznakowania, nieobjęte wymaganiami sanitarnymi, weterynaryjnymi lub fitosanitarnymi. Ustawa ta definiuje równieŜ w art. 3 pkt 10 pojęcie artykułu rolno-spoŜywczego zafałszowanego, czyli produktu, którego skład jest niezgodny z przepisami dotyczącymi jakości handlowej poszczególnych artykułów rolno-spoŜywczych, albo w którym zostały wprowadzone zmiany, w tym zmiany dotyczące oznakowania, mające na celu ukrycie jego rzeczywistego składu lub innych właściwości, jeŜeli niezgodności te lub zmiany w istotny sposób naruszają interesy konsumentów, w szczególności jeŜeli m.in. w oznakowaniu podano niezgodne z prawdą dane w zakresie składu. Rozporządzenie (WE) nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiające ogólne zasady i wymagania prawa Ŝywnościowego, powołujące Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa śywności oraz ustanawiające procedury w zakresie bezpieczeństwa Ŝywności (Dz. U. L 31 z 01.02.2002, s. 1, z późn. zm.), zwane dalej „ rozporządzeniem nr 178/2002 ”, do którego odwołuje się ustawa o jakości handlowej w art. 1 ust. 3, stwierdza, Ŝe stosuje się je do wszystkich etapów produkcji, przetwarzania i dystrybucji Ŝywności i pasz. W myśl art. 17 ust. 1 tego rozporządzenia, podmioty działające na rynku spoŜywczym i pasz zapewniają, na wszystkich etapach produkcji, przetwarzania i dystrybucji w przedsiębiorstwach będących pod ich kontrolą, zgodność tej Ŝywności lub pasz z wymogami prawa Ŝywnościowego właściwymi dla ich działalności i kontrolowanie przestrzegania tych wymogów. W świetle przepisów prawa zawartych w ustawie z dnia 12 maja 2011 r. o wyrobie i rozlewie wyrobów winiarskich, obrocie tymi wyrobami i organizacji rynku wina (Dz. U. Nr 120, poz. 690 z późn. zm.), aromatyzowane napoje winne owocowe naleŜą do napojów alkoholowych z grupy fermentowanych napojów winiarskich (art. 3 ust. 1 lit. n)). Jak stanowi przepis § 19 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 10 lipca 2007 r. w sprawie znakowania środków spoŜywczych (Dz. U. Nr 137, poz. 966 z późn. zm.), w oznakowaniu napojów alkoholowych w opakowaniach zawierających powyŜej 1,2 % objętościowych alkoholu, podaje się informację o nominalnej mocy tego napoju oznaczonej w temperaturze 20 °C, wyraŜoną w procentach objętościowych. Zgodnie z załącznikiem nr 5 do tego rozporządzenia, w przypadku fermentowanych napojów winiarskich dopuszczalna tolerancja przy znakowaniu nominalnej mocy alkoholu wynosi ± 1 %. Podawanie wykazu składników w oznakowaniu napojów winnych nie jest obowiązkowe (§ 5 ust. 2a pkt 6 ww. rozporządzenia w sprawie znakowania środków spoŜywczych), jednakŜe w przypadku dobrowolnego podania tej informacji, musi ona być Strona 5 z 9 prawdziwa i nie wprowadzać konsumentów w błąd. Niewymienienie w wykazie składników zawartości substancji konserwującej w produkcie moŜe być uznane za zafałszowanie w świetle art. 3 pkt 10 ustawy o jakości handlowej. Ustawa o jakości handlowej stanowi w art. 40a ust. 1 pkt 3, Ŝe kaŜdy, kto wprowadza do obrotu artykuły rolno-spoŜywcze nieodpowiadające jakości handlowej określonej w przepisach o jakości handlowej lub deklarowanej przez producenta w oznakowaniu tych artykułów, podlega karze pienięŜnej w wysokości do pięciokrotnej wartości korzyści majątkowej uzyskanej lub która mogłaby zostać uzyskana przez wprowadzenie tych artykułów rolno-spoŜywczych do