RWR-4/2007

PREZES URZ Ę DU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DELEGATURA WE WROC Ł AWIU 50-413 Wroc ł aw, ul. Walo ń ska 3-5 tel.(071)344 65 87, (071)34 05 920, fax (071)34 05 922 e-mail: wroclaw@uokik.gov.pl Wroc ł aw, dnia 2 .03. 2007 r. RWR 61-21/06/JM DECYZJA Nr 4 / 2007 Na podstawie art. 23e ust. 1 i 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (j.t. Dz. U. z 2005 r., nr 244, poz. 2080 ze zm.) oraz stosownie do art. 28 ust. 6 tej ustawy i § 6 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 lutego 2002 r. w sprawie okre ś lenia w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. Nr 18, poz. 172 ze zm.), po przeprowadzeniu wszcz ę tego z urz ę du post ę powania w sprawie praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów, - w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów: uznaje si ę za praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów, wskazan ą w art. 23a ust. 1 i 2 powo ł anej ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, dzia ł anie przedsi ę biorcy TULUZA Sp. z o.o. z siedzib ą w O ł awie, ul. Kutrowskiego 29 c, prowadz ą cego sklep pod nazw ą INTERMARCHE przy ul. Kutrowskiego 29 c w O ł awie, polegaj ą ce na naruszeniu obowi ą zku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji poprzez : I. podanie w ofercie obowi ą zuj ą cej od 18.07.2006 r. do 23.07.2006 r., zamieszczonej w folderze reklamowym ww. sklepu informacji, i ż w powy ż szym terminie konsumenci b ę d ą mogli naby ć : 1. - biurko z ł awk ą — BERCHET — cena 64,99 z ł , 2. - tornister — TOP 2000 — cena 34,99 z ł , 3. - teczka przedszkolaka — cena 9,99 z ł , 4. - farbki do malowania palcami — ALPINO — cena 15,99 z ł , 5. - plastelina — ALPINO — cena 6,99 z ł , 6. - flamastry ze stempelkami — ALPINO — cena 14,99 z ł , 7. - komplet d ł ugopisów lub o ł ówków automatycznych — WINX — cena 2,99 z ł , 8. - zestaw szkolny — WINX — cena 11,99 z ł , 9. - naklejki na zeszyty — WINX — cena 0,69 z ł , 10. - tablica korkowa — cena 8,99 z ł , 11. - globus szkolny — cena od 8,49 z ł ( ś rednica 16 cm — cena 8,49 z ł , ś rednica 22 cm — cena 9,99 z ł ), 12. - zestaw artystyczny— DISNEY — cena 19,99 z ł , 13. - ksi ąż eczka do kolorowania z ć wiczeniami — DISNEY — cena 5,49 z ł , 14. - radiobudzik — CLATRONIC — cena 19,99 z ł . 15. - produkty w cenie 1 z ł za sztuk ę lub komplet tj: mucho ł apka, kolorowanka, 2 aparat do puszczania baniek mydlanych, skarpetki damskie, 16. - produkty w cenie 4 z ł za sztuk ę lub komplet tj. szczotka do mycia naczy ń , ksi ąż ka dla dzieci, zeszyty edukacyjne, poduszka na taboret, komplet ozdób do w ł osów , 17. - gry edukacyjne — ADAMIGO — cena od 19,99 z ł ( „Weso ł e abecad ł o” — cena 19,99 z ł , „Wielkie zakupy”, „Ma ł a poczta” — cena 21,99 z ł ), 18. - mata do zabawy — BERCHET — cena 14,99 z ł , 19. - kubek ceramiczny — cena 0,99 z ł , 20. - zszywacz — cena 6,79 z ł , 21. - kredki o ł ówkowe — HERLITZ — cena 6,89 z ł , 22. - kredki woskowe — STABILO — cena 4,99 z ł , 23. - flamastry trójk ą tne — STABILO — cena 14,99 z ł , pomimo, i ż powy ż sze artyku ł y w dniu rozpocz ę cia promocyjnej sprzeda ż y nie by ł y dost ę pne, i stwierdza si ę zaniechanie jej stosowania z dniem 23 lipca 2006 r., II. podanie w ofercie obowi ą zuj ą cej od 2.05.2006 r. do 7.05.2006 r. informacji, i ż w tym terminie konsumenci b ę d ą mogli naby ć po cenie promocyjnej materace welurowe, chocia ż w dniach 3.05.2006 r. i 7.05.2006r. nie by ł y one dost ę pne w sklepie INTERMARCHE, i stwierdza si ę zaniechanie jej stosowania z dniem 7 maja 2006 r. UZASADNIENIE 1. Dolno ś l ą ski Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej we Wroc ł awiu, zwany dalej „Inspekcj ą Handlow ą ”, przes ł a ł do Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, zwanego dalej „ Prezesem Urz ę du ”, w dniu 16.08.2006 r. informacj ę , i ż w wyniku przeprowadzonej kontroli w sklepie INTERMARCHE, nale żą cym do Spó ł ki TULUZA Sp. z o.o. z/s w O ł awie, stwierdzono brak cz ęś ci artyku ł ów przemys ł owych obj ę tych promocyjn ą sprzeda żą w dniach 18.07.-23.07.2006 r. Poda ł tak ż e, i ż w dniach 3.05.2006 r. i 7.05.2006 r. w sklepie tym klienci nie mogli naby ć materaca welurowego, na który w tym okresie obowi ą zywa ł a cena promocyjna. 