DDK-23/2007

PREZES URZ Ę DU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW MAREK NIECHCIA Ł DDK- 61-10/07/DG/IS Warszawa, dn. 31 grudnia 2007 r. DECYZJA NR 23/2007 I. Na podstawie art. 26 ust. 1 w zwi ą zku z art. 24 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2007 r., Nr 50, poz. 331 ze zm.), po przeprowadzeniu z urz ę du post ę powania w sprawie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów, Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów uznaje za naruszaj ą ce zbiorowe interesy konsumentów praktyki ULTIMO spó ł ka z o.o. z siedzib ą we Wroc ł awiu , polegaj ą ce na: a) nierzetelnym wskazywaniu w pismach wzywaj ą cych konsumentów do zap ł aty ewentualnych kosztów post ę powania s ą dowego i egzekucyjnego, w szczególno ś ci przez umieszczanie w pismach hase ł , i ż d ł u ż nik zostanie obci ąż ony wszelkimi kosztami post ę powania s ą dowego i komorniczego; b) umieszczaniu w tre ś ci pism kierowanych do konsumentów informacji o wizycie Inspektora Dzia ł u Windykacji Bezpo ś redniej w celu przygotowania raportu obejmuj ą cego sk ł adniki stanu maj ą tkowego, co mo ż e wprowadza ć w b łą d poprzez powodowanie u konsumentów wra ż enia, ż e podmiot inny ni ż s ą d mo ż e zobowi ą za ć d ł u ż nika do wyjawienia maj ą tku oraz mo ż e zmierza ć do wykorzystania stanu obawy i poczucia l ę ku o swoje dobra, a tym samym wywiera ć na konsumentach presj ę psychiczn ą prowadz ą c ą do podejmowania dzia ł ania zgodnego z wol ą Spó ł ki; c) umieszczanie w tre ś ci pism kierowanych do konsumentów informacji sugeruj ą cych konsumentom, którzy podnie ś li zarzut przedawnienia nale ż no ś ci, i ż w ś wietle zawartych umów i historii sp ł aty zad ł u ż enia s ą oni wci ąż – przy zastrze ż eniu mo ż liwo ś ci przymusowego wyegzekwowania roszcze ń – zobowi ą zani do ich sp ł aty; d) umieszczaniu w tre ś ci pism kierowanych do konsumentów informacji o zamieszczeniu danych d ł u ż nika w Biurze Informacji Kredytowej, ze wskazaniem, ż e pozbawi to konsumenta mo ż liwo ś ci korzystania z us ł ug: instytucji bankowych, operatorów telefonii stacjonarnej i komórkowej itd., co mo ż e wprowadza ć konsumentów w b łą d poprzez jednoznaczne stwierdzenie, i ż sam fakt umieszczenia danych konsumentów w Biurze Informacji Kredytowej pozbawi ich mo ż liwo ś ci korzystania z us ł ug ww. instytucji; co narusza obowi ą zek udzielania konsumentom rzetelnej i pe ł nej informacji, o którym mowa w art. 24 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2007 r. Nr 50, poz. 331 ze zm.) oraz obowi ą zek prowadzenia dzia ł alno ś ci gospodarczej z poszanowaniem dobrych obyczajów oraz s ł usznych interesów konsumentów, o którym mowa w art. 17 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie dzia ł alno ś ci gospodarczej (Dz. U. z 2004 r. Nr 173, poz. 1807 ze zm.) i nakazuje zaniechanie ich stosowania. II . Na podstawie art. 26 ust. 1 w zwi ą zku z art. 24 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2007 r., Nr 50, poz. 331 ze zm.), po przeprowadzeniu z urz ę du post ę powania w sprawie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów, Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów uznaje za naruszaj ą ce zbiorowe interesy konsumentów praktyki ULTIMO spó ł ka z o.o. z siedzib ą we Wroc ł awiu , polegaj ą ce na: a) braku podawania w pismach wzywaj ą cych d ł u ż nika do zap ł aty danych pozwalaj ą cych na identyfikacj ę d ł ugu, w szczególno ś ci podstawy prawnej (umownej) powstania zobowi ą zania oraz okresu za jaki wierzyciel domaga si ę zap ł aty d ł ugu przy zobowi ą zaniach o charakterze ci ą g ł ym, uniemo ż liwiaj ą c tym samym konsumentowi identyfikacj ę d ł ugu; b) powi ę kszaniu sumy zad ł u ż enia o koszty prowadzonych czynno ś ci windykacyjnych, co mo ż e wywiera ć u konsumentów presj ę psychiczn ą prowadz ą c ą do podejmowania dzia ł ania zgodnego z wol ą Spó ł ki; co narusza obowi ą zek prowadzenia dzia ł alno ś ci gospodarczej z poszanowaniem dobrych obyczajów oraz s ł usznych interesów konsumentów, o którym mowa w art. 17 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie dzia ł alno ś ci gospodarczej (Dz. U. z 2004 r., Nr 173, poz. 1807 ze zm.) i nakazuje zaniechanie ich stosowania. III. Na podstawie art. 27 ust. 2 w zwi ą zku z art. 27 ust. 1 oraz art. 24 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2007 r., Nr 50, poz. 331 ze zm.), po przeprowadzeniu z urz ę du post ę powania w sprawie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów, Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów uznaje za naruszaj ą