obrotu, nie niŜszej jednak niŜ 500 zł. Z kolei kaŜdy, kto wprowadza do obrotu artykuły rolno-spoŜywcze zafałszowane, podlega karze pienięŜnej w wysokości nie wyŜszej niŜ 10 % przychodu osiągniętego w roku rozliczeniowym poprzedzającym rok nałoŜenia kary, nie niŜszej jednak niŜ 1.000 zł. Ustalając wysokość kary pienięŜnej, wojewódzki inspektor Inspekcji Handlowej uwzględnia, na mocy art. 40a ust. 5 ustawy o jakości handlowej, stopień szkodliwości czynu, stopień zawinienia, zakres naruszenia, dotychczasową działalność podmiotu działającego na rynku artykułów rolno-spoŜywczych i wielkość jego obrotów. W niniejszej sprawie, Opolski WIIH prawidłowo ustalił na podstawie badań laboratoryjnych, Ŝe próbki z dwóch partii napojów winnych „Pokuta” i „Górska Wiśnia Mocna” zawierały substancje konserwujące, których nie wymieniono w wykazie składników na etykietach (napój „Pokuta” zawierał kwas sorbowy i jego sole w ilości 47 mg/l przy niepewności wyniku 6 mg/l, zaś napój „Górska Wiśnia Mocna” zawierał kwas benzoesowy i jego sole w ilości 171 mg/l przy niepewności wyniku 27 mg/l), ponadto obie próbki posiadały obniŜoną zawartość alkoholu w odniesieniu do deklaracji na opakowaniu (napój „Pokuta” zamiast 9% obj. zawierał 7% przy niepewności wyniku 0,2% i tolerancji ± 1%, natomiast napój „Górska Wiśnia Mocna” zamiast 10% obj. zawierał 6,6% przy niepewności wyniku 0,2 i tolerancji ± 1 %). W związku ze stwierdzonymi nieprawidłowościami, Opolski WIIH wymierzył w drodze decyzji karę pienięŜną przedsiębiorcy Eleonorze Prochocie prowadzącej działalność gospodarczą pod nazwą Prochota Eleonora Gastronomia Hurt Detal w Lasowicach Wielkich, to jest przedsiębiorcy, który wprowadził do obrotu w swojej hurtowni ww. artykuły rolno- spoŜywcze zafałszowane oraz o niewłaściwej jakości handlowej. W opinii Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów ustalenia kontroli wskazywały na popełnienie czynu opisanego w art. 40a ust. 1 pkt 4 ustawy o jakości handlowej, a więc były podstawą do wymierzenia kary określonej w tym przepisie. W pierwszym punkcie odwołania strona podniosła zarzut naruszenia przepisu art. 7 i art. 77 Kpa przez nienaleŜyte wyjaśnienie całokształtu stanu faktycznego w sprawie polegające na zaniechaniu zbadania, czy śladowa obecność środka konserwującego w postaci benzoesanu sodu stanowi następstwo pozostałości w rurach rozlewniczych producenta napojów, w których rozlewany bywa takŜe inny asortyment alkoholowy. Zarzut ten nie zasługuje w opinii Prezesa UOKiK na uwzględnienie, poniewaŜ wyjaśnienie wskazanej przez stronę okoliczności nie było potrzebne do stwierdzenia, Ŝe napój winny owocowy zawierający w składzie niezadeklarowany benzoesan sodu w ilości 171 mg/l Strona 6 z 9 był produktem zafałszowanym w rozumieniu art. 3 pkt 10 ustawy o jakości handlowej. NiezaleŜnie bowiem od przyczyny wystąpienia ww. nieprawidłowości, rzeczywisty skład obydwu kontrolowanych partii napojów winnych nie odpowiadał informacji przedstawionej konsumentom na etykiecie zarówno pod względem wykazu składników, jak i zawartości alkoholu (mocy). Ponadto zastosowanie w nazwie handlowej napoju winnego „Górska Wiśnia Mocna” określenia „mocna”, gdy rzeczywista zawartość alkoholu wynosiła 6,6% obj., zamiast deklarowanej 10% obj., równieŜ mogło wprowadzić konsumentów w błąd i stanowiło o zafałszowaniu tego produktu. Z