DDK-10/2007

PREZES URZ Ę DU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW CEZARY BANASI Ń SKI L.dz. DDK1-61-29/05/IW/HW Warszawa, dn. 5 marca 2007 r. DECYZJA Nr DDK 10/2007 Na podstawie art. 23 c ust. 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (tekst jedn. Dz.U. z 2005 r. Nr 244, poz. 2080; Dz.U. z 2006 r. Nr 157, poz. 1119 i Nr 170, poz. 1217), po przeprowadzeniu wszcz ę tego z urz ę du post ę powania w sprawie podejrzenia stosowania praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów, Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów uznaje, ż e dzia ł ania Okr ę gowej Spó ł dzielni Mleczarskiej Radomsko z siedzib ą w Radomsku, polegaj ą ce na naruszeniu obowi ą zku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji, poprzez: 1) nieoznaczanie nazwy handlowej produktu „Extra Mazurskie” w miejscu widocznym dla konsumenta w taki sposób, aby informacje te by ł y ł atwo dostrzegalne i wyra ź nie czytelne , co narusza art. 3 ust. 5 Rozporz ą dzenia Rady (WE) NR 2991/94 z dnia 5 grudnia 1994 r. okre ś laj ą cego normy dla t ł uszczów do smarowania (Dz.U. UE-sp. 03-17-15), art. 6 ust. 2 w zw. z art. 6 ust. 4 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jako ś ci handlowej artyku ł ów rolno – spo ż ywczych (tekst jedn. Dz.U. z 2005 r., Nr 187, poz. 1577 z pó ź n. zm.) oraz art. 48 ust 1 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpiecze ń stwie ż ywno ś ci i ż ywienia (Dz.U. Nr 171, poz. 1225); 2) u ż ywanie etykiety oraz formy prezentacji, która wskazuje, implikuje lub sugeruje, ż e produkt „Extra Mazurskie” jest przetworem mlecznym poprzez u ż ycie nazwy fantazyjnej, której brzmienie nie jest gramatycznie dostosowane do brzmienia nazwy handlowej produktu i mo ż e wskazywa ć na to, ż e produkt jest mas ł em, co narusza art. 3 ust. 2 w zw. z art. 2 ust. 2 Rozporz ą dzenia Komisji (EWG) NR 1898/87 z dnia 2 lipca 1987 r. w sprawie ochrony oznacze ń stosowanych w obrocie mlekiem i przetworami mlecznymi (Dz.U. UE-sp. 03-7-247), art. 6 ust. 5 w zw. z art. 6 ust. 4 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jako ś ci handlowej artyku ł ów rolno – spo ż ywczych oraz art. 46 ust. 2 w zw. z art. 46 ust. 1 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpiecze ń stwie ż ywno ś ci i ż ywienia , stanowi ą praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów o której mowa w art. 23a ust. 2 w zwi ą zku z art. 23a ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów i nakazuje zaniechanie ich stosowania. UZASADNIENIE Dnia 27 kwietnia 2005 r. na podstawie art. 44 ust. 1 w zwi ą zku z art. 23a ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (tekst jedn. Dz.U. z 2005 r. Nr 244, poz. 2080; Dz.U. z 2006 r. Nr 157, poz. 1119 i Nr 170, poz. 1217), dalej zwanej „ uokik” , Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, dalej okre ś lany jako Prezes Urz ę du, dzia ł aj ą c z urz ę du, wszcz ął wobec Okr ę gowej Spó ł dzielni Mleczarskiej Radomsko z siedzib ą w Radomsku, dalej okre ś lanej jako Strona post ę powania, post ę powanie o stosowanie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów, polegaj ą cych na: ƒ wprowadzaj ą cym w b łą d oznakowaniu t ł uszczowych substancji do smarowania pod nazw ą „Ekstra Mazurskie” poprzez u ż ycie w nazwie wyra ż enia „mieszanina mas ł a i t ł uszczu ro ś linnego” , ƒ nieumieszczeniu nazwy rodzajowej w sposób widoczny dla konsumenta i dostrzegalny, które mog ł y stanowi ć nieuczciw ą lub wprowadzaj ą c ą w b łą d reklam ę , oraz spe ł nia ć przes ł anki godz ą cych w zbiorowe interesy konsumentów czynów nieuczciwej konkurencji, zdefiniowanych w art. 3 ust. 1, art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (tekst jedn. Dz.U. z 2003 r. Nr 153, poz. 1503 ze zm.). Podstaw ę wszcz ę cia niniejszego post ę powania stanowi ł y wyniki kontroli przeprowadzonych w dniach 1 i 3 lutego 2005 r. oraz w dniach 10-11 i 15 marca 2005 r. przez Wojewódzki Inspektorat Inspekcji Handlowej w Szczecinie, odpowiednio w sklepach spo ż ywczych „Pod Jaworem” z siedzib ą w Szczecinie oraz SOLL Sp. z o.o. z siedzib ą w Stargardzie Szczeci ń skim. Z materia ł ów przekazanych przy pismach Wojewódzkiego Inspektoratu Inspekcji Handlowej w Szczecinie z dnia 16 marca 2005 r. (sygn.: WK Ż -Ps-42- 23/2005) oraz z dnia 26 kwietnia 2005 r. (sygn.: WK Ż -Wr-42-64/2005) wynika ł o, i ż w sprzeda ż y tych placówek znajdowa ł si ę produkt Okr ę gowej Spó ł dzielni Mleczarskiej Radomsko z siedzib ą w Radomsku o nazwie „Extra Mazurskie” , który zdaniem Inspekcji Handlowej by ł oznakowany w sposób wprowadzaj ą cy konsumentów w b łą d poprzez nieuwidocznienie nazwy rodzajowej ś rodka spo ż ywczego. Podano jedynie nazw ę fantazyjn ą ( „Extra Mazurskie” ), rozszerzon ą o napis „mas ł o z dodatkiem oleju s ł onecznikowego”. Ponadto w opinii Inspekcji Handlowej, u ż ycie w oznakowaniu produktu „Extra Mazurskie” okre ś lenia „mas ł o” (w wyra ż eniu „ mas ł o z dodatkiem oleju s ł onecznikowego” ), wprowadza ł o konsumentów w b łą d, co do to ż samo ś ci tego artyku ł u, w tym jego rodzaju. W pi ś mie z dnia 16 maja 2005 r., Strona post ę powania przedstawi ł a swoje stanowisko odno ś nie zarzutów zawartych w postanowieniu z dnia 27 kwietnia 2005 r. o wszcz ę ciu post ę powania. Strona post ę powania sprostowa ł a, ż e wykorzystywany przez ni ą zwrot uzupe ł niaj ą cy nazw ę fantazyjn ą produktu „Extra Mazurskie” , nie ma brzmienia „mieszanina mas ł a i t ł uszczu ro ś linnego” lecz „mas ł o z dodatkiem oleju s ł onecznikowego”. W opinii Strony post ę powania przedmiotowy produkt powstaje ze ś mietanki, mas ł a ekstra i oleju s ł onecznikowego. Z uwagi na fakt, i ż mas ł o wytwarza si ę ze ś mietany, produkt „Extra Mazurskie” jest de facto mas ł em (41,5% masy produktu) z dodatkiem oleju s ł onecznikowego (13,5% masy produktu). Zdaniem Strony post ę powania takie oznakowanie nie wprowadza ł o konsumentów w b łą d. Strona post ę powania podnios ł a równie ż , ż e w tre ś ci zezwolenia G ł ównego Inspektora Sanitarnego z dnia 4 wrze ś nia 2001 r. na produkcj ę i wprowadzanie do obrotu przez Okr ę gow ą Spó ł dzielni ę Mleczarsk ą w Radomsku mieszaniny mas ł a i oleju o zawarto ś ci 2 t ł uszczu 55% (GIS-H Ż -4434-Imp.T ł .