2. Wobec powy ż szego przeprowadzone zosta ł o post ę powanie wyja ś niaj ą ce (RWR 402- 21/06/JM). Ze zgromadzonego w nim materia ł u dowodowego wynika, i ż w dniach 18- 23.07.2006 r. obowi ą zywa ł a promocja na 85 rodzajów artyku ł ów przemys ł owych. W tym czasie w sklepie by ł o ich jedynie 55. Wi ę kszo ść brakuj ą cych artyku ł ów zosta ł a w trakcie obowi ą zywania promocji wystawiona na pó ł kach sklepowych. Natomiast farbki do malowania palcami — ALPINO (w cenie 15,99 z ł ) i ksi ąż eczka do kolorowania z ć wiczeniami — DISNEY (w cenie 5,49 z ł ) nie zosta ł y w ogóle przez Spó ł k ę zamówione, a tym samym nie znalaz ł y si ę w sprzeda ż y. Z kolei materace welurowe obj ę te by ł y sprzeda żą promocyjn ą w dniach od 2.05. do 7.05.2006 r., z tym, i ż w dniu 3.05.2006 r. towar ten nie zosta ł wystawiany z magazynu na pó ł ki sklepowe, a w ostatnim dniu promocji towar ten równie ż nie by ł dost ę pny. 3. W tym stanie rzeczy, p ostanowieniem z dnia 9.11.2006 r. nr 194/2006 , Prezes Urz ę du wszcz ął z urz ę du post ę powanie w sprawie stosowania praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów przez Spó ł k ę TULUZA Sp. z o.o. z siedzib ą w O ł awie, ul. Kutrowskiego 29 c, prowadz ą c ą sklep pod nazw ą INTERMARCHE przy ul. Kutrowskiego 29 c w O ł awie, zwan ą dalej „Spó ł k ą ” , polegaj ą cych na naruszeniu 3 obowi ą zku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji poprzez podanie w: I. ofercie obowi ą zuj ą cej od 18.07. do 23.07.2006 r., zamieszczonej w folderze reklamowym ww. sklepu informacji, i ż w powy ż szym terminie konsumenci b ę d ą mogli naby ć : - biurko z ł awk ą — BERCHET — cena 64,99 z ł , - tornister — TOP 2000 — cena 34,99 z ł , - teczka przedszkolaka — cena 9,99 z ł , - farbki do malowania palcami — ALPINO — cena 15,99 z ł , - plastelina — ALPINO — cena 6,99 z ł , - flamastry ze stempelkami — ALPINO — cena 14,99 z ł , - komplet d ł ugopisów lub o ł ówków automatycznych — WINX — cena 2,99 z ł , - zestaw szkolny — WINX — cena 11,99 z ł , - naklejki na zeszyty — WINX — cena 0,69 z ł , - tablica korkowa — cena 8,99 z ł , - globus szkolny — cena od 8,49 z ł ( ś rednica 16 cm — cena 8,49 z ł , ś rednica 22 cm — cena 9,99 z ł ), - zestaw artystyczny— DISNEY — cena 19,99 z ł , - ksi ąż eczka do kolorowania z ć wiczeniami — DISNEY — cena 5,49 z ł , - radiobudzik — CLATRONIC — cena 19,99 z ł . - produkty w cenie 1 z ł za sztuk ę lub komplet tj: mucho ł apka, kolorowanka, aparat do puszczania baniek mydlanych, skarpetki damskie, - produkty w cenie 4 z ł za sztuk ę lub komplet tj. szczotka do mycia naczy ń , ksi ąż ka dla dzieci, zeszyty edukacyjne, poduszka na taboret, komplet ozdób do w ł osów , - gry edukacyjne — ADAMIGO — cena od 19,99 z ł ( „Weso ł e abecad ł o” — cena 19,99 z ł , „Wielkie zakupy”, „Ma ł a poczta” — cena 21,99 z ł ), - mata do zabawy — BERCHET — cena 14,99 z ł , - kubek ceramiczny — cena 0,99 z ł , - zszywacz — cena 6,79 z ł , - kredki o ł ówkowe — HERLITZ — cena 6,89 z ł , - kredki woskowe — STABILO — cena 4,99 z ł , - flamastry trójk ą tne — STABILO — cena 14,99 z ł , pomimo, i ż powy ż sze artyku ł y w dniu rozpocz ę cia promocyjnej sprzeda ż y nie by ł y dost ę pne, II. podanie w ofercie obowi ą zuj ą cej od 2.05. do 7.05.2006 r. informacji, i ż w tym terminie konsumenci b ę d ą mogli naby ć po cenie promocyjnej materace welurowe, chocia ż w dniach 3.05.2006 r. i 7.05.2006r. nie by ł y one dost ę pne w sklepie INTERMARCHE, co stanowi ć mo ż e naruszenie art. 23 a powy ż ej powo ł anej ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, zwanej dalej „ustaw ą o ochronie (…)”. Jednocze ś nie, p ostanowieniem z dnia 9.11.2006 r. nr 195/2006, w poczet dowodów niniejszego post ę powania zaliczy ł informacje uzyskane w ww. post ę powaniu wyja ś niaj ą cym. (Dowód: karta nr 1,2, 4-51) 3. W odpowiedzi na postawione zarzuty Spó ł ka potwierdzi ł a, i ż w czasie promocji obowi ą zuj ą cej w dniach 18-23.07.2006 r. cz ęść towarów ni ą obj ę tych nie by ł a dost ę pna dla konsumentów. Zwi ą zane to by ł o z ogólnokrajowymi problemami transportowymi, co skutkowa ł o brakami w zaopatrzeniu sklepu nawet w najpotrzebniejsze produkty spo ż ywcze. Brakuj ą ce towary zosta ł y dostarczone do sklepu z pi ę ciodniowym opó ź nieniem i po roz ł adowaniu oraz przyj ę ciu – wystawione na pó ł ki sklepowe. (Dowód: karta nr 52) 4 II. W toku post ę powania dowodowego Prezes Urz ę du ustali ł nast ę puj ą cy stan faktyczny: 1. TULUZA Sp. z o.o. z siedzib ą w O ł awie, ul.Kutrowskiego 29c, zosta ł a wpisana do KRS pod numerem 0000184705. Przedmiotem jej dzia ł ania jest m.in. sprzeda