pewnością teŜ nie moŜna uznać, Ŝe stwierdzona w produkcie zawartość konserwantu była obecnością śladową, jak uwaŜa strona. Zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiej i Rady (WE) nr 1333/2008 z dnia 16 grudnia 2008 r. w sprawie dodatków do Ŝywności (Dz. U. L 354 z 31.12.2008, s. 16, z późn. zm.), część E załącznika II, do napojów alkoholowych o zawartości alkoholu poniŜej 15% dozwolony jest dodatek kwasu benzoesowego – benzoesanów do maksymalnego poziomu 200 mg/l. Ujawniony w napoju winnym „Górska Wiśnia Mocna” kwas benzoesowy i jego sole (tj. benzoesany) był zatem na poziomie zbliŜonym do maksymalnej dawki, bez wątpienia pełnił więc funkcję konserwującą w wyrobie końcowym. W drugim punkcie odwołania strona postawiła zarzut naruszenia przepisu art. 40a ust. 5 ustawy o jakości handlowej poprzez ustalenie, Ŝe zachowaniu strony naleŜy przypisać średni stopień szkodliwości społecznej oraz średni stopień zawinienia jako podstawa kary przy jednoczesnym braku naleŜytego uzasadnienia tej okoliczności Prezes UOKiK zwaŜył, Ŝe przesłanki do wymierzenia kary pienięŜnej, określone w art. 40a ust. 5 ustawy o jakości handlowej, nie mają wpływu na sam fakt wymierzenia tej kary na podstawie art. 40a ust. 1 pkt 4 ustawy o jakości handlowej, poniewaŜ karze podlega kaŜdy podmiot, który dopuścił się stypizowanego w tym przepisie czynu. Ponadto z treści ww. przepisów nie wynika konieczność stopniowania przesłanek, które organ obowiązany jest wziąć pod uwagę przy wymierzaniu kary pienięŜnej ani określenia dla przedsiębiorcy „wzorca zachowań”, jak tego chce strona. Postępując zgodnie z zasadami Kodeksu postępowania administracyjnego, w tym art. 11, organ administracji powinien uzasadnić decyzję tak, by przekonać stronę o słuszności podjętego rozstrzygnięcia i wyjaśnić zasadność przesłanek, którymi kierują się przy załatwieniu sprawy, aby w ten sposób, w miarę moŜności, doprowadzić do wykonania przez stronę decyzji bez potrzeby stosowania środków przymusu. W zaskarŜonej decyzji Opolski WIIH obszernie wyjaśnił powody, dla których podjął przedstawione w niej rozstrzygnięcie oraz rozwaŜył wszystkie ustawowe przesłanki do wymierzenia kary. Prezes UOKiK zgadza się ze stanowiskiem organu pierwszej instancji, w tym dotyczącym stopnia szkodliwości czynu i stopnia zawinienia. Obecność w przedmiotowych napojach winnych substancji konserwujących (kwasu sorbowego i jego soli w napoju „Pokuta” oraz kwasu benzoesowego i jego soli w napoju „Górska Wiśnia Mocna”) niewykazanych na etykiecie oraz obniŜona moc napojów w stosunku do deklaracji (w szczególności w napoju „Górska Wiśnia Mocna” obniŜona o jedną trzecią), w sposób istotny naruszało interesy konsumentów oraz stanowiło znaczące naruszenie przepisów o jakości handlowej. Strona jako profesjonalista specjalizujący się w handlu napojami alkoholowymi (prowadząc Hurtownię Piwa, Wina i Napojów w Lasowicach Wielkich) powinna była Strona 7 z 9 dołoŜyć naleŜytej staranności, by produkty te posiadały odpowiednią jakość handlową. Zebrany materiał dowodowy nie wskazuje aby strona przed ujawnieniem nieprawidłowości przez Opolskiego WIIH podjęła jakiekolwiek działania w tym kierunku. Zachowanie strony moŜna zatem określić jako nieostroŜne, zaniedbujące obowiązek wprowadzania do obrotu towarów o właściwej jakości handlowej. Prezes UOKiK wskazuje, Ŝe przepisy prawa