DDK-9/2004

PREZES URZ Ę DU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW CEZARY BANASI Ń SKI L.dz. DDK1-61-4/04/HW Warszawa, dn. 3. 06. 2004 r. DECYZJA nr 9/2004 Na podstawie art. 23 c ust. 1 w zwi ą zku z art. 23 a ust. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (tekst jedn. Dz.U. z 2003 r. Nr 86, poz. 804, z 2003 r. Nr 60, poz. 535 i Nr 170, poz. 1652z pó ź n. zm.), zwanej dalej „ustaw ą ”, po przeprowadzeniu z urz ę du post ę powania w sprawie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów, Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, zwany dalej Prezesem Urz ę du, uznaje, ż e oznaczanie produktu kawa mielona naturalna 100% „TESCO” à 100g oraz kawa mielona „TESCO” à 250g , deklaracj ą zgodno ś ci z Polsk ą Norm ą PN-93/A-76100 Kawa palona , przy jednoczesnym jej nieprzestrzeganiu i wprowadzanie tak oznaczonego produktu do obrotu przez „Galaxia Ltd” Sp. z o.o. – Palarnia Kawy, z siedzib ą w Wieluniu przy ul. F. Rymarkiewicz 6, stanowi praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów, o której mowa w art. 23 a ust. 2 ww. ustawy, polegaj ą c ą na naruszeniu obowi ą zku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji oraz na dopuszczeniu si ę godz ą cych w zbiorowe interesy konsumentów czynów nieuczciwej konkurencji, zdefiniowanych w art. 3 ust. 1 oraz art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (tekst jedn. Dz.U. z 2003 r. Nr 153, poz. 1503, z 2002 r. Nr 197, poz. 1661), zwanej dalej „u.z.n.k.”, i nakazuje zaniechanie jej stosowania. UZASADNIENIE Dnia 12 stycznia 2004 r., Prezes Urz ę du wszcz ął z urz ę du, na podstawie art. 44 ust. 1 w zwi ą zku z art. 23a ww. ustawy, post ę powanie w sprawie stosowania przez „Galaxia Ltd” Sp. z o.o. – Palarnia Kawy, z siedzib ą w Wieluniu przy ul. F. Rymarkiewicz 6, praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów, polegaj ą cych na naruszaniu obowi ą zku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji oraz na dopuszczeniu si ę godz ą cych w zbiorowe interesy konsumentów czynów nieuczciwej konkurencji zdefiniowanych w art. 3 oraz art. 10 u.z.n.k. Podstaw ę wszcz ę cia post ę powania stanowi ą ustalenia dokonane w trakcie kontroli przeprowadzonych w styczniu oraz listopadzie 2003 r. przez Wojewódzki Inspektorat Inspekcji Handlowej w Kielcach, w hipermarkecie Tesco w Kielcach przy ul. Ś wi ę tokrzyskiej 20, nale żą cym do Tesco - Polska Sp. z o.o. w Krakowie. Z ustale ń tych wynika, i ż w sprzeda ż y tej placówki znajdowa ł y si ę artyku ł y spo ż ywcze wyprodukowane przez „Galaxia Ltd” Sp. z o.o. – Palarnia Kawy z siedzib ą w Wieluniu przy ul. F. Rymarkiewicz 6, które w zakresie badanych cech jako ś ciowych nie odpowiada ł y wymaganiom deklarowanej przez producenta normy PN-93/A-76100 Kawa palona . Kontroli poddano parti ę „Kawy mielonej naturalnej 100% TESCO” (badanie ze stycznia 2003 r.) oraz „Kawy mielonej TESCO” (badania z listopada 2003 r.) , produkcji „Galaxia Ltd” Sp. z o.o. – Palarnia Kawy z siedzib ą w Wieluniu przy ul. F. Rymarkiewicz 6, deklarowanych na zgodno ść z PN-93/A-76100 Kawa palona . Ponadto na opakowaniach jednostkowych produktu widnia ł napis „Jako ść I” . W wyniku bada ń przeprowadzonych przez Laboratorium Kontrolno – Analityczne G ł ównego Inspektoratu Inspekcji Handlowej w Kielcach stwierdzono, i ż produkty nie s ą zgodne z wymaganiami deklarowanej normy PN-93/A-76100 Kawa palona i deklaracj ą producenta z uwagi na: • niew ł a ś ciwe cechy organoleptyczne naparu tj. ma ł o charakterystyczny, wyra ź nie os ł abiony smak i nik ł y aromat (badanie z lutego 2003 r.), • niew ł a ś