DDK-6/2007

PREZES URZ Ę DU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW CEZARY BANASI Ń SKI Warszawa, dn. 31 stycznia 2007 r. DECYZJA Nr DDK - 6/2007 Na podstawie art. 23 e ust. 1 i 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (tekst jedn. Dz.U. z 2005 r. Nr 244, poz. 2080; Dz.U. z 2006 r. Nr 157, poz. 1119, Nr 170, poz. 1217, Nr 249, poz. 1834), po przeprowadzeniu post ę powania w sprawie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów, wszcz ę tego z urz ę du przeciwko Kredyt Bank S.A. z siedzib ą w Warszawie, Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów uznaje, ż e dzia ł anie Kredyt Banku S.A. polegaj ą ce na: 1. ustalaniu w umowach kredytowych op ł aty przygotowawczej powy ż ej rzeczywistych kosztów rozpatrzenia wniosku kredytowego oraz przygotowania i zawarcia umowy kredytowej, jako naruszaj ą ce art. 4 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 20 lipca 2001 r. o kredycie konsumenckim (Dz. U. z 2001 r. Nr 100, poz. 1081; Dz. U. z 2003 r. Nr 109, poz. 1030; Dz. U. z 2004 r. Nr 96, poz. 959; Nr 162, poz. 1693; Dz. U. z 2005 r. Nr 157, poz. 1316) i godz ą ce w zbiorowe interesy konsumentów, stanowi praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów, o której mowa w art. 23a ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów i stwierdza zaniechanie jej stosowania z dniem 30 listopada 2005 r. 2. stosowaniu wzoru o ś wiadczenia o odst ą pieniu od umowy kredytu konsumenckiego oraz postanowie ń umów kredytowych przeznaczonych na zakup towarów lub us ł ug, zobowi ą zuj ą cych konsumentów, w przypadku realizacji prawa do odst ą pienia od umowy, do zwrotu ś rodków kredytu do Banku, jako naruszaj ą ce art. 11 ust. 4 ustawy z dnia 20 lipca 2001 r. o kredycie konsumenckim (Dz. U. z 2001 r. Nr 100, poz. 1081; Dz. U. z 2003 r. Nr 109, poz. 1030; Dz. U. z 2004 r. Nr 96, poz. 959; Nr 162, poz. 1693; Dz. U. z 2005 r. Nr 157, poz. 1316) i godz ą ce w zbiorowe interesy konsumentów, stanowi praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów, o której mowa w art. 23a ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów i stwierdza zaniechanie jej stosowania z dniem 6 stycznia 2006 r. UZASADNIENIE W zwi ą zku ze skargami konsumenckimi dotycz ą cymi kwestii odst ą pienia od umowy kredytowej zawartej z Kredyt Bankiem S.A. z siedzib ą w Warszawie, zwany dalej tak ż e „Bankiem”, Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, zwany dalej „Prezesem DDK-61-47/05/KB 2 Urz ę du”, postanowieniem z dnia 15 czerwca 2005 r. wszcz ął post ę powanie wyja ś niaj ą ce (sygn. DDK-402-15/05/KB) w sprawie wst ę pnego ustalenia, czy: 1. sposób ustalania op ł aty przygotowawczej w umowach kredytu konsumenckiego, 2. wzór o ś wiadczenia o odst ą pieniu od umowy kredytu konsumenckiego oraz zasady odst ą pienia od umowy kredytu konsumenckiego mog ą stanowi ć podstaw ę uzasadniaj ą c ą wszcz ę cie post ę powania przeciwko Bankowi z tytu ł u stosowania praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów w rozumieniu art. 23 a ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (tekst jedn. Dz.U. z 2005 r. Nr 244, poz. 2080 ze zm.), zwanej dalej „ustaw ą ”, polegaj ą cych na bezprawnym dzia ł aniu przedsi ę biorcy. Z posiadanych przez Prezesa Urz ę du informacji wynika ł o, ż e w umowach kredytowych oferowanych przez Bank op ł ata przygotowawcza pobierana by ł a proporcjonalnie do wysoko ś ci kredytu. Prowadzi ć to mog ł o do sytuacji, w której pobranie op ł aty przygotowawczej w wysoko ś ci przyk ł adowo 2% od kredytu o znacznej warto ś ci, mog ł o by ć powa ż nym ograniczeniem dla osób wyra ż aj ą cych wol ę odst ą pienia od umowy kredytowej, poniewa ż konsument chc ą cy skorzysta ć z zagwarantowanego w art. 11 ustawy o kredycie konsumenckim z dnia 20 lipca 2001 r. o kredycie konsumenckim (Dz. U. z 2001 r. Nr 100, poz. 1081 ze zm.), zwanej dalej tak ż e „ukk”, uprawnienia do odst ą pienia od umowy musia ł pokry ć koszty ww. op ł aty. Bank uzale ż nia ł tak ż e przyznanie prawa do odst ą pienia od umowy kredytu, od zwrotu Bankowi kwoty kredytu, albo zap ł aty sprzedawcy ceny nabycia towaru. Konsument jednocze ś nie zobowi ą zany by ł do uzyskania potwierdzenia u sprzedawcy faktu sp ł aty kredytu, lub zap ł aty sprzedawcy ceny towaru. Takie dzia ł anie mog ł o zosta ć uznane za sprzeczne z art. 11 ust. 4 ustawy o kredycie konsumenckim, zgodnie z którym, dla skutecznego odst ą pienia od umowy kredytowej wystarcza z ł o ż enie samego o ś wiadczenia o odst ą pieniu z zachowaniem przewidzianego terminu. W toku post ę powania wyja ś niaj ą cego Bank w odpowiedziach z dnia 4 lipca 2005 r. oraz 31 sierpnia 2005 r. poinformowa ł , ż e wysoko ść op ł aty przygotowawczej uzale ż niona jest od kosztów czynno ś ci zwi ą zanych z przygotowaniem umowy kredytu (sk ł adaj ą si ę na nie: koszty weryfikacji klienta pod k ą tem ryzyka kredytowego, koszty przeprowadzenia dodatkowych czynno ś ci sprawdzaj ą cych wynikaj ą cych z decyzji kredytowej, koszty przygotowania umowy kredytowej). Bank przestawi ł tak ż e kopie