Ŝywnościowego, w szczególności przywołany wyŜej przepis art. 17 ust. 1 rozporządzenia nr 178/2002, nakładają odpowiedzialność za zgodność produktów Ŝywnościowych z wymaganiami na podmioty działające na wszystkich etapach produkcji, przetwarzania i dystrybucji. Odpowiedzialność za zapewnienie właściwej jakości handlowej ww. aromatyzowanych napojów winnych spoczywała zatem zarówno na producencie napojów, jak i na przedsiębiorcy oferującym te produkty do sprzedaŜy na dalszym etapie obrotu, np. w hurtowni. Potwierdzeniem tej zasady jest konstrukcja przepisu art. 40a ust. 1 pkt 4 ustawy o jakości handlowej, który przewiduje wymierzenie kary pienięŜnej w kaŜdym przypadku stwierdzenia czynu polegającego na wprowadzeniu do obrotu artykułów rolno-spoŜywczych zafałszowanego. Karę pienięŜną z tego tytułu mogą ponieść wszystkie podmioty, które wprowadziły ten produkt do obrotu. NaleŜy jednak zaznaczyć, Ŝe decyzja o wymierzeniu kary pienięŜnej opiera się o stan faktyczny zastany u tego przedsiębiorcy, którego działalność na rynku Ŝywnościowym podlega kontroli organu. W niniejszej sprawie Opolski WIIH prawidłowo wydał zaskarŜoną decyzję na podstawie stanu faktycznego stwierdzonego u kontrolowanego przedsiębiorcy – Eleonory Prochoty prowadzącej działalność gospodarczą pod nazwą Prochota Eleonora Gastronomia Hurt Detal w Lasowicach Wielkich. Prezes UOKiK zauwaŜa, Ŝe zgodnie z art. 17 ust. 2 rozporządzenia nr 178/2002, kary mające zastosowanie w przypadku naruszenia prawa Ŝywnościowego (a więc i przepisów określających wymagania jakości handlowej środków spoŜywczych) powinny być skuteczne, proporcjonalne i odstraszające. NaleŜy teŜ ponownie podkreślić, Ŝe ustawa o jakości handlowej nie przewiduje Ŝadnej okoliczności, w której organ mógłby odstąpić od wymierzenia kary pienięŜnej określonej w art. 40a ust. 1 pkt 4. MoŜna uznać, Ŝe organ mógłby to uczynić jedynie w wyjątkowej sytuacji, takiej gdy wymierzenie kary naruszyłoby zasadę proporcjonalności funkcjonującą zarówno w ogólnym systemie prawa, jak i wymienioną w art. 17 ust. 2 rozporządzenia nr 178/2002. Niezastosowanie sankcji administracyjnej w niniejszej sprawie, zwłaszcza jeśli strona zwróciła zakwestionowane wyroby do producenta, otrzymując zwrot kosztów zakupu, byłoby raŜącym naruszeniem art. 40a ust. 1 pkt 4 ww. ustawy jak i art. 17 ust. 2 rozporządzenia nr 178/2002. Kara nałoŜona na podmiot musi spełniać funkcję prewencyjną, tj. być ostrzeŜeniem dla przedsiębiorcy, mającym na celu niedopuszczenie do powstania nieprawidłowości w przyszłości. NałoŜona sankcja powinna spełniać takŜe funkcję represyjną, czyli stanowić powaŜną dolegliwość, jednakŜe nie eliminować przedsiębiorcy z obrotu gospodarczego. W niniejszej sprawie została zachowana odpowiednia proporcja pomiędzy dolegliwością a celem regulacji, poniewaŜ wymierzona stronie kara pienięŜna w wysokości 1300,00 zł stanowiła 0,05% maksymalnej kary moŜliwej do wymierzenia z tytułu wprowadzenia do obrotu aromatyzowanych napojów winnych „Pokuta” i „Górska Wiśnia Mocna” – tj. kwoty […] zł (10 % przychodu osiągniętego przez stronę w roku rozliczeniowym poprzedzającym rok nałoŜenia kary). Strona 8 z 9 Strona niesłusznie podnosi w odwołaniu dysproporcję między wartością zafałszowanych towarów a kwotą wymierzonej kary pienięŜnej. Przepis karny art. 40a ust. 1 pkt 4 ustawy o jakości handlowej określa