ciwe cechy organoleptyczne naparu tj. nieczysty, nietypowy dla kawy naturalnej zapach oraz pusty smak (badanie z listopada 2003 r.). Postanowienie o wszcz ę ciu post ę powania, wraz z zawiadomieniem, dor ę czono stronie dnia 19 stycznia 2004 r. 2 W pi ś mie z dnia 26 stycznia 2004 r. „Galaxia Ltd” Sp. z o.o. – Palarnia Kawy z siedzib ą w Wieluniu przy ul. F. Rymarkiewicz 6, przedstawi ł a swoje stanowisko odno ś nie postawionych zarzutów. Strona podnios ł a, ż e podj ęł a wszelkie dost ę pne ś rodki, maj ą ce na celu wykluczenie mo ż liwo ś ci wprowadzenia konsumentów w b łą d informacjami umieszczonymi na opakowaniu swoich produktów. Strona podnios ł a równie ż , ż e przedmiotowe produkty wykonane zosta ł y zgodnie z wymogami PN-93/A-76100 , a zastrze ż enia Laboratorium Kontrolno – Analitycznego G ł ównego Inspektoratu Inspekcji Handlowej w Kielcach nie pokrywaj ą si ę ze wskazaniami zawartymi w punkcie 8 tablicy 1 ww. normy. W opinii Spó ł ki z o.o. „Galaxia Ltd”, w wykonanych badaniach nie ma mowy o uchybieniu przez przedmiotow ą kaw ę mielon ą TESCO, wymienionym w tym punkcie cechom charakterystycznym smaku i zapachu naparu kawy mielonej. Ponadto, zdaniem Strony, Polska Norma PN-93/A-76100 „ nie okre ś la, jaka ma by ć wyrazisto ść smaku, czy zapachu naparu np.: mocny, s ł aby, lekki, twardy, ma ł y, ś redni, du ż y, najwi ę kszy, najmniejszy itp.”. Dodatkowo Strona zwróci ł a uwag ę , ż e nie mia ł a wp ł ywu na ostateczny kszta ł t opakowania przedmiotowego produktu, którego projekt przedstawi ł a do realizacji Spó ł ka TESCO. Powy ż sze argumenty Strona powtórzy ł a w pi ś mie z dnia 10 kwietnia 2004 r., stanowi ą cym ustosunkowanie si ę do materia ł u dowodowego zebranego w sprawie. Dodatkowo w ww. pi ś mie podniesiono, ż e wed ł ug informacji jakimi dysponuje Spó ł ka z o.o. „Galaxia Ltd”, „...organ kontrolny, Laboratorium Kontrolno – Analityczne w Kielcach, nie posiada ł w ł a ś ciwej akredytacji do przeprowadzenia oceny organoleptycznej kawy zgodnie z deklarowan ą norm ą ...” , a jego pracownicy prawdopodobnie nie posiadali odpowiedniego przeszkolenia w tym zakresie. Strona poinformowa ł a tak ż e, ż e w zwi ą zku z zaistnia łą sytuacj ą , zako ń czy ł a wspó ł prac ę z dystrybutorami kawy TESCO. Ponadto „Galaxia Ltd” Sp. z o.o. podnios ł a inne okoliczno ś ci, które nie by ł y przedmiotem niniejszego post ę powania i nie maj ą dla jego rozstrzygni ę cia ż adnego znaczenia. Zgodnie z zasad ą wyra ż on ą w art. 10 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks post ę powania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2000 Nr 98, poz. 1071 z pó ź n. zm.), 3 strona przed wydaniem decyzji mia ł a mo ż liwo ść wypowiedzenia si ę co do zebranych dowodów i materia ł ów oraz zg ł oszonych żą da ń . W trakcie post ę powania Prezes Urz ę du ustali ł i zwa ż y ł , co nast ę puje: Z dniem 1 stycznia 2003 r. wesz ł a w ż ycie ustawa z dnia 12 wrze ś nia 2002 r. o normalizacji (Dz.U. Nr 169, poz. 1386). Art. 5 ust. 3 powy ż szej ustawy stwierdza, i ż stosowanie Polskich Norm jest dobrowolne, jednak ż e w przypadku, gdy producent deklaruje na opakowaniu zgodno ść produkowanych wyrobów z okre ś lonymi normami przedmiotowymi – zobowi ą zany jest do tego, aby wyrób wykazywa ł zgodno ść z przywo ł anymi normami. Jak wykazano powy ż ej, badania pobranych próbek „Kawy mielonej naturalnej à 100% TESCO” oraz „Kawy mielonej TESCO” wykaza ł y, i ż przedmiotowe produkty s ą niezgodne z deklarowan ą norm ą . Takie praktyki przedsi ę biorstwa w zakresie oznacze ń handlowych swoich wyrobów s ą dzia ł aniami niew