umów kredytów konsumenckich oferowanych przez Bank, Instrukcji wykonawczej Odst ą pienia od umowy kredytu gotówkowego, kopie umów o wspó ł pracy w zakresie sprzeda ż y ratalnej towarów i us ł ug. Zgodnie z przedstawionymi kopiami umów, w przypadku wyp ł aty kredytu przed up ł ywem terminu do odst ą pienia od umowy, odst ą pienie stawa ł o si ę skuteczne, je ż eli wyp ł acony kredyt by ł zwracany bankowi łą cznie z o ś wiadczeniem o odst ą pieniu od umowy, niezale ż nie od tego czy kredyt by ł przeznaczony na zakup towarów lub us ł ug, czy by ł kredytem gotówkowym. Analogiczna informacja zawarta by ł a we wzorze o ś wiadczenia o odst ą pieniu od umowy, które do łą czane by ł o do umów kredytowych. Bank przedstawi ł szczegó ł owe wyliczenie kosztów op ł aty przygotowawczej. Analiza dokumentów i informacji zebranych w toku post ę powania da ł a podstaw ę do przyj ę cia, i ż w opisanej sprawie nast ą pi ł o naruszenie przepisów ustawy o kredycie konsumenckim. W zwi ą zku z tym, postanowiono zako ń czy ć post ę powanie wyja ś niaj ą ce oraz wszcz ąć post ę powanie w sprawie zakazu stosowania praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów. 3 Postanowieniem z dnia 6 pa ź dziernika 2005 r., Prezes Urz ę du wszcz ął z urz ę du post ę powanie w sprawie ustalenia, czy: 1. sposób ustalania op ł aty przygotowawczej w umowach kredytu konsumenckiego, oferowanego przez Kredyt Bank S.A., z siedzib ą w Warszawie, stanowi praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów, o której mowa w art. 23a ust. 1 ww. ustawy, polegaj ą c ą na godz ą cym w nie bezprawnym dzia ł aniu przedsi ę biorcy naruszaj ą cym przepisy art. 4 ust. 2 pkt 5 ustawy o kredycie konsumenckim, 2. wzór o ś wiadczenia o odst ą pieniu od umowy kredytu konsumenckiego oraz zasady odst ą pienia od umowy kredytu konsumenckiego, przeznaczonego na zakup towarów lub us ł ug oferowanego przez Kredyt Bank S.A., stanowi praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów, o której mowa w art. 23a ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, polegaj ą c ą na godz ą cym w nie bezprawnym dzia ł aniu przedsi ę biorcy naruszaj ą cym przepisy art. 11 ust. 4 ustawy o kredycie konsumenckim. Postanowienie o wszcz ę ciu post ę powania wraz z zawiadomieniem dor ę czono Bankowi w dniu 10 pa ź dziernika 2005 r. Odpowiadaj ą c na zawiadomienie o wszcz ę ciu post ę powania, pismem z dnia 24 pa ź dziernika 2005 r. Bank poinformowa ł , ż e bior ą c pod uwag ę dobro konsumentów Bank przygotuje nowe rozwi ą zania w zakresie pobierania op ł aty przygotowawczej oraz przygotowa ł nowe wzory umów kredytu i o ś wiadczenia o odst ą pieniu. W kolejnej korespondencji Bank przedstawi ł nowe wzory umów kredytowych oraz now ą „Taryf ę prowizji i op ł at”, zwana dalej „Taryf ą ”. Jednocze ś nie Bank poinformowa ł , ż e nowe wzory umów kredytowych stosowanych przez firm ę Ż agiel S.A. zostan ą wprowadzone w miesi ą cu styczniu. W zwi ą zku z powy ż szym Prezes Urz ę du, dnia 8 lutego 2006 r. zwróci ł si ę z wnioskiem o przes ł anie informacji i odpowiednich dokumentów potwierdzaj ą cych wprowadzenie nowych wzorów umów przez spó ł k ę Ż agiel S.A. W zwi ą zku z wej ś ciem w ż ycie w dniu 20 lutego 2006 r. ustawy z dnia 7 lipca 2005 r. o zmianie ustawy - Kodeks cywilny oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2005 r. Nr 157, poz. 1316), zmieniaj ą cej ustaw ę o kredycie konsumenckim i mog ą cej mie ć wp ł yw na obliczanie op ł aty przygotowawczej, Prezes Urz ę du wyst ą pi ł z ponownym wnioskiem o przes ł anie zmian, jakie zosta ł y wprowadzone w umowach o kredyt konsumencki i w tabelach op ł at i prowizji (w szczególno ś ci ewentualnych zmian w wysoko ść op ł at przygotowawczych), które zosta ł y dokonane po wej ś ciu w ż ycie ww. ustawy. W trakcie dalszej korespondencji Bank przedstawi ł informacje o wprowadzonych zmianach oraz przes ł a ł kopie nowych umów i taryf op ł at i prowizji. Zgodnie z zasad ą wyra ż on ą w art. 10 Kodeksu post ę powania administracyjnego strona przed wydaniem decyzji mia ł a mo ż liwo ść wypowiedzenia si ę , co do zebranego w sprawie materia ł u dowodowego, o czym zosta ł a poinformowana w pi ś mie z dnia 26 pa ź dziernika 2006 r. (dor ę czonym dnia 6 listopada 2006 r.). Strona nie skorzysta ł a z ww. prawa. Prezes Urz ę du ustali ł , co nast ę puje. Kredyt Bank Spó ł ka Akcyjna z siedzib ą w Warszawie, zosta ł zarejestrowany w Krajowym Rejestrze S ą dowym w dniu 12 czerwca 2001 r. pod numerem 19597. Przedmiotem dzia ł alno ś ci Banku jest m.in.: 4 - przyjmowanie wk ł adów pieni ęż nych p ł atnych na żą danie lub z nadej ś ciem oznaczonego terminu oraz prowadzenie rachunków tych wk ł adów, - prowadzenie innych rachunków bankowych, - udzielanie kredytów i po ż yczek pieni ęż nych, - udzielanie gwarancji bankowych i por ę cze ń , - przeprowadzanie bankowych rozlicze ń pieni ęż nych, - wykonywanie operacji wekslowych i czekowych, - nabywanie i zbywanie wierzytelno ś ci pieni ęż nych, - przechowywanie przedmiotów i papierów warto ś ciowych, - emitowanie