-11/MR/01), organ ten kilkakrotnie u ż ywa okre ś lenia „mieszanina mas ł a i oleju”. Odnosz ą c si ę do kwestii drugiego zarzutu zawartego w postanowieniu z dnia 27 kwietnia 2005 r. (nieumieszczenie nazwy rodzajowej w sposób widoczny dla konsumenta i dostrzegalny), Strona post ę powania poinformowa ł a, ż e postanowi ł a uzupe ł ni ć informacje o produkcie o zwrot: „miks t ł uszczowy t ł uszczu mlecznego i ro ś linnego, zawarto ść t ł uszczu ogó ł em 55%”. Powy ż sze deklaracje znalaz ł y potwierdzenie w tre ś ci etykiety produktu „Extra Mazurskie” przekazanej przez Stron ę post ę powania w dniu 14 wrze ś nia 2005 r. Ponadto stwierdzono, ż e w tre ś ci przedmiotowej etykiety wyra ż enie „mas ł o z dodatkiem oleju s ł onecznikowego” zast ą piono wyra ż eniem „po łą czenie ś wie ż ego mas ł a i oleju ze s ł onecznika”. Zgodnie z zasad ą wyra ż on ą w art. 10 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks post ę powania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), dalej zwanej „kpa”, w zwi ą zku z art. 80 uokik , pismem z dnia 5 wrze ś nia 2005 r. Strona post ę powania zosta ł a poinformowana o mo ż liwo ś ci wypowiedzenia si ę co do zebranych dowodów i materia ł ów oraz zg ł oszonych żą da ń przed wydaniem decyzji. Strona post ę powania skorzysta ł a z prawa do zapoznania si ę z ca ł o ś ci ą akt sprawy w dniu 14 wrze ś nia 2005 r., z czego zosta ł sporz ą dzony protokó ł . Dodatkowo w pi ś mie z dnia 8 czerwca 2006 r. Strona post ę powania poinformowa ł a, ż e napis o tre ś ci „po łą czenie ś wie ż ego mas ł a i oleju ze s ł onecznika” nie narusza obowi ą zuj ą cych przepisów. Okre ś lenie „mas ł o” zosta ł o bowiem u ż yte nie jako nazwa, ale jako opis charakterystycznych cech produktu. Zwrot „po łą czenie ś wie ż ego mas ł a i oleju ze s ł onecznika” jest prawdziwy i informuje o podstawowym sk ł adzie produktu i jego charakterze. W opinii Strony post ę powania u ż ycie wynikaj ą cego z bezwzgl ę dnie obowi ą zuj ą cych przepisów zwrotu „miks t ł uszczowy t ł uszczu mlecznego i ro ś linnego” niewiele mówi przeci ę tnemu konsumentowi, st ą d próba uzupe ł nienia go o dodatkowe informacje ( „po łą czenie ś wie ż ego mas ł a i oleju ze s ł onecznika” ). W zwi ą zku z konieczno ś ci ą przeformu ł owania zarzutów postawionych uprzednio Stronie post ę powania w postanowieniu o wszcz ę ciu post ę powania, Prezes Urz ę du na podstawie art. 123 kpa w zwi ą zku z art. 80 uokik postanowi ł (postanowienie z dnia 22 maja 2006 r.) w ca ł o ś ci zmieni ć swoje postanowienie z dnia 27 kwietnia 2005 r. o wszcz ę ciu post ę powania w sprawie podejrzenia stosowania praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów przez Okr ę gow ą Spó ł dzielni ę Mleczarsk ą Radomsko z siedzib ą w Radomsku w ten sposób, ż e przedmiotowe post ę powanie toczy ł o si ę w sprawie podejrzenia stosowania przez Okr ę gow ą Spó ł dzielni ę Mleczarsk ą Radomsko z siedzib ą w Radomsku przy ul. Jagiello ń skiej 4, praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów w rozumieniu art. 23a ust. 2 w zwi ą zku z art. 23a ust. 1 uokik , polegaj ą cych na naruszeniu obowi ą zku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji, poprzez: 1) nieoznaczanie nazwy handlowej produktu „Extra Mazurskie” w miejscu widocznym dla konsumenta w taki sposób, aby informacje te by ł y ł atwo dostrzegalne i wyra ź nie czytelne ; 2) u ż ywanie etykiety oraz formy prezentacji, która wskazuje, implikuje lub sugeruje, ż e produkt „Extra Mazurskie” jest przetworem mlecznym poprzez u ż ycie nazwy fantazyjnej, której brzmienie nie jest gramatycznie dostosowane do brzmienia nazwy handlowej produktu i mo ż e wskazywa ć na to, ż e produkt jest mas ł em. 3 Zawiadomienie o zmianie postanowienia z dnia 27 kwietnia 2006 r. o wszcz ę ciu post ę powania w sprawie podejrzenia stosowania praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów przez Okr ę gow ą Spó ł dzielni ę Mleczarsk ą Radomsko z siedzib ą w Radomsku dor ę czono Stronie post ę powania dnia 17 lipca 2006 r. Swoje stanowisko odno ś nie zarzutów zawartych w postanowieniu z dnia 10 lipca 2006 r. Strona post ę powania przedstawi ł a w pi ś mie z dnia 28 lipca 2006 r., w którym poinformowa ł a, ż e zarzut nieoznaczenia nazwy handlowej produktu „Extra Mazurskie” w miejscu widocznym dla konsumenta w taki sposób, aby informacje te by ł y ł atwo dostrzegalne i wyra ź nie czytelne, uwa ż a za bezzasadny. W opinii Strony post ę powania przedmiotowe opakowanie (ze wzgl ę du na wielko ść czcionki, jak ą zastosowano do uwidocznienia wyra ż enia „miks t ł uszczowy t ł uszczu mlecznego i ro ś linnego zawarto ść t ł uszczu ogó ł em 55%” , a tak ż e z uwagi na fakt, i ż zosta ł o ono umieszczone na ś ciance niezawieraj ą cej poza znakiem towarowym ż adnych innych informacji) spe ł nia wszystkie wymagania okre ś lone w art. 3 ust. 5 Rozporz ą dzenia Rady (WE) NR 2991/94 z dnia 5 grudnia 1994 r. okre ś laj ą cego normy dla t ł uszczów do smarowania (Dz.U. UE-sp. 03-17-15), zwanego dalej „Rozporz ą dzeniem Rady (WE) NR 2991/94”. Strona post ę powania zwróci ł a uwag ę , ż e przepisy Rozporz ą dzenia Rady (WE) NR 2991/94 , nie nak ł adaj ą na producentów obowi ą zku umieszczania nazwy handlowej produktu na przedniej ś ciance opakowania. Strona post ę powania zwróci ł a uwag ę , ż e na przedniej ś ciance opakowania produktu „Extra Mazurskie” znajduje si ę czytelna informacja, jednoznacznie wskazuj ą ca, ż e produkt ten nie jest mas ł em ( „Extra Mazurskie Po łą czenie Mas ł a i Oleju S ł onecznikowego” ). Strona post ę powania poinformowa ł a równie ż , ż e nazwa „Extra Mazurskie” , jest zarejestrowanym znakiem towarowym, ciesz ą cym si ę renom ą , co w opinii Strony post ę powania wyklucza mo ż liwo ść dostosowania jej brzmienia do wymogów „obowi ą zuj ą cego od niedawna w polskim porz ą dku prawnym Rozporz ą dzenia” (Rady (WE) NR 2991/94) . O bezpodstawno ś ci zarzutów Prezesa Urz ę du ś wiadczy, w opinii Strony post ę powania, równie ż wykorzystanie na etykiecie produktu „Extra Mazurskie” zwrotu „sk ł ad miksu t