ce zbiorowe interesy konsumentów praktyki ULTIMO spó ł ka z o.o. z siedzib ą we Wroc ł awiu , polegaj ą ce na : a) umieszczaniu w pismach kierowanych do konsumentów informacji o nieuchronno ś ci wydania przez s ą d tytu ł u wykonawczego poprzez nierzetelne 2 zacytowanie art. 479 16 kodeksu post ę powania cywilnego, co mo ż e stanowi ć dzia ł anie maj ą ce na celu zastraszenie oraz wywarcie u konsumentów presji psychicznej prowadz ą cej do podejmowania dzia ł ania zgodnego z wol ą Spó ł ki; b) kierowaniu do konsumentów pism zatytu ł owanych Post ę powanie egzekucyjne , co mo ż e wprowadza ć w b łą d poprzez powodowanie u konsumentów wra ż enia, i ż zosta ł o wszcz ę te post ę powanie egzekucyjne i powodowa ć tym samym stan obawy o swoje dobra oraz wywiera ć presj ę psychiczn ą do dzia ł ania zgodnego z wol ą Spó ł ki; co narusza obowi ą zek udzielania konsumentom rzetelnej i pe ł nej informacji, o którym mowa w art. 24 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2007 r. Nr 50, poz. 331 ze zm.) oraz obowi ą zek prowadzenia dzia ł alno ś ci gospodarczej z poszanowaniem dobrych obyczajów oraz s ł usznych interesów konsumentów, o którym mowa w art. 17 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie dzia ł alno ś ci gospodarczej (Dz. U. z 2004 r. Nr 173, poz. 1807 ze zm.) i stwierdza zaniechanie ich stosowania: - praktyki opisanej w lit. a - z dniem 1 czerwca 2007 r. - praktyki opisanej w lit. b - z dniem 1 lipca 2006 r. IV. Na podstawie art. 27 ust. 2 w zwi ą zku z art. 27 ust. 1 oraz art. 24 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2007 r., Nr 50, poz. 331 ze zm.), po przeprowadzeniu z urz ę du post ę powania w sprawie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów, Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów uznaje za naruszaj ą ce zbiorowe interesy konsumentów praktyki ULTIMO spó ł ka z o.o. z siedzib ą we Wroc ł awiu , polegaj ą ce na: a) umieszczaniu w tre ś ci pism kierowanych do konsumentów informacji o wizycie Grupy Windykacji Terenowej, która b ę dzie przeprowadza ł a windykacj ę bezpo ś redni ą w miejscu zamieszkania lub pracy d ł u ż nika, co mo ż e wzbudza ć u konsumentów poczucie l ę ku, zagro ż enia i obaw ę o utrat ę dobrego imienia w miejscu zamieszkania i zatrudnienia oraz zmierza ć do wywarcia u konsumentów presji psychicznej prowadz ą cej do podejmowania dzia ł ania zgodnego z wol ą Spó ł ki; b) umieszczaniu w pismach kierowanych do konsumentów informacji, i ż brak sp ł aty przez konsumenta zad ł u ż enia nosi znamiona przest ę pstwa wy ł udzenia, okre ś lonego w art. 286 § 1 kodeksu karnego oraz umieszczaniu w tre ś ci pism kierowanych do konsumentów informacji o mo ż liwo ś ci z ł o ż enia do organów ś cigania zawiadomienia o pope ł nieniu przest ę pstwa, co mog ł o wzbudza ć u konsumentów poczucie l ę ku o dobra osobiste oraz stanowi ć bezprawn ą gro ź b ę maj ą c ą na celu wymuszenie okre ś lonego rozporz ą dzenia swoim maj ą tkiem; c) umieszczaniu w tre ś ci pism kierowanych do konsumentów informacji o wizycie windykatora terenowego, który w sposób szybki i bezwarunkowy wyegzekwuje d ł ug, co mog ł o wywiera ć presj ę psychiczn ą u konsumentów oraz stwarza ć poczucie zagro ż enia o swoje dobra; 3 co narusza obowi ą zek prowadzenia dzia ł alno ś ci gospodarczej z poszanowaniem dobrych obyczajów oraz s ł usznych interesów konsumentów, o którym mowa w art. 17 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie dzia ł alno ś ci gospodarczej (Dz. U. z 2004 r. Nr 173, poz. 1807 ze zm.) i stwierdza zaniechanie ich stosowania: - praktyki opisanej w lit. a - z dniem 1 sierpnia 2007 r. - praktyki opisanej w lit. b - z dniem 1 lipca 2006 r. - praktyki opisanej w lit. c - z dniem 1 lipca 2006 r. V. Na podstawie art. 106 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2007 r., Nr 50, poz. 331 ze zm.), Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów nak ł ada na ULTIMO spó ł ka z o.o. z siedzib ą we Wroc ł awiu, kar ę pieni ęż n ą w wysoko ś ci 500 000 z ł (s ł ownie: pi ęć set tysi ę cy z ł otych 00/100 groszy) , p ł atn ą do bud ż etu pa ń stwa, z tytu ł u naruszenia zakazu, o jakim mowa w art. 24 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2007 r., Nr 50, poz. 331 ze. zm.), w zakresie okre ś lonym w punkcie I - IV sentencji decyzji. VI. Na podstawie art. 105 § 1 ustawy – kodeks post ę powania administracyjnego z dnia 14 czerwca 1960 r. (tekst jednolity Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.) w zwi ą zku z art. 83 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2007 