bankowych papierów warto ś ciowych, - wydawanie kart p ł atniczych oraz wykonywanie operacji przy ich u ż yciu, - dokonywanie obrotu papierami warto ś ciowymi, (dowód – odpis z KRS s. 188-207 akt o sygn. DDK-61-47/05/KB, zwanych dalej „aktami sprawy”). Przez sie ć placówek bankowych Bank udziela m.in. nast ę puj ą cych kredytów: kredyt na cele konsumpcyjne, kredyt okoliczno ś ciowy, kredyt na zakup ś rodków transportu. Jednocze ś nie za po ś rednictwem spó ł ki Ż agiel S.A. Bank udziela kredytów gotówkowych i kredytów przeznaczonych na zakup towarów i us ł ug poprzez sie ć punktów handlowych zajmuj ą cych si ę sprzeda żą detaliczn ą . W tym zakresie mi ę dzy Bankiem a Spó ł k ą Ż agiel obowi ą zuje umowa o wspó ł pracy w zakresie udzielania kredytów (dowód – kopia umowy i aneksu s. 62-66 i s. 157-160 akt sprawy). Jednocze ś nie, Spó ł ka Ż agiel S.A. pe ł ni ą c rol ę agenta Banku zawiera ł a dalsze umowy o wspó ł pracy z placówkami handlowymi w zakresie sprzeda ż y ratalnej towarów i us ł ug (dowód – kopia umów o wspó ł pracy s. 71-64 akt sprawy). W momencie wszcz ę cia post ę powania wyja ś niaj ą cego (15 czerwca 2005 r.) wysoko ść op ł aty przygotowawczej, ustalona na podstawie Taryfy prowizji i op ł at z dnia 31 maja 2005 r. by ł a zró ż nicowana i w zale ż no ś ci od rodzaju umowy wynosi ł a : - przy kredytach na cele konsumpcyjne – 1,5% kwoty kredytu dla klientów sta ł ych lub 2,5% dla pozosta ł ych klientów, - przy kredytach okoliczno ś ciowych – 125 z ł dla klientów posiadaj ą cych Ekstrakonto lub konto osobiste lub 175 z ł dla klientów posiadaj ą cych rachunek sp ł at, - przy kredytach na zakup ś rodków transportu – 1% kwoty kredytu dla klientów sta ł ych lub 2% dla pozosta ł ych klientów (dowód – pismo Banku s. 6 akt sprawy). Takie zró ż nicowanie zasad obliczania op ł aty przygotowawczej oznacza ł o, i ż przy kredycie o warto ś ci 5 tys. z ł wysoko ść op ł aty przygotowawczej, w zale ż no ś ci od rodzaju kredytu, mog ł a wynie ść od 75 do 175 z ł . W przypadku kredytu o warto ś ci 50 tys. z ł wysoko ść op ł aty przygotowawczej, w zale ż no ś ci od rodzaju kredytu, mog ł a wynie ść od 750 do 1250 z ł . Wysoko ść op ł aty przygotowawczej, zgodnie ze stanowiskiem banku uzale ż niona by ł a od kosztów czynno ś ci zwi ą zanych z przygotowaniem umowy kredytu, na które sk ł ada ł y si ę : a) koszty weryfikacji klienta pod k ą tem ryzyka kredytowego w bazach BIK (Biura Informacji Kredytowej), MIG-DZ (Mi ę dzybankowej Informacji Gospodarczej – Dokumenty Zastrze ż one), MIG-BR (Mi ę dzybankowej Informacji Gospodarczej – Bankowy Rejestr) i innych bazach oraz koszty weryfikacji sk ł adanych przez niego dokumentów b) koszty przeprowadzenia dodatkowych czynno ś ci sprawdzaj ą cych wynikaj ą cych z decyzji kredytowej podj ę tej przez Bank c) koszty przygotowania umowy kredytowej. 5 Jednocze ś nie, z informacji przekazanych przez Bank wynika ł o, i ż wszyscy wnioskodawcy s ą weryfikowani w bazach MIG-BR i MIG-DZ. Osoby ubiegaj ą ce si ę o kredyt gotówkowy s ą ka ż dorazowo sprawdzane tak ż e w bazie BIK, jednak w przypadku kredytów na zakup towarów lub us ł ug weryfikacji w BIK podlegali jedynie konsumenci ubiegaj ą cy si ę o kredyt o warto ś ci powy ż ej 1500 z ł . Koszt zapytania kierowanego do BIK, uzale ż niony by ł od wielu czynników, lecz podstawowy wp ł yw na koszt otrzymania raportu mia ł a ilo ść zapyta ń kierowanych przez Bank do BIK. Szacunkowy koszt jednostkowy ustalony na podstawie zapyta ń w okresie od stycznia do lipca 2005 r. wynosi ł 6,62 z ł . W przypadku bazy MIG-BR Bank p ł aci ł miesi ę czn ą op ł at ę abonamentow ą w wysoko ś ci 3806,4 z ł . Koszty ponoszone w zwi ą zku z przygotowaniem i wysy ł k ą umowy kredytu wraz z blankietami sp ł at Bank szacowa ł (w zale ż no ś ci od okresu kredytowania) na 2,5 z ł do 6,6 z ł . Koszty przeprowadzenia dodatkowych czynno ś ci, dotycz ą cych np. potwierdzenia ź ród ł a dochodów poprzez wykonanie telefonu do zak ł adu pracy, sprawdzenia w rejestrach dzia ł alno ś ci gospodarczej lub weryfikacji stanu maj ą tkowego kredytobiorcy w jego domu bank oszacowa ł na 2,93 z ł na 1 umow ę (dowód – pismo Banku s. 85-86 akt sprawy). Zgodnie z przedstawionymi kopiami umów kredytów konsumenckich oferowanych przez Bank, w przypadku wyp ł aty kredytu przed up ł ywem terminu do odst ą pienia od umowy, odst ą pienie stawa ł o si ę skuteczne, je ż eli wyp ł acony kredyt by ł zwracany bankowi łą cznie z o ś wiadczeniem o odst ą pieniu od umowy, niezale ż nie od tego czy kredyt by ł przeznaczony na zakup towarów lub us ł ug, czy by ł kredytem gotówkowym. Analogiczna informacja zawarta by ł a we wzorze o ś wiadczenia o odst ą pieniu od umowy, które do łą czane by ł o do umów kredytowych (dowód – kopie umów kredytowych s. 13-39 akt sprawy). Bank maj ą c na uwadze zarzuty Prezesa Urz ę du dotycz ą ce zakwalifikowania ww. dzia ł a ń za naruszaj ą ce ustaw ę o kredycie konsumenckim, podj ął dzia ł ania zmierzaj ą ce do zaniechania powy ż szych praktyk. Bank wprowadzi ł nowe zasady pobierania op ł aty