przedział moŜliwej do wymierzenia kary od kwoty 1000 zł do równowartości 10 % przychodu osiągniętego przez stronę w roku rozliczeniowym poprzedzającym rok nałoŜenia kary. Przedział ten nie jest uzaleŜniony od wartości zakwestionowanych artykułów rolno-spoŜywczych (w przeciwieństwie np. do konstrukcji przepisu karnego art. 40a ust. 1 pkt 3 ww. ustawy). W niniejszej sprawie została wymierzona kwota 1300,00 zł, zbliŜona do dolnej granicy kary. Na zakończenie rozwaŜań Prezes UOKiK uznał za konieczne wskazać inne istotne naruszenie przepisów o jakości handlowej, którego nie stwierdził organ pierwszej instancji. Oba aromatyzowane napoje winne będące przedmiotem niniejszego postępowania administracyjnego są nieprawidłowo oznakowane z uwagi na brak podania w wykazie składników podstawowego składnika determinującego przynaleŜność produktu do kategorii aromatyzowanego napoju winnego owocowego (zgodnie z art. 3 ust. 1 lit. n) ww. ustawy o wyrobie i rozlewie wyrobów winiarskich, obrocie tymi wyrobami i organizacji rynku wina), tj. wina owocowego lub soków owocowych. Podanie na etykiecie informacji o składzie aromatyzowanego napoju winnego owocowego jest dobrowolne, jednak informacja ta musi być prawdziwa i w wykazie składników nie wolno pomijać Ŝadnego składnika. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, zgodnie z art. 5 ust. 2 ustawy o Inspekcji Handlowej, jest organem wyŜszego stopnia w stosunku do wojewódzkich inspektorów Inspekcji Handlowej. Zatem, w myśl art. 127 § 2 Kpa w związku z art. 1 ust. 3 ustawy o Inspekcji Handlowej, Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów jest organem właściwym do rozpatrzenia wniesionego odwołania. Zgodnie z art. 138 § 1 Kpa organ odwoławczy wydaje decyzję, w której: 1) utrzymuje w mocy zaskarŜoną decyzję albo 2) uchyla zaskarŜoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy albo uchylając tę decyzję – umarza postępowanie pierwszej instancji w całości albo w części, albo 3) umarza postępowanie odwoławcze. Biorąc powyŜsze pod uwagę Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów orzekł, jak w sentencji. Stosownie do art. 40a ust. 6 i 7 ustawy o jakości handlowej, karę pienięŜną, o której mowa w sentencji decyzji, stanowiącą dochód budŜetu państwa, naleŜy wpłacić na rachunek bankowy Wojewódzkiego Inspektoratu Inspekcji Handlowej w Opolu w terminie 30 dni od dnia, w którym decyzja o wymierzeniu kary pienięŜnej stanie się ostateczna. Niniejsza decyzja jest ostateczna w trybie postępowania administracyjnego. Pouczenie Zgodnie art. 52 § 1, art. 53 § 1 i art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.) od Strona 9 z 9 niniejszej decyzji przysługuje skarga wnoszona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skargę naleŜy wnieść w terminie 30 dni od dnia doręczenia decyzji, za pośrednictwem Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Do naleŜności pienięŜnych nie uiszczonych w terminie stosuje się przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz. 749 z późn. zm.). Z up. Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów Małgorzata Kozak Wiceprezes Otrzymują: 1. Eleonora Prochota prowadząca działalność gospodarczą pod nazwą Prochota Eleonora Gastronomia Hurt Detal Lasowice Wielkie 82 46-282 Lasowice Wielkie 2. Opolski Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej w Opolu 3. a/a