ż detaliczna w niewyspecjalizowanych sklepach z przewag ą ż ywno ś ci, napojów, wyrobów tytoniowych, pozosta ł a sprzeda ż detaliczna w niewyspecjalizowanych sklepach, sprzeda ż detaliczna kwiatów, ro ś lin, nasion, nawozów, kosmetyków i artyku ł ów toaletowych, napojów alkoholowych i bezalkoholowych, artyku ł ów sportowych, mebli, sprz ę tu o ś wietleniowego i u ż ytku domowego, gier i zabawek, artyku ł ów nie ż ywno ś ciowych w wyspecjalizowanych sklepach, gdzie indziej niesklasyfikowana. (Dowód: karta nr 48-51) 2. Spó ł ka na zasadzie franszyzy prowadzi sklep INTERMARCHE w O ł awie przy ul. Kutrowskiego 29 c. O promocyjnej sprzeda ż y poszczególnych towarów, jeszcze przed data jej rozpocz ę cia, informuje za pomoc ą katalogów (ofert handlowych) ogólnie dost ę pnych na terenie miasta O ł awa, bilbordów oraz strony internetowej www.intermarche.pl , a przed ka ż d ą akcj ą promocyjn ą drukowane s ą plakaty informacyjne oraz niezb ę dne informacje dla klientów. W taki sam sposób zorganizowane by ł y promocje towarów obj ę te ofertami handlowymi obowi ą zuj ą cymi w dniach 2-7.05.2006 r. i 18-23.07.2006 r. (Dowód: karta nr 16, 18-19, 21- 22, 53) 3. W dniu 17.07.2006 r. Inspekcja Handlowa przeprowadzi ł a kontrol ę w sprawie „prowadzonych przez supermarket INTERMARCHE w O ł awie promocji i sprzeda ż y produktów z reklamy”. W jej trakcie ustalono, i ż w okresie 2.05-7.05.2006 r. w sklepie INTERMARCHE Spó ł ka prowadzi ł a promocyjn ą sprzeda ż „materacy welurowych”, w cenie 22,99 z ł /szt. Do sprzeda ż y przeznaczono 24 sztuki materacy, z czego po ł owa zosta ł a wy ł o ż ona do sprzeda ż y w pierwszym dniu promocji. Z historii sprzeda ż y tego towaru wynika, ze zosta ł on wyprzedany w ci ą gu 4 dni tj. w dniu 2.05.2006 r. (pierwszy dzie ń promocji) sprzedano 12 sztuk materacy, w dniu 4.05.2006 r. – 10 sztuk, za ś w dniach 5-6.05.2006 r. po 1 sztuce. W dniu 3.05.2006 r. w ogóle tego towaru nie wystawiono z magazynu na pó ł ki sklepowe. W ostatnim dniu promocji tj. 7.05.2006 r. materacy zabrak ł o. Natomiast w ofercie reklamowej obowi ą zuj ą cej od 18.07.2006 r. do 23.07.2006 r. konsumenci zostali poinformowani, i ż b ę d ą mogli naby ć po ni ż szych cenach wiele artyku ł ów spo ż ywczych i przemys ł owych, w tym: biurko z ł awk ą — BERCHET — cena 64,99 z ł , tornister — TOP 2000 — cena 34,99 z ł , teczka przedszkolaka — cena 9,99 z ł , farbki do malowania palcami — ALPINO — cena 15,99 z ł , plastelina — ALPINO — cena 6,99 z ł , flamastry ze stempelkami — ALPINO — cena 14,99 z ł , komplet d ł ugopisów lub o ł ówków automatycznych — WINX — cena 2,99 z ł , zestaw szkolny — WINX — cena 11,99 z ł , naklejki na zeszyty — WINX — cena 0,69 z ł , tablica korkowa — cena 8,99 z ł , globus szkolny — cena od 8,49 z ł ( ś rednica 16 cm — cena 8,49 z ł , ś rednica 22 cm — cena 9,99 z ł ), zestaw artystyczny— DISNEY — cena 19,99 z ł , ksi ąż eczka do kolorowania z ć wiczeniami — DISNEY — cena 5,49 z ł , radiobudzik — CLATRONIC — cena 19,99 z ł , produkty w cenie 1 z ł za sztuk ę lub komplet tj: mucho ł apka, kolorowanka, aparat do puszczania baniek mydlanych, skarpetki damskie, produkty w cenie 4 z ł za sztuk ę lub komplet tj. szczotka do mycia naczy ń , ksi ąż ka dla dzieci, zeszyty edukacyjne, poduszka na taboret, komplet ozdób do w ł osów, gry edukacyjne — ADAMIGO — cena od 19,99 z ł ( „Weso ł e abecad ł o” — cena 19,99 z ł , „Wielkie zakupy”, „Ma ł a poczta” — cena 21,99 z ł ), mata do zabawy — BERCHET — cena 14,99 z ł , kubek ceramiczny — cena 5 0,99 z ł , zszywacz — cena 6,79 z ł , kredki o ł ówkowe — HERLITZ — cena 6,89 z ł , kredki woskowe — STABILO — cena 4,99 z ł , flamastry trójk ą tne — STABILO — cena 14,99 z ł . W ofercie tej umieszczono zastrze ż enie, i ż cyt.: „Wszystkie ceny aktualne od 18 do 23 lipca 2006, dotycz ą wy łą cznie sklepów umieszczonych na li ś cie, je ś li nie wyst ą pi ł b łą d w druku i do wyczerpania towaru”. Sklep w O ł awie znajdowa ł si ę na li ś cie sklepów, w których ww. promocja obowi ą zywa ł a. Jednak w dniu rozpocz ę cia promocji ww. towary nie by ł y dost ę pne. Wi ę kszo ść z nich zosta ł a wprowadzona do sprzeda ż y w sklepie INTERMARCHE dopiero w dniu 19.07.2006 r. Natomiast farbki do malowania palcami — ALPINO (w cenie 15,99 z ł ) i ksi ąż eczka do kolorowania z ć wiczeniami — DISNEY (w cenie 5,49 z ł ) nie zosta ł y w ogóle przez Spó ł k ę zamówione, a tym samym nie znalaz ł y si ę w sprzeda ż y. (Dowód: karta nr 5-6, 15-16, 21-22, 52-53) 4. W dniu przeprowadzenia kontroli kierownik sklepu dostarczy ł kontroluj ą cym ogólnodost ę pny dla konsumentów informator handlowy nr 29/2006 dotycz ą cy sprzeda ż y prowadzonej w dniach 18-23.07.2006 r. Natomiast nie otrzymali oni ż adnych materia ł ów ani regulaminów dotycz ą cych promocji materacy welurowych. W protokole pokontrolnym nie podano, aby na terenie sklepu umieszczone by ł y plakaty informuj ą ce o braku konkretnych produktów obj ę tych promocj ą . Inspekcja Handlowa zwróci ł a uwag ę , i ż brak artyku ł ów przemys ł owych obj ę tych lipcow ą ofert ą handlow ą spowodowany by ł trwaj ą cymi od 14.07.2006 r. trudno ś ciami na ogólnopolskim rynku transportowym. Konsumenci nie byli jednak poinformowani o cz ęś ciowym braku towaru promocyjnego w dniu jej rozpocz ę cia. (Dowód: karty nr 4-7, 13) 5. Ustosunkowuj ą c si ę do protoko ł u z ww. kontroli Spó ł ka poda ł a, i ż „w przypadku braku towaru promocyjnego lub jego wyczerpania natychmiast informowani s ą kasjerzy, którzy udzielaj ą informacji przy kasie”. (Dowód: karty nr 16) 6 . Natomiast udzielaj ą c odpowiedzi na pismo Prezesa Spó ł ka dodatkowo poda ł a, i ż o fakcie braku towarów obj ę tych promocj ą informowano konsumentów rozwieszaj ą c odpowiednie plakaty na terenie ca ł ego sklepu. Nie by ł a ona jednak w stanie przedstawi ć chocia ż by jednego tego rodzaju plakatu, gdy ż jak wyja ś ni ł a, przed ka ż d ą akcj ą promocyjn ą drukowane s ą plakaty informacyjne dotycz ą ce poszczególnych towarów oraz niezb ę dne informacje dla klientów, a po jej zako ń czeniu s ą one niszczone. (Dowód: karta nr 16, 22, 53) 7. W materiale dowodowym sprawy znajduje si ę pismo konsumentki, w którym skar ż y si ę na to, i ż w pierwszym dniu obowi ą zywania promocji nie mog ł a naby ć materaca welurowego. Jedyn ą informacj ę o ich braku uzyska ł a od pracownika sklepu porz ą dkuj ą cego pó ł ki, który o ś wiadczy ł , i ż w tym dniu wystawiono oko ł o 10 sztuk materacy i wszystkie zosta ł y ju ż sprzedane. (Dowód: karta nr 18) III. Maj ą c na uwadze zebrany materia ł dowodowy, Prezes Urz ę du zwa ż y ł , co nast ę puje: Ustawa o ochronie (…) okre ś la warunki rozwoju i ochrony konkurencji oraz zasady podejmowanej w interesie publicznym ochrony interesów przedsi ę biorców i konsumentów (art. 1 ust. 1). 6 Zgodnie z art. 23a ust. 1 ustawy o ochronie (…) : „Przez praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów rozumie si ę godz ą ce w nie bezprawne dzia ł anie przedsi ę biorcy. Nie jest zbiorowym interesem konsumentów suma indywidualnych interesów konsumentów”. Zgodnie za ś z art. 23a ust. 2 powo ł anej ustawy „Za praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów uwa ż a si ę w szczególno ś ci (...) naruszanie obowi ą zku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji (...)”. Warunkiem naruszenia zbiorowych interesów konsumentów jest, aby konkretne dzia ł anie, w przedmiotowo wskazanym w ustawie zakresie, nie mia ł o ś ci ś le okre ś lonego adresata i by ł o skierowane do nieoznaczonego z góry kr ę gu konsumentów, o ile przy tym konsumentów tych łą czy jaka ś wspólna cecha rodzajowa, np. s ą oni klientami tego samego przedsi ę biorcy, wyst ę puj ą na rynku dzia ł ania przedsi ę biorcy, itp. W takich okoliczno ś ciach poszkodowana zostaje pewna grupa konsumentów nie b ę d ą ca tylko - z punktu widzenia przedsi ę biorcy stosuj ą cego praktyk ę – przypadkow ą zbiorowo ś ci ą konsumentów, lecz jej odr ę bn ą kategori ą , których łą czy wspólny interes. Rozpatrywana sprawa ma charakter publiczno – prawny, albowiem wi ąż e si ę z ochron ą interesu wszystkich konsumentów, którzy chcieli naby ć opisane w sentencji decyzji towary, jednak ze wzgl ę du na ich brak nie mogli tego dokona ć . Nara ż eni zostali tym samym na strat ę czasu oraz koszty dojazdu do sklepu, a przede wszystkim – wprowadzeni w b łą d przez Spó ł k ę . Zbiorowe interesy konsumentów podlegaj ą ochronie prawnej przed godz ą cymi w nie naruszeniami, polegaj ą cymi na sprzecznych z prawem (zakazanych przez przepisy innych ustaw) oraz zasadami wspó łż ycia spo ł ecznego i dobrymi obyczajami, dzia ł aniach przedsi ę biorców. Tworz ą c katalog dzia ł a ń , które b ę d ą uznawane za praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów ustawodawca pos ł u ż y ł si ę zwrotem „w szczególno ś ci”. Oznacza to, ż e wskazany katalog ma charakter przyk ł adowy. Zamiarem ustawodawcy