przygotowawczej. Zmiany zosta ł y wprowadzone na podstawie Zarz ą dzenia nr B-III-78/2005 Prezesa Zarz ą du Banku „Taryfa prowizji i op ł at Kredyt Banku S.A.” – zmiana 47 i wesz ł y w ż ycie w dniu 30 listopada 2005 r. (dowód – kopia zarz ą dzenia Prezesa Zarz ą du Banku „Taryfa prowizji i op ł at Kredyt Banku S.A.”, s. 103 akt sprawy). Jednocze ś nie, Bank dokona ł odpowiednich zmian we wzorcach umów kredytowych, dostosowuj ą c postanowienia do wprowadzonych nowych zasad pobierania op ł aty przygotowawczej. Nowe wzory zosta ł y wprowadzone na podstawie Rozporz ą dzenia nr C-III- 45/2005 „Dokumenty stosowane w dzia ł alno ś ci kredytowej w segmencie klientów detalicznych w Kredyt Banku S.A.” – zmian 9, obowi ą zuj ą ce od dnia 30 listopada 2005 r. (dowód – kopia Rozporz ą dzenia nr C-III-45/2005 „Dokumenty stosowane w dzia ł alno ś ci kredytowej w segmencie klientów detalicznych w Kredyt Banku S.A.”). Od dnia 30 listopada 2005 r. Bank obni ż y ł op ł aty przygotowawcze: w przypadku limitu kredytowego w rachunkach osobistych wprowadzono jednolit ą op ł at ę przygotowawcz ą w wysoko ś ci 20 z ł , w przypadku kredytów na cele konsumpcyjne, kredytów okoliczno ś ciowo-sezonowych, kredytów na zakup ś rodków transportu i po ż yczek hipotecznych wprowadzono sta łą op ł at ę przygotowawcz ą w wysoko ś ci 15 z ł , niezale ż nie od wysoko ś ci zaci ą ganego kredytu (dowód – kopia za łą cznika do zarz ą dzenia Prezesa Zarz ą du Banku „Taryfa prowizji i op ł at Kredyt Banku S.A.”, s. 104–110 i 237-261 akt sprawy). 6 Bank wprowadzi ł tak ż e nowe wzory umów kredytowych przeznaczonych na zakup towarów lub us ł ug. W umowach kredytu na zakup towarów i/lub us ł ug, oferowanych w imieniu Banku przez Ż agiel S.A., konsument uzyska ł prawo do odst ą pienia od umowy kredytowej bez obowi ą zku zwrotu kredytu do Banku, jako warunku uznania wa ż no ś ci odst ą pienia. Jednocze ś nie, z wzoru o ś wiadczenia o odst ą pieniu wykre ś lono punkt zobowi ą zuj ą cy konsumenta do uzyskania u sprzedawcy potwierdzenia zwrotu ś rodków. Zmiany zosta ł y wprowadzone aneksem nr 33 z dnia 12 grudnia 2005 r. do umowy wspó ł pracy w zakresie udzielania kredytów na cele konsumpcyjne (dowód – kopia aneksu do umowy wspó ł pracy w zakresie udzielania kredytów na cele konsumpcyjne, zawartej z Ż agiel S.A., s. 157–160, 174-177 i 262-270 akt sprawy, kopie umów kredytowych s. 161- 170, 178-187 i 271-275 akt sprawy). Zgodnie z § 8 ust. 3 aneksu nowe wzorce umów zosta ł y wprowadzone do dnia 6 stycznia 2006 r. Prezes Urz ę du zwa ż y ł , co nast ę puje: Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów reguluje zasady i tryb przeciwdzia ł ania praktykom naruszaj ą cym zbiorowe interesy konsumentów, co wynika z tre ś ci jej art. 1 ust. 2. Zgodnie z art. 23a ust. 1 ustawy, przez praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów rozumie si ę godz ą ce w nie bezprawne dzia ł anie przedsi ę biorcy. Z praktyk ą naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów mamy zatem do czynienia wówczas, gdy spe ł nione s ą dwie przes ł anki: a. Bezprawno ść dzia ł ania, b. Godzenie tymi dzia ł aniami w zbiorowe interesy konsumentów. a) Bezprawno ść dzia ł ania przedsi ę biorcy. Ad 1) Wysoko ść op ł aty przygotowawczej Bezprawno ść dzia ł ania oznacza sprzeczno ść dzia ł ania przedsi ę biorcy z obowi ą zuj ą cym prawem. W tym zakresie bezprawno ść dzia ł ania przedsi ę biorcy przejawia si ę w naruszeniu art. 4 ust. 2 pkt 5 ustawy o kredycie konsumenckim, zgodnie z którym op ł at ą przygotowawcz ą jest op ł ata za rozpatrzenie wniosku kredytowego oraz przygotowanie i zawarcie umowy kredytowej. W umowach kredytowych oferowanych przez Bank, stosowane by ł y ró ż ne zasady obliczania op ł aty przygotowawczej, a jej wysoko ść by ł a proporcjonalna do warto ś ci kredytu. Prowadzi ł o to do sytuacji, w której pobranie op ł aty przygotowawczej w wysoko ś ci przyk ł adowo 2,5% od kredytu o znacznej warto ś ci, mog ł o by ć powa ż nym ograniczeniem dla osób chc ą cych odst ą pi ć od umowy kredytowej. Zgodnie z art. 11 ust. 5 ustawy o kredycie konsumenckim, w razie odst ą pienia od umowy, kredytodawca obowi ą zany jest niezw ł ocznie zwróci ć poniesione przez konsumenta na rzecz kredytodawcy koszty udzielanego kredytu, z wyj ą tkiem op ł aty przygotowawczej oraz pobranych przez kredytodawc ę op ł at zwi ą zanych z ustanowieniem zabezpieczenia. W zwi ą zku z powy ż szym konsument chc ą cy skorzysta ć z zagwarantowanego w art. 11 ustawy o kredycie konsumenckim uprawnienia do odst ą pienia od umowy musia ł zap ł aci ć koszty op ł aty przygotowawczej, które w analizowanym przypadku by ł y wysokimi kosztami. Jednocze ś nie zwrot op ł aty przygotowawczej by ł warunkiem uznania odst ą pienia 7 od umowy za skuteczne i móg ł prowadzi ć do sytuacji, w której osoby nieposiadaj ą ce odpowiedniej kwoty nie mog ą zrezygnowa ć z umowy. Analiza przedstawionych kosztów sprawdzenia informacji o konsumencie w bazach danych, weryfikacji wniosku i wysy ł ki umów kredytowych wykaza ł a, i ż pobierane op ł aty przygotowawcze