r., Nr 50, poz. 331 ze zm.), po przeprowadzeniu post ę powania w sprawie stosowania przez ULTIMO spó ł ka z o.o. z siedzib ą we Wroc ł awiu praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów polegaj ą cych na kierowaniu do konsumentów pism zatytu ł owanych Zobowi ą zanie do sp ł aty , przez podpisanie którego konsumenci zobowi ą zywali si ę do sp ł aty zad ł u ż enia przeterminowanego, co mog ł o stanowi ć praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów , w rozumieniu przepisu art. 24 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2007 r., Nr 50, poz. 331 ze zm.), poprzez naruszenie przepisu art. 24 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji konsumentów (Dz. U. z 2007 r., Nr 50, poz. 331 ze zm.) i wynikaj ą cego z niego obowi ą zku udzielania konsumentom rzetelnej i pe ł nej informacji o charakterze nale ż no ś ci przedawnionej i braku mo ż liwo ś ci przymusowego jej dochodzenia oraz przepisu art. 17 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie dzia ł alno ś ci gospodarczej (Dz. U. z 2004 r., Nr 173, poz. 1807 ze zm.) i wynikaj ą cego z niego obowi ą zku prowadzenia dzia ł alno ś ci gospodarczej z poszanowaniem dobrych obyczajów i s ł usznych interesów konsumentów w zwi ą zku z nierzetelnym informowaniem o charakterze nale ż no ś ci przedawnionej i mo ż liwo ś ci przymusowego jej dochodzenia, Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów umarza post ę powanie . 4 UZASADNIENIE W dniu 26 czerwca 2006 r. Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, zwany dalej Prezesem Urz ę du, wszcz ął na podstawie art. 43 ust. 1 i 2 pkt 2 i 5 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (tekst jednolity Dz. U. z 2005 r., Nr 244, poz. 2080 ze zm.) post ę powanie wyja ś niaj ą ce (sygn. akt: DDK-40-42/06/BK) w sprawie wst ę pnego ustalenia czy ULTIMO spó ł ka z o.o. z siedzib ą we Wroc ł awiu (wówczas Krajowe Centrum Wierzytelno ś ci ULTIMO spó ł ka z o.o. z siedzib ą we Wroc ł awiu), zwana dalej Spó ł k ą lub ULTIMO, dopu ś ci ł a si ę naruszenia przepisów uzasadniaj ą cego wszcz ę cie post ę powania w sprawie zakazu stosowania praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów lub naruszenia chronionych prawem interesów konsumentów uzasadniaj ą cego podjecie dzia ł a ń okre ś lonych w odr ę bnych ustawach. Spó ł ka w pi ś mie z dnia 14 lipca 2006 r. zaj ęł a stanowisko w sprawie oraz przekaza ł a dokumenty żą dane przez Prezesa Urz ę du. Po dokonaniu analizy otrzymanych od Spó ł ki informacji i dokumentów Prezes Urz ę du w dniu 9 maja 2007 r. wszcz ął na podstawie art. 49 ust. 1 w zwi ą zku z art. 24 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2007 r., Nr 50, poz. 331 ze zm.), zwanej dalej uokik, post ę powanie w sprawie stosowania przez ULTIMO praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów. Prezes Urz ę du wskaza ł na nieprawid ł owo ś ci polegaj ą ce na: - braku podawania w pismach wzywaj ą cych d ł u ż nika do zap ł aty podstawy prawnej powstania zobowi ą zania oraz okresu, za jaki wierzyciel domaga si ę zap ł aty d ł ugu przy zobowi ą zaniach o charakterze ci ą g ł ym, uniemo ż liwiaj ą c tym samym konsumentowi identyfikacj ę d ł ugu; - nierzetelnym wskazywaniu w pismach wzywaj ą cych konsumentów do zap ł aty ewentualnych kosztów post ę powania s ą dowego i egzekucyjnego, w szczególno ś ci przez umieszczanie w pismach hase ł , i ż d ł u ż nik zostanie obci ąż ony wszelkimi kosztami post ę powania s ą dowego i komorniczego; - powi ę kszaniu sumy zad ł u ż enia o koszty prowadzonych czynno ś ci windykacyjnych; - tytu ł owaniu pism Post ę powanie egzekucyjne , co mog ł o wprowadza ć w b łą d poprzez powodowanie u konsumentów wra ż enia, i ż zosta ł o wszcz ę te post ę powanie egzekucyjne; - wysy ł aniu pism zatytu ł owanych Zobowi ą zanie do sp ł aty , przez podpisanie którego konsumenci zobowi ą zywali si ę do sp ł aty zad ł u ż enia przeterminowanego; - umieszczaniu w pismach kierowanych do konsumentów informacji, i ż brak sp ł aty przez konsumenta zad ł u ż enia nosi znamiona przest ę pstwa wy ł udzenia, okre ś lonego w art. 286 § 1 kodeksu karnego oraz umieszczaniu w tre ś ci pism informacji o mo ż liwo ś ci z ł o ż enia do organów ś cigania zawiadomienia o pope ł nieniu przest ę pstwa; - umieszczaniu w tre ś ci pism informacji o wizycie Grupy Windykacji Terenowej, która b ę dzie przeprowadza ł a windykacj ę bezpo ś redni ą w miejscu zamieszkania lub pracy d ł u ż nika, jak równie ż umieszczaniu informacji o wizycie windykatora terenowego, który w sposób szybki i bezwarunkowy