DDK-9/2007

PREZES URZ Ę DU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW CEZARY BANASI Ń SKI DDK-61-23/05/ Ł W Warszawa, dn. 5 marca 2007 r. DECYZJA Nr DDK-9/2007 I. Na podstawie art. 105 § 1 ustawy – kodeks post ę powania administracyjnego z dnia 14 czerwca 1960 r. (tekst jednolity Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071; Dz. U. z 2001 r., Nr 49, poz. 509; Dz. U. z 2002 r., Nr 113, poz. 984; Nr 153, poz. 1271; Nr 169, poz. 1387; Dz. U. z 2003 r., Nr 130, poz. 1188; Nr 170, poz. 1660; Dz. U. z 2004 r., Nr 162, poz. 1692; Dz. U. z 2005 r., Nr 64, poz. 565; Nr 78, poz. 682; Nr 181, poz. 1524) w zwi ą zku z art. 80 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (tekst jednolity Dz. U. z 2005 r. Nr 244, poz. 2080; Dz. U. z 2006 r. Nr 157, poz. 1119; Nr 170, poz. 1217; Dz. U. z 2006 r. Nr 249, poz. 1834), po przeprowadzeniu post ę powania w sprawie ustalenia czy sposób ś wiadczenia przez Telekomunikacj ę Polsk ą S.A. z siedzib ą w Warszawie us ł ugi powszechnej (w tym zestawiania po łą cze ń z sieci ą internet na numerach mi ę dzynarodowych) oraz sposób zapewniania dost ę pu do us ł ug audiotekstowych oferowanych przez zagranicznych dostawców tre ś ci mo ż e stanowi ć praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów , w rozumieniu przepisu art. 23a ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów polegaj ą c ą na naruszeniu: - przepisu art. 56 ust. 1 ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. Prawo telekomunikacyjne (Dz. U. z 2004 r., Nr 171, poz. 1800; Nr 273, poz. 2703; Dz. U. z 2005 r., Nr 163, poz. 1362; Nr 267, poz. 2258; Dz. U. z 2006 r., Nr 12, poz. 66), poprzez niedope ł nienie przez Telekomunikacj ę Polsk ą S.A. obowi ą zku ś wiadczenia us ł ug telekomunikacyjnych na podstawie umowy o ś wiadczenie us ł ug telekomunikacyjnych; - przepisu art. 56 ust. 3 pkt 2 i pkt 4 ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. Prawo telekomunikacyjne poprzez brak okre ś lenia w umowie o ś wiadczenie us ł ug telekomunikacyjnych rodzaju ś wiadczonych us ł ug oraz danych szczegó ł owych dotycz ą cych cen ś wiadczonych us ł ug; - przepisu art. 59 ust. 1 w zw. z art. 60 pkt 2 ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. Prawo telekomunikacyjne poprzez niedope ł nienie przez Telekomunikacj ę Polsk ą S.A. obowi ą zku okre ś lenia zakresu i warunków wykonywania us ł ug telekomunikacyjnych w regulaminie ś wiadczenia us ł ug telekomunikacyjnych; - przepisu art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. Prawo telekomunikacyjne poprzez niedope ł nienie obowi ą zku opracowania przez Telekomunikacj ę Polsk ą S.A. cennika ś wiadczonych us ł ug o podwy ż szonej op ł acie; - przepisu art. 8 ust. 1 w zw. z art. 8 ust. 3 oraz art. 8 ust. 4 ustawy z dnia 18 lipca 2002 r. o ś wiadczeniu us ł ug drog ą elektroniczn ą (Dz. U. z 2002 r., Nr 144, poz. 1204; Dz. U. z 2004 r., Nr 96, poz. 959; Nr 173, poz. 1808) poprzez niedope ł nienie przez Telekomunikacj ę Polsk ą S.A. obowi ą zku opracowania i udost ę pnienia konsumentom regulaminu ś wiadczenia us ł ug drog ą elektroniczn ą , okre ś laj ą cego w szczególno ś ci rodzaje i zakres us ł ug ś wiadczonych drog ą elektroniczn ą oraz warunki ś wiadczenia us ł ug drog ą elektroniczn ą , Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów umarza post ę powanie . II. Na podstawie art. 105 § 1 ustawy – kodeks post ę powania administracyjnego z dnia 14 czerwca 1960 r. (tekst jednolity Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071; Dz. U. z 2001 r., Nr 49, poz. 509; Dz. U. z 2002 r., Nr 113, poz. 984; Nr 153, poz. 1271; Nr 169, poz. 1387; Dz. U. z 2003 r., Nr 130, poz. 1188; Nr 170, poz. 1660; Dz. U. z 2004 r., Nr 162, poz. 1692; Dz. U. z 2005 r., Nr 64, poz. 565; Nr 78, poz. 682; Nr 181, poz. 1524) w zwi ą zku z art. 80 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (tekst jednolity Dz. U. z 2005 r. Nr 244, poz. 2080; Dz. U. z 2006 r. Nr 157, poz. 1119; Nr 170, poz. 1217; Dz. U. z 2006 r. Nr 249, poz. 1834), po przeprowadzeniu post ę powania w sprawie ustalenia czy brak informacji ze strony Telekomunikacji Polskiej S.A. o istniej ą cych zagro ż eniach zwi ą zanych z zestawianiem po łą cze ń z sieci ą internet na numerach mi ę dzynarodowych bez wiedzy i zgody konsumentów w wyniku nieprawid ł owego funkcjonowania programów typu dialer oferowanych przez zagranicznych dostawców us ł ug audiotekstowych mo ż e stanowi ć praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów , w rozumieniu przepisu art. 23a ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów polegaj ą c ą na naruszeniu: - przepisu art. 17 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie dzia ł alno ś ci gospodarczej (Dz. U. z 2004 r., Nr 173, poz. 1807; Nr 281, poz. 2777; Dz. U. z 2005 r., Nr 33, poz. 289; Nr 94, poz. 788; Nr 143, poz. 1199; Nr 175, poz. 1460; Nr 177, poz. 1468; Nr 178, poz. 1480; Nr 179, poz. 1485; Nr 180, poz. 1494; Nr 183, poz. 1538; Dz. U. z 2006 r., Nr 17, poz. 127) poprzez wykonywanie przez Telekomunikacj ę Polsk ą S.A. dzia ł alno ś ci gospodarczej bez poszanowania dla dobrych obyczajów i s ł usznych interesów konsumentów; - przepisu art. 6 pkt 1 ustawy z dnia 18 lipca 2002 r. o ś wiadczeniu us ł ug drog ą elektroniczn ą (Dz. U. z 2002 r., Nr 144, poz. 1204; Dz. U. z 2004 r., Nr 96, poz. 959; Nr 173, poz. 1808) poprzez niedope ł nienie przez Telekomunikacj ę Polsk ą S.A. obowi ą zku zapewnienia us ł ugobiorcom us ł ugi dial-up zapewnienia dost ę pu do aktualnej informacji o szczególnych zagro ż eniach zawi ą zanych z korzystaniem z us ł ugi ś wiadczonej drog ą elektroniczn ą ; - przepisu art. 175 ust. 2 ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. Prawo telekomunikacyjne (Dz. U. z 2004 r., Nr 171, poz. 1800; Nr 273, poz. 2703; Dz. U. z 2005 r., Nr 163, poz. 1362; Nr 267, poz. 2258; Dz. U. z 2006 r., Nr 12, poz. 66) poprzez niedope ł nienie przez Telekomunikacj ę Polsk ą S.A. obowi ą zku informowania u ż ytkowników w przypadku szczególnego ryzyka naruszenia bezpiecze ń stwa ś wiadczonych us ł ug, Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów umarza post ę powanie . III. Na podstawie art. 23d w zwi ą zku z art. 23a ust. 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (tekst jednolity Dz. U. z 2005 r., Nr 244, poz. 2080; Dz. U. z 2006 r. Nr 157, poz. 1119; Nr 170, poz. 1217; Dz. U. z 2006 r. Nr 249, poz. 2 1834), po przeprowadzeniu post ę powania w sprawie ustalenia czy sposób ś wiadczenia przez Telekomunikacj ę Polsk ą S.A. z siedzib ą w Warszawie us ł ugi powszechnej (w tym zestawiania po łą cze ń z sieci ą internet na numerach mi ę dzynarodowych) oraz zapewniania dost ę pu do us ł ug o podwy ż szonej op ł acie mog ą stanowi ć praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów , w rozumieniu przepisu art. 23a ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, polegaj ą c ą na naruszeniu przepisu art. 17 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie dzia ł alno ś ci gospodarczej (Dz. U. z 2004 r., Nr 173, poz. 1807; Nr 281, poz. 2777; Dz. U. z 2005 r., Nr 33, poz. 289; Nr 94, poz. 788; Nr 143, poz. 1199; Nr 175, poz. 1460; Nr 177, poz. 1468; Nr 178, poz. 1480; Nr 179, poz. 1485; Nr 180, poz. 1494; Nr 183, poz. 1538; Dz. U. z 2006 r., Nr 17, poz. 127) poprzez brak zapewnienia przez Telekomunikacj ę Polsk ą S.A. stosownych zabezpiecze ń przed zestawianiem po łą cze ń z sieci ą internet na numerach mi ę dzynarodowych bez wiedzy i zgody konsumentów w wyniku nieprawid ł owego funkcjonowania programów typu dialer oferowanych przez zagranicznych dostawców us ł ug audiotekstowych, w szczególno ś ci przez brak wprowadzenia czasowej blokady wybranych kierunków po łą cze ń mi ę dzynarodowych (kierunków po łą cze ń mi ę dzynarodowych szczególnie zagro ż onych dzia ł alno ś ci ą opisanych