nie odzwierciedlaj ą rzeczywi ś cie ponoszonych przez Bank kosztów. Sumuj ą c przedstawione przez bank szacunkowe koszty ww. czynno ś ci op ł ata przygotowawcza powinna kszta ł towa ć si ę w wysoko ś ci 16 z ł . Wysoko ść op ł at przygotowawczych, by ł a jednak zró ż nicowana w zale ż no ś ci od rodzaju i wysoko ś ci kredytu i kszta ł towa ł a si ę w wysoko ś ci od 15 z ł do 2000 z ł (w przypadku kredytu w wysoko ś ci 80 tys. z ł przeznaczonego na cele konsumpcyjne). W zwi ą zku z powy ż szym, cz ęść op ł aty przygotowawczej stanowi ł a dodatkow ą prowizj ę , a stosowany przez Bank sposób okre ś lania op ł aty przygotowawczej móg ł stanowi ć skuteczn ą przeszkod ę w swobodnym korzystaniu z prawa do odst ą pienia od umowy. Stawa ł a si ę ona zwyk łą prowizj ą od udzielonego kredytu i dodatkowym ukrytym jego kosztem. Tymczasem celem ustawy o kredycie konsumenckim jest zagwarantowanie konsumentom niczym nieskr ę powanego prawa rezygnacji z umowy kredytowej. Stosowany przez Bank sposób naliczania op ł aty przygotowawczej uzale ż nia ł jej wysoko ść od rodzaju umowy kredytowej oraz warto ś ci samego kredytu, a nie nak ł adu pracy i wydatków poniesionych w zwi ą zku z przygotowaniem i zawarciem konkretnej umowy kredytowej (zgodnie z art. 4 ust. 2 pkt 5 ukk). Szczególnie wa ż ny by ł fakt wyst ę powania powa ż nych ró ż nic w wysoko ś ci op ł at przygotowawczych dla kredytów o tej samej wysoko ś ci, gdy jednocze ś nie zakres prac zwi ą zanych z przyj ę ciem wniosku i sporz ą dzeniem umowy kredytowej w placówce bankowej by ł na podobnym poziomie. Przyk ł adowo zgodnie, z Taryf ą prowizji i op ł at z dnia 31 maja 2005 r. od kredytów przeznaczonych na cele konsumpcyjne Bank pobiera ł op ł at ę w dla sta ł ych klientów w wysoko ś ci 1,5% kwoty kredytu, podczas gdy pozostali klienci obci ąż ani byli op ł at ą w wysoko ś ci 2,5% kwoty kredytu. Takie zró ż nicowanie zasad obliczania op ł aty przygotowawczej oznacza ł o, i ż przy kredycie o warto ś ci 5 tys. z ł wysoko ść op ł aty przygotowawczej, w zale ż no ś ci od rodzaju kredytu, mog ł a wynie ść od 75 do 175 z ł , mimo i ż zakres prac zwi ą zanych z zawarciem umowy by ł identyczny. W zwi ą zku z powy ż szym nale ż y stwierdzi ć , ż e stosowane przez Bank sposoby ustalenia wysoko ś ci op ł aty przygotowawczej, nie mia ł y zwi ą zku z rzeczywistymi kosztami czynno ś ci niezb ę dnych do przygotowania i zawarcia umowy kredytowej, m.in. z przyjmowaniem i weryfikowaniem dokumentów sk ł adanych przez klientów, dokonywaniem oceny zdolno ś ci kredytowej itd. Dzia ł anie Banku w tym zakresie nale ż a ł o uzna ć za sprzeczne z art. 4 ust. 2 pkt 5 ukk, gdy ż stosowane przez Bank op ł aty przygotowawcze nie by ł o odzwierciedleniem rzeczywistych kosztów weryfikacji, przygotowania i sporz ą dzenia umowy, lecz by ł y wprost uzale ż nione jedynie od rodzaju i warto ś ci oferowanego kredytu. Dzia ł anie takie nale ż a ł o traktowa ć jako dzia ł anie ukierunkowane na uniemo ż liwienie konsumentom swobodnego odst ą pienia od umowy o kredyt konsumencki. W zwi ą zku z tym nale ż y uzna ć , ż e opisany sposób okre ś lenia op ł aty przygotowawczej mo ż e stanowi ć praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów, polegaj ą c ą na bezprawnym dzia ł aniu przedsi ę biorcy. W zwi ą zku z powy ż szym dzia ł ania Banku, okre ś lone w pkt 1 sentencji decyzji, mia ł y charakter bezprawny, sprzeczny z art. 4 ust. 2 pkt 5 ukk. 8 Ad 2) Zasady odst ą pienia od umowy kredytowej W tym zakresie bezprawno ść dzia ł ania przedsi ę biorcy przejawia si ę w naruszeniu prawa konsumenta do odst ą pienia od umowy kredytu, bez podania przyczyny, w terminie 10 dni od daty zawarcia umowy, uregulowanym w art. 11 ust. 4 w zw. z art. 11 ust. 1 ukk. Przyznanie konsumentowi uprawnienia do odst ą pienia od umowy w okre ś lonym terminie, bez konieczno ś ci uzasadniania przyczyny wykonania tego uprawnienia, jest jednym z podstawowych instrumentów s ł u żą cych ochronie interesów s ł abszej strony obrotu, jak ą pozostaje w stosunku do profesjonalnych instytucji finansowych, konsument. O ś wiadczenie o odst ą pieniu od umowy kredytu ma charakter prawnokszta ł tuj ą cy, co oznacza, ż e Bank nie ma ż adnego wp ł ywu na zmiany w stanie prawnym, jakie poci ą ga za sob ą to uprawnienie i musi si ę mu podporz ą dkowa ć . Bank nie mo ż e na drodze umownej ograniczy ć czy te ż wy łą czy ć przedmiotowego prawa, czy te ż uzale ż ni ć skuteczno ść jego dokonania od na ł o ż enia na konsumenta dodatkowych obowi ą zków czy warunków. Takie dzia ł anie stanowi ł oby naruszenie art. 11 ust. 1 ukk. Dla oceny skuteczno ś ci odst ą pienia od umowy kredytowej wp ł yw ma jedynie wywi ą zanie si ę z terminu okre ś lonego w ustawie o kredycie konsumenckim oraz zwrot otrzymanego ś wiadczenia. Konsument zobowi ą zany jest do dostarczenia o ś wiadczenia o odst ą pieniu w ci ą gu 10 dni od dnia zawarcia umowy. W przypadku spe ł nienia ś wiadczenia przez kredytodawc ę przed up ł ywem terminu do odst ą pienia od umowy, konsument jest zobowi ą zany do jednoczesnego zwrotu