wyegzekwuje d ł ug; - umieszczaniu w tre ś ci pism kierowanych do konsumentów informacji o wizycie Inspektora Dzia ł u Windykacji Bezpo ś redniej w celu przygotowania raportu obejmuj ą cego sk ł adniki stanu maj ą tkowego, co mog ł o wprowadza ć w b łą d poprzez powodowanie u konsumentów wra ż enia, ż e podmiot inny ni ż s ą d mo ż e zobowi ą za ć 5 d ł u ż nika do wyjawienia maj ą tku oraz mog ł o zmierza ć do wykorzystania stanu obawy i poczucia l ę ku o swoje dobra, a tym samym wywiera ć na konsumentach presj ę psychiczn ą prowadz ą c ą do podejmowania dzia ł ania zgodnie z wol ą Spó ł ki; - kierowaniu do konsumentów pism zawieraj ą cych informacje sugeruj ą ce konsumentom, którzy podnie ś li zarzut przedawnienia nale ż no ś ci, i ż w ś wietle zawartych umów i historii sp ł aty zad ł u ż enia s ą oni wci ąż – przy zastrze ż eniu mo ż liwo ś ci przymusowego wyegzekwowania roszcze ń – zobowi ą zani do ich sp ł aty; - umieszczaniu w tre ś ci pism kierowanych do konsumentów informacji o zamieszczeniu danych d ł u ż nika w Biurze Informacji Kredytowej, ze wskazaniem, ż e pozbawi to konsumenta mo ż liwo ś ci korzystania z us ł ug: instytucji bankowych, operatorów telefonii stacjonarnej i komórkowej itd.; - umieszczaniu w pismach kierowanych do konsumentów informacji o nieuchronno ś ci wydania przez s ą d tytu ł u wykonawczego poprzez nierzetelne zacytowanie art. 479 16 kodeksu post ę powania cywilnego. Do akt post ę powania w sprawie stosowania przez ULTIMO praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów w łą czono dokumentacj ę zgromadzon ą w toku post ę powania wyja ś niaj ą cego wraz z informacjami przekazanymi przez Miejskiego Rzecznika Konsumentów w Warszawie w pi ś mie z dnia 11 kwietnia 2006 r. Spó ł ka w pismach z dnia 28 maja 2007 r., 6 lipca 2007 r., 31 pa ź dziernika 2007 r. oraz 18 grudnia 2007 r. udzieli ł a wyja ś nie ń dotycz ą cych sposobu prowadzenia dzia ł alno ś ci windykacyjnej, nades ł a ł a wzory pism wysy ł anych do konsumentów, przedstawi ł a procedury prowadzenia dzia ł alno ś ci windykacyjnej, odnios ł a si ę do stawianych zarzutów oraz poinformowa ł a o wycofaniu lub wprowadzeniu zmian do niektórych pism, których tre ś ci zosta ł y obj ę te zarzutami Prezesa Urz ę du w tocz ą cym si ę post ę powaniu. Prezes Urz ę du w dniu 30 pa ź dziernika 2007 r. zleci ł G ł ównemu Inspektorowi Inspekcji Handlowej przeprowadzenie kontroli w zakresie ustalenia czy Spó ł ka zaprzesta ł a wysy ł ania do konsumentów pism, których tre ś ci zosta ł y obj ę te tocz ą cym si ę post ę powaniem (o czym Spó ł ka informowa ł a w kierowanych do Prezesa Urz ę du pismach). G ł ówny Inspektor Inspekcji Handlowej przedstawi ł wyniki kontroli w pi ś mie z dnia 30 listopada 2007 r. oraz w za łą czonych do niego dokumentach. Zgodnie z zasad ą wyra ż on ą w art. 10 k.p.a., przed wydaniem decyzji Spó ł ka mia ł a mo ż liwo ść zapoznania si ę ze zgromadzonym materia ł em dowodowym, co uczyni ł a w dniu 17 grudnia 2007 r. Prezes Urz ę du ustali ł , co nast ę puje. ULTIMO prowadzi dzia ł alno ść gospodarcz ą polegaj ą c ą na windykacji wierzytelno ś ci pieni ęż nych, jako zleceniobiorca wierzyciela pierwotnego lub jako zleceniobiorca nabywców wierzytelno ś ci – cesjonariuszy. Kontrahentami Spó ł ki, na rzecz których dokonywane s ą czynno ś ci windykacyjne, s ą w du ż ej cz ęś ci przedsi ę biorcy zawieraj ą cy masowo umowy z konsumentami. Prowadz ą c czynno ś ci windykacyjne Spó ł ka kontaktuje si ę z d ł u ż nikiem listownie, przesy ł aj ą c pisma wzywaj ą ce do zap ł aty, telefonicznie oraz poprzez osobisty kontakt d ł u ż nika z windykatorami (windykacja bezpo ś rednia). W ramach kontaktu listownego z d ł u ż nikiem Spó ł ka przesy ł a pisma wzywaj ą ce d ł u ż nika do zap ł aty, propozycje ugodowe itp. 6 Analiza przedstawionych przez ULTIMO wzorów pism – wezwa ń wysy ł anych do konsumentów oraz stosownych procedur windykacji pozwoli ł a ustali ć , i ż : 1. Spó ł ka nie podaje, wzywaj ą c d ł u ż nika do zap ł aty, danych pozwalaj ą cych na identyfikacj ę d ł ugu, w szczególno ś ci podstawy prawnej (umownej) powstania zobowi ą zania oraz okresu za jaki wierzyciel domaga si ę zap ł aty d ł ugu przy zobowi ą zaniach o charakterze ci ą g ł ym (karty nr 770, 776, 777, 778, 785, 792, 797, 807, 808, 836, 972, 978, 980, 979, 1008, 794, 819, 991, 981, 983); 2. Spó ł ka nierzetelnie podaje ewentualne koszty post ę powania s ą dowego i egzekucyjnego, w szczególno ś ci poprzez umieszczanie w pismach hase ł , i ż d ł u ż nik zostanie obci ąż ony wszelkimi kosztami post ę powania