powy ż ej zagranicznych dostawców us ł ug audiotekstowych) w ruchu automatycznym do czasu znalezienia w ł a ś ciwych rozwi ą za ń chroni ą cych konsumentów przed praktykami tego typu, przy pozostawieniu mo ż liwo ś ci pó ł automatycznych po łą cze ń mi ę dzynarodowych w tych ż e kierunkach Prezes Urz ę du Ochron Konkurencji i Konsumentów uznaje , ż e opisana praktyka nie narusza zbiorowych interesów konsumentów. UZASADNIENIE Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów ( zwany dalej „Prezesem Urz ę du” ) przeprowadzi ł post ę powanie wyja ś niaj ą ce (DDK-3-61-28/04/PS), maj ą c na uwadze nap ł ywaj ą ce do Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów informacje od abonentów Telekomunikacji Polskiej S.A. ( zwanej dalej „Spó ł k ą ” lub „TP S.A.” ) wskazuj ą ce na stosowanie praktyki zestawiania („przekierowywania”) po łą cze ń z sieci ą internet na numerach mi ę dzynarodowych bez wiedzy b ą d ź zgody konsumentów. Celem post ę powania by ł o wst ę pne ustalenie czy mia ł o miejsce naruszenie chronionych prawem interesów konsumentów, w szczególno ś ci poprzez: myl ą c ą informacj ę handlow ą , narzucenie niezamówionych ś wiadcze ń , ograniczenie b ą d ź pozbawienie konsumenta drogi zg ł aszania reklamacji i roszcze ń odszkodowawczych. W toku post ę powania wyja ś niaj ą cego TP S.A. zosta ł a zobowi ą zana do przedstawienia stanowiska odno ś nie do kwestii b ę d ą cych przedmiotem post ę powania. Pismem z dnia 2 czerwca 2004 r. (karty nr 4 - 7) Spó ł ka przed ł o ż y ł a wyja ś nienia w przedmiocie sprawy, wskazuj ą c na podstawy umowne zestawiania us ł ug o podwy ż szonej p ł atno ś ci (premium rate) na numerach mi ę dzynarodowych oraz opisuj ą c stosowane zabezpieczenia przed dzia ł alno ś ci ą dialerów. Wyja ś niaj ą c zasady zarz ą dzania dost ę pem do sieci zagranicznych us ł ugodawców , S pó ł ka wskaza ł a, ż e ramowe umowy o wymian ę mi ę dzynarodowych us ł ug 3 telekomunikacyjnych zawarte pomi ę dzy TP S.A. i operatorami zagranicznymi nie reguluj ą zasad ś wiadczenia czy rozliczania us ł ug typu premium rate, poniewa ż nie dotycz ą one us ł ug dla klientów ko ń cowych ś wiadczonych w sieciach operatorów, ale us ł ug mi ę dzyoperatorskich. Z wiadomo ś ci posiadanych przez TP S.A. wynika ł o, ż e operatorzy zagraniczni nie reguluj ą tych kwestii w mi ę dzynarodowych umowach bilateralnych. Ponadto, brak jest regulacji w tym zakresie zawartych w zaleceniach Mi ę dzynarodowego Zwi ą zku Telekomunikacyjnego stosowanych we wspó ł pracy pomi ę dzy operatorami z ró ż nych krajów. Odnosz ą c si ę do zasad rozlicze ń po łą cze ń typu premium rate uzyskanych poprzez po łą czenie z numerem zagranicznego us ł ugodawcy , Spó ł ka wyja ś ni ł a, ż e rozlicza si ę z operatorami zagranicznymi za terminowane po łą czenia telefoniczne w sieciach wg uzgodnionych stawek. Stawki ró ż ni ą si ę w zale ż no ś ci od rodzaju sieci (stacjonarna lub komórkowa), w której ko ń czone jest po łą czenie oraz okresu taryfikacyjnego uzgodnionego z operatorem. Nie ma natomiast uzgodnionych odr ę bnych stawek za po łą czenia telefoniczne typu premium rate, gdy ż stawki te s ą to ż same ze stawkami jak za po łą czenia telefoniczne. Z uwagi na brak rozró ż nienia w rozliczeniach mi ę dzyoperatorskich pomi ę dzy us ł ugami o podwy ż szonej p ł atno ś ci, zyski z takich po łą cze ń s ą takie same jak z telefonicznych po łą cze ń mi ę dzynarodowych. Odno ś nie do mo ż liwo ś ci monitoringu po łą cze ń z zagranicznymi us ł ugodawcami , TP S.A. wskaza ł a, ż e nie monitoruje po łą cze ń z zagranicznymi us ł ugodawcami us ł ug typu premium rate. Podmiotów tych nie da si ę zidentyfikowa ć po charakterystycznych numerach, tak jak w Polsce, gdy ż mog ą oni ś wiadczy ć swoje us ł ugi pod zwyk ł ym numerem abonenckim. TP S.A. prowadzi monitoring po łą cze ń do us ł ug krajowych ś wiadczonych na numerach 0 300, 0 70x. W wyniku analizy przedstawionego stanowiska Spó ł ki, Prezes Urz ę du postanowi ł o zamkni ę ciu post ę powania wyja ś niaj ą cego w sprawie uznaj ą c, i ż zaistnia ł y przes ł anki uzasadniaj ą ce wszcz ę cie post ę powania administracyjnego w sprawie praktyki naruszaj ą cej zbiorowy interes konsumentów, polegaj ą cej na ś wiadczeniu przez TP S.A. us ł ugi powszechnej (w tym zestawiania po łą cze ń z sieci ą internet na numerach mi ę dzynarodowych) oraz zapewnianiu dost ę pu do us ł ug o podwy ż szonej op ł acie bez zapewnienia stosownych zabezpiecze ń przed praktykami polegaj ą cymi na zestawianiu po łą cze ń z sieci ą internet na numerach mi ę dzynarodowych bez wiedzy b ą d ź zgody konsumentów. W zwi ą zku z powy ż szym, Prezes Urz ę du wszcz ął w dniu 18 kwietnia 2005 r. post ę powanie w sprawie sposobu ś wiadczenia przez TP S.A. us ł ugi powszechnej, stanowi ą cej zestaw us ł ug telekomunikacyjnych, do których zalicza si ę m.in. po łą czenia telefoniczne krajowe i mi ę dzynarodowe, obejmuj ą ce tak ż e zapewnienie transmisji danych, w tym po łą czenia do sieci Internet oraz zapewniania dost ę pu do us ł ug o podwy ż szonej op ł acie, który stanowi ć mo ż e praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów, w rozumieniu art. 23a ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów ( zwanej dalej „uokik” ), polegaj ą c ą na niedope ł nieniu obowi ą zku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji, o którym mowa w przepisie art. 23a ust. 2 ustawy, naruszeniu dobrych obyczajów i przepisów prawa, a w szczególno ś ci poprzez: 1) nieuregulowanie stosunku umownego z konsumentami w zakresie zapewniania przez Spó ł k ę dost ę pu do us ł ug audiotekstowych oferowanych przez zagranicznych dostawców tre ś ci z wykorzystaniem numerów mi ę dzynarodowych, w szczególno ś ci: 4 - brak opracowania przez Spó ł k ę i udost ę pnienia konsumentom regulaminu ś wiadczenia us ł ug audiotekstowych, - brak opracowania przez Spó ł k ę i udost ę pnienia konsumentom cennika us ł ug audiotekstowych, - brak opracowania przez Spó ł k ę i udost ę pnienia konsumentom regulaminu ś wiadczenia us ł ugi dial-up co stanowi naruszenie: - przepisu art. 56 ust. 1 ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. Prawo telekomunikacyjne (Dz. U. nr 181, poz. 1800 ze zm.), zwanego dalej „ prawem telekomunikacyjnym ”; - przepisu art. 56 ust. 3 pkt 2 i pkt 4 prawa telekomunikacyjnego; - przepisu art. 59 ust. 1 w zw. z art. 60 pkt 2 prawa telekomunikacyjnego; - przepisu art. 64 ust. 1 prawa telekomunikacyjnego; - przepisu art. 8 ust. 1 w zw. z art. 8 ust. 3 oraz art. 8 ust. 4 ustawy z dnia 18 lipca 2002 r. o ś wiadczeniu us ł ug drog ą elektroniczn ą (Dz. U. Nr 144, poz. 1204 ze zm.); - przepisu art. 17 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie dzia ł alno ś ci gospodarczej (Dz. U. Nr 173, poz. 1807 ze zm.); 2) brak zapewnienia przez Spó ł k ę stosownych zabezpiecze ń przed niezamawianym przez konsumentów i dokonywanym bez ich zlecenia zestawianiem po łą cze ń z sieci ą internet na numerach mi ę dzynarodowych w wyniku przest ę pczych praktyk typu modem hijacking (zaw ł adni ę cie modemem) – rozumianych w tym wypadku jako oferowanie przez zagranicznych dostawców us ł ug audiotekstowych programów typu dialer, znajduj ą cych si ę na stronach internetowych z p ł atn ą tre ś ci ą , powoduj ą cych logowanie si ę po łą czenia dial-up na numerach zagranicznych – a w konsekwencji nawi ą zywaniem po łą cze ń mi ę dzynarodowych, bez wiedzy i zgody konsumentów oraz obci ąż aniem rachunków telefonicznych konsumentów kwotami z tytu ł u ś wiadcze ń za us ł ugi audiotekstowe w wyniku przest ę pstwa czy te ż sztucznego generowania ruchu, w szczególno ś ci: - brak informacji ze strony Spó ł ki o istniej ą cych zagro ż eniach zwi ą zanych z zestawianiem po łą cze ń z sieci ą Internet na numerach mi ę dzynarodowych, - brak wprowadzenia czasowej blokady