ś wiadczenia kredytodawcy, na co wyra ź nie wskazuje art. 11 ust. 3 ukk. Jednak jako wyj ą tek od powy ż szej zasady nale ż y traktowa ć art. 11 ust. 4 ukk, do którego w ostatnim zdaniu odsy ł a art. 11 ust. 3 pos ł uguj ą c si ę sformu ł owaniem „ z zastrze ż eniem ust. 4”. Wymieniona wy ż ej regulacja prawna dotyczy bowiem szczególnej sytuacji, w której spe ł nienie ś wiadczenia przez kredytodawc ę nast ą pi ł o na rzecz podmiotu, od którego konsument naby ł rzecz lub us ł ug ę i mi ę dzy tym podmiotem a kredytodawc ą istnieje umowa reguluj ą ca zasady udzielania kredytu konsumenckiego na nabycie rzeczy lub us ł ugi. Jak wynika z ustale ń dokonanych przez Prezesa Urz ę du w toku niniejszego post ę powania Bank zawiera umowy o wspó ł pracy w zakresie finansowania sprzeda ż y kredytem bankowym, tym samym regulacje zawarte w art. 11 ust. 4 ukk odnosz ą si ę bezpo ś rednio do stanu faktycznego b ę d ą cego przedmiotem prowadzonego przed Prezesem Urz ę du post ę powania. Na podstawie art. 11 ust. 4 ustawy o kredycie konsumenckim, konsument uzyska ł mo ż liwo ść odst ą pienia poprzez z ł o ż enie stosownego o ś wiadczenia, natomiast warunki zwrotu ś wiadczenia kredytodawcy ma okre ś la ć umowa zawarta mi ę dzy podmiotem, od którego konsument naby ł rzecz lub us ł ug ę a kredytodawc ą . W ocenie Prezesa Urz ę du, ustawodawca wskazuj ą c na miejsce regulacji zasad zwrotu ś wiadczenia (t.j. w umowie łą cz ą cej kredytodawc ę z podmiotem, od którego konsument naby ł rzecz lub us ł ug ę ) dokonuje rozró ż nienia podmiotu zobowi ą zanego do zwrotu kredytu, w zale ż no ś ci od tego na czyj ą rzecz faktycznie nast ą pi ł o spe ł nienie ś wiadczenia. Je ż eli ś wiadczenie zosta ł o spe ł nione do r ą k konsumenta w ł a ś ciwym jest, by wraz ze z ł o ż eniem o ś wiadczenia o odst ą pieniu, konsument zwróci ł tak ż e uzyskan ą od Banku kwot ę kredytu (art. 11 ust. 3 zd. 2 ukk). Nie mo ż na natomiast przyj ąć , by w przypadku przekazania ś wiadczenia na rzecz sprzedawcy, ustawodawca uznawa ł za w ł a ś ciwe przyj ę cie odst ą pienia od umowy za skuteczne poprzez wymaganie od konsumenta zwrotu ś rodków, których nie posiada. Akceptacja takiej konstrukcji przeczy ł aby ratio legis ustawy o kredycie konsumenckim, która ma przede wszystkim chroni ć interesy ekonomiczne konsumentów. 9 Ponadto, w ocenie Prezesa Urz ę du, wskazanie przez ustawodawc ę umowy mi ę dzy Bankiem a sprzedawc ą jako w ł a ś ciwej do uregulowania kwestii zwrotu ś wiadczenia w przypadku odst ą pienia od umowy, wyra ź nie wskazuje na podmioty, pomi ę dzy którymi ma zosta ć dokonane rozliczenie. Za tak ą interpretacj ą omawianego przepisu przemawia nie tylko wyk ł adania j ę zykowa dokonana poprzez porównanie tre ś ci art. 11 ust. 3 oraz art. 11 ust. 4 ustawy o kredycie konsumenckim, ale tak ż e wyk ł adnia celowo ś ciowa. Inna interpretacja ww. przepisów prowadzi ł aby do sytuacji, w której dwa podmioty gospodarcze – profesjonali ś ci, poza wol ą i wiedz ą konsumenta, decydowa ł yby o obowi ą zku zwrotu przez konsumenta ś wiadczenia, którego faktycznie nie posiada. Konsument nie ma dost ę pu do tre ś ci umowy o wspó ł pracy mi ę dzy Bankiem a sprzedawc ą , w zwi ą zku z tym uregulowanie obowi ą zków konsumenta w umowie mi ę dzy profesjonalistami, bez wiedzy konsumenta nale ż a ł oby uzna ć za sprzeczne z celem ustawy, gdy ż ustawa o kredycie konsumenckim szczególn ą wag ę przywi ą zuje do obowi ą zków informacyjnych, jakie kredytodawcy maj ą spe ł ni ć wobec konsumentów. W zwi ą zku z powy ż szym, nie mo ż na zaakceptowa ć rozwi ą zania, w którym ustawodawca okre ś lenie zasad zwrotu przez konsumenta ś wiadczenia (b ę d ą cego w faktycznym posiadaniu sprzedawcy) pozostawia ł by swobodnej, umownej regulacji kontrahentów konsumenta – przedsi ę biorców. Potwierdzenie stanowiska reprezentowanego przez Prezes Urz ę du przynosi tak ż e literatura przedmiotu, wskazuj ą c, ż e z brzmienia art. 11 ust. 3 zd. 2 ukk mo ż na wywie ść , i ż zasad ą jest, ż e je ś li ś wiadczenie zosta ł o spe ł nione do r ą k konsumenta, aby skutecznie odst ą pi ć od umowy, musi on zwróci ć ś rodki jednocze ś nie z o ś wiadczeniem o odst ą pieniu (...) Inaczej przedstawia si ę sytuacja konsumenta w przypadku, gdy ś rodki pochodz ą ce z kredytu otrzyma ł efektywnie (faktycznie) sam sprzedawca (us ł ugodawca), na podstawie łą cz ą cej go z kredytodawc ą umowy reguluj ą cej zasady udzielania kredytu konsumenckiego na nabycie rzeczy lub us ł ugi. Art. 11 ust. 4 ukk wprowadza bowiem wyj ą tek od zasady ustanowionej w ust. 3 tego przepisu. Polega on na tym, ż e w okoliczno ś ciach okre ś lonych w ust. 4 konsument zwolniony jest z obowi ą zku zwrotu kredytodawcy spe ł nionego przez niego ś wiadczenia, poniewa ż zwrot obci ąż a w takim przypadku – z mocy samego art. 11 ust. 4 ukk – podmiot, który to ś wiadczenie rzeczywi ś cie uzyska ł , czyli sprzedawc ę (us ł ugodawc ę ) (...) taki by ł – w za ł o ż eniu – ochronny cel komentowanej regulacji: unikni ę cie sytuacji, w której konsument by ł by zmuszony do zwrotu kredytodawcy