egzekucyjnego i s ą dowego (karty nr 966, 972, 978, 997, 1009, 1011, 1027, 1012, 1028, 1029, 1048); 3. Spó ł ka w generowanych do konsumentów pismach podaje tak ż e informacje o wizycie Inspektora Dzia ł u Windykacji Bezpo ś redniej maj ą cego za zadanie sporz ą dzenie raportu zawieraj ą cego opis sytuacji, w jakiej znajduje si ę d ł u ż nik oraz wykaz jego maj ą tku (karty nr 957, 973, 978, 1012); 4. Spó ł ka w pismach kierowanych do konsumentów zamieszcza ł a informacj ę o wizycie Grupy Windykacji Terenowej, która b ę dzie przeprowadza ł a windykacj ę bezpo ś redni ą w miejscu zamieszkania lub pracy d ł u ż nika (karty nr 879,1200) oraz, ż e Spó ł ka zaniecha ł a stosowania tej praktyki z dniem 1 sierpnia 2007 r.; 5. Spó ł ka w pismach kierowanych do konsumentów zamieszcza ł a informacj ę o wizycie windykatora terenowego, który w sposób szybki i bezwarunkowy wyegzekwuje d ł ug (karta nr 954) oraz, ż e Spó ł ka zaniecha ł a stosowania tej praktyki z dniem 1 lipca 2006 r.; 6. Spó ł ka zastrzega sobie prawo powi ę kszenia sumy zad ł u ż enia o koszty prowadzonych czynno ś ci windykacyjnych (karty nr 854, 874, 965, 954, 999, 1000, 1001); 7. Spó ł ka w kierowanych do konsumentów pismach zawiera informacje sugeruj ą ce konsumentom, którzy podnie ś li zarzut przedawnienia nale ż no ś ci, i ż w ś wietle zawartych umów i historii sp ł aty zad ł u ż enia s ą oni wci ąż – przy zastrze ż eniu mo ż liwo ś ci przymusowego wyegzekwowania roszcze ń – zobowi ą zani do ich sp ł aty (karty nr 907-911); 8. Spó ł ka wysy ł a pisma zatytu ł owane Zobowi ą zanie do sp ł aty , których podpisanie mo ż e oznacza ć zobowi ą zanie si ę konsumenta do sp ł aty zad ł u ż enia przeterminowanego (karta nr 878); 9. Spó ł ka na etapie prowadzonej windykacji przeds ą dowej kierowanym do konsumentów pismom nadawa ł a tytu ł Post ę powanie egzekucyjne (karty nr 795) oraz, ż e Spó ł ka zaniecha ł a stosowania tej praktyki z dniem 1 lipca 2006 r.; 10. Spó ł ka umieszcza ł a w tre ś ci pism kierowanych do konsumentów informacje, i ż brak sp ł aty zad ł u ż enia wype ł nia znamiona przest ę pstwa wy ł udzenia okre ś lonego w art. 286 § 1 kodeksu karnego oraz o mo ż liwo ś ci z ł o ż enia po prokuratury zawiadomienia o podejrzeniu pope ł nienia przest ę pstwa (karty nr 827, 834, 856, 883, 795, 948, 949, 818, 831, 834, 883) oraz, ż e Spó ł ka zaniecha ł a stosowania tej praktyki z dniem 1 lipca 2006 r.; 7 11. Spó ł ka w pismach informuje o zamieszczeniu danych konsumenta, jako d ł u ż nika w Biurze Informacji Kredytowej, ze wskazaniem, ż e pozbawi to konsumenta mo ż liwo ś ci korzystania z us ł ug: instytucji bankowych, operatorów telefonii stacjonarnej i komórkowej itd. (karty nr 976, 970, 968, 950); 12. Spó ł ka w pismach kierowanych do konsumentów nierzetelne powo ł ywa ł a si ę na art. 479 16 kodeksu post ę powania cywilnego poprzez podanie informacji o nieuchronno ś ci wydania przez s ą d tytu ł u wykonawczego (karta nr 885) oraz, ż e Spó ł ka zaniecha ł a stosowania tej praktyki z dniem 1 czerwca 2007 r. Prezes Urz ę du zwa ż y ł , co nast ę puje. Art. 24 ust. 2 uokik stanowi, ż e przez praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów rozumie si ę godz ą ce w nie bezprawne dzia ł anie przedsi ę biorcy . Zbiorowe interesy konsumentów podlegaj ą zatem ochronie przed dzia ł aniami przedsi ę biorców, które s ą sprzeczne z prawem, tj. przepisami okre ś lonych aktów prawnych oraz zasadami wspó łż ycia spo ł ecznego i dobrymi obyczajami. Do stwierdzenia praktyki na podstawie art. 24 ust. 2 uokik konieczne jest wykazanie, ż e spe ł nione zosta ł y łą cznie nast ę puj ą ce przes ł anki: A. bezprawno ść dzia ł a ń przedsi ę biorcy, B. naruszenie tymi dzia ł aniami zbiorowego interesu konsumentów. Ad. A Bezprawno ść tradycyjnie ujmowana jest jako sprzeczno ść z obowi ą zuj ą cym porz ą dkiem prawnym. Poj ę cie porz ą dek prawny obejmuje nakazy i zakazy wynikaj ą ce z normy prawnej, a tak ż e nakazy i zakazy wynikaj ą ce z norm moralnych i obyczajowych okre ś lanych jako zasady wspó łż ycia spo ł ecznego. Bezprawno ść jest kategori ą obiektywn ą . Rozwa ż enia przy ocenie bezprawno ś ci wymaga kwestia, czy zachowanie przedsi ę biorcy by ł o zgodne, czy te ż niezgodne z obowi ą zuj ą cymi zasadami porz ą dku prawnego. Ź ród ł em tych zasad s ą normy prawa powszechnie obowi ą zuj ą cego oraz nakazy i zakazy wynikaj ą ce z zasad wspó łż ycia spo ł ecznego (dobre obyczaje). O bezprawno ś ci dzia ł ania decyduje w ś wietle orzecznictwa S ą du Najwy ż szego ca ł okszta ł t okoliczno ś ci konkretnego stanu