wybranych kierunków po łą cze ń mi ę dzynarodowych w ruchu automatycznym, co stanowi naruszenie: - przepisu art. 6 pkt 1 ustawy z dnia 18 lipca 2002 r. o ś wiadczeniu us ł ug drog ą elektroniczn ą ; - przepisu art. 175 ust. 2 prawa telekomunikacyjnego; - przepisu art. 17 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie dzia ł alno ś ci gospodarczej. W toku post ę powania Telekomunikacja Polska S.A., w pi ś mie z dnia 16 maja 2005 r. (karty nr 22 - 225), przedstawi ł a stanowisko w sprawie. Odnosz ą c si ę do zarzutów nieuregulowania stosunku umownego z konsumentami w zakresie zapewniania przez Spó ł k ę dost ę pu do us ł ug audiotekstowych oferowanych przez zagranicznych dostawców tre ś ci z wykorzystaniem numeracji mi ę dzynarodowej , Spó ł ka wskaza ł a, ż e nie oferuje swoim abonentom lub u ż ytkownikom ko ń cowym us ł ugi dost ę pu do us ł ug o podwy ż szonej op ł acie ś wiadczonych na numeracji mi ę dzynarodowej. TP S.A. oferuje swoim klientom us ł ug ę powszechn ą , której elementem jest oferta zestawiania po łą cze ń do sieci internet na krajowe numery dost ę powe przydzielone TP S.A. przez Prezesa Urz ę du Komunikacji Elektronicznej ( zwanego dalej „Prezesem UKE” ). W ramach ś wiadczenia 5 us ł ugi powszechnej Spó ł ka zestawia równie ż po łą czenia z sieci ą internet na numeracji mi ę dzynarodowej zgodnie ze zleceniem zg ł aszanym przez abonenta. Spó ł ka zwiera z klientami umow ę o ś wiadczenie telekomunikacyjnych us ł ug powszechnych, w ramach której zapewnia abonentowi równie ż mo ż liwo ść przedmiotowych po łą cze ń . Integralnym za łą cznikiem do umowy jest regulamin ś wiadczenia telekomunikacyjnych us ł ug powszechnych przez TP S.A. oraz cennik us ł ug telekomunikacyjnych TP S.A., w którym zdefiniowane s ą stawki za zestawienie poszczególnych rodzajów po łą cze ń , w tym po łą cze ń do sieci internet na wskazane przez TP S.A. aktywne krajowe numery dost ę powe. Wymieniony regulamin reguluje zasady korzystania przez abonenta z us ł ugi powszechnej, w tym po łą cze ń do sieci internet na krajowych numerach dost ę powych udost ę pnianych przez TP S.A. Us ł ugi o podwy ż szonej op ł acie ś wiadczone przez Spó ł k ę na krajowych numerach s ą okre ś lone w cenniku us ł ug telekomunikacyjnych TP S.A. wraz ze wskazaniem stawki za po łą czenie z takimi numerami krajowymi. Ponadto, Spó ł ka o ś wiadczy ł a, ż e nie jest zobowi ą zana zgodnie z obowi ą zuj ą cym prawem oraz nie dysponuje ś rodkami umo ż liwiaj ą cymi przygotowanie i przedstawienie swoim abonentom regulaminu ś wiadczenia us ł ug o podwy ż szonej op ł acie oferowanych przez zagranicznych dostawców. Us ł ugi te s ą ś wiadczone przez zagranicznych dostawców, z którymi Spó ł ki nie wi ążą ż adne stosunki umowne. Us ł ugi te oferowane s ą na bazie numeracji prawie ka ż dego kraju, który posiada sie ć telekomunikacyjn ą po łą czon ą chocia ż by jednym punktem styku z inn ą krajow ą sieci ą . Dodatkowo cechuje te us ł ugi du ż a przenoszalno ść w ramach numeracji. Poza krajami europejskimi oraz strefy atlantyckiej us ł ugi o podwy ż szonej op ł acie nie s ą oferowane na okre ś lonej numeracji, st ą d numerami dost ę powymi s ą równie ż kolejne numery stacji abonenckich co skutecznie uniemo ż liwia odró ż nienie po łą czenia mi ę dzynarodowego typu rozmowa od po łą czenia do innego typu odp ł atnych lub bezp ł atnych us ł ug. Maj ą c powy ż sze na uwadze, Spó ł ka stwierdzi ł a i ż nie narusza przepisów art. 56 ust. 1, art. 56 ust. 3 pkt 2 i 4, art. 59 ust. 1 w zw. z art. 60 pkt 2, art. 64 ust. 1 prawa telekomunikacyjnego, art. 8 ust. 1 w zw. z ust. 3 i 4 ustawy z dnia 18 lipca 2002 r. o ś wiadczeniu us ł ug drog ą elektroniczn ą , art. 17 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie dzia ł alno ś ci gospodarczej. Odnosz ą c si ę do zarzutów braku zapewnienia przez Spó ł k ę stosownych zabezpiecze ń przed niezamawianym przez konsumentów i dokonywanym bez ich zlecenia zestawianiem po łą cze ń dial-up na numery mi ę dzynarodowe , TP S.A. o ś wiadczy ł a, i ż rozwa ż a ł a przyj ę cie procedury zamykania dost ę pu abonentów do okre ś lonych numerów mi ę dzynarodowych, na których wed ł ug reklamacji abonentów mia ł yby kierowa ć niektóre z dysfunkcjonalnych dialerów inicjuj ą cych dost ę p do odp ł atnych tre ś ci w sieci internet. Takie rozwi ą zanie napotyka jednak, zdaniem TP S.A., na ograniczenia wynikaj ą ce z przepisów prawa telekomunikacyjnego, jak równie ż prawa ochrony konkurencji i konsumentów. W opinii TP S.A., przepisy prawa telekomunikacyjnego dotycz ą ce mo ż liwo ś ci blokowania okre ś lonych rodzajów po łą cze ń wyra ż aj ą uprawnienie abonenta i odpowiadaj ą cy mu obowi ą zek Spó ł ki zapewnienia realizacji tego uprawnienia. Nie mog ą by ć wi ę c interpretowane jako podstawa do dzia ł ania Spó ł ki maj ą cego na celu – bez intencji abonenta – blokowanie przez TP S.A. po łą cze ń wychodz ą cych tego abonenta do okre ś lonych kategorii numeracji lub us ł ug. Zasada ta dotyczy równie ż po łą cze ń dial-up realizowanych za pomoc ą modemu. Ponadto, prawo telekomunikacyjne przewiduje uprawnienie przedsi ę biorcy telekomunikacyjnego ś wiadcz ą cego us ł ug ę powszechn ą do ograniczenia, zmiany lub 6 przerwania ś wiadczenia us ł ugi powszechnej – uzale ż nione jest to jednak od spe ł nienia wymaga ń okre ś lonych w art. 101 prawa telekomunikacyjnego. W takim przypadku przedsi ę biorca telekomunikacyjny ś wiadcz ą cy us ł ug ę powszechn ą zobowi ą zany jest do poinformowania Prezesa UKE o przyczynach, czasie trwania lub przewidywanym terminie, w którym ś wiadczenie us ł ugi powszechnej b ę dzie przerwane, ograniczone lub zostan ą zmienione warunki ś wiadczenia tej us ł ugi (art. 101 ust. 1 prawa telekomunikacyjnego). W zwi ą zku z powy ż szym, Spó ł ka stwierdzi ł a, ż e – o ile nie zachodz ą okoliczno ś ci okre ś lone w art. 101 prawa telekomunikacyjnego – w ś wietle postanowie ń prawa telekomunikacyjnego TP S.A. nie jest uprawniona do samodzielnego blokowania swoim abonentom mo ż liwo ś ci realizowania po łą cze ń mi ę dzynarodowych, w tym po łą cze ń dial-up realizowanych za pomoc ą modemu. Odnosz ą c si ę do kwestii prawa ochrony konkurencji i konsumentów Spó ł ka o ś wiadczy ł a, ż e nie prowadzi ł a prac nad wdro ż eniem blokad lub systemowego wy łą czania automatycznego zestawiania po łą cze ń do takiej numeracji na np. pó ł automatyczny, to jest za po ś rednictwem telefonistki. Takie ograniczenia zastosowane przez TP S.A. w 1995 r. zosta ł o uznane przez Prezesa Urz ę du za praktyk ę ograniczaj ą c ą konkurencj ę (decyzja DDI 7/2000). Poniewa ż TP S.A. nie oferuje swoim abonentom lub u ż ytkownikom ko ń cowym us ł ugi dost ę pu do us ł ug o podwy ż szonej op ł acie ś wiadczonych na numeracji mi ę dzynarodowej, z tego wzgl ę du – w opinii Spó ł ki – nie narusza przepisu art. 17 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie dzia ł alno ś ci gospodarczej oraz przepisu art. 8 ust. 1 w zw. z art. 8 ust. 3 oraz art. 8 ust. 4 ustawy z dnia 18 lipca 2002 r. o ś wiadczeniu us ł ug drog ą elektroniczn ą , w odniesieniu do us ł ug ś wiadczonych przez zagraniczne podmioty, z którymi nie łą cz ą Spó ł ki ż adne stosunki umowne. W pi ś mie z dnia 18 pa ź dziernika 2005 r. (karty nr 230 – 250) Spó ł ka przedstawi ł a – na żą danie Prezesa Urz ę du – dodatkowe wyja ś nienia w sprawie, dotycz ą ce informacji o kierunkach po łą cze ń mi ę dzynarodowych najcz ęś ciej reklamowanych przez abonentów TP S.A. w okresie trzech miesi ę cy (lipiec – wrzesie ń 2005 r.). Zgodnie z zasad ą wyra ż on ą w art. 10 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks post ę powania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.) strona post ę powania zosta ł a poinformowana o mo ż liwo ś ci wypowiedzenia si ę przed wydaniem decyzji co do zgromadzonych w sprawie materia ł ów dowodowych. W pi ś mie z dnia 25 lipca 2006 r. Prezes Urz ę du zawiadomi ł Spó ł k ę o zako ń czeniu post ę powania dowodowego w przedmiotowej sprawie. Jednocze ś nie zosta ł wyznaczony 7 dniowy termin na zapoznanie si ę strony z aktami niniejszej sprawy. Spó ł ka skorzysta ł a z przys ł uguj ą cego jej prawa. W dniu 1 sierpnia 2006 r. z aktami sprawy zapozna ł si ę pe ł nomocnik Telekomunikacji Polskiej S.A. Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów ustali ł , co nast ę puje: Podstawy umowne ś wiadczenia przez TP S.A. us ł ugi powszechnej i zestawiania us ł ug na numerach mi ę dzynarodowych Spó ł ka zawiera z klientami umowy o ś wiadczenie telekomunikacyjnych us ł ug powszechnych, których integraln ą cz ęś ci ą jest regulamin ś wiadczenia telekomunikacyjnych us ł ug powszechnych przez TP S.A. oraz cennik ś wiadczenia telekomunikacyjnych us ł ug powszechnych przez TP S.A. 7 Do zestawu us ł ug telekomunikacyjnych, stanowi ą cego us ł ug ę powszechn ą , zalicza si ę , zgodnie z art. 81 ust. 1 prawa telekomunikacyjnego: 1) przy łą czenie pojedynczego zako ń czenia sieci w g ł ównej lokalizacji abonenta z wy łą czeniem sieci cyfrowej z integracj ą us ł ug (ISDN), 2) utrzymanie łą cza abonenckiego z zako ń czeniem sieci, w gotowo ś ci do ś wiadczenia us ł ug telekomunikacyjnych, 3) po łą czenia telefoniczne krajowe i mi ę dzynarodowe, w tym do sieci ruchomych, obejmuj ą ce tak ż e zapewnienie transmisji dla faksu oraz transmisji danych, w tym po łą czenia do sieci internet, 4) udzielanie informacji o numerach telefonicznych oraz udost ę pnianie spisów abonentów, 5) ś wiadczenie udogodnie ń dla osób niepe ł nosprawnych, 6) ś wiadczenie us ł ug telefonicznych za pomoc ą aparatów publicznych. Us ł uga powszechna powinna by ć dost ę pna dla wszystkich u ż ytkowników ko ń cowych z zachowaniem wymaganej jako ś ci i po przyst ę pnej cenie. Maj ą c na uwadze powy ż sze, jednym z elementów us ł ugi powszechnej jest zestawianie przez TP S.A. po łą cze ń do sieci internet na krajowe numery dost ę powe przydzielone TP S.A. przez Prezesa UKE oraz – w dalszej kolejno ś ci – na inne numery, w tym tak ż e mi ę dzynarodowe, wskazane przez abonenta (zgodnie z umow ą zawart ą w drodze czynno ś ci dorozumianych, przez wybranie przez abonenta numeru dost ę powego, na podstawie przepisu art. 56 ust. 5 prawa telekomunikacyjnego). Zasady ś wiadczenia us ł ugi powszechnej okre ś lone zosta ł y postanowieniami umowy o ś wiadczenie telekomunikacyjnych us ł ug powszechnych (karty 150 – 167), regulaminu ś wiadczenia telekomunikacyjnych us ł ug powszechnych przez TP S.A. (karty 168 – 179) oraz cennika us ł ug telekomunikacyjnych TP S.A. (karty 45 – 149). Zgodnie z § 4 regulaminu ś wiadczenia telekomunikacyjnych us ł ug powszechnych, TP S.A. ś wiadczy, mi ę dzy innymi, nast ę puj ą ce us ł ugi powszechne: us ł ugi telefoniczne (po łą czenia lokalne i strefowe, mi ę dzystrefowe, mi ę dzynarodowe), us ł ugi transmisji danych w pa ś mie fonicznym za pomoc ą modemów. Przedmiotowe postanowienie koresponduje z przepisem art. 81 prawa telekomunikacyjnego, okre ś laj ą cego katalog us ł ug wchodz ą cych w sk ł ad us ł ugi powszechnej. Stawki po łą cze ń do sieci internet na krajowe numery dost ę powe u ż ytkowane przez Spó ł k ę oraz na numeracj ę mi ę dzynarodow ą wykorzystywan ą przez zagranicznych dostawców tre ś ci zosta ł y okre ś lone w cenniku us ł ug telekomunikacyjnych TP S.A. Po łą czenia do sieci internet s ą zatem jednym z kilku rodzajów po łą cze ń telefonicznych, które TP S.A. ma obowi ą zek zestawia ć swoim abonentom w ramach obowi ą zku ś wiadczenia us ł ugi po łą cze ń telefonicznych krajowych i mi ę dzynarodowych. Cennik us ł ug telekomunikacyjnych TP S.A. okre ś la stawki za zestawienie poszczególnych rodzajów po łą cze ń , w tym po łą cze ń do sieci internet na wskazane przez TP S.A. aktywne krajowe numery dost ę powe oraz po łą cze ń z numerami mi ę dzynarodowymi. Ponadto, cennik okre ś la stawki za po łą czenia z us ł ugami o podwy ż szonej op ł acie ś wiadczonymi przez TP S.A. na numerach krajowych. Je ś li w sieci telefonicznej generowane jest po łą czenie z abonenckiego urz ą dzenia ko ń cowego o charakterze mi ę dzynarodowym, to klient jest obci ąż any cen ą detaliczn ą za po łą czenie mi ę dzynarodowe. 8 Zestawianie po łą cze ń do sieci Internet na numerach mi ę dzynarodowych Abonent Spó ł ki korzystaj ą cy z oferowanego przez TP S.A. dost ę pu do sieci internet za po ś rednictwem krajowego numeru dost ę powego przydzielonego Spó ł ce przez Prezesa UKE, przy pomocy modemu żą da zestawienia po łą czenia z sieci ą internet. Z chwil ą zestawienia po łą czenia jest pobierana od niego op ł ata za wykonane po łą czenie telefoniczne. W przypadku korzystania przez abonenta z us ł ug o podwy ż szonej op ł acie oferowanej przez zagranicznych dostawców w internecie, abonent zrywa po łą czenie zestawione z krajowym numerem dost ę powym do sieci internet i żą da zestawienia po łą czenia na okre ś lony numer mi ę dzynarodowy. Żą danie takie jest zg ł aszane przez modem abonenta, który chce skorzysta ć z us ł ugi zagranicznego dostawcy, gdzie us ł uga o podwy ż szonej op ł acie powinna by ć ś wiadczona na numeracji krajowej danego dostawcy zgodnej z wewn ę trznymi regulacjami danego kraju. Podobnie, abonent TP S.A. mo ż e skorzysta ć z oferty g ł osowej us ł ugi o podwy ż szonej op ł acie zagranicznego dostawcy poprzez bezpo ś redni wybór z telefonu zagranicznego numeru dost ę pu do takiej us ł ugi. Centrala TP S.A. w obu przypadkach rejestruje po łą czenie mi ę dzynarodowe o stawce op ł aty okre ś lonej w cenniku us ł ug telekomunikacyjnych TP S.A. Spó ł ka rozlicza si ę z operatorami zagranicznymi za terminowane po łą czenia telefoniczne w sieciach wed ł ug uzgodnionych stawek. Stawki ró ż ni ą si ę w zale ż no ś ci od rodzaju sieci (stacjonarna lub komórkowa), w której ko ń czone jest po łą czenie oraz okresu taryfikacyjnego uzgodnionego z operatorem. Nie ma natomiast uzgodnionych odr ę bnych stawek za po łą czenia telefoniczne za us ł ugi o podwy ż szonej op ł acie, gdy ż stawki te s ą to ż same ze stawkami jak za po łą czenia telefoniczne. Funkcjonowanie programów typu dialer Dialer jest to program u ż ytkowy w postaci pliku, zapisywanego na dysku twardym u ż ytkownika, na jego ż yczenie. Zadaniem dialera jest wybieranie numeru dost ę powego do tre ś ci udost ę pnianych przez us ł ugodawców audiotekstowych w internecie. Poprawnie funkcjonuj ą cy dialer nie powinien zmienia ć ż adnych ustawie ń w konfiguracji systemu i programach komputera. Powinien równie ż posiada ć graficzne widoczne okno programu oraz przycisk na pasku zada ń widoczny w czasie, gdy jest on uruchomiony. Reklamacje abonentów dotycz ą ce po łą cze ń telefonicznych z numerami mi ę dzynarodowymi Pod wzgl ę dem technicznym nie ma mo ż liwo ś ci identyfikacji w sieci rodzaju po łą czenia np. czy trwaj ą ce po łą czenie jest po łą czeniem g ł osowym, czy transmisj ą danych. Po łą czenia do internetu poprzez zagranicznych dostawców us ł ug s ą „widziane” przez TP S.A. jako zwyk ł e po łą czenia g ł osowe. Informacja o tym, ż e po łą czenie jest komutowanym dost ę pem do internetu nie jest mo ż liwa do uzyskania, ani z pomiarów centralowych ani z pomiarów sygnalizacji. Nie jest wi ę c mo ż liwe techniczne wyró ż nianie po łą cze ń z u ż yciem dialerów mi ę dzynarodowych. Ilo ść reklamacji abonenckich w 2004 r. dotycz ą ca wszystkich po łą cze ń mi ę dzynarodowych kszta ł towa ł si ę nast ę puj ą co: I – […], II – […], III – […], IV – […], V – […], VI – […], VII – […], VIII – […], IX – […], X – […], XI – […], XII – […]. Z uwagi na powtarzaj ą ce si ę reklamacje abonentów dotycz ą ce okre ś lonych kierunków, co do których istnia ł o podejrzenie, i ż nie s