ś rodków nie znajduj ą cych si ę w jego maj ą tku (tak: D. Rogo ń [w:] J. Pisuli ń ski (red.), D. Rogo ń , M. Rusinek, K. W ł odarska, Ustawa o kredycie konsumenckim. Komentarz , Dom Wydawniczy ABC, 2004, System Informacji Prawnej Lex (Lex Omega 47/2005). Nale ż y podkre ś li ć , ż e w przypadku skorzystania z prawa do odst ą pienia od umowy kredytowej przeznaczonej na zakup towarów lub us ł ug, na konsumencie ci ąż y obowi ą zek zap ł aty sprzedawcy za uzyskany towar lub us ł ug ę , wynika to jednak z umowy sprzeda ż y. W omawianej sytuacji mamy do czynienia z instytucj ą tzw. umów powi ą zanych, gdzie zawarcie umowy o kredyt konsumencki stanowi form ę finansowania umowy sprzeda ż y (umowa finansowana). Gospodarczy zwi ą zek mi ę dzy umow ą kredytu a umow ą finansowan ą , nie zmienia jednak faktu, ż e mamy do czynienia z odr ę bnymi czynno ś ciami prawnymi, zawieranymi jednak ż e w okre ś lonym zwi ą zku przyczynowo-skutkowym. Ustawa o kredycie konsumenckim przewiduje zale ż no ść losów prawnych obu umów jedynie w przypadku upadku umowy sprzeda ż y. Zgodnie z art. 12 ust. 1 oraz art. 13 ust. 1 ustawy o kredycie konsumenckim upadek umowy o nabycie okre ś lonej rzeczy lub us ł ugi poci ą ga za sob ą (w okre ś lonych tam okoliczno ś ciach, które jednak nie odnosz ą si ę do stanu faktycznego b ę d ą cego przedmiotem niniejszego post ę powania) upadek umowy o kredyt konsumencki. Rozszerzony skutek odst ą pienia od umowy nie ma jednak miejsca 10 w sytuacji odwrotnej - odst ą pienie od umowy kredytu nie skutkuje automatycznym upadkiem umowy sprzeda ż y. Bank nie posiada zatem umocowania prawnego, by domaga ć si ę np. potwierdzenia tego faktu od konsumenta i uzale ż nia ć od tego skuteczno ść odst ą pienia od umowy kredytu. Regulacje zawarte w umowie o wspó ł pracy ze sprzedawc ą nie mog ą mie ć pierwsze ń stwa przed przepisami ustawy o kredycie konsumenckim, je ż eli pozostaj ą w sprzeczno ś ci z celem i tre ś ci ą ww. regulacji, jakim jest ochrona interesu konsumentów. S ł uszno ść twierdzenia Prezesa Urz ę du przynosi literatura przedmiotu podnosz ą c, ż e kredytodawca, b ę d ą cy osob ą trzeci ą w stosunku do umowy g ł ównej, nie mo ż e uzale ż ni ć skuteczno ś ci odst ą pienia od umowy kredytowej od zwrotu sprzedawcy przez konsumenta nabytej rzeczy (...) Znamienne jest, ż e art. 11 ust. 4 zd. 2 ukk stanowi, i ż wewn ę trzna umowa mi ę dzy sprzedawc ą o kredytobiorc ą powinna okre ś la ć warunki zwrotu przez sprzedawc ę ś wiadczenia kredytodawcy w razie odst ą pienia klienta od umowy kredytowej, nie za ś warunki zwrotu ś wiadczenia sprzedawcy przez konsumenta (D. Pop ł onyk, Powi ą zanie umowy kredytowej i kredytowanej w ś wietle ustawy o kredycie konsumenckim , Prawo Bankowe 2004/2/29, System Informacji Prawnej Lex (Lex Omega) 47/2005). Z analizy posiadanych przez Prezesa Urz ę du umów kredytowych zawartych przez konsumentów z Kredyt Bankiem S.A., przeznaczonych na zakup towarów lub us ł ug wynika ł o, ż e aby skutecznie od nich odst ą pi ć , konsument musia ł zwróci ć do Banku kwot ę kredytu, albo zap ł aci ć Sprzedawcy cen ę nabycia towaru pomniejszon ą o wp ł at ę w ł asn ą . Tymczasem ustawodawca reguluj ą c kwesti ę odst ą pienia od umowy kredytu konsumenckiego przeznaczonego na zakup rzeczy lub us ł ug nie zezwala na wprowadzenie takich ogranicze ń . W takiej sytuacji kwestia rozliczenia finansowego kredytu wyst ę puje jedynie mi ę dzy kredytodawc ą a sprzedawc ą , natomiast roszczenie o zap ł at ę ceny sprzeda ż y posiada jedynie sprzedawca na podstawie umowy sprzeda ż y, która staje si ę umow ą niezale ż n ą od umowy kredytowej. Dodatkowo wzór o ś wiadczenia o odst ą pieniu od umowy kredytowej, obligowa ł konsumentów do uzyskania potwierdzenia sp ł aty kredytu, lub zap ł aty sprzedawcy ceny towaru. Takie dzia ł anie tak ż e by ł o sprzeczne z art. 11 ust. 4 ustawy o kredycie konsumenckim. Niezale ż nie od wy ż ej opisanej kwestii rozdzielno ś ci obu umów i co z tego wynika braku jakiegokolwiek prawa do ingerencji sprzedawcy w umow ę kredytow ą , wprowadzony wymóg uzyskania akceptacji sprzedawcy móg ł spowodowa ć opó ź nienie w wys ł aniu o ś wiadczenia o odst ą pieniu od umowy. W zwi ą zku z powy ż szym Prezes Urz ę du, w toku niniejszego post ę powania, wykaza ł , ż e wymogi, od których Spó ł ka uzale ż nia skuteczno ść odst ą pienia od umowy, nie znajduj ą umocowania ustawowego, a tym samym mog ą zosta ć uznane za dzia ł anie bezprawne w ś wietle art. 11 ust. 4 ukk. b) Naruszenie zbiorowego interesu konsumentów . Zbiorowy interes konsumentów oznacza, i ż bezprawne dzia ł anie przedsi ę biorców dotyczy lub mo ż e dotyczy ć nieograniczonej liczby konsumentów. Zgodnie z przepisami ustawy, nie stanowi zbiorowego interesu konsumentów suma indywidualnych interesów konsumentów. Naruszenie zbiorowego interesu konsumentów oznacza zatem nara ż enie na uszczerbek interesów znacznej grupy lub wszystkich konsumentów, poprzez stosowan ą przez przedsi ę biorc ę praktyk ę , obejmuj ą c ą tak dzia ł ania, jak i zaniechania. Ponadto, godzenie