ł a ś ciwymi w stosunku do konsumentów i spe ł niaj ą przes ł anki czynów nieuczciwej konkurencji w rozumieniu art. 3 ust. 1 i art. 10 ust. 1 u.z.n.k., polegaj ą cych na wprowadzaniu do obrotu wyrobów oznaczonych w sposób wprowadzaj ą cy klienta w b łą d co do jako ś ci, sk ł adników, sposobu wykonania oraz innych istotnych cech towarów. Przede wszystkim, praktyki takie wyczerpuj ą przes ł anki art. 3 ust. 1 u.z.n.k., który stanowi, i ż czynem nieuczciwej konkurencji jest dzia ł anie sprzeczne z prawem lub dobrymi obyczajami, je ż eli zagra ż a lub narusza interes innego przedsi ę biorcy lub klienta. Dzia ł anie sprzeczne z prawem w tym przypadku polega na naruszeniu nast ę puj ą cych przepisów: • art. 24 ust. 2 ustawy z dnia 11 maja 2001 r. o warunkach zdrowotnych ż ywno ś ci i ż ywienia (Dz.U. Nr 63, poz. 634 z pó ź n. zm.), zgodnie z którego tre ś ci ą informacje podane na opakowaniu jednostkowym ś rodków spo ż ywczych przeznaczonych bezpo ś rednio dla konsumenta, nie mog ą wprowadza ć konsumenta w b łą d tekstem lub znakiem graficznym oraz przypisywa ć ś rodkowi spo ż ywczemu dzia ł ania lub w ł a ś ciwo ś ci, których nie posiada, • art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jako ś ci handlowej artyku ł ów rolno – spo ż ywczych (Dz.U. z 2001 r. Nr 5, poz. 44 z pó ź n. zm.), zgodnie z którego tre ś ci ą znakowanie artyku ł u rolno – spo ż ywczego nie mo ż e w szczególno ś ci wprowadza ć w b łą d nabywcy co do to ż samo ś ci artyku ł u spo ż ywczego, w tym: rodzaju, w ł a ś ciwo ś ci, sk ł adu, 4 ilo ś ci, trwa ł o ś ci, pochodzenia oraz sposobu produkcji, lub sugerowa ć , ż e posiada on specjalne w ł a ś ciwo ś ci, je ż eli ich nie posiada albo gdy inne artyku ł y rolno – spo ż ywcze posiadaj ą równie ż takie w ł a ś ciwo ś ci. W przedstawionej sytuacji, oznakowanie wyrobów deklaracj ą zgodno ś ci z Polsk ą Norm ą przy jej jednoczesnym nieprzestrzeganiu narusza prawo, mo ż e prowadzi ć do konfuzji i mylnych wyobra ż e ń konsumenta co do jako ś ci, sk ł adników oraz innych istotnych cech oferowanego mu produktu. Jak wskazywano powy ż ej, stosowanie Polskich Norm jest dobrowolne, jednak powo ł ywanie si ę na nie, obliguje przedsi ę biorc ę do wype ł niania wszystkich ich wymaga ń . Odnosz ą c si ę do argumentów podniesionych przez „Galaxia Ltd” Sp. z o.o. – Palarnia Kawy z siedzib ą w Wieluniu przy ul. F. Rymarkiewicz 6 w pi ś mie z dnia 26 stycznia 2004 r. nale ż y stwierdzi ć , ż e: • podj ę cie dzia ł a ń , maj ą cych na celu wykluczenie mo ż liwo ś ci wprowadzenia konsumentów w b łą d informacjami umieszczonymi na opakowaniu produktów, nie przynios ł o oczekiwanych rezultatów, na co wskazuj ą wyniki kontroli przeprowadzonej przez Inspekcj ę Handlow ą w listopadzie 2003 r., • zako ń czenie wspó ł pracy z dystrybutorami kawy TESCO, nie ma znaczenia dla stwierdzenia stosowania przez ww. przedsi ę biorc ę praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów, • zarzuty podwa ż aj ą ce wyniki bada ń organoleptycznych przeprowadzonych przez Laboratorium Kontrolno – Analityczne G ł ównego Inspektoratu Inspekcji Handlowej w Kielcach nale ż y uzna ć za nieuzasadnione, badania powy ż sze zosta ł y bowiem wykonane przez do ś wiadczonych, wykwalifikowanych pracowników, zgodnie z zadeklarowan ą na opakowaniu norm ą PN-93/A-76100 Kawa palona. Stwierdzenie Strony, ż e ww. norma nie okre ś la wyrazisto ś ci smaku i zapachu mija si ę z prawd ą . Pojawiaj ą ce si ę w Polskiej Normie PN-93/A-76100 okre ś lenie „charakterystyczny”, dotyczy nie tylko wyró ż ników smaku i zapachu produktu, ale równie ż ich intensywno