ą to po łą czenia g ł osowe, a raczej po łą czenia 9 realizowane przez internet, pod koniec 2004 r. Telekomunikacja Polska S.A. zacz ęł a dodatkowo prowadzi ć zestawienia takich reklamacji. Poni ż sze liczby wskazuj ą na reklamacje kwalifikowane przez doradców B łę kitnej Linii jako dotycz ą ce wadliwe funkcjonuj ą cych dialerów mi ę dzynarodowych: XI.2004 – […], XII.2004 – […], I.2005 – […], II.2005 – […], III.2005 – […]. W okresie lipiec – wrzesie ń 2005 r., statystyka najcz ęś ciej reklamowanych przez abonentów TP S.A. kierunków po łą cze ń mi ę dzynarodowych prezentowa ł a si ę w nast ę puj ą cy sposób: kierunek liczba reklamacji Wallis […] Wyspy Ś wi ę tego Tomasza […] Austria […] Niue […] Nauru […] Republika Ś rodkowej Afryki […] Holandia […] Tuvalu […] Tokelau […] Niemcy […] Diego Garcia […] Somalia […] Nowa Zelandia […] Kiribati […] Ł otwa […] Wielka Brytania […] Szwajcaria […] Lichtenstein […] * kursyw ą zaznaczono kraje europejskie Z informacji przedstawionych przez Spó ł k ę wynika ł o, ż e ilo ść reklamacji abonenckich dotycz ą ca wszystkich po łą cze ń mi ę dzynarodowych kszta ł towa ł a si ę w roku 2004 na ś rednim poziomie ~ […] reklamacji miesi ę cznie, przy minimalnej liczbie […] reklamacji w miesi ą cu […], maksymalnej – […] reklamacji w miesi ą cu […]. Pewna cz ęść powy ż szych reklamacji dotyczy ć mog ł a nieprawid ł owego funkcjonowania programów typu dialer oferowanych przez zagranicznych dostawców us ł ug, a w konsekwencji zestawiania po łą cze ń na numeracji mi ę dzynarodowej bez wiedzy i zgody konsumentów. Zestawienie reklamacji dotycz ą cych funkcjonowania dialerów mi ę dzynarodowych zacz ęł o by ć prowadzone przez Spó ł k ę dopiero od […] r. (kwalifikacja dokonywana przez doradców b łę kitnej linii). Liczba tych reklamacji w okresie od listopada 2004 r. do marca 2005 r. kszta ł towa ł a si ę na ś rednim poziomie ~[…] reklamacji miesi ę cznie, wykazuj ą c tendencj ę […]. Monitoring dialerów mi ę dzynarodowych TP S.A nie monitoruje po łą cze ń o podwy ż szonej op ł acie z zagranicznymi us ł ugodawcami ani nie prowadzi monitoringu dialerów mi ę dzynarodowych, poniewa ż Spó ł ka 10 jedynie przenosi ruch pochodz ą cy spoza granic Polski i za ten ruch rozlicza si ę z telekomunikacyjnym operatorem z zagranicy. Dialery zagraniczne s ą stosowane przez podmioty, z którymi TP S.A. nie ma podpisanych jakichkolwiek umów, ani te ż nie łą cz ą j ą z nimi ż adne stosunki handlowe. TP S.A. cz ę sto nie posiada łą czy bezpo ś rednich z krajami do których generowany jest ruch w wyniku dzia ł ania dialerów, a ruch wysy ł any jest tranzytem nietradycyjnym poprzez sie ć operatora oferuj ą cego w danym momencie najbardziej konkurencyjn ą stawk ę . W zwi ą zku z tym, operator tranzytuj ą cy nie ponosi odpowiedzialno ś ci za skutki dzia ł a ń podmiotów prowadz ą cych nielegaln ą dzia ł alno ść z wykorzystaniem dialerów. Na tych samych zasadach, TP S.A., ś wiadcz ą c innym operatorom us ł ug ę tranzytu ruchu nie ponosi odpowiedzialno ś ci za nielegalne dzia ł ania podmiotów trzecich w krajach trzecich, na które nie ma ż adnego wp ł ywu. Ponadto, TP S.A. nie ma mo ż liwo ś ci technicznych wykrywania zjawiska on-line. Dodatkow ą komplikacj ę stanowi fakt, ż e zagranicznych us ł ug o podwy ż szonej p ł atno ś ci nie wyró ż nia ż aden charakterystyczny prefiks. Mog ą by ć one umieszczone pod dowolnymi numerami abonenckimi za granic ą Polski. Monitoring dialerów wi ą za ł by si ę z konieczno ś ci ą monitorowania ca ł ej zawarto ś ci tre ś ci w internecie. Dzia ł ania TP S.A. w zwi ą zku z dysfunkcjonalno ś ci ą dialerów mi ę dzynarodowych W I kwartale 2003 r . zosta ł wys ł any list Dyrektora Pionu Multimediów do u ż ytkowników pakietów internetowych TP S.A. na ich skrzynki e-mailowe z informacj ą ostrzegaj ą c ą przed funkcjonowaniem dialerów (karta nr 36). TP S.A proponuje jako zabezpieczenie przed dialerami program Konektor, sprawdzaj ą cy obecno ść dialerów przy korzystaniu z komputera i sieci internet. Dzia ł a on na zasadzie „bia ł ej listy”, tzn. pyta o zgod ę na po łą czenie z ka ż dym numerem, który nie znajduje si ę na jego li ś cie. Abonent je ś li nie chce po łą czy ć si ę z „obcym” numerem, nie akceptuje takiego po łą czenia, czym zabezpiecza si ę przed dopisaniem go do listy dopuszczonych po łą cze ń . W ramach dzia ł a ń edukacyjnych i zwi ę kszaj ą cych ś wiadomo ść u ż ytkowników internetu, program Konektor by ł dystrybuowany na p ł ytach CD dodawanych do magazynów komputerowych. Ponadto, w punktach sprzeda ż y TP S.A. dost ę pna by ł a p ł yta CD „Elementarz internauty” zawieraj ą ca podstawowe informacje o internecie i u ż yteczne programy, w tym Konektor. Program Konektor jest dost ę pny nieodp ł atnie od sierpnia 2003 r. na stronie TP S.A. i na bie żą co doskonalony. Ka ż dy u ż ytkownik Internetu mo ż e ten program pobra ć bezpo ś rednio ze strony TP S.A. Dla zabezpieczenia klientów przed wzrostem op ł at wynikaj ą cych z niepo żą danych po łą cze ń , Spó ł ka uruchomi ł a od lutego 2004 r. „akcj ę wczesnego ostrzegania” obejmuj ą c ą monitoring wzrostu po łą cze ń generowanych ze stacji abonenckich oraz informowanie klientów o tych faktach. Monitoring Spó ł ki obejmuje po łą czenia 0700, 0300, komórkowe i mi ę dzynarodowe. W przypadku identyfikacji wzrostu po łą cze ń , których powodem mo ż e by ć równie ż dialer, klient jest informowany o potencjalnym wzro ś cie warto ś ci przysz ł ej faktury i proponowane jest za ł o ż enie blokady, która zabezpieczy go w przysz ł o ś ci przed tak ą sytuacj ą . W przypadku trzykrotnej próby kontaktu z klientem zako ń czonej niepowodzeniem blokada po łą cze ń budz ą cych w ą tpliwo ś ci jest zak ł adana przez TP S.A. 11 W pa ź dzierniku 2004 r. i w marcu 2005 r. do wszystkich klientów TP S.A. zosta ł y wys ł ane ulotki informuj ą ce o programach zabezpieczaj ą cych korzystanie z internetu i o blokadach: „ Uwaga! Telekomunikacja Polska przypomina o mo ż liwo ś ci zabezpieczenia si ę przed niepo żą danymi kosztami po łą cze ń z Internetem. Skontaktuj si ę z b łę kitn ą lini ą TP S.A. 9393 i zamów blokad ę po łą cze ń na numery 0-70x oraz mi ę dzynarodowe. Zapraszamy na stron ę www.tp.pl , gdzie znajdziesz informacj ę o programach antydialerowych .” (karty nr 185 i 186). Od marca 2005 r. TP S.A. oferuje abonentom odp ł atn ą us ł ug ę „e-bezpiecze ń stwo”, która zapewnia ochron ę komputerów przed wirusami, hakerami, programami szpieguj ą cymi i spamem. Pakiety w us ł udze s ą na bie żą co aktualizowane i nie wymagaj ą corocznego wykupywania licencji. Z us ł ugi mo ż na korzysta ć bezpo ś rednio po jej aktywacji. Istnieje tak ż e mo ż liwo ść darmowego przetestowania us ł ugi. W odpowiedziach na sk ł adane przez abonentów reklamacje, Spó ł ka zamieszcza informacje o zagro ż eniu dialerami i mo ż liwo ś ci skorzystania z programu Konektor. TP S.A. informuje równie ż o mo ż liwo ś ci zamawiania blokady na wybrane po łą czenia. Na swoich stronach internetowych Spó ł ka zamie ś ci ł a zak ł adk ę „bezpieczni w sieci”, w której omawiana jest problematyka dialerów oraz przedstawione s ą wskazówki dla u ż ytkowników internetu, w tym sposoby zabezpiecze ń (kart nr 180 – 184). Spó ł ka informuje równie ż o niebezpiecze ń stwie zwi ą zanym z dialerami podczas spotka ń z mediami oraz rzecznikami konsumentów. Spó ł ka oferuje równie ż us ł ug ę limitowania po łą cze ń , w której klient okre ś la maksymaln ą ilo ść jednostek, na któr ą mog ą by ć realizowane, w danym okresie rozliczeniowym, po łą czenia wychodz ą ce. Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów zwa ż y ł , co nast ę puje: Ad I. Zasady ś wiadczenia us ł ug telekomunikacyjnych, w tym us ł ugi powszechnej, u ż ytkownikom ko ń cowym reguluj ą przepisy prawa telekomunikacyjnego. Zgodnie z przepisem art. 56 ust. 1 prawa telekomunikacyjnego, ś wiadczenie us ł ug telekomunikacyjnych odbywa si ę na podstawie umowy o ś wiadczenie us ł ug telekomunikacyjnych. Artyku ł 56 ust. 3 prawa telekomunikacyjnego wskazuje na obligatoryjne elementy takiej umowy, w szczególno ś ci: nazw ę , adres i siedzib ę dostawcy us ł ug; ś wiadczone us ł ugi, dane o ich jako ś ci, w tym o czasie oczekiwania na przy łą czenie do sieci lub terminie rozpocz ę cia ś wiadczenia us ł ug telekomunikacyjnych; zakres obs ł ugi serwisowej; dane szczegó ł owe dotycz ą ce cen, w tym pakietów cenowych oraz sposoby uzyskania informacji o aktualnym cenniku; czas trwania umowy oraz warunki przed ł u ż enia i rozwi ą zania umowy; wysoko ść kar umownych w przypadku niewykonania lub nienale ż ytego wykonania us ł ugi telekomunikacyjnej; tryb post ę powania reklamacyjnego; informacj ę o mo ż liwo ś ci rozwi ą zania sporu w drodze mediacji lub poddania go pod rozstrzygni ę cie s ą du polubownego. Umowy o ś wiadczenie publicznie dost ę pnych us ł ug telekomunikacyjnych zawierane s ą w formie pisemnej, z wyj ą tkiem umów zawieranych poprzez dokonanie czynno ś ci faktycznych obejmuj ą cych w szczególno ś ci wybranie numeru dost ę pu do sieci dostawcy us ł ug (art. 56 ust. 2 i 5 prawa telekomunikacyjnego). 12 Prawo telekomunikacyjne zobowi ą zuje ponadto dostawców publicznie dost ę pnych us ł ug telekomunikacyjnych do okre ś lenia zakresu i warunków wykonywania us ł ug telekomunikacyjnych w regulaminie ś wiadczenia us ł ug telekomunikacyjnych. Regulamin ś wiadczenia us ł ug dostawcy publicznie dost ę pnych us ł ug telekomunikacyjnych powinien, zgodnie z przepisem art. 60 prawa telekomunikacyjnego, okre ś la ć w szczególno ś ci: nazw ę , adres i siedzib ę dostawcy us ł ug; zakres ś wiadczonych publicznie dost ę pnych us ł ug telekomunikacyjnych ze wskazaniem elementów sk ł adaj ą cych si ę na op ł at ę abonamentow ą ; zasady wyp ł aty kar umownych; zakres obs ł ugi serwisowej; standardowe warunki umowy, w tym wskazanie minimalnego czasu trwania umowy, je ż eli taki zosta ł okre ś lony; tryb post ę powania reklamacyjnego. Dodatkowe obowi ą zki prawo telekomunikacyjne nak ł ada na dostawców us ł ug o podwy ż szonej op ł acie, którzy obowi ą zani s ą podawa ć wraz z numerem us ł ugi o podwy ż szonej op ł acie podawanym do publicznej wiadomo ś ci cen ę za jednostk ę rozliczeniow ą po łą czenia ze wskazaniem ceny netto i brutto (art. 64 ust. 1 prawa telekomunikacyjnego). W post ę powaniu w sprawie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów Prezes Urz ę du zakwestionowa ł nieuregulowanie przez Spó ł k ę stosunku umownego z konsumentami w zakresie zapewniania przez Spó ł k ę dost ę pu do us ł ug audiotekstowych oferowanych przez zagranicznych dostawców tre ś ci na numerach mi ę dzynarodowych . Na podstawie dokonanych ustale ń faktycznych, Prezes Urz ę du uzna ł , ż e w niniejszej sytuacji zachodz ą przes ł anki uzasadniaj ą ce stwierdzenie bezprzedmiotowo ś ci post ę powania administracyjnego we wskazanym zakresie, a w zwi ą zku z tym konieczno ść wydania decyzji o umorzeniu post ę powania zgodnie z art. 105 § 1 kpa, w zwi ą zku z art. 80 uokik. Okoliczno ść wskazuj ą c ą na bezprzedmiotowo ść , jakim dotkni ę te jest post ę powanie w tym zakresie, stanowi fakt, i ż Spó ł ka nie ś wiadczy swoim abonentom lub u ż ytkownikom ko ń cowym us ł ugi dost ę pu do us ł ug o podwy ż szonej op ł acie ś wiadczonych na numeracji mi ę dzynarodowej, za po ś rednictwem internetu. Zgodnie z art. 105 § 1 kpa, gdy post ę powanie z jakiejkolwiek przyczyny sta ł o si ę bezprzedmiotowe organ administracji wydaje decyzj ę o umorzeniu post ę powania. Umorzenie post ę powania na tej podstawie jest obligatoryjne, co oznacza, i ż ustalenie przes ł anki bezprzedmiotowo ś ci post ę powania stwarza obowi ą zek zako ń czenia post ę powania w danej instancji przez jego umorzenie, poniewa ż brak jest podstaw do rozstrzygni ę cia sprawy co do jej istoty. Dalsze prowadzenie post ę powania w takim przypadku stanowi ł oby o jego wadliwo ś ci, maj ą cej istotny wp ł yw na wynik sprawy. Podkre ś li ć przy tym nale ż y, i ż przes ł anka umorzenia post ę powania mo ż e istnie ć jeszcze przed wszcz ę ciem post ę powania, co zostanie ujawnione w tocz ą cym si ę post ę powaniu, a mo ż e ona powsta ć tak ż e w czasie trwania post ę powania, a wi ę c w sprawie ju ż zawis ł ej przed organami administracyjnymi. Przes ł ank ą umorzenia post ę powania jest brak któregokolwiek z elementów w odniesieniu co do strony podmiotowej jak i przedmiotowej post ę powania. Zgodnie z wyrokiem Naczelnego S ą du Administracyjnego z dnia 24 kwietnia 2003 r. (sygn. akt III SA 2225/01) bezprzedmiotowo ść post ę powania administracyjnego oznacza, ż e brak jest którego ś z elementów materialnego stosunku prawnego, a w zwi ą zku z tym nie mo ż na wyda ć decyzji za ł atwiaj ą cej spraw ę przez rozstrzygni ę cie jej co do istoty. Jest to orzeczenie formalne, ko ń cz ą ce post ę powanie bez jego merytorycznego rozstrzygni ę cia. 13 Klasyczna posta ć bezprzedmiotowo ś ci post ę powania ujawnia si ę wtedy, gdy przedmiot rozstrzygni ę cia w sprawie nie istnieje. Niniejsze post ę powanie wykaza ł o, i ż Spó ł ka nie ś wiadczy swoim abonentom lub u ż ytkownikom ko ń cowym us ł ugi dost ę pu do us ł ug o podwy ż szonej op ł acie ś wiadczonych na numeracji mi ę dzynarodowej. Us ł ugi te s ą ś wiadczone przez zagranicznych dostawców, z którymi TP S.A. nie wi ążą ż adne stosunki umowne. W tym miejscu nale ż y wskaza ć , i ż prawo telekomunikacyjne wyra ź nie rozdziela grupy us ł ug: 1) ś wiadczenie us ł ug telekomunikacyjnych (wykonywanie us ł ug za pomoc ą w ł asnej sieci, z wykorzystaniem sieci innego operatora lub sprzeda ż we w ł asnym imieniu i na w ł asny rachunek us ł ugi telekomunikacyjnej wykonywanej przez innego dostawc ę us ł ug) 2) dostarczanie sieci telekomunikacyjnej (przygotowanie sieci telekomunikacyjnej w sposób umo ż liwiaj ą cy ś wiadczenie w niej us ł ug, jej eksploatacj ę lub umo ż liwianie dost ę pu telekomunikacyjnego) 3) dostarczanie udogodnie ń towarzysz ą cych. Rozró ż nienie to dotyczy zarówno sfery definicji (art. 2 prawa telekomunikacyjnego) jak równie ż praw i obowi ą zków. Stosownie do tre ś ci art. 26 i n. prawa telekomunikacyjnego, operator publicznej sieci telekomunikacyjnej, którym w przedmiotowej sprawie jest Spó ł ka, obowi ą zany jest udzieli ć dost ę pu telekomunikacyjnego innym przedsi ę biorcom telekomunikacyjnym. Obowi ą zek ten dotyczy wszystkich przedsi ę biorców telekomunikacyjnych zdefiniowanych w art. 2 pkt 27 prawa telekomunikacyjnego, a wi ę c tak ż e dostawców wszelkiego rodzaju us ł ug zwi ą zanych z us ł ug ą telekomunikacyjn ą (m.in. us ł ug audiotekstowych). W ś wietle uregulowa ń prawa telekomunikacyjnego, nale ż y uzna ć , ż e relacja istniej ą ca pomi ę dzy abonentem a Spó ł k ą obejmuje ze swojej istoty, nie tylko us ł ugi polegaj ą ce na realizacji po łą cze ń wewn ą trz sieciowych, ale tak ż e czynno ś ci umo ż liwiaj ą ce pozyskanie us ł ugi telekomunikacyjnej od innych przedsi ę biorców telekomunikacyjnych realizowanych w ramach dost ę pu do tej sieci (np. po łą cze ń realizowanych w sieciach innych operatorów, wszelkich udogodnie ń towarzysz ą cych zarówno w sieci w ł asnej jak i innych operatorów itd.). Wynika to z otwartego charakteru sieci publicznych i swobodnego dost ę pu do niej przez innych przedsi ę biorców. Podkre ś li ć nale ż y, ż e w przypadku, gdy us ł ug ę o podwy ż szonej op ł acie ś wiadczy inny podmiot ni ż operator sieci publicznej (TP S.A.), to nast ę puje to w ramach stosunku prawnego pomi ę dzy abonentem a dostawc ą us ł ugi. Operator jest w takim przypadku po ś rednikiem, wykonuj ą cym czynno ś ci zlecone przez abonenta. Czynno ś ci te obejmuj ą zarówno dzia ł ania o charakterze