by ł o uznanie za praktyk ę dzia ł a ń , które naruszaj ą przepisy innych ustaw. W art. 23a ustawy nie ma odwo ł ania do konkretnych ustaw z tego wzgl ę du, i ż by ł oby to sprzeczne z zasadami poprawnej legislacji, ale tak ż e ogranicza ł o Prezesa UOKiK w jego decyzjach w sprawie niedozwolonych praktyk naruszaj ą cych interesy konsumentów. Art. 23 a ust. 1 zd. 1 ustawy o ochronie (…) wskazuje, ż e „ przez praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów rozumie si ę godz ą ce w nie bezprawne dzia ł anie przedsi ę biorcy ” . Z kolei art. 23a ust. 2 tej ustawy precyzuje jedynie pewne formy i przejawy takich dzia ł a ń , okre ś laj ą c, ż e „za praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów uwa ż a si ę w szczególno ś ci stosowanie postanowie ń wzorców umów, które zosta ł y wpisane do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o których mowa w art. 479 45 Kodeksu post ę powania cywilnego, naruszenie obowi ą zku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji, nieuczciw ą lub wprowadzaj ą c ą w b łą d reklam ę i inne czyny nieuczciwej konkurencji godz ą ce w zbiorowe interesy konsumentów”. Do stwierdzenia praktyki, o której mowa w art. 23 a ust. 1 i 2 ustawy o ochronie (…) konieczne jest wykazanie, ż e spe ł nione zosta ł y łą cznie nast ę puj ą ce przes ł anki: 1) bezprawno ść dzia ł a ń przedsi ę biorcy, polegaj ą ca na naruszeniu obowi ą zku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji, 2) godzenie tymi dzia ł aniami w zbiorowy interes konsumentów. Pierwsza przes ł anka zostaje spe ł niona, gdy przedsi ę biorca podejmuje dzia ł ania sprzeczne z prawem tj. zakazane ustaw ą . Druga z przes ł anek jest spe ł niona, gdy dane dzia ł anie lub zaniechanie przedsi ę biorcy godzi w interesy konsumentów, jako 7 zbiorowo ś ci. Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów chroni interesy ogó ł u konsumentów, wi ę kszej ich grupy, tzn. chroni interesy nieograniczonej liczby podmiotów, których nie da si ę zidentyfikowa ć , interesy konsumentów, jako zjawiska o charakterze instytucjonalnym, zbiorowym. Ad 1) W niniejszej sprawie Spó ł ce zosta ł postawiony zarzut naruszenia obowi ą zku udzielenia konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji. Zgodnie z doktryn ą prawo konsumenta do rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji jest jednym z jego zasadniczych praw, a brak takiej informacji uniemo ż liwia konsumentowi swobod ę oceny i wyboru najlepszej oferty, ograniczaj ą c wolno ść jego decyzji rynkowych. Profesjonalista zawsze obowi ą zany jest poinformowa ć konsumenta, b ę d ą cego z zasady s ł absz ą stron ą stosunku umownego, o istotnych okoliczno ś ciach dotycz ą cych kontraktu – w sposób prawdziwy, rzeczowy i kompletny, co jest cech ą generaln ą prawa umów i wyp ł ywa z obowi ą zku lojalnego kontraktowania” (E. Łę towska : „Prawo umów konsumenckich, Warszawa 2002r. ) . Brak dostatecznej wiedzy ogranicza, czy wr ę cz uniemo ż liwia nabywcom podj ę cie przemy ś lanej i w pe ł ni suwerennej decyzji o zakupie okre ś lonych towarów i us ł ug. Bywa równie ż powodem potencjalnego zagro ż enia dla konsumenta, stanowi ą c niejednokrotnie przyczyn ę nieporozumie ń w obrocie konsumenckim i ra żą ce naruszenie interesów konsumentów. Informacja niepe ł na, jak te ż i braki w informacji, naruszaj ą gwarancj ę bezpiecze ń stwa ekonomicznego konsumenta, który zdany jest na subiektywn ą , opart ą na niejasnych przes ł ankach postaw ę profesjonalisty (przedsi ę biorcy). Wyczerpuj ą ce informacje na temat danej oferty sprzeda ż y powoduj ą , i ż konsument wybór o jej przyj ę ciu lub odrzuceniu, podejmuje ś wiadomie, wybieraj ą c dla siebie wariant najkorzystniejszy. Nieprzypadkowo przepis art. 23a ust. 1 i 2 ustawy o ochronie (…) w sposób szczególny akcentuje prawo konsumenta do informacji. St ą d te ż na profesjonalnych uczestnikach rynku, którzy nie chc ą si ę narazi ć na zarzut stosowania antykonsumenckich praktyk, ci ążą wyra ź nie okre ś lone w tym zakresie obowi ą zki, zwi ą zane z udzielaniem prawdziwej, pe ł nej i zrozumia ł ej informacji na temat oferowanych us ł ug lub produktów, co znalaz ł o swój wyraz w unormowaniach prawnych, m.in. w ww. ustawie o ochronie (…). Jedn ą z najcz ęś ciej stosowanych przez przedsi ę biorców form informacji o konkretnym produkcie jest reklama, której przejawem jest jego promocja. W ustawodawstwie polskim mo ż na znale źć kilka definicji