ł uszczowego”. Ponadto, zdaniem Strony post ę powania, „Wywody Prezesa, zwracaj ą ce uwag ę , i ż spo ś ród nazw wymienionych w za łą czniku (do Rozporz ą dzenia Rady (WE) NR 2991/94) tylko mas ł o jest rodzaju nijakiego nale ż y uzna ć za wy łą cznie teoretyczne rozwa ż ania, pozbawione jakiegokolwiek odzwierciedlenia w rzeczywisto ś ci”. Dodatkowo, w opinii Strony post ę powania, na rynku polskim ukszta ł towa ł a si ę – czytelna dla konsumentów - praktyka oznaczania produktów b ę d ą cych mas ł em nazw ą „mas ł o”, natomiast produktów o odmiennym charakterze – nazw ą fantazyjn ą . Strona post ę powania wskaza ł a równie ż na okoliczno ść , ż e w jej opinii s ł owo „po łą czenie” jest wyrazem bliskoznacznym z wyrazem „miks” , co jej zdaniem dodatkowo wyklucza mo ż liwo ść wprowadzenia potencjalnych nabywców w b łą d . Strona post ę powania odrzuci ł a równie ż zarzut dotycz ą cy u ż ywania etykiety oraz formy prezentacji, która wskazuje, implikuje lub sugeruje, ż e produkt „Extra Mazurskie” jest przetworem mlecznym poprzez u ż ycie nazwy fantazyjnej, której brzmienie nie jest gramatycznie dostosowane do brzmienia nazwy handlowej produktu i mo ż e wskazywa ć na to, ż e produkt jest mas ł em. Na etykiecie znalaz ł y si ę informacje „Extra Mazurskie Po łą czenie Mas ł a i Oleju S ł onecznikowego” oraz „Miks t ł uszczowy t ł uszczu mlecznego i ro ś linnego” , co ma ś wiadczy ć o tym, ż e produkt „Extra Mazurskie” nie pretenduje do bycia produktem mlecznym. Zdaniem Strony post ę powania wszystkie podane na etykiecie produktu informacje s ą zgodne z rzeczywisto ś ci ą , nie mo ż e wi ę c by ć w tym przypadku mowy o wprowadzaniu konsumenta w b łą d. 4 Odnosz ą c si ę do zarzutów dotycz ą cych tre ś ci strony internetowej www.ascokrakow.pl (strona ta nale ż y do bezpo ś redniego dystrybutora produktu „Extra Mazurskie” – ASCO SA z siedzib ą w Krakowie przy ul. Zamoyskiego 31, którego dane widniej ą na ka ż dej etykiecie produktu; w jej tre ś ci produkt ten wielokrotnie nazywany jest „mas ł em”), Strona post ę powania zwróci ł a uwag ę , ż e nie jest ona w ł a ś cicielem przedmiotowej witryny, a wi ę c nie ponosi odpowiedzialno ś ci za tre ś ci w niej zawarte. Tym niemniej Strona post ę powania poinformowa ł a, ż e zwróci ł a si ę do w ł a ś ciciela witryny z wnioskiem o dokonanie stosownych korekt sformu ł owa ń opisuj ą cych produkt „Extra Mazurskie”. W swym kolejnym pi ś mie z dnia 30 sierpnia 2006 r., Strona post ę powania przekaza ł a trójwymiarowy model produktu „Extra Mazurskie” wraz ze zdj ę ciami ś cianek etykiety, na których znajduje si ę napis „miks t ł uszczowy t ł uszczu mlecznego i ro ś linnego, zawarto ść t ł uszczu ogó ł em 55%”. Zgodnie z zasad ą wyra ż on ą w art. 10 § 1 kpa w zwi ą zku z art. 80 uokik , pismem z dnia 11 wrze ś nia 2006 r. Strona post ę powania zosta ł a poinformowana o mo ż liwo ś ci wypowiedzenia si ę co do zebranych dowodów i materia ł ów oraz zg ł oszonych żą da ń przed wydaniem decyzji. Strona post ę powania z prawa do zapoznania si ę z ca ł o ś ci ą akt sprawy nie skorzysta ł a. W trakcie post ę powania Prezes Urz ę du ustali ł , co nast ę puje: Strona post ę powania prowadzi dzia ł alno ść gospodarcz ą polegaj ą c ą mi ę dzy innymi na przetwórstwie mleka oraz sprzeda ż y detalicznej wyrobów mlecznych w niewyspecjalizowanych sklepach z przewag ą ż ywno ś ci, napojów i wyrobów tytoniowych na podstawie wpisu do Krajowego Rejestru S ą dowego – Rejestru Przedsi ę biorców pod numerem KRS 0000144299. Wyniki kontroli przeprowadzonych w dniach 1 i 3 lutego 2005 r. oraz w dniach 10-11 i 15 marca 2005 r. przez Wojewódzki Inspektorat Inspekcji Handlowej w Szczecinie, odpowiednio w sklepach spo ż ywczych „Pod Jaworem” z siedzib ą w Szczecinie oraz SOLL Sp. z o.o. w Stargardzie Szczeci ń skim wykaza ł y, i ż w sprzeda ż y tych placówek znajdowa ł si ę produkt Okr ę gowej Spó ł dzielni Mleczarskiej Radomsko z siedzib ą w Radomsku o nazwie „Extra Mazurskie” , który zdaniem Inspekcji Handlowej by ł oznakowany w sposób wprowadzaj ą cy konsumentów w b łą d poprzez nieuwidocznienie nazwy rodzajowej ś rodka spo ż ywczego. Podano jedynie nazw ę fantazyjn ą ( „Extra Mazurskie” ), rozszerzon ą o napis „mas ł o z dodatkiem oleju s ł onecznikowego”. Ponadto w opinii Inspekcji Handlowej, u ż ycie w oznakowaniu produktu „Extra Mazurskie” okre ś lenia „mas ł o” (w wyra ż eniu „ mas ł o z dodatkiem oleju s ł onecznikowego” ), wprowadza ł o konsumentów w b łą d, co do to ż samo ś ci tego artyku ł u, w tym jego rodzaju. Po dokonanych w trakcie niniejszego post ę powania modyfikacjach, zgodnie z zawart ą na etykiecie informacj ą dotycz ą c ą sk ł adu, przedmiotowy produkt zawiera ł m.in.: 55% t ł uszczu, w tym t ł uszcz mleczny 37% oraz t ł uszcze ro ś linne 18%. Szata graficzna zmodyfikowanej etykiety przedstawia si ę nast ę puj ą co: − folia aluminiowa w kolorze z ł otym laminowana pergaminem (masa netto 200g), ƒ wierzchnia strona: − w centrum wizerunek krowy; powy ż ej napis czcionk ą w kolorze niebieskim na bia ł ym tle – du ż ymi, drukowanymi literami „EXTRA MAZURSKIE®”; poni ż ej ma ł ymi literami (oko ł o 1/3 wysoko ś ci czcionki napisu „EXTRA MAZURSKIE®”) napis „po łą czenie ś wie ż ego mas ł a i oleju ze s ł onecznika”; w lewym dolnym rogu okr ą g ł y znak: „ORYGINALNE OD 1994 EXTRA 5 MAZURSKIE”; w prawym dolnym rogu informacja o promocji, czerwony napis na ż ó ł tym tle: „maselniczka GRATIS”. ƒ ś cianki boczne: − na jednej ze ś cianek d ł u ż szych wyszczególniony jest sk ł ad, drukowanymi literami napis „EXTRA MAZURSKIE®”, pod którym uwidoczniony jest adres strony internetowej www.extramazurskie.com.pl , dane dotycz ą ce siedziby producenta oraz dystrybutora; na drugiej wskazane s ą zasady konkursu „maselniczka GRATIS” (czarna i czerwona czcionka na ż ó ł tym tle) oraz informacja, ż e regulamin promocji dost ę pny jest pod adresem www.extramazurskie.com.pl oraz w siedzibie firmy ASCO SA, − na ś ciankach krótszych drukowanymi literami napis „EXTRA MAZURSKIE®” ƒ spód: data przydatno ś ci, masa, drukowanymi literami napis „EXTRA MAZURSKIE®” a pod nim ma ł ymi literami informacja „miks t ł