technicznym, zwi ą zanym z realizacj ą niezb ę dnego po łą czenia jak i inne, których wykonanie jest warunkiem pozyskania us ł ugi (np. dokonanie rozlicze ń itp.). Spó ł ka ś wiadczy swoim klientom us ł ug ę powszechn ą , której elementem jest oferta zestawiania po łą cze ń do sieci internet na krajowe numery dost ę powe przydzielone TP S.A. przez Prezesa UKE oraz na numery mi ę dzynarodowe zagranicznych dostawców zgodnie z umow ą zawart ą w drodze czynno ś ci dorozumianych, przez wybranie przez abonenta numeru dost ę powego, na podstawie przepisu art. 56 ust. 5 prawa telekomunikacyjnego. Zasady ś wiadczenia us ł ugi powszechnej okre ś lone zosta ł y postanowieniami umowy o ś wiadczenie telekomunikacyjnych us ł ug powszechnych, regulaminu ś wiadczenia 14 telekomunikacyjnych us ł ug powszechnych przez TP S.A. oraz cennika us ł ug telekomunikacyjnych TP S.A. Zgodnie z § 4 regulaminu ś wiadczenia telekomunikacyjnych us ł ug powszechnych, TP S.A. ś wiadczy, mi ę dzy innymi, nast ę puj ą ce us ł ugi powszechne: us ł ugi telefoniczne (po łą czenia lokalne i strefowe, mi ę dzystrefowe, mi ę dzynarodowe), us ł ugi transmisji danych w pa ś mie fonicznym za pomoc ą modemów. Przedmiotowe postanowienie koresponduje z przepisem art. 81 prawa telekomunikacyjnego, okre ś laj ą cego katalog us ł ug wchodz ą cych w sk ł ad us ł ugi powszechnej. Stawki po łą cze ń do sieci internet na krajowe numery dost ę powe u ż ytkowane przez Spó ł k ę oraz na numeracj ę mi ę dzynarodow ą wykorzystywan ą przez zagranicznych dostawców tre ś ci zosta ł y okre ś lone w cenniku us ł ug telekomunikacyjnych TP S.A. Po łą czenia do sieci internet s ą zatem jednym z kilku rodzajów po łą cze ń telefonicznych, które TP S.A. ma obowi ą zek zestawia ć swoim abonentom w ramach obowi ą zku ś wiadczenia us ł ugi po łą cze ń telefonicznych krajowych i mi ę dzynarodowych. W sytuacji, gdy w toku post ę powania prowadzonego przed Prezesem Urz ę du nie ustalono, i ż okre ś lone dzia ł anie ma miejsce, organ administracji nie mo ż e wyda ć decyzji przewidzianej w art. 23c – f uokik. Ustalony stan faktyczny stanowi ł przeciwwskazanie prawne do prowadzenia post ę powania, a w konsekwencji, uniemo ż liwi ł wydanie decyzji rozstrzygaj ą cej co do istoty. Ad II. W post ę powaniu w sprawie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów Prezes Urz ę du zakwestionowa ł niedope ł nienie przez Spó ł k ę obowi ą zku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji poprzez brak informacji ze strony Telekomunikacji Polskiej S.A. o istniej ą cych zagro ż eniach zwi ą zanych z zestawianiem po łą cze ń do sieci Internet na numeracji mi ę dzynarodowej bez wiedzy i zgody konsumentów w wyniku nieprawid ł owego funkcjonowania programów typu dialer oferowanych przez zagranicznych dostawców tre ś ci. Na podstawie dokonanych ustale ń faktycznych, Prezes Urz ę du uzna ł , ż e w niniejszej sytuacji zachodz ą przes ł anki uzasadniaj ą ce stwierdzenie bezprzedmiotowo ś ci post ę powania administracyjnego we wskazanym zakresie, a w zwi ą zku z tym konieczno ść wydania decyzji o umorzeniu post ę powania zgodnie z art. 105 § 1 kpa, w zwi ą zku z art. 80 uokik. Okoliczno ść wskazuj ą c ą na bezprzedmiotowo ść , jakim dotkni ę te jest post ę powanie w tym zakresie, stanowi fakt, i ż Spó ł ka dope ł nia ł a wzgl ę dem swoich abonentów obowi ą zków informacyjnych dotycz ą cych funkcjonowania dialerów zestawiaj ą cych po łą czenia do sieci internet na numeracji mi ę dzynarodowej, jak równie ż podj ęł a inne dzia ł ania maj ą ce na celu zapewnienie konsumentom bezpiecznego korzystania z us ł ug internetowych. Wskazane dzia ł ania zosta ł y podj ę te i przeprowadzone przez Spó ł k ę przed dat ą wszcz ę cia przedmiotowego post ę powania, tj. przed dat ą 18 kwietnia 2005 r. Klasyczna posta ć bezprzedmiotowo ś ci post ę powania ujawnia si ę wtedy, gdy przedmiot rozstrzygni ę cia w sprawie nie istnieje. Niniejsze post ę powanie wykaza ł o, i ż Spó ł ka dope ł ni ł a obowi ą zków informacyjnych w zakresie ostrze ż enia swoich abonentów przed nieprawid ł owym funkcjonowaniem dialerów. W I kwartale 2003 r. zosta ł wys ł any list Dyrektora Pionu Multimediów do u ż ytkowników pakietów internetowych TP S.A. na ich skrzynki e-mailowe z informacj ą 15 ostrzegaj ą c ą przed funkcjonowaniem dialerów. W pa ź dzierniku 2004 r. i w marcu 2005 r. do wszystkich klientów TP S.A. zosta ł y wys ł ane ulotki informuj ą ce o programach zabezpieczaj ą cych korzystanie z internetu i o blokadach. Na stronach internetowych Spó ł ki (do których odsy ł a ł y wskazane powy ż ej ostrze ż enia skierowane do u ż ytkowników internetu), TP S.A. zamie ś ci ł a zak ł adk ę „bezpieczni w sieci” w której omawiana jest problematyka dialerów oraz przedstawione s ą wskazówki dla u ż ytkowników Internetu, w tym sposoby ochrony/zabezpiecze ń . Ponadto, Spó ł ka oferuje bezp ł atnie program Konektor TP zabezpieczaj ą cy przed dzia ł alno ś ci ą dialerów oraz prowadzi akcj ę wczesnego ostrzegania obejmuj ą c ą monitoring wzrostu po łą cze ń generowanych ze stacji abonenckich (po łą czenia 0700, 0300, komórkowe i mi ę dzynarodowe). W przypadku identyfikacji wzrostu po łą cze ń , których powodem mo ż e by ć równie ż dialer, klient jest informowany o potencjalnym wzro ś cie warto ś ci przysz ł ej faktury i proponowane jest za ł o ż enie blokady, która zabezpieczy go w przysz ł o ś ci przed tak ą sytuacj ą . W ocenie Prezesa Urz ę du podj ę te przez Spó ł k ę dzia ł ania dawa ł y szans ę dotarcia do informacji o zagro ż eniach powodowanych przez dysfunkcjonalne dialery (zarówno krajowe, jak i mi ę dzynarodowe) wszystkim abonentom TP S.A. – u ż ytkownikom internetu, którzy wykazali cho ć podstawowe zainteresowanie problematyk ą bezpiecznego korzystania z zasobów internetowych. Nale ż y równie ż podkre ś li ć ł atwo ść dost ę pu do przedmiotowych informacji (strony internetowe), wielo ść kana ł ów informacyjnych zaanga ż owanych w przekazywanie konsumentom omawianych ostrze ż e ń (strony internetowe, akcje telefoniczne, pisemne odpowiedzi na reklamacje) oraz opracowanie przez Spó ł k ę specjalnego programu Konektor, s ł u żą cego ochronie konsumentów przez zagro ż eniami spowodowanymi wadliwej funkcjonuj ą cymi dialerami przy brak ponoszenia przez nich jakichkolwiek kosztów finansowych. W sytuacji, gdy w toku post ę powania prowadzonego przed Prezesem Urz ę du nie ustalono, i ż okre ś lone dzia ł anie ma miejsce, organ administracji nie mo ż e wyda ć decyzji przewidzianej w art. 23c – f uokik. Ustalony stan faktyczny stanowi ł przeciwwskazanie prawne do prowadzenia post ę powania, a w konsekwencji, uniemo ż liwi ł wydanie decyzji rozstrzygaj ą cej co do istoty. Ad III. W post ę powaniu w sprawie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów Prezes Urz ę du zakwestionowa ł brak zapewnienia przez Spó ł k ę stosownych zabezpiecze ń (wprowadzenia czasowej blokady wybranych kierunków po łą cze ń mi ę dzynarodowych w ruchu automatycznym przy pozostawieniu mo ż liwo ś ci pó ł automatycznych po łą cze ń mi ę dzynarodowych w tych ż e kierunkach) przed zestawianiem po łą cze ń na numerach mi ę dzynarodowych bez wiedzy i zgody konsumentów w wyniku nieprawid ł owego funkcjonowania programów typu dialer oferowanych przez zagranicznych dostawców us ł ug audiotekstowych. Zgodnie z art. 23a ust. 1 uokik, przez praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów rozumie si ę godz ą ce w nie bezprawne dzia ł anie przedsi ę biorcy. Naruszenie zbiorowych interesów konsumentów wymaga zatem spe ł nienia dwóch przes ł anek: a. bezprawno ś ci dzia ł ania 16 b. naruszenia zbiorowego interesu konsumentów. Zgodnie z art. 23d uokik, je ż eli nie zachodz ą okoliczno ś ci okre ś lone w art. 23a uokik, Prezes Urz ę du wydaje decyzj ę , w której stwierdza, ż e dana praktyka