reklamy. Jedn ą z cz ęś ciej przywo ł ywanych w literaturze jest definicja zamieszczona w art. 4 ust. 6 ustawy z dnia 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji (Dz. U. z 1993 r., nr 7, poz. 34 ze zm.), zgodnie z któr ą „ reklam ą jest ka ż dy przekaz, niepochodz ą cy od nadawcy, zmierzaj ą cy do promocji sprzeda ż y albo innych form korzystania z towarów lub us ł ug, popierania okre ś lonych spraw lub idei albo osi ą gni ę cia innego efektu po żą danego przez reklamodawc ę , nadawany za op ł at ą lub inn ą form ą wynagrodzenia”. Równie ż organy orzekaj ą ce rozpoznaj ą c konkretne sprawy same definiuj ą poj ę cie reklamy. I tak Naczelny S ą d Administracyjny w wyroku z 12 czerwca 1997 r. (Sygn. akt I S.A. / Ka 192-193/97) wyrazi ł pogl ą d, ż e „reklama to dzia ł anie maj ą ce kszta ł towa ć popyt poprzez rozszerzenie wiedzy przysz ł ych nabywców o towarach w celu zach ę cenia ich do nabycia towarów od tego, a nie innego podmiotu gospodarczego. Reklama musi zawiera ć elementy warto ś ciuj ą ce towar lub zach ę caj ą ce do jego kupna, a za reklam ę mo ż na uzna ć wszystko, co zawiera informacje, które nie s ą niezb ę dne do zawarcia umowy”. Z kolei w wyroku z dnia 8 kwietnia 1997 r. (sygn. akt S.A./Ka 2976/95) NSA uzna ł , ż e: „Reklam ą jest ka ż da czynno ść zmierzaj ą ca do promocji 8 sprzeda ż y towarów i us ł ug lub innych form korzystania z towarów i us ł ug. Reklama jest to rozpowszechnianie informacji o towarach, ich zaletach, warto ś ciach, miejscach i mo ż liwo ś ciach nabycia, chwalenie kogo ś , zalecanie czego ś przez pras ę , radio, telewizj ę ; ś rodki (np. plakaty, napisy, og ł oszenia itp.) s ł u żą ce temu celowi”. W innym orzeczeniu NSA uzna ł , ż e poj ę cie reklamy jest na tyle pojemne, ż e obejmuje tak ż e poj ę cie promocji (wyrok z dnia 18 pa ź dziernika 1995 r., sygn. akt S.A./ka 1894-1295/94, „Przegl ą d Orzecznictwa Podatkowego”, nr 2/1998 r., poz. 62, s.141). Podstawow ą funkcj ą reklamy jest zainteresowanie konsumenta danym produktem, zach ę cenie do zakupu towarów lub skorzystania z us ł ug, a co za tym idzie „ ś ci ą gni ę cie” go do miejsca (np. sklepu), w którym ten produkt mo ż e naby ć . Mo ż na wiec powiedzie ć , ż e nadrz ę dnym celem reklamy komercyjnej (w tym tak ż e promocji) jest maksymalizacja zbytu oferowanych towarów i us ł ug, a jej g ł ównym zadaniem - zwrócenie uwagi na okre ś lone towary i skuteczne sterowanie decyzjami zakupowymi klientów. Dla osi ą gni ę cia tego celu, twórcy reklam silnie eksponuj ą ró ż ne cechy produktu, przekonuj ą o jego atrakcyjno ś ci i niezb ę dno ś ci, cz ę sto odwo ł uj ą c si ę przy tym do emocji ni ż racjonalnej argumentacji. W ś wietle powy ż szego mo ż na stwierdzi ć , i ż rozprowadzane przez Spó ł k ę oferty handlowe (foldery reklamowe), w tym obowi ą zuj ą ce w dniach 2-7.05.2006 r. i 18- 23.07.2006 r., s ą reklam ą maj ą c ą na celu „ ś ci ą gni ę cie” do sklepu jak najwi ę kszej liczby konsumentów i zach ę cenie ich do nabycia opisanych w nich produktów. Zdaniem Prezesa Urz ę du Spó ł ka podaj ą c w ww. folderach reklamowych, i ż w sklepie INTERMARCHE dost ę pne b ę d ą po okre ś lonych cenach opisane w sentencji decyzji towary wprowadzi ł a konsumentów w b łą d. Jak wynika z „historii sprzeda ż y dla towaru: B.MATERAC KEMP. GRAN- JUN.76X193 (60128430)” (karta nr 15) produkt ten cieszy ł si ę du ż ym zainteresowaniem konsumentów. W pierwszym dniu promocji tj. 2.05.2006 r. Spó ł ka sprzeda ł a 12 sztuk materacy. Pozosta ł e egzemplarze zosta ł y zakupione w dniach 4-6.05.2006 r. Natomiast w dniu 3.05.2006 r. towar ten nie by ł osi ą galny, gdy ż jak to wyja ś ni ł a Spó ł ka, w wyniku zaniedbania jednego z kierowników, nie zosta ł on wystawiony do sprzeda ż y. W ostatnim dniu promocji konsumenci nie mogli ju ż naby ć materacy ze wzgl ę du na ich brak. Zatem dodatkowym, obci ąż aj ą cym Spó ł k ę dowodem jest fakt niezapewnienia na czas promocji odpowiedniej ilo ś ci materacy (wystawiono jedynie 24 sztuki), których zabrak ł o jeszcze w trakcie jej trwania. W przypadku artyku ł ów szkolnych i „produktów za 1 z ł ”, na 85 pozycji obj ę tych promocj ą w dniach 18-23.07.2006 r. dost ę pnych by ł o jedynie 55. Podkre ś li ć przy tym nale ż y, i ż wi ę kszo ść artyku ł ów, brakuj ą cych w dniu rozpocz ę cia promocji, zosta ł a wprowadzona do sprzeda ż y w sklepie INTERMARCHE dopiero w dniu 19.07.2006 r. Natomiast farbki do malowania palcami — ALPINO (w cenie 15,99 z ł ) i ksi ąż eczka do kolorowania z ć wiczeniami — DISNEY (w cenie 5,49 z ł ) nie zosta ł y w ogóle przez Spó ł k ę zamówione, a tym samym nie znalaz ł y si ę w sprzeda ż y. Nieprzekonywuj ą cym dla Prezesa Urz ę du jest t ł umaczenie Spó ł ki, i ż o braku towaru informowa ł a konsumentów rozwieszaj ą c odpowiednie plakaty na terenie ca ł ego sklepu. Przede wszystkim Spó ł ka ustosunkowuj ą c si ę do protoko ł u z kontroli przeprowadzonej przez Inspekcj ę Handlow ą nie wspomnia ł a nic o ww. plakatach, a poda ł a jedynie, i ż „w przypadku braku towaru promocyjnego lub jego wyczerpania natychmiast informowani s ą kasjerzy, którzy udzielaj ą informacji przy kasie” (dowód: karta nr 16). Ponadto na wezwanie Prezesa Urz ę du nie by ł a w stanie przedstawi ć takiego plakatu informacyjnego. Gdyby nawet Spó ł ka udowodni ł a fakt rozwieszenia na terenie sklepu plakatów z informacj ą o braku konkretnych produktów obj ę tych promocj ą w dniach 18- 23.07.2006 r., to i tak zdaniem Prezesa Urz ę du, czynno ś ci tej dokonanej dopiero w czasie obowi ą zywania konkretnej oferty nie mo ż na uzna ć za dostateczn ą informacj ę dla 9 konsumenta. Pokre ś li ć przy tym nale ż y, i ż Spó ł ka swoje ww. oferty handlowe rozprowadza ł a na terenie miasta O ł awa przed dat ą rozpocz ę cia promocji, zach ę caj ą c tym samym jego mieszka ń ców do robienia zakupów w sklepie INTERMARCHE. Informacje o ofercie handlowej na dane produkty umieszczone by ł y na bilbordach, a tak ż e w internecie. Skoro za ś trudno ś ci z transportem, a przez to z terminowymi dostawami towaru do sklepu, Spó ł ka mia ł a ju ż od 14.07.2006 r., to o tym fakcie winna poinformowa ć konsumentów jeszcze przed dat ą rozpocz ę cia sprzeda ż y towarów obj ę tych ofert ą reklamow ą (obowi ą zuj ą c ą w dniach 18-23.07.2006 r.) i za pomoc ą tych samych ś rodków informacji, jakich u ż y ł a do rozpowszechnienia tej oferty. Faktycznie za ś konsument o braku konkretnego towaru, wymienionego w folderze reklamowym, móg ł si ę dowiedzie ć dopiero po przybyciu do sklepu. Tym samym reklama maj ą ca na celu zach ę cenie konsumenta do kupna konkretnych przedmiotów odnios ł a swój skutek – wzbudzi ł a zainteresowanie i „ ś ci ą gn ęł a” konsumentów do sklepu – chocia ż nie mogli oni naby ć wszystkich produktów obj ę tych ofert ą handlow ą Spó ł ki. Równie ż w przypadku prowadzonej w dniach 2-7.05.2006 r. promocyjnej sprzeda ż y materacy welurowych nie mo ż na uzna ć , i ż informacja o ich braku znalaz ł a si ę na plakacie w sklepie z odpowiednim wyprzedzeniem. Przecie ż w dniu przeprowadzenia kontroli przez Inspekcj ę Handlow ą nie przedstawiono jej ż adnych materia ł ów reklamowych dotycz ą cych tej promocji, a jak poda ł a Spó ł ka, brak ten wynika ł z zaniedbania kierownika, który towaru nie wystawi ł z magazynu na pó ł ki sklepowe (karty nr 6 i 16). Ponadto ze wzgl ę du na niewielk ą ilo ść tego produktu (24 sztuki), jego zapas wyczerpa ł si ę jeszcze w trakcie trwania promocji. Zatem konsumenci, którzy w celu zakupu materaca udali si ę do sklepu INTERMARCHE w jej ostatnim dniu nie mogli tego uczyni ć . Powy ż sze potwierdza pismo konsumentki, która w pierwszym dniu promocji tj. 2.05.2006 r. dopiero od pracownika sklepu dowiedzia ł a si ę , i ż w tym dniu wszystkie materace zosta ł y ju ż sprzedane (dowód: karta nr 18). Wynika z powy ż szego, ż e nie by ł o pisemnej informacji o braku tego produktu. Opisane dzia ł ania Spó ł ki ś wiadcz ą jednoznacznie o przekazaniu konsumentom informacji niepe ł nej, nierzetelnej i nieprawdziwej, a tym samym wprowadzaj ą cej w b łą d co do czasu i mo ż liwo ś ci zakupu okre ś lonych towarów po cenach promocyjnych, gdy ż oferta faktyczna powinna pokrywa ć si ę z ofert ą zawart ą w folderze reklamowym. Wszelkie za ś odchylenia od tej zasady, w ś wietle zgromadzonego w sprawie materia ł u dowodowego, nie maj ą obiektywnego uzasadnienia i powsta ł y z winy Spó ł ki. Spe ł niona zatem zosta ł a pierwsza przes ł anka z art. 23 a ust. 1 i 2 ustawy o ochronie (…) tj. bezprawno ść dzia ł a ń przedsi ę biorcy, polegaj ą ca na naruszeniu przez Spó ł k ę obowi ą zku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji. Ad 2) Dokonuj ą c analizy drugiej przes ł anki zastosowania w rozpatrywanej sprawie art. 23a ust. 1 i 2 ustawy o ochronie (…) nale ż y udowodni ć , i ż opisane powy ż ej dzia ł ania Spó ł ki godz ą w zbiorowe interesy konsumenta i rodz ą po jego stronie niekorzystne skutki. Przypomnie ć nale ż y, i ż niniejsza sprawa dotyczy interesu wszystkich konsumentów, wprowadzonych w b łą d przez Spó ł k ę informacjami, i ż b ę d ą mogli naby ć po okre ś lonych cenach produkty, wymienione w ofertach handlowych obowi ą zuj ą cych w dniach 2- 7.05.2006 r. i 18-23.