ś ci. W ł a ś nie w tym celu napar kawy wykonywany jest w okre ś lonych warunkach i st ęż eniu. Ponadto w punkcie 5.3.3. ww. normy - „Ocena smaku i zapachu naparu”, przywo ł ana jest norma BN-77/8136-12 Kawa surowa. Ocena w ł a ś ciwo ś ci naparu. Norma ta szczegó ł owo okre ś la wyró ż niki, poj ę cia uzupe ł niaj ą ce, metodyk ę oceny i sposób wyra ż enia jej wyniku. W ś wietle normy BN-77/8136-12 5 Kawa surowa , badanie laboratoryjne zosta ł o przeprowadzone i opisane w sprawozdaniu prawid ł owo, z zastosowaniem poj ęć w niej wyst ę puj ą cych. • argument Strony o braku wp ł ywu na form ę opakowa ń produktów, równie ż nie zas ł uguje na uwzgl ę dnienie, poniewa ż to producent bierze na siebie odpowiedzialno ść za jako ść wprowadzanych do obrotu produktów i zgodno ść z prawem oznacze ń znajduj ą cych si ę na ich opakowaniach. Przedmiotowe dzia ł anie przedsi ę biorcy jednocze ś nie zagra ż a i narusza interes klienta, bowiem przez wprowadzenie w b łą d napisem na opakowaniu, mo ż e wp ł ywa ć na decyzj ę klienta w zakresie nabycia danego wyrobu. Oznakowanie to zmierza do ograniczenia prawa konsumenta do wyboru i zakupu produktu stosownie do indywidualnych preferencji. Ma zatem negatywny wp ł yw na jego interes. Oznakowanie to godzi równie ż w zasady uczciwej konkurencji, ze szkod ą dla innych przedsi ę biorców. Wobec tego narusza dobre obyczaje. Bior ą c pod uwag ę powy ż sze, dzia ł anie to stanowi czyn nieuczciwej konkurencji, o którym mowa w art. 3 ust. 1 ww. u.z.n.k. Spe ł niona jest równie ż hipoteza art. 10 ust. 1 u.z.n.k. Czynem nieuczciwej konkurencji jest bowiem równie ż takie oznaczenie towarów albo jego brak, które mo ż e wprowadzi ć klientów w b łą d co do pochodzenia, ilo ś ci, jako ś ci, sk ł adników, sposobu wykonania, przydatno ś ci, mo ż liwo ś ci zastosowania, naprawy, konserwacji lub innych istotnych cech towarów. Czynem nieuczciwej konkurencji jest równie ż wprowadzanie do obrotu towarów w opakowaniu mog ą cym wywo ł a ć powy ż sze skutki. Jak wykazano powy ż ej, dzia ł ania przedsi ę biorcy wype ł niaj ą przes ł anki zawarte w cytowanym przepisie. Na tle przedstawionego powy ż ej stanu faktycznego stwierdzi ć nale ż y równie ż , ż e kwestionowane dzia ł ania, polegaj ą ce na oznaczaniu produktów deklaracj ą zgodno ś ci z Polsk ą Norm ą PN-93/A-76100 Kawa palona , przy jednoczesnym jej nieprzestrzeganiu i wprowadzaniu tak oznaczonych produktów do obrotu przez „Galaxia Ltd” Sp. z o.o. – Palarnia Kawy z siedzib ą w Wieluniu przy ul. F. Rymarkiewicz 6, stanowi ą praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów, o której mowa w art. 23 a ust. 2 ww. ustawy, polegaj ą c ą na naruszeniu obowi ą zku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji. Wobec powy ż szego orzeka si ę jak w sentencji. 6 Stosownie do tre ś ci art. 78 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (tekst jedn. Dz.U. z 2003 r. Nr 86, poz. 804, z 2003 r. Nr 60, poz. 535 i Nr 170, poz. 1652) w zwi ą zku z art. 479 28 § 1 pkt 1 i art. 479 28 § 2 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks post ę powania cywilnego (Dz.U. Nr 43, poz. 296 z pó ź n. zm.), od niniejszej decyzji przys ł uguje odwo ł anie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie dwóch tygodni od dnia jej dor ę czenia, za po ś rednictwem Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Otrzymuje : „Galaxia Ltd” Sp. z o.o. – Palarnia Kawy ul. F. Rymarkiewicz 6 98-300 Wielu ń Do wiadomo ś ci: G ł ówny Inspektorat Inspekcji Handlowej Decyzj ę podpisa ł : z up. Prezesa UOKiK Zast ę pca Dyrektora Departamentu Joanna Wrona 7