uszczowy t ł uszczu mlecznego i ro ś linnego zawarto ść t ł uszczu ogó ł em 55%”. Oceniaj ą c przedstawiony stan faktyczny Prezes Urz ę du zwa ż y ł , co nast ę puje: Zgodnie z art. 23a ust. 1 uokik przes ł ankami zaistnienia praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów s ą : 1) dzia ł anie przedsi ę biorcy 2) nosz ą ce znamiona bezprawno ś ci 3) godz ą ce w zbiorowy interes konsumentów. Ad 1 Art. 4 pkt 1 uokik poj ę cie przedsi ę biorcy definiuje jako przedsi ę biorc ę w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 19 listopada 1999 r. - Prawo dzia ł alno ś ci gospodarczej, a tak ż e: a) osob ę fizyczn ą , osob ę prawn ą , a tak ż e jednostk ę organizacyjn ą niemaj ą c ą osobowo ś ci prawnej, organizuj ą c ą lub ś wiadcz ą c ą us ł ugi o charakterze u ż yteczno ś ci publicznej, które nie s ą dzia ł alno ś ci ą gospodarcz ą w rozumieniu przepisów o dzia ł alno ś ci gospodarczej, b) osob ę fizyczn ą wykonuj ą c ą zawód we w ł asnym imieniu i na w ł asny rachunek lub prowadz ą c ą dzia ł alno ść w ramach wykonywania takiego zawodu, c) osob ę fizyczn ą posiadaj ą c ą akcje lub udzia ł y zapewniaj ą ce jej co najmniej 25 % g ł osów w organach co najmniej jednego przedsi ę biorcy lub posiadaj ą c ą kontrol ę , w rozumieniu art. 4 pkt 13 uokik , nad co najmniej jednym przedsi ę biorc ą , cho ć by nie prowadzi ł a dzia ł alno ś ci gospodarczej w rozumieniu przepisów o dzia ł alno ś ci gospodarczej, je ż eli podejmuje dalsze dzia ł ania podlegaj ą ce kontroli koncentracji, o której mowa w art. 12 uokik . Ustawa Prawo dzia ł alno ś ci gospodarczej - zgodnie z art. 66 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. - Przepisy wprowadzaj ą ce ustaw ę o swobodzie dzia ł alno ś ci gospodarczej (Dz.U. z 2004 r. Nr 173, poz. 1808) - straci ł a moc z dniem wej ś cia w ż ycie ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie dzia ł alno ś ci gospodarczej (Dz.U. Nr 173, poz. 1807 z pó ź n. zm.), dalej zwanej „usdg” . Przepis art. 86 ww. ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. - Przepisy wprowadzaj ą ce ustaw ę o swobodzie dzia ł alno ś ci gospodarczej podaje równie ż , ż e ilekro ć w obowi ą zuj ą cych przepisach jest mowa o przepisach ustawy z dnia 19 listopada 1999 r. - Prawo dzia ł alno ś ci gospodarczej , nale ż y przez to rozumie ć w ł a ś ciwe przepisy usdg . Art. 2 usdg definiuje dzia ł alno ść gospodarcz ą jako zarobkow ą dzia ł alno ść wytwórcz ą , handlow ą , budowlan ą , us ł ugow ą oraz poszukiwanie, rozpoznawanie i eksploatacj ę zasobów 6 naturalnych, a tak ż e dzia ł alno ść zawodow ą wykonywan ą w sposób zorganizowany i ci ą g ł y. Przedsi ę biorc ą w rozumieniu art. 4 ust. 1 tej ustawy jest osoba fizyczna, osoba prawna i jednostka organizacyjna nieb ę d ą ca osob ą prawn ą , której odr ę bna ustawa przyznaje zdolno ść prawn ą - wykonuj ą ca we w ł asnym imieniu dzia ł alno ść gospodarcz ą . Okr ę gowa Spó ł dzielnia Mleczarska w Radomsku jest podmiotem wpisanym do Krajowego Rejestru S ą dowego – Rejestru Przedsi ę biorców pod numerem KRS 0000144299. Prowadzona dzia ł alno ść gospodarcza wykonywana jest w sposób zorganizowany i ci ą g ł y. Wobec powy ż szego, nale ż y stwierdzi ć , i ż Okr ę gowa Spó ł dzielnia Mleczarska w Radomsku jest przedsi ę biorc ą w rozumieniu art. 4 pkt 1 uokik . Ad 2 Bezprawno ść to sprzeczno ść zachowania z przepisami prawa. Bezprawno ść jest czynnikiem o charakterze obiektywnym, niezale ż nym od wyst ą pienia szkody czy od zamiaru podmiotu dopuszczaj ą cego si ę dzia ł a ń bezprawnych. Przepis art. 23a ust. 2 uokik zawiera otwarty katalog dzia ł a ń stanowi ą cych praktyki naruszaj ą ce zbiorowe interesy konsumentów. W ś ród praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów ustawodawca wymieni ł naruszanie obowi ą zku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji. Stronie post ę powania postawiono dwa zarzuty dotycz ą ce naruszania obowi ą zku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji. Dotyczy ł y one: 1) nieoznaczania nazwy handlowej produktu „Extra Mazurskie” w miejscu widocznym dla konsumenta w taki sposób, aby informacje te by ł y ł atwo dostrzegalne i wyra ź nie czytelne ; 2) u ż ywania etykiety oraz formy prezentacji, która wskazuje, implikuje lub sugeruje, ż e produkt „Extra Mazurskie” jest przetworem mlecznym poprzez u ż ycie nazwy fantazyjnej, której brzmienie nie jest gramatycznie dostosowane do brzmienia nazwy handlowej produktu i mo ż e wskazywa ć na to, ż e produkt jest mas ł em. Nieoznaczanie nazwy handlowej produktu „Extra Mazurskie” w miejscu widocznym dla konsumenta w taki sposób, aby informacje te by ł y ł atwo dostrzegalne i wyra ź nie czytelne , w opinii Prezesa Urz ę du uchybia obowi ą zkowi wynikaj ą cemu z art. 3 ust. 5 ww. Rozporz ą dzenia Rady (WE) NR 2991/94 , a tak ż e art. 6 ust. 2 w zw. z art. 6 ust. 4 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jako ś ci handlowej artyku ł ów rolno – spo ż ywczych (tekst jedn. Dz.U. z 2005 r., Nr 187, poz. 1577 z pó ź n. zm.), dalej zwanej „ustaw ą o jako ś ci handlowej artyku ł ów rolno – spo ż ywczych” oraz art. 24 ust. 4 obowi ą zuj ą cej do dnia 28 pa ź dziernika 2006 r. ustawy z dnia 11 maja 2001 r. o warunkach zdrowotnych ż ywno ś ci i ż ywienia (tekst jedn. Dz.U. z 2005 r. Nr 31, poz. 265 z pó ź n. zm.), dalej zwanej „ustaw ą o warunkach zdrowotnych ż ywno ś ci i ż ywienia” , którego odpowiednikiem jest obecnie (od dnia 28 pa ź dziernika 2006 r.) art. 48 ust 1 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpiecze ń stwie ż ywno ś ci i ż ywienia (Dz.U. Nr 171, poz. 1225), dalej zwanej „ustaw ą o bezpiecze ń stwie ż ywno ś ci i ż ywienia”. Zgodnie z tre ś ci ą art. 3 ust. 5 ww. Rozporz ą dzenia Rady (WE) NR 2991/94 , ustanowiona w Za łą czniku nazwa handlowa produktu (w przypadku produktu „Extra Mazurskie” jest to nazwa: „miks t ł uszczowy 55%”) musi by ć ł atwa do zrozumienia i oznaczona w miejscu widocznym dla konsumenta w taki sposób, aby by ł a ł atwo dostrzegalna oraz wyra ź nie czytelna . W zwi ą zku z wielo ś ci ą obecnych na rynku typów t ł uszczów do smarowania, w po łą czeniu z licznymi przypadkami