-7.2006 r. W rzeczywisto ś ci materacy welurowych nie mo ż na by ł o kupi ć w dniach 3 i 7.05.2006 r., za ś cz ęść produktów obj ę tych drug ą promocja nie by ł a dost ę pna w dniu jej rozpocz ę cia, natomiast dwa artyku ł y (farbki do malowania palcami, ksi ąż eczka do kolorowania z ć wiczeniami) nie zosta ł y przez Spó ł k ę w ogóle zamówione. 10 Zrozumia ł e jest, ż e producent zach ę ca do nabywania danego towaru, nale ż y jednak wskaza ć , i ż rol ą przekazu informacyjnego jest nie tylko promowanie tego produktu i namawianie konsumentów do jego zakupu, ale równie ż rzetelne i zgodne z prawd ą informowanie o czasie, w jakim dany produkt mo ż na naby ć po okre ś lonej cenie. Zdaniem Prezesa Urz ę du podanie do publicznej wiadomo ś ci, i ż w okre ś lonych dniach wyszczególnione produkty b ę dzie mo ż na naby ć w sklepie INTERMARCHE po cenach podanych w folderach reklamowych wp ł yn ęł o na decyzje konsumentów co do ich zakupu u tego, a nie innego przedsi ę biorcy. Tak wi ę c zakwestionowane przez Prezesa Urz ę du dzia ł anie Spó ł ki jest dzia ł aniem godz ą cym w ekonomiczne interesy konsumentów, którzy sugeruj ą c si ę informacj ą zawart ą w katalogach obowi ą zuj ą cych w dniach 2-7.05.2006 r. (materace welurowe) i w okresie 18-23.2006 r. (artyku ł y szkolne i produkty za 1 z ł ) przybyli do sklepu w celu zakupu towarów w nich przedstawionych. Narazi ł o to tym samym konsumentów na straty zarówno czasu, jak i straty ekonomiczne, wynikaj ą ce z konieczno ś ci dojazdu do sklepu INTERMARCHE. Wa ż nym aspektem tej praktyki handlowej Spó ł ki jest równie ż to, ż e cz ęść konsumentów zosta ł a wprowadzona w b łą d, co ju ż samo w sobie jest naganne i godzi w ich interesy. Szczególnie, i ż przedstawione towary obj ę te zosta ł y promocj ą w czasie, gdy jest na nie wi ę ksze zapotrzebowanie. I tak materace welurowe oferowano w dniach 2- 7.05.2006 r., a wi ę c w miesi ą cu poprzedzaj ą cym letni sezon urlopowy. Natomiast towar obj ę ty promocj ą w miesi ą cu w okresie 18-23.07.2006 r. zwi ą zany by ł z tzw. „wyprawk ą dzieci do szko ł y”. Zatem niew ą tpliwie cz ęść konsumentów uda ł a si ę do INTERMATRCHE jedynie w celu zakupu powy ż szych artyku ł ów po okre ś lonych cenach, których jednak nie mogli naby ć ze wzgl ę du na ich brak. W tej sytuacji wype ł niona zosta ł a dyspozycja drugiej przes ł anki niezb ę dnej do stwierdzenia stosowania przez przedsi ę biorc ę praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów, zakazanej art. 23 a ust. 1 ustawy o ochronie (…). Wobec łą cznego spe ł nienia obu przes ł anek Prezes Urz ę du zakwalifikowa ł dzia ł anie Spó ł ki jako praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów, okre ś lon ą w art. 23a ust. 1 i 2 ustawy o ochronie (...). Zgodnie z art. 23e ust. 1 i 2 ustawy o ochronie (…) nie wydaje si ę decyzji o uznaniu praktyki za naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów i nakazuj ą cej zaniechanie jej stosowania, je ż eli przedsi ę biorca zaprzesta ł stosowania praktyki, o której mowa w art. 23 a. W takim przypadku Prezes UOKiK wydaje decyzj ę o uznaniu praktyki za naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów i stwierdza zaniechanie jej stosowania. W niniejszej sprawie Prezes Urz ę du stwierdzi ł , i ż powy ż sze praktyki, opisane w sentencji decyzji, mia ł y charakter czasowy, a ich stosowanie zosta ł o zaniechane z dniem zako ń czenia promocyjnej sprzeda ż y materacy welurowych tj. z dniem 7.05.2006 r. oraz produktów wskazanych w pkt I sentencji decyzji tj. z dniem 23.07.2006 r. Wobec powy ż szego orzeczono, jak na wst ę pie. Stosownie do tre ś ci art. 78 ust. 1 ustawy o ochronie w zwi ą zku z art. 479 28 § 2 k.p.c., od niniejszej decyzji przys ł uguje stronie odwo ł anie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w terminie dwutygodniowym od dnia jej dor ę czenia, za po ś rednictwem Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów – Delegatura we Wroc ł awiu. 11 Otrzymuje: TULUZA Sp. z o.o. Ul.Kutrowskiego 29c 55-200 O ł awa Z up. Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów Dyrektor Delegatury we Wroc ł awiu Zbigniew Jurczyk