faktycznego (wyrok SN I PKN 267/2001, Lex Polonica Prima). S ą d Najwy ż szy wskaza ł równie ż , ż e o bezprawno ś ci dzia ł ania mo ż na mówi ć wówczas, gdy nie zachodzi ż adna ze szczególnych okoliczno ś ci usprawiedliwiaj ą cych okre ś lone dzia ł anie. Okoliczno ś ciami tymi s ą : - dzia ł anie w ramach porz ą dku prawnego, tj. dzia ł anie dozwolone przez obowi ą zuj ą ce przepisy, - wykonywanie prawa podmiotowego, - zgoda pokrzywdzonego oraz - dzia ł anie w obronie uzasadnionego interesu (wyrok SN z dnia 19 pa ź dziernika 1989 r., II CR 419/89, OSP 1990/11-12 poz. 377). Maj ą c na uwadze powy ż sze nale ż y podkre ś li ć , i ż bezprawno ść dzia ł ania Spó ł ki w przedmiotowym przypadku polega ł a na naruszeniu zasad wspó łż ycia spo ł ecznego i dobrych obyczajów poprzez naruszenie obowi ą zku udzielania konsumentowi rzetelnej i pe ł nej informacji (co znajduje swój wyraz m.in. w przepisie art. 24 ust. 2 pkt 2 uokik w którym zawarty jest obowi ą zek udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji) oraz poprzez naruszenie wynikaj ą cego z art. 17 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. 8 o swobodzie dzia ł alno ś ci gospodarczej obowi ą zku przedsi ę biorcy do wykonywania dzia ł alno ś ci gospodarczej z poszanowaniem dobrych obyczajów oraz s ł usznych interesów konsumentów. Przepis art. 17 ww. ustawy stanowi tzw. klauzul ę generaln ą , odsy ł aj ą c ą do systemu ocen i norm pozaprawnych – „dobrych obyczajów”. Poj ę cie to nie jest w prawie zdefiniowane, ale podobnie jak „zasady wspó łż ycia spo ł ecznego”, jest przedmiotem wielu orzecze ń s ą dowych (np. wyrok SA we Wroc ł awiu z 13 listopada 1991r., I ACr 411/91, Wokanda 1992/4) oraz opracowa ń doktryny (np. J. Szwaja w: Ustawa o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji – Komentarz, Warszawa 2000, str. 122-133, R. Stefanicki, Dobre obyczaje w prawie polskim, Przegl ą d Prawa Handlowego, 2002/5). Wskazuje si ę w nich, ż e dobre obyczaje to uczciwe zasady post ę powania i ustalone zwyczaje w uj ę ciu etyczno- moralnym. W odniesieniu do poj ę cia dobrych obyczajów, aktualne s ą rozwa ż ania S ą du Apelacyjnego we Wroc ł awiu o zasadach wspó łż ycia spo ł ecznego w ww. wyroku z 13 listopada 1991 r. S ą d wskaza ł , ż e na ich tre ść sk ł adaj ą si ę elementy etyczne i socjologiczne kszta ł towane przez oceny moralne i spo ł eczne stanowi ą ce uzupe ł nienie porz ą dku prawnego. Podobnie w odniesieniu do poszanowania s ł usznych interesów konsumentów, które mo ż na rozpatrywa ć zarówno w ekonomicznym jak i pozaekonomicznym wymiarze. Oddzia ł ywuj ą ca na wyobra ź ni ę konsumentów tre ść pism otrzymywanych od Spó ł ki mo ż e prowadzi ć do sytuacji, gdy pod presj ą ze strony Spó ł ki i w obawie przed poniesieniem konsekwencji niezap ł acenia d ł ugu, które Spó ł ka podaje w sposób niepe ł ny i nierzetelny, konsumenci spe ł ni ą ś wiadczenie, które wed ł ug ich oceny nie istnieje, istnieje lecz w innej wysoko ś ci lub którego ze wzgl ę du na up ł yw terminu przedawnienia nie byli zobowi ą zani ś wiadczy ć . Dodatkowo, w przypadku braku podania przez Spó ł k ę informacji na temat windykowanego d ł ugu konsumenci nara ż eni s ą na ponoszenie dodatkowych kosztów w postaci rozmów telefonicznych, wysy ł ania listów z pro ś b ą o wyja ś nienie sprawy. Pozaekonomiczny wymiar poszanowania s ł usznych interesów konsumentów przejawia si ę w nara ż eniu konsumentów na niewygod ę , strat ę czasu, naruszenie prywatno ś ci, przerzucaniu na konsumentów obowi ą zku wyja ś nienia sprawy, naruszenie prawa do uczciwego traktowania w relacjach z przedsi ę biorcami m.in. przez udzielanie pe ł nej i rzetelnej informacji na temat windykowanej nale ż no ś ci i konsekwencji zwi ą zanych z brakiem spe ł nienia ś wiadczenia. Analizuj ą c zatem przes ł ank ę bezprawno ś ci dzia ł a ń Spó ł ki, nale ż y skoncentrowa ć si ę na wskazaniu, w jaki sposób zachowanie Spó ł ki uchybia dobrym obyczajom i poszanowaniu s ł usznym interesom konsumentów. Nale ż y tak ż e wskaza ć , ż e przepis art. 17 ustawy o swobodzie dzia ł alno ś ci gospodarczej, b ę d ą cy klauzul ą generaln ą , mo ż e stanowi ć samodzieln ą przes ł ank ę bezprawno ś ci. W sposób analogiczny stosuje si ę art. 3 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, klauzul ę zawart ą w art. 385 1 kc, stanowi ą c ą samodzieln ą przes ł ank ę przes ą dzaj ą c ą o uznaniu tre ś ci postanowienia wzorca umowy za niedozwolon ą , czy te ż art. 5 kc wskazuj ą cy na zasady wspó łż ycia spo ł ecznego. Potwierdzenie ww. stanowiska przynosi orzecznictwo i