braku cech wyró ż niaj ą cych opakowania poszczególnych produktów oraz dominuj ą cym sposobem ich prezentacji na pó ł kach sklepowych, gdzie widoczne s ą wy łą cznie „przednie” – najwi ę ksze, ś cianki kostki, Prezes 7 Urz ę du stoi na stanowisku, ż e podstawowa z punktu widzenia konsumenta informacja, jak ą jest nazwa handlowa produktu, winna zosta ć umieszczona w ł a ś nie na tej ś ciance, w sposób, który bezpo ś rednio umo ż liwia konsumentowi okre ś lenie typu t ł uszczu do smarowania bez konieczno ś ci podnoszenia kostki z pó ł ki sklepowej. Odmienny sposób oznaczania nie b ę dzie spe ł nia ł dyspozycji ww. przepisu, poniewa ż stwarza realne zagro ż enie wprowadzenia potencjalnego nabywcy w b łą d, poprzez wywo ł anie u niego prze ś wiadczenia, ż e nabywa produkt odmienny ni ż w rzeczywisto ś ci. Taki sposób oznaczania jest równie ż sprzeczny z przepisem art. 6 ust. 2 w zw. z art. 6 ust. 4 ustawy o jako ś ci handlowej artyku ł ów rolno – spo ż ywczych , zgodnie z którym znakowanie artyku ł ów rolno-spo ż ywczych powinno by ć wykonane w j ę zyku polskim, w sposób czytelny, zrozumia ł y i widoczny , a w odniesieniu do artyku ł ów rolno- spo ż ywczych w opakowaniach jednostkowych - tak ż e w sposób nieusuwalny. Oznakowanie obejmuje wszelkie informacje w postaci wyrazów, opisu, znaku towarowego, firmy, elementów graficznych lub symboli odnosz ą ce si ę do artyku ł ów rolno-spo ż ywczych, umieszczone na opakowaniu, w dokumencie, na ulotce, etykiecie, obwolucie albo zawieszce, które s ą do łą czone do danego artyku ł u rolno-spo ż ywczego, lub te ż go dotycz ą . Zgodnie natomiast z tre ś ci ą art. 24 ust. 4 obowi ą zuj ą cej do dnia 28 pa ź dziernika 2006 r. ustawy o warunkach zdrowotnych ż ywno ś ci i ż ywienia , opakowania ś rodków spo ż ywczych musia ł y by ć znakowane w sposób zrozumia ł y dla konsumenta, ich napisy musia ł y by ć wyra ź ne, czytelne i nieusuwalne, umieszczone w widocznym miejscu , a tak ż e nie mog ł y by ć w ż aden sposób ukryte, zas ł oni ę te lub przes ł oni ę te innymi nadrukami czy obrazkami. Analogiczny wymóg zawiera obowi ą zuj ą cy od dnia 28 pa ź dziernika 2006 r. art. 48 ust. 1 ustawy o bezpiecze ń stwie ż ywno ś ci i ż ywienia („ Ś rodki spo ż ywcze musz ą by ć oznakowane w sposób zrozumia ł y dla konsumenta, napisy musz ą by ć wyra ź ne, czytelne i nieusuwalne, umieszczone w widocznym miejscu , a tak ż e nie mog ą by ć w ż aden sposób ukryte, zas ł oni ę te lub przes ł oni ę te innymi nadrukami lub obrazkami ”) Stosowany w przypadku produktu „Extra Mazurskie” sposób oznaczania nazwy handlowej (na tylnej cz ęś ci opakowania), nale ż y uzna ć za niedopuszczalny równie ż ze wzgl ę du na u ż ycie nazwy fantazyjnej ( „Extra Mazurskie” ), której brzmienie nie jest gramatycznie dostosowane do brzmienia nazwy handlowej produktu ( „miks t ł uszczowy t ł uszczu mlecznego i ro ś linnego” ) i mo ż e wskazywa ć na to, ż e produkt jest mas ł em. Przedmiotowa nazwa fantazyjna, posiadaj ą ca form ę fleksyjn ą w rodzaju nijakim, wskazuje jednoznacznie na produkt, którego nazw ę stanowi rzeczownik rodzaju nijakiego . Spo ś ród nazw handlowych wymienionych w Za łą czniku do Rozporz ą dzenia Rady (WE) NR 2991/94 (mas ł o; t ł uszcz mleczny do smarowania; margaryna; t ł uszcz do smarowania; miks / mix t ł uszczowy), tylko rzeczownik „mas ł o” jest rodzaju nijakiego. Konsekwencj ą jest powstanie sytuacji, w której widoczna na g ł ównej, wyeksponowanej na pó ł ce sklepowej stronie produktu nazwa fantazyjna „Extra Mazurskie” , implikuje u odbiorcy – konsumenta wra ż enie, ż e ma on do czynienia z produktem: mas ł o „Extra Mazurskie” , a nie miks t ł uszczowy „Extra Mazurskie” - jak jest w rzeczywisto ś ci. Nale ż y stwierdzi ć , ż e odmienna interpretacja, bior ą c pod uwag ę regu ł y gramatyki j ę zyka polskiego, by ł aby b łę dna. W opinii Prezesa Urz ę du taki zabieg ze strony Okr ę gowej Spó ł dzielni Mleczarskiej w Radomsku ma w ł a ś nie na celu wywo ł anie mylnego wra ż enia u konsumenta, co do to ż samo ś ci oferowanego produktu. Odnosz ą c si ę do kwestii drugiego zarzutu postawionego Stronie post ę powania, nale ż y stwierdzi ć , ż e u ż ywanie etykiety oraz formy prezentacji, która wskazuje, implikuje lub 8 sugeruje, ż e produkt „Extra Mazurskie” jest przetworem mlecznym poprzez u ż ycie nazwy fantazyjnej, której brzmienie nie jest gramatycznie dostosowane do brzmienia nazwy handlowej produktu i mo ż e wskazywa ć na to, ż e produkt jest mas ł em, co uchybia obowi ą zkowi wynikaj ą cemu z art. 3 ust. 2 w zw. z art. 2 ust. 2 Rozporz ą dzenia Komisji (EWG) NR 1898/87 z dnia 2 lipca 1987 r. w sprawie ochrony oznacze ń stosowanych w obrocie mlekiem i przetworami mlecznymi (Dz.U. UE-sp. 03-7-247), zwanego dalej „Rozporz ą dzeniem Komisji (EWG) NR 1898/87” , a tak ż e art. 6 ust. 5 w zw. z art. 6 ust. 4 ustawy o jako ś ci handlowej artyku ł ów rolno – spo ż ywczych oraz art. 24 ust. 3 w zw. z art. 24 ust. 2 pkt 1 obowi ą zuj ą cej do dnia 28 pa ź dziernika 2006 r. ustawy o warunkach zdrowotnych ż ywno ś ci i ż ywienia , którego obecnym odpowiednikiem jest obecnie art. 46 ust. 2 w zw. z art. 46 ust. 1 obowi ą zuj ą cej od dnia 28 pa ź dziernika 2006 r. ustawy o bezpiecze ń stwie ż ywno ś ci i ż ywienia . Zgodnie z tre ś ci ą art. 2 ust. 2 Rozporz ą dzenia Komisji (EWG) NR 1898/87 , w rozumieniu niniejszego rozporz ą dzenia „przetwory mleczne” oznaczaj ą produkty uzyskiwane wy łą cznie z mleka , przez co nale ż y rozumie ć , ż e mo ż na do nich doda ć substancje konieczne do ich wytwarzania, pod warunkiem ż e substancje te nie s ą u ż ywane do zast ą pienia, w ca ł o ś ci lub cz ęś ciowo, jakichkolwiek naturalnych sk ł adników mleka. W odniesieniu do produktów innych ni ż opisane w art. 2 Rozporz ą dzenia Komisji (EWG) NR 1898/87, nie wolno u ż ywa ć ż adnej etykiety, dokumentu handlowego, materia ł u reklamowego ani ż adnej formy reklamy , okre ś lonej w art. 2 ust. 1 dyrektywy 84/450/EWG ani ż adnej formy prezentacji, która wskazuje, implikuje lub sugeruje, ż e produkt ten jest przetworem mlecznym (art. 3 ust. 2 Rozporz ą dzenia Komisji (EWG) NR 1898/87 ). Wra ż enie, ż e przedmiotowy