nie narusza zbiorowych interesów konsumentów. Do wydania przez Prezesa Urz ę du decyzji na podstawie przepisu art. 23d uokik konieczne jest zatem stwierdzenie, i ż dana praktyka przedsi ę biorcy nie spe ł nia przes ł anki bezprawno ś ci dzia ł ania i/lub przes ł anki naruszenia zbiorowych interesów konsumentów (którego nie stanowi suma indywidualnych interesów konsumentów). a) Bezprawno ść jest cech ą dzia ł ania, która polega na jego sprzeczno ś ci z normami prawa. W ocenie Prezesa Urz ę du, zaniechaniu dokonania przez Spó ł k ę opisanych powy ż ej blokad, nie mo ż na przypisa ć cechy bezprawno ś ci, zarówno z punktu widzenia ogólnych przepisów o wykonywaniu dzia ł alno ś ci gospodarczej z poszanowaniem dla dobrych obyczajów i s ł usznych interesów konsumentów, jak równie ż przepisów prawa telekomunikacyjnego. Przepisy prawa telekomunikacyjnego dotycz ą ce mo ż liwo ś ci blokowania okre ś lonych rodzajów po łą cze ń wyra ż aj ą uprawnienie abonenta i odpowiadaj ą cy mu obowi ą zek przedsi ę biorcy telekomunikacyjnego zapewnienia realizacji tego uprawnienia. Nie mog ą zatem stanowi ć podstawy do blokowania przez Spó ł k ę okre ś lonych rodzajów po łą cze ń wychodz ą cych bez żą dania zg ł oszonego przez abonenta. Zasada ta dotyczy równie ż po łą cze ń dial-up realizowanych za pomoc ą modemu w ą skopasmowego. Jednocze ś nie, prawo telekomunikacyjne przewiduje uprawnienie przedsi ę biorcy telekomunikacyjnego ś wiadcz ą cego us ł ug ę powszechn ą do ograniczenia, zmiany lub przerwania ś wiadczenia us ł ugi powszechnej w precyzyjnie okre ś lonych sytuacjach wymienionych w art. 101 prawa telekomunikacyjnego, tzn. gdy zachodz ą uzasadnione okoliczno ś ci uniemo ż liwiaj ą ce spe ł nienie wymaga ń dotycz ą cych: 1) zachowania ci ą g ł o ś ci ś wiadczenia us ł ug telekomunikacyjnych w przypadku awarii sieci telekomunikacyjnej lub w sytuacjach szczególnego zagro ż enia, 2) zachowania ochrony integralno ś ci sieci, 3) interoperacyjno ś ci us ł ug, 4) zachowania tajemnicy telekomunikacyjnej lub ochrony danych w sieci, spe ł niania wymaga ń dotycz ą cych kompatybilno ś ci elektromagnetycznej. W takim przypadku przedsi ę biorca telekomunikacyjny ś wiadcz ą cy us ł ug ę powszechn ą zobowi ą zany jest do poinformowania Prezesa UKE o przyczynach, czasie trwania lub przewidywanym terminie, w którym ś wiadczenie us ł ugi powszechnej b ę dzie przerwane, ograniczone lub zostan ą zmienione warunki ś wiadczenia tej us ł ugi. W zwi ą zku z powy ż szym, nale ż y stwierdzi ć , ż e – o ile nie zachodz ą okoliczno ś ci okre ś lone w art. 101 prawa telekomunikacyjnego – w ś wietle postanowie ń prawa telekomunikacyjnego Spó ł ka nie jest uprawniona do samodzielnego blokowania swoim abonentom mo ż liwo ś ci realizowania mi ę dzynarodowych po łą cze ń dial-up realizowanych za pomoc ą modemu. Maj ą c na uwadze zasady ograniczania ś wiadczenia us ł ugi powszechnej, okre ś lone w prawie telekomunikacyjnym, jak równie ż techniczne warunki ś wiadczenia us ł ug audiotekstowych na numeracji mi ę dzynarodowej (zagraniczne us ł ugi o podwy ż szonej 17 p ł atno ś ci nie s ą wyró ż niane ż adnym charakterystycznym prefiksem i mog ą by ć one umieszczone pod dowolnymi numerami abonenckimi za granic ą Polski; us ł ugi te oferowane s ą na bazie numeracji prawie ka ż dego kraju, nie tylko krajów „egzotycznych”; us ł ugi te cechuje du ż a przenoszalno ść w ramach numeracji), za nieuzasadniony nale ż y uzna ć postawiony Spó ł ce zarzut wykonywania dzia ł alno ś ci gospodarczej bez poszanowania dla dobrych obyczajów i s ł usznych interesów konsumentów, o których mowa w art. 17 ustawy o swobodzie dzia ł alno ś ci gospodarczej, poprzez zaniechanie wprowadzenia przez Spó ł k ę czasowej blokady wybranych kierunków po łą cze ń mi ę dzynarodowych w ruchu automatycznym przy pozostawieniu mo ż liwo ś ci pó ł automatycznych po łą cze ń mi ę dzynarodowych w tych ż e kierunkach w celu ochrony przed zestawianiem po łą cze ń na numerach mi ę dzynarodowych bez wiedzy i zgody konsumentów w wyniku nieprawid ł owego funkcjonowania programów typu dialer oferowanych przez zagranicznych dostawców us ł ug audiotekstowych. Wykonuj ą c umow ę o ś wiadczenie telekomunikacyjnych us ł ug powszechnych, a zarazem zapewniaj ą c mo ż liwo ść dost ę pu abonenta do us ł ug ś wiadczonych przez inne podmioty (np. zagranicznych dostawców us ł ug audiotekstowych w internecie) na zasadach operatora sieci telekomunikacyjnej (przygotowanie sieci telekomunikacyjnej w sposób umo ż liwiaj ą cy ś wiadczenie w niej us ł ug, jej eksploatacj ę lub umo ż liwianie dost ę pu telekomunikacyjnego innym przedsi ę biorcom telekomunikacyjnym), Spó ł ka powinna w szczególno ś ci dzia ł a ć w interesie abonenta z nale ż yt ą staranno ś ci ą , uwzgl ę dniaj ą c zawodowy charakter tej dzia ł alno ś ci (art. 355 § 2 k.c.). Koresponduje z tym obowi ą zek dzia ł ania z poszanowaniem dla s ł usznych interesów konsumentów (art. 17 ustawy o swobodzie dzia ł alno ś ci gospodarczej). Oznacza to z jednej strony, ż e Spó ł ka powinna do ł o ż y ć takiej nale ż ytej staranno ś ci przy realizowaniu po łą cze ń , rozliczaniu us ł ug, a w szczególno ś ci – w stanowi ą cej przedmiot post ę powania sprawie – podj ąć wszelkie dopuszczalne przepisami prawa ś rodki maj ą ce na celu ochron ę abonentów przed potencjalnymi zagro ż eniami zwi ą zanymi z korzystaniem z okre ś lonych rodzajów us ł ug. Zgodnie z ustaleniami dokonanymi w przedmiotowej sprawie, dzia ł ania takie zosta ł y przez Spó ł k ę podj ę te. Ocena zachowania strony umowy powinna podlega ć kryteriom wynikaj ą cym z tre ś ci zobowi ą zania, jego celu spo ł eczno – gospodarczego, zasad wspó łż ycia spo ł ecznego oraz ustalonych zwyczajów. Odwo ł anie si ę do tre ś ci art. 354 k.c. nast ę puje wówczas gdy z tre ś ci zobowi ą zania nie wynika w sposób jednoznaczny, jaki ma by ć sposób jego wykonania lub gdy np. oczekiwania stron s ą w danych okoliczno ś ciach ró ż ne i nie zosta ł y uzgodnione w momencie powstania zobowi ą zania. Przy czym kryteria odwo ł uj ą ce si ę do celu spo ł eczno – gospodarczego, zasad wspó łż ycia spo ł ecznego oraz ustalonych zwyczajów nie maj ą charakteru nadrz ę dnego w stosunku do powinno ś ci wynikaj ą cych bezpo ś rednio z tre ś ci samego zobowi ą zania i nie mog ą prowadzi ć do wniosków z ni ą sprzecznych. 1 Z uwagi na fakt uregulowania w umowie pomi ę dzy TP S.A. a abonentem kwestii ograniczania po łą cze ń wychodz ą cych na żą danie abonenta (uprawnienia abonenta w tym zakresie zosta ł y okre ś lone w przepisie art. 93 prawa telekomunikacyjnego), jak równie ż kwestii uprawnie ń przedsi ę biorcy do jednostronnego ograniczenia lub przerwania ś wiadczenia us ł ugi powszechnej w sytuacjach okre ś lonych w przepisie art. 101 prawa 1 Kodeks cywilny. Komentarz. Redaktor prof. dr hab. Krzysztof Pietrzykowki. Tom I, str. 674; Wydawnictwo C.H. Beck; Warszawa 2002 18 telekomunikacyjnego, zachowanie TP S.A. winno by ć oceniane w kontek ś cie tre ś ci zobowi ą zania bez potrzeby odwo ł ywania si ę do innych kryteriów wskazanych w art. 354 k.c. Z uwagi na brak spe ł nienia przes ł anki bezprawno ś ci, nie jest zasadne wykazywanie przes ł anki naruszenia zbiorowych interesów konsumentów. Maj ą c na uwadze powy ż sze, orzeka si ę jak w sentencji. Stosownie do tre ś ci art. 78 ust. 1 ustawy w zwi ą zku z art. 479 28 § 2 k.p.c. – od niniejszej decyzji stronie przys ł uguje odwo ł anie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, za po ś rednictwem Prezesa Urz ę du, w terminie dwóch tygodni od dnia jej dor ę czenia. z up. Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów Zast ę pca Dyrektora Departamentu Polityki Konsumenckiej Monika Stec Otrzymuje: 1) Pani Zofia W ł odarczyk Pe ł nomocnik Telekomunikacja Polska S.A. ul. Twarda 18 00-105 Warszawa 2) a/a 19