literatura, wskazuj ą c, ż e klauzule generalne to przepisy prawne, w których nie s ą dok ł adnie sprecyzowane wszystkie elementy sk ł adaj ą ce si ę na hipotez ę czy dyspozycj ę normy prawnej, a ocena konkretnego stanu faktycznego zostaje przerzucona na organ stosuj ą cy prawo ( A. Wolter, Prawo cywilne. Zarys cz ęś ci ogólnej, wyd. VIII, Warszawa 1986, str. 83) oraz, ż e istot ą i funkcj ą klauzul generalnych w prawie cywilnym jest mo ż liwo ść uwzgl ę dnienia w ocenie ró ż nego rodzaju okoliczno ś ci faktycznych, które nie mog ą – w oderwaniu od konkretnego stanu faktycznego – 9 by ć wed ł ug jakiego ś schematu maj ą cego walor bezwzgl ę dny oceniane raz na zawsze i w sposób jednakowy (tak orzeczenie SN z 29 marca 1979 r., III CRN 59/79, nie publ.). Maj ą c na uwadze powy ż sze, Prezes Urz ę du – jako organ stosuj ą cy prawo – wykazuje, wskazuj ą c na przepis art. 24 ust. 2 pkt 2 uokik oraz przepis art. 17 ustawy o swobodzie dzia ł alno ś ci gospodarczej, i ż konkretne dzia ł ania (praktyki) Spó ł ki narusza ł y obowi ą zek prowadzenia dzia ł alno ś ci gospodarczej na zasadach poszanowania dobrych obyczajów oraz s ł usznych interesów konsumentów. Naruszenie przez Spó ł k ę dobrych obyczajów sta ł o si ę przyczyn ą do stwierdzenia przes ł anki bezprawno ś ci post ę powania, a po wykazaniu tak ż e naruszenia tym dzia ł aniem zbiorowego interesu konsumentów, do stwierdzenia praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów. Z uwagi na fakt, ż e dzia ł alno ść gospodarcza polegaj ą ca na windykacji wierzytelno ś ci nie zosta ł a dotychczas prawnie uregulowana (w odró ż nieniu do prawnie uregulowanej egzekucji na podstawie okre ś lonych przepisami prawa tytu ł ów wykonawczych, co pozwala na weryfikacj ę w odpowiednich przepisach aktów prawnych prawid ł owo ś ci jej przebiegu i zakresu), brak znajomo ś ci zasad rz ą dz ą cych dzia ł alno ś ci ą gospodarcz ą polegaj ą c ą na windykacji wierzytelno ś ci rodzi niepewno ść po stronie osób wobec których prowadzone s ą czynno ś ci windykacyjne, a tak ż e nadu ż y ć ze strony windykatorów. Prezes Urz ę du nie mo ż e jednak zaaprobowa ć sytuacji, w której brak szczegó ł owej regulacji prawnej danego rodzaju dzia ł alno ś ci gospodarczej b ę dzie wykorzystywany do dzia ł a ń sprzecznych z interesami konsumentów. W takiej sytuacji obowi ą zek przedsi ę biorcy do prowadzenia dzia ł alno ś ci gospodarczej z poszanowaniem dla dobrych obyczajów i s ł usznych interesów konsumentów tym bardziej nabiera istotnego znaczenia. Zatem, wobec braku szczególnych przepisów prawa normuj ą cych post ę powanie windykacyjne, przedsi ę biorca, który podejmuje czynno ś ci zmierzaj ą ce do wyegzekwowania nale ż no ś ci od d ł u ż nika, powinien zwraca ć szczególn ą uwag ę na zgodno ść podejmowanych przez niego dzia ł a ń z ww. zasadami. Dodatkowo nale ż y wskaza ć , co czyni te ż sama Spó ł ka, i ż ULTIMO jest jednym z sygnatariuszy Zasad Dobrych Praktyk (zwanych te ż dalej ZDP) przedsi ę biorców zrzeszonych w Konferencji Przedsi ę biorstw Finansowych (KPF) w Polsce. Regulacja ta, stanowi ą ca swoisty kodeks dobrych praktyk, okre ś la metody windykacji, która powinna by ć prowadzona w sposób etyczny, zgodnie z poszanowaniem zasad moralnych. Firmy windykacyjne, zgodnie z Zasadami Dobrych Praktyk Windykacyjnych, s ą zobowi ą zane chroni ć interes klienta, dba ć o jego dobre imi ę , dzia ł a ć zgodnie z prawem oraz respektowa ć prawa konsumenckie d ł u ż nika. Zgodnie z § 69 ZDP, przedsi ę biorstwo windykacyjne zobowi ą zane jest prowadzi ć wszelkie dzia ł ania i komunikowa ć si ę z d ł u ż nikiem w sposób zapewniaj ą cy ochron ę interesów kontrahenta, a równocze ś nie przestrzeganie prawa, dobrych obyczajów oraz s ł usznych praw d ł u ż nika. Dodatkowo § 96 Cz ęś ci V ZDP pod tytu ł em „Praktyki zakazane i niedozwolone” stanowi, i ż przedsi ę biorstwa windykacyjne oraz osoby dzia ł aj ą ce w ich imieniu nie stosuj ą przy wykonywaniu czynno ś ci windykacyjnych metod i sposobów naruszaj ą cych prawo i dobre obyczaje. Spó ł ka, b ę d ą ca cz ł onkiem KPF, dobrowolnie zobowi ą za ł a si ę do przestrzegania regu ł okre ś lonych w Zasadach Dobrych Praktyk. Naruszenie przez Spó ł k ę zasad okre ś lonych w Zasadach Dobrych Praktyk stanowi dodatkowy argument w kwalifikacji praktyk Spó ł ki jako naruszaj ą cych dobre obyczaje i s ł uszne interesy konsumentów, a w konsekwencji stwierdzeniu przes ł anki bezprawno ś ci dzia ł a ń Spó ł ki. 10 Ad. I. a) - nierzetelne wskazywanie w pismach wzywaj ą cych konsumentów do zap ł aty ewentualnych kosztów post ę powania s