produkt ( „Extra Mazurskie” ), maj ą cy w rzeczywisto ś ci charakter miksu t ł uszczowego, jest mas ł em, spowodowane jest wspomnianym powy ż ej u ż yciem na g ł ównej, wyeksponowanej na pó ł ce sklepowej, nazwy fantazyjnej, której brzmienie nie jest gramatycznie dostosowane do brzmienia nazwy handlowej produktu. Wra ż enie to pog łę bione jest obecno ś ci ą wizerunku krowy. Nale ż y ponownie podkre ś li ć , ż e przedmiotowa nazwa fantazyjna, posiadaj ą ca form ę fleksyjn ą w rodzaju nijakim, wskazuje jednoznacznie na produkt, którego nazw ę stanowi rzeczownik rodzaju nijakiego , bowiem jedynie rzeczownik „mas ł o”, spo ś ród nazw handlowych wymienionych w Za łą czniku do Rozporz ą dzenia Rady (WE) NR 2991/94 , jest rodzaju nijakiego. W efekcie widoczna na g ł ównej, wyeksponowanej na pó ł ce sklepowej stronie produktu nazwa fantazyjna „Extra Mazurskie” , implikuje u odbiorcy – konsumenta wra ż enie, ż e ma on do czynienia z produktem: mas ł o „Extra Mazurskie” , a nie miks t ł uszczowy „Extra Mazurskie” - jak jest w rzeczywisto ś ci, co w opinii Prezesa Urz ę du - ma na celu wywo ł anie mylnego wra ż enia u konsumenta, co do to ż samo ś ci oferowanego produktu. Powy ż sz ą tez ę , w opinii Prezesa Urz ę du potwierdza zawarto ść strony internetowej nale żą cej do wspó ł pracuj ą cego ze Stron ą post ę powania, dystrybutora produktu „Extra mazurskie” , przedsi ę biorcy ASCO SA z siedzib ą w Krakowie przy ul. Zamoyskiego 31: http://www.ascokrakow.pl/extramazurskie/index.html , po ś wi ę conej temu ż produktowi, na której wielokrotnie nazywany jest on – niezgodnie z prawd ą – mas ł em: • na szczycie przedmiotowej strony znajduje si ę lista zak ł adek, w której pojawia si ę zak ł adka zatytu ł owana „o naszym ma ś le” , w ca ł o ś ci po ś wi ę cona przedmiotowemu produktowi, który w rzeczywisto ś ci jest miksem t ł uszczowym; • w przypadku ka ż dej z otwieranych zak ł adek strony http://www.ascokrakow.pl/extramazurskie/index.html , w jej dolnej cz ęś ci znajduje si ę odnosz ą ca si ę do produktu „Extra mazurskie”, informacja o tre ś ci „mas ł o z dodatkiem oleju s ł onecznikowego” ; 9 • po otwarciu przedmiotowej zak ł adki ( „o naszym ma ś le” ) http://www.ascokrakow.pl/extramazurskie/naszemaslo.html , pojawia si ę tekst dotycz ą cy produktu „Extra mazurskie” , zatytu ł owany „nasze mas ł o” , w którym u ż yto mi ę dzy innymi nast ę puj ą cych okre ś le ń odnosz ą cych si ę do przedmiotowego miksu t ł uszczowego: „Extra Mazurskie, w odró ż nieniu od wi ę kszo ś ci miksów, jest prawdziwym mas ł em ”, „ Mas ł o pochodzi z...”, „ nasze mas ł o ” ; • po otwarciu zak ł adki „wspó ł praca” znajdujemy w jej tre ś ci kolejne zwroty wskazuj ą ce na brak konsekwencji w definiowaniu nazwy handlowej produktu „Extra Mazurskie” : „ Mas ł o Extra Mazurskie jest rynkowym liderem...”, „musisz mie ć mas ł o Extra Mazurskie ”. Jednocze ś nie nale ż y zwróci ć uwag ę , ż e na jednej z d ł u ż szych ś cianek bocznych produktu „Extra Mazurskie” umieszczony jest napis „EXTRA MAZURSKIE®”, pod którym uwidoczniony jest adres strony internetowej www.extramazurskie.com.pl . Na drugiej z d ł u ż szych ś cianek wskazane s ą zasady konkursu „maselniczka GRATIS” (czarna i czerwona czcionka na ż ó ł tym tle) oraz informacja, ż e regulamin promocji dost ę pny jest pod adresem www.extramazurskie.com.pl oraz w siedzibie firmy ASCO SA . Na przedmiotowej stronie znajduje si ę komunikat dystrybutora produktu „Extra Mazurskie” ASCO SA, z którego wynika, ż e produkt ten „nie zawiera ż adnych tanich i utwardzonych t ł uszczów ro ś linnych, margaryn ani chemicznych konserwantów”. Pod nim znajduje si ę natomiast informacja „przej ś cie na stron ę www.extramazurskie.com.pl >> ” , z której wynika, ż e po skorzystaniu z przedmiotowego linka b ę dzie mo ż na uzyska ć inne informacje na temat produktu „Extra Mazurskie”. Po wybraniu tej ż e opcji otwiera si ę strona www.extramazurskie.com.pl/asco.htm , na której z kolei dost ę pne s ą linki do informacji dotycz ą cych produktu „Extra Mazurskie” oraz produktu „Butterino”. Dokonanie wyboru linka do produktu „Extra Mazurskie” powoduje przekierowanie na stron ę www.ascokrakow.pl/extramazurskie , na której znajduj ą si ę cytowane powy ż ej informacje wskazuj ą ce jednoznacznie, ż e produkt „Extra Mazurskie” jest mas ł em. Nale ż y stwierdzi ć , ż e konieczno ść stosowania wyró ż niaj ą cych opakowa ń poszczególnych t ł uszczów do smarowania, uzasadniona jest wielo ś ci ą typów tego rodzaju produktów obecnych na rynku. W odmiennym przypadku zachodzi powa ż ne ryzyko wprowadzenia potencjalnego nabywcy w b łą d. Nale ż y równie ż zwróci ć uwag ę , ż e zgodnie z tre ś ci ą art. 24 ust. 3 w zwi ą zku z art. 24 ust. 2 pkt 1 oraz art. 24 ust. 1 pkt 2 obowi ą zuj ą cej do dnia 28 pa ź dziernika 2006 r. ustawy o warunkach zdrowotnych ż ywno ś ci i ż ywienia , prezentacja informacji, których podanie jest istotne ze wzgl ę du na ochron ę zdrowia lub ż ycia cz ł owieka, nie mog ł a wprowadza ć konsumenta w b łą d w zakresie charakterystyki ś rodka spo ż ywczego, w szczególno ś ci odno ś nie do jego rodzaju, w ł a ś ciwo ś ci, sk ł adu, ilo ś ci, ź ród ł a lub miejsca pochodzenia, metod wytwarzania lub produkcji . Obecnie odpowiednikiem ww. regulacji jest art. 46 ust. 2 w zw. z art. 46 ust. oraz art. 49 ust. 1 obowi ą zuj ą cej od dnia 28 pa ź dziernika 2006 r. ustawy o bezpiecze ń stwie ż ywno ś ci i ż ywienia. Ponadto zgodnie z tre ś ci ą art. 6 ust. 5 ustawy o jako ś ci handlowej artyku ł ów rolno – spo ż ywczych , oznakowanie artyku ł u rolno-spo ż ywczego nie mo ż e w szczególno ś ci wprowadza ć w b łą d konsumenta co do to ż samo ś ci tego artyku ł u, w tym jego rodzaju, w ł a ś ciwo ś ci, sk ł adu, ilo ś ci, trwa ł o ś ci, pochodzenia oraz sposobu produkcji , lub sugerowa ć , ż e artyku ł ten posiada specjalne w ł a ś ciwo ś ci, je ż eli ich nie posiada lub je ż eli inne podobne artyku ł y rolno-spo ż ywcze posiadaj ą takie w ł a ś ciwo ś ci. Oznakowanie obejmuje wszelkie informacje w postaci wyrazów, opisu, znaku towarowego, firmy, elementów graficznych lub symboli odnosz ą ce si ę do artyku ł ów rolno- spo ż