w zbiorowe interesy konsumentów mo ż e polega ć zarówno na ich naruszeniu, jak i zagro ż eniu im. 11 Do stwierdzenia naruszenia zbiorowych interesów konsumentów istotne jest ustalenie, i ż konkretne dzia ł anie przedsi ę biorcy nie ma ś ci ś le okre ś lonego adresata, lecz jest kierowane do nieoznaczonego z góry kr ę gu podmiotów. Jednak ż e, jak podnosi si ę w doktrynie, w poj ę ciu praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów mie ś ci si ę tak ż e dzia ł anie przedsi ę biorcy skierowane wprawdzie do oznaczonych (zindywidualizowanych), ale za to dostatecznie licznych konsumentów, o ile przy tym konsumentów tych łą czy jaka ś wspólna cecha rodzajowa. Wówczas bowiem poszkodowana zostaje pewna grupa konsumentów, nie b ę d ą ca jedynie – z punktu widzenia przedsi ę biorcy stosuj ą cego dan ą praktyk ę – zbiorowo ś ci ą przypadkowych jednostek, lecz stanowi ą c ą okre ś lon ą i odr ę bn ą kategori ę konsumentów, reprezentuj ą c ą w znacznym stopniu wspólne interesy. 1 W sprawie niniejszej zarzucane przedsi ę biorcy dzia ł anie mog ł o w oczywisty sposób dotkn ąć interesów wszystkich konsumentów, którzy zawarli umow ę kredytow ą z Bankiem. Podsumowuj ą c nale ż y stwierdzi ć , ż e dzia ł ania Banku, okre ś lone w sentencji decyzji, mia ł y charakter bezprawny, godzi ł y bezpo ś rednio w interesy najs ł abszych uczestników rynku – konsumentów i stanowi ł y praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów, o której mowa w art. 23a ust. 1 ustawy, polegaj ą c ą na stosowaniu dzia ł aniu sprzecznym z ustaw ą o kredycie konsumenckim. Zaniechanie stosowania praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów. W trakcie prowadzonego przez Prezesa Urz ę du post ę powania, Bank dokona ł zmian w umowach kredytowych oraz w taryfie op ł at i prowizji. W umowach kredytu na zakup towarów i/lub us ł ug wykre ś lono postanowienia zobowi ą zuj ą ce konsumenta do zwrotu kredytu do Banku w przypadku realizacji prawa do odst ą pienia od umowy kredytowej. Jednocze ś nie z wzoru o ś wiadczenia o odst ą pieniu wykre ś lono punkt zobowi ą zuj ą cy konsumenta do uzyskania u sprzedawcy potwierdzenia zwrotu ś rodków. Zmiany zosta ł y wprowadzone z dniem 6 stycznia 2006 r. W „Taryfie prowizji i op ł at Kredyt Banku S.A.”, obowi ą zuj ą cej od dnia 30 listopada 2005 r., Bank obni ż y ł op ł aty przygotowawcze: w przypadku limitu kredytowego w rachunkach osobistych wprowadzono jednolit ą op ł at ę przygotowawcz ą w wysoko ś ci 20 z ł , w przypadku kredytów na cele konsumpcyjne, kredytów okoliczno ś ciowo-sezonowych, kredytów na zakup ś rodków transportu i po ż yczek hipotecznych wprowadzono sta łą op ł at ę przygotowawcz ą w wysoko ś ci 15 z ł , niezale ż nie od wysoko ś ci zaci ą ganego kredytu. Wprowadzone zmiany spowodowa ł y, i ż aktualnych dzia ł a ń Banku w kwestionowanym zakresie nie mo ż na uzna ć za sprzeczne z ustaw ą o kredycie konsumenckim. Podj ę cie przez Bank ww. dzia ł a ń , nie wy łą cza mo ż liwo ś ci stwierdzenia przez Prezesa Urz ę du, i ż wcze ś niejsze dzia ł ania Banku stanowi ł y praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów. Fakt zaprzestania stosowania przez Bank praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów czyni jednak zasadnym oparcie rozstrzygni ę cia o art. 23e ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, zgodnie z którym „nie wydaje si ę decyzji o uznaniu praktyki za naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów i nakazuj ą cej zaniechanie jej stosowania, je ż eli przedsi ę biorca zaprzesta ł stosowania praktyki, o której mowa w art. 23a (ust. 1). (…) Prezes Urz ę du wydaje decyzj ę o uznaniu praktyki za naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów i stwierdzaj ą c ą zaniechanie jej stosowania (ust. 2).” Wobec wprowadzenia przez Bank odpowiednich zmian nale ż y uzna ć , i ż praktyka okre ś lona w sentencji niniejszej decyzji zosta ł a zaniechana. 1 M. Szyd ł o, Publicznoprawna ochrona zbiorowych interesów konsumentów , Monitor Prawniczy 2004/17/791. 12 W zwi ą zku z powy ż szym, z uwagi na fakt, i ż dzia ł anie Banku nie narusza w dacie orzekania przepisu art. 23a ustawy uzasadnione jest zako ń czenie prowadzonego post ę powania rozstrzygni ę ciem wydanym na podstawie art. 23e ww. ustawy. W tym stanie nale ż a ł o zatem uzna ć dzia ł ania Banku za praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów i stwierdzi ć zaniechanie jej stosowania. Wobec powy ż szego Prezes Urz ę du orzek ł jak w sentencji. Od niniejszej decyzji, na podstawie art. 78 ust. 1 ustawy w zwi ą zku z art. 479 28 § 2 Kodeksu post ę powania cywilnego, przys ł uguje stronie odwo ł anie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie – XVII Wydzia ł u Ochrony Konkurencji i Konsumentów za po ś rednictwem Prezesa Urz ę du, w terminie dwóch tygodni od dnia jej dor ę czenia. Z up. PREZESA Urz ę du Ochrony konkurencji i Konsumentów ZAST Ę PCA DYREKTORA Departamentu Polityki Konsumenckiej Monika Stec 13 Otrzymuje: 1. Kredyt Bank S.A. ul. M. Kasprzaka 2/8 01-211 Warszawa 2. a/a