ą dowego i egzekucyjnego, w szczególno ś ci przez umieszczanie w pismach hase ł , i ż d ł u ż nik zostanie obci ąż ony wszelkimi kosztami post ę powania s ą dowego i komorniczego. Bezspornym jest fakt, i ż kosztów post ę powania s ą dowego i komorniczego nie mo ż na okre ś li ć na etapie przeds ą dowej windykacji d ł ugu. O kosztach post ę powania orzeka w ka ż dym przypadku s ą d, ko ń cz ą c post ę powanie w konkretnej sprawie (art. 108 k.p.c.), o kosztach post ę powania egzekucyjnego orzeka za ś komornik albo s ą d, w zale ż no ś ci od tego, który z tych organów prowadzi egzekucj ę (art. 770 k.p.c.). Zgodnie z art. 98 k.p.c., koszty procesu jest obowi ą zana zwróci ć strona przegrywaj ą ca spraw ę i to tylko w wypadku, gdy strona przeciwna tego za żą da. Nie sposób jednoznacznie stwierdzi ć , ż e to d ł u ż nik przegra spór s ą dowy. Poza tym powództwo mo ż e zosta ć odrzucone przez s ą d albo oddalone chocia ż by przez podniesienie przez d ł u ż nika zarzutu przedawnienia. Niemniej jednak, Spó ł ka podaje przybli ż one koszty post ę powania s ą dowego i komorniczego w wysoko ś ci maksymalnej i najbardziej niekorzystnej dla konsumenta, nie podaj ą c, przy tym, informacji o zasadach obliczania i zas ą dzania kosztów post ę powania przez s ą d. Zdaniem Prezesa Urz ę du, rzetelne przekazywanie informacji to równie ż wskazanie okoliczno ś ci korzystnych dla konsumenta. W szczególno ś ci brak jest informacji, i ż - koszty post ę powania s ą dowego ponosi strona przegrywaj ą ca spraw ę przed s ą dem, - istnieje mo ż liwo ść ca ł kowitego b ą d ź cz ęś ciowego zwolnienia przez s ą d strony przegrywaj ą cej z kosztów post ę powania s ą dowego, co rozci ą ga si ę równie ż na koszty post ę powania egzekucyjnego (art. 102 i 771 k.p.c.). Spó ł ka w pismach wysy ł anych do konsumentów zamieszcza nast ę puj ą ce zwroty: - koszty post ę powania s ą dowego w ca ł o ś ci obci ążą D Ł U Ż NIKA (karta nr 966); - D Ł U Ż NIK dodatkowo obci ąż ony zostanie kosztami post ę powania s ą dowego i egzekucji komorniczej (karty nr 972, 1009); - powi ę kszy to zad ł u ż enie o koszty post ę powania s ą dowego (karta nr 978); - zgodnie z art. 98 § 1 Kodeksu post ę powania cywilnego narazi to d ł u ż nika na dodatkowe koszty s ą dowe oraz zast ę pstwa procesowego (karta nr 997) ; - (…) spowoduje to naliczenie dodatkowych kosztów, które powi ę ksz ą zad ł u ż enie (karta nr 1011); - wszelkimi kosztami egzekucji komorniczej obci ąż any jest d ł u ż nik – zwi ę kszy to Pana zad ł u ż enie do kwoty(…)(karta nr 1027); - istnieje mo ż liwo ść dochodzenia nale ż no ś ci na drodze s ą dowej, co spowoduje naliczanie dalszych kosztów (karta nr 1012); - przypominam, ż e zgodnie z obowi ą zuj ą cym w Polsce prawem to Pan, jako klient(…), b ę dzie obci ąż ony wszelkimi kosztami post ę powania s ą dowego i komorniczego (karta nr 1028); - je ż eli chce Pan zaoszcz ę dzi ć sobie uci ąż liwo ś ci i kosztów zwi ą zanych z post ę powaniem s ą dowym i egzekucyjnym, oczekujemy wp ł aty (karta nr 1029); - wp ł ata pozwoli Pani unikn ąć kosztów i niedogodno ś ci zwi ą zanych z post ę powaniem s ą dowym i egzekucyjnym (karta nr 1048). Nale ż y podkre ś li ć , i ż Prezes Urz ę du nie kwestionuje zamieszczenia w pismach kierowanych do konsumentów ostrze ż enia o mo ż liwo ś ci poniesienia przez konsumenta kosztów post ę powania s ą dowego. Prezes Urz ę du zwraca jednak uwag ę na tendencyjno ść podawanych informacji, które ponadto stwarzaj ą wra ż enie nieuchronno ś ci poniesienia 11 kosztów post ę powania s ą dowego i egzekucyjnego przez d ł u ż nika, w przypadku nie sp ł acenia d ł ugu w okre ś lonym terminie. Prezes Urz ę du podkre ś la, i ż ULTIMO nie ma okre ś lonego prawem obowi ą zku informowania konsumentów o mo ż liwo ś ci poniesienia kosztów s ą dowych lub egzekucyjnych, a jednak to czyni. Je ż eli wi ę c decyduje si ę na przekazywanie takich informacji, powinna to czyni ć w sposób rzetelny i pe ł ny, a zatem informowa ć o niekorzystnych, jak i korzystnych okoliczno ś ciach dla konsumenta. Dzia ł ania Spó ł ki polegaj ą jednak na wskazywaniu mo ż liwych do poniesienia przez d ł u ż nika maksymalnych kosztów s ą dowych i egzekucyjnych. Opisane dzia ł anie stanowi zagro ż enie dla interesów konsumentów rozumianych jako prawo do rzetelnej i pe ł nej informacji, tym bardziej bior ą c pod uwag ę mo ż liwo ść wyst ą pienia korzystnych dla konsumenta okoliczno ś ci przy orzekaniu o kosztach post ę powania s ą dowego lub egzekucyjnego. Zamieszczanie w pismach tego typu informacji narusza ponadto zakaz wyra ż ony w § 