ywczych, umieszczone na opakowaniu, w dokumencie, na ulotce, etykiecie, obwolucie 10 albo zawieszce, które s ą do łą czone do danego artyku ł u rolno-spo ż ywczego, lub te ż go dotycz ą (art. 6 ust. 4 ustawy o jako ś ci handlowej artyku ł ów rolno – spo ż ywczych ). Stanowisko ukszta ł towane w orzecznictwie Europejskiego Trybuna ł u Sprawiedliwo ś ci domaga si ę wprawdzie od konsumenta rozs ą dku i uwagi (por. na przyk ł ad sprawa Prantl z 1984 r. - ETS 13.3.1984 r., 16/83, Zb. Orz. 1299), ale daje mu jednocze ś nie prawo do rzetelnej informacji, niewprowadzaj ą cej w b łą d, zawieraj ą cej wszelkie niezb ę dne dane wynikaj ą ce z funkcji i przeznaczenia towaru czy us ł ugi (por. na przyk ł ad sprawa GB-Inno- BM, ETS 13.12.1991 r., C-18/88, Zb. Orz. I-5941). Niepodawanie rzetelnych, pe ł nych i prawdziwych informacji uniemo ż liwia konsumentom dokonanie swobodnej i rzeczowej oceny oferowanych na rynku towarów i us ł ug, co mo ż e wprowadza ć ich w b łą d. Opisany powy ż ej, zastosowany przez Stron ę post ę powania, sposób skonstruowania etykiety produktu „Extra Mazurskie” , nie pozwala na ł atw ą identyfikacj ę jego charakteru, a tym samym nie wyczerpuje zobowi ą zania Strony post ę powania do udzielenia pe ł nej, rzetelnej i prawdziwej informacji. Jednocze ś nie Prezes Urz ę du uzna ł , ż e podniesione w trakcie niniejszego post ę powania przez Stron ę post ę powania argumenty nie zas ł uguj ą na uwzgl ę dnienie. Cytowane powy ż ej przepisy Rozporz ą dzenia Rady (WE) NR 2991/94 rzeczywi ś cie nie konstytuuj ą wprost obowi ą zku producentów do umieszczania nazwy handlowej produktu na przedniej ś ciance opakowania. Jednak zgodnie z tre ś ci ą art. 3 ust. 5 przedmiotowego Rozporz ą dzenia Rady (WE) NR 2991/94 , ustanowiona w Za łą czniku nazwa handlowa produktu musi by ć ł atwa do zrozumienia i oznaczona w miejscu widocznym dla konsumenta w taki sposób, aby by ł a ł atwo dostrzegalna oraz wyra ź nie czytelna . W opinii Prezesa Urz ę du cytowany przepis pozostawia margines interpretacyjny, pozwalaj ą cy na uwzgl ę dnienie specyfiki konkretnego rynku. Jak zwrócono uwag ę powy ż ej, polski rynek artyku ł ów spo ż ywczych charakteryzuje si ę nagminno ś ci ą dzia ł a ń , polegaj ą cych na upodabnianiu etykiet produktów typu miks t ł uszczowy do produktów typu mas ł o. Powy ż sze, w po łą czeniu z faktem, i ż produkty typu miks t ł uszczowy ze wzgl ę du na ni ż sze koszty produkcji charakteryzuj ą si ę ni ż sz ą cen ą , cz ę sto prowadzi do konfuzji w zakresie faktycznego charakteru nabywanego produktu. Na istnienie tego zjawiska wskazuj ą zarówno wyniki kontroli Inspekcji Handlowej, jak i sygna ł y docieraj ą ce od konsumentów. Jak wskazywano powy ż ej, sprzedawcy na pó ł kach sklepowych prezentuj ą przede wszystkim przednie strony etykiet. St ą d, w przedstawionej powy ż ej sytuacji panuj ą cej na rynku polskim, dyspozycja przepisu art. 3 ust. 5 przedmiotowego Rozporz ą dzenia Rady (WE) NR 2991/94 (ustanowiona w Za łą czniku nazwa handlowa produktu musi by ć ł atwa do zrozumienia i oznaczona w miejscu widocznym dla konsumenta w taki sposób, aby by ł a ł atwo dostrzegalna oraz wyra ź nie czytelna), spe ł niona b ę dzie dopiero w chwili, gdy najistotniejsza z punktu widzenia konsumenta informacja, jak ą jest nazwa handlowa produktu, znajdzie si ę w ł a ś nie na przedniej stronie etykiety. Obecnie praktyka stosowana przez przedsi ę biorców w tym zakresie nie jest jednolita. Wielu umieszcza przedmiotow ą informacj ę na przedniej stronie etykiety, niektórzy czyni ą to na bocznej ś ciance, a niektórzy, jak Strona post ę powania w przypadku produktu „Extra Mazurskie” – na tylnej ś ciance. Do uwidaczniania nazwy handlowej produktu przedsi ę biorcy wykorzystuj ą te ż niejednokrotnie ma łą czcionk ę . St ą d, Prezes Urz ę du stoi na stanowisku, ż e zasadnym jest ujednolicenie przedmiotowej praktyki. Odmienna interpretacja prowadzi ć musia ł aby do wniosku, ż e konsument chc ą cy naby ć mas ł o, zmuszony by ł by do podnoszenia ka ż dego towaru z pó ł ki, celem przeprowadzenia swoistego ś ledztwa, które mia ł oby umo ż liwi ć zlokalizowanie informacji na temat jego nazwy handlowej. Stosunkowo niska cena artyku ł ów typu mas ł o / miks t ł uszczowy w po łą czeniu cz ę st ą konieczno ś ci ą dokonywania zakupu tych ż e produktów, powoduje jednak zmniejszon ą czujno ść potencjalnych nabywców, a w efekcie wi ąż e si ę z du ż ym ryzykiem dokonania zakupu 11 produktów innych od zamierzonych. W opinii Prezesa Urz ę du wy łą cznie zado ść uczynienie dyspozycji art. 3 ust. 5 przedmiotowego Rozporz ą dzenia Rady (WE) NR 2991/94 we wskazany przez Prezesa Urz ę du sposób, skutecznie przeciwdzia ł a ł oby takim sytuacjom. Jednocze ś nie w opinii Prezesa Urz ę du nie mo ż na uzna ć zawartego na przedniej stronie etykiety wyra ż enia „Po łą czenie Mas ł a i Oleju S ł onecznikowego” za substytut nazwy handlowej okre ś lonej w Za łą czniku do Rozporz ą dzenia Rady (WE) NR 2991/94. Wyra ż enie to nie funkcjonuje bowiem w powszechnym obrocie i w ś wiadomo ś ci konsumentów, jako identyfikator produktu o charakterze miks t ł uszczowy. Tym samym jego brzmienie mo ż e wr ę cz sugerowa ć , ż e produkt ma szczególny, odmienny od innych dost ę pnych na rynku, charakter. Przede wszystkim jednak nale ż y stwierdzi ć , ż e przedmiotowy Za łą cznik jest pod wzgl ę dem okre ś lenia brzmienia nazw handlowych jednoznaczny i nie przewiduje mo ż liwo ś ci zast ę powania zawartych w nim wzorów nazw handlowych innymi nazwami. Ze wzgl ę du na tre ść obowi ą zuj ą cych przepisów, bez znaczenia jest równie ż fakt, i ż jak twierdzi Strona post ę powania, nazwa „Extra Mazurskie” jest zarejestrowanym znakiem towarowym, który cieszy si ę renom ą . Fakt dokonania rejestracji jakiegokolwiek znaku towarowego nie mo ż e bowiem usprawiedliwia ć prowadzenia dzia ł a ń sprzecznych z prawem. Odnosz ą c si ę do argumentów podniesionych przez Stron ę post ę powania wobec zarzutu u ż ywania etykiety oraz formy prezentacji, która wskazuje, implikuje lub sugeruje, ż e produkt „Extra Mazurskie” jest przetworem mlecznym poprzez u ż ycie nazwy fantazyjnej, której brzmienie nie jest gramatycznie dostosowane do brzmienia nazwy handlowej produktu i mo ż e wskazywa ć na to, ż e produkt jest mas ł em, Prezes Urz ę du równie ż uznaje je za bezzasadne. Bez znaczenia jest bowiem okoliczno ść , na jak ą wskazuje Strona post ę powania, ż e celem nadania obecnego brzmienia wyra ż eniu „Extra Mazurskie” , jest gramatyczne dopasowanie go do równie ż znajduj ą cego si ę na etykiecie wyra ż enia „po łą czenie mas ł a i oleju s ł onecznikowego”. W opinii Prezesa Urz ę du, zastosowanie odmiennej czcionki i odmiennego umiejscowienia na przedniej stronie etykiety, wyklucza mo ż liwo ść , aby potencjalny konsument odczyta ł obie informacje jako jedno wyra ż enie. Nale ż y jednocze ś nie zwróci ć uwag ę , ż e skonstruowanie etykiety wskazuje, ż e zarejestrowanym znakiem towarowym jest wy łą cznie wyra ż enie „EXTRA MAZURSKIE®” (znak „®” znajduje si ę wy łą cznie przy nim), a nie przy ca ł ym wyra ż eniu „Extra Mazurskie po łą czenie mas ł a i oleju s ł onecznikowego”. Na intencje wprowadzenia potencjalnych klientów w b łą d lub co najmniej utrzymywania pewnej dwuznaczno ś ci oznacze ń dotycz ą cych charakteru swojego produktu „Extra Mazurskie” , wskazywa ć zdaje si ę fakt, i ż w chwili wszcz ę cia niniejszego post ę powania, zamiast obecnego wyra ż enia o tre ś ci „Po łą czenie Mas ł a i Oleju S ł onecznikowego” , na etykiecie widnia ł o wyra ż enie „Extra Mazurskie – nie mro ż one ś wie ż e, mas ł o z dodatkiem oleju s ł onecznikowego” , które jednoznacznie wskazywa ł o, ż e przedmiotowy produkt jest mas ł em. Ponadto wywo ł aniu u potencjalnego nabywcy automatycznego skojarzenia z produktem typu mas ł o s ł u ż y ć mo ż e tak ż e znajduj ą ca si ę na etykiecie produktu „Extra Mazurskie” , podana w sposób niezwykle czytelny informacja o promocji w ramach której otrzyma ć mo ż na maselniczk ę gratis ( „maselniczka GRATIS” , „zbierz 5 kuponów” ). Nale ż y jednocze ś nie zaprzeczy ć twierdzeniom Strony post ę powania, jakoby na rynku wytworzy ł a si ę praktyka oznaczania produktów b ę d ą cych mas ł em nazw ą „mas ł o”, natomiast produktów o odmiennym charakterze – nazw ą fantazyjn ą . Urz ę dowi znane s ą bowiem liczne przypadki nadawania nazw fantazyjnych produktom typu mas ł o, co ma s ł u ż y ć zindywidualizowaniu produktów konkuruj ą cych na rynku przedsi ę biorców. 12 Ponadto zasugerowaniu potencjalnemu nabywcy, ż e produkt „Extra Mazurskie” jest mas ł em mo ż e tak ż e s ł u ż y ć wykorzystanie poj ę cia „Extra” , które jest powszechnie wykorzystywane w odniesieniu do popularnego na rynku produktu typu „mas ł o extra”. Jednocze ś nie za niewystarczaj ą ce nale ż y uzna ć wyja ś nienia Strony post ę powania w zakresie zawarto ś ci strony internetowej www.ascokrakow.pl . Mimo okoliczno ś ci, ż e Strona post ę powania nie jest w ł a ś cicielem przedmiotowej witryny, fakt istnienia kilkukrotnego odes ł ania do jej adresu na etykiecie produktu „Extra Mazurskie” , mo ż e w sposób wprowadzaj ą cy w b łą d oddzia ł ywa ć na ś wiadomo ść nabywcy produktu (w tre ś ci ww. witryny produkt ten wielokrotnie nazywany jest bowiem „mas ł em”). Bior ą c pod uwag ę powy ż sze okoliczno ś ci nale ż y stwierdzi ć , i ż sposób skonstruowania przez Stron ę post ę powania etykiety produktu „Extra Mazurskie” mo ż e wprowadza ć w b łą d konsumentów co do rzeczywistej tre ś ci skierowanej do nich oferty. Skutkiem tego jest naruszenie interesów ekonomicznych konsumentów. Tym samym przes ł anka bezprawno ś ci zosta ł a spe ł niona. Ad 3 Przepisy uokik nie definiuj ą poj ę cia zbiorowego interesu konsumentów. Z ca łą pewno ś ci ą mamy do czynienia z takim interesem, gdy dzia ł ania przedsi ę biorcy dotycz ą zbiorowo ś ci i mog ą dotkn ąć ka ż dego potencjalnego klienta tego przedsi ę biorcy, czyli gdy s ą powszechne. W niniejszej sprawie mamy do czynienia z godzeniem w prawa nieograniczonej grupy konsumentów, którzy mogli sta ć si ę nabywcami produktu „Extra Mazurskie”. Potencjalni nabywcy obserwuj ą c najcz ęś ciej wyeksponowan ą na pó ł ce sklepowej przedni ą stron ę opakowania produktu mogli nabra ć fa ł szywego przekonania, ż e maj ą do czynienia z przetworem mlecznym, a konkretnie mas ł em, co w po łą czeniu z faktem, i ż produkty typu mieszana substancja do smarowania s ą znacznie ta ń sze od produktów typu mas ł o, mog ł o skutecznie wp ł yn ąć na decyzj ę rynkow ą konsumenta. Powy ż sze mo ż e prowadzi ć do naruszenia interesów ekonomicznych konsumenta w ten sposób, ż e nab ę dzie on produkt odmienny od tego, jaki pierwotnie zamierza ł kupi ć (mieszan ą substancj ę do smarowania, a nie mas ł o). Powy ż szy fakt decyduje o tym, i ż trzecia przes ł anka zosta ł a spe ł niona. Wobec łą cznego spe ł nienia wszystkich trzech przes ł anek koniecznych do stwierdzenia praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów okre ś lonej w art. 23a uokik , Prezes Urz ę du orzek ł jak w sentencji. W ś wietle powy ż szego, nale ż y stwierdzi ć , ż e w niniejszej sprawie praktyki Strony post ę powania naruszaj ą zbiorowy interes konsumentów i tym samym zasadne by ł o podj ę cie dzia ł a ń przewidzianych w uokik dla zapewnienia ochrony konsumentów. Wobec powy ż szego orzeka si ę jak w sentencji. Stosownie do tre ś ci art. 78 ust. 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (tekst jedn. Dz.U. z 2005 r., Nr 244, poz. 2080; Dz.U. z 2006 r. Nr 157, poz. 1119 i Nr 170, poz. 1217) w zwi ą zku z art. 479 28 § 2 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks post ę powania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296 z pó ź n. zm.), od niniejszej 13 decyzji przys ł uguje odwo ł anie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie dwóch tygodni od dnia jej dor ę czenia, za po ś rednictwem Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Otrzymuj ą : 1. Radca Prawny Andrzej Dziewa ł towski-Gintowt Kancelaria Radców Prawnych J. Stelmach, A Dziewaltowski, A. K ł os s.c. ul. Grabowskiego 5/1 31-126 Kraków 2. a/a Do wiadomo ś ci: Okr ę gowa Spó ł dzielnia Mleczarska w Radomsku ul. Jagiello ń ska 4 97-500 Radomsko Decyzj ę podpisa ł : z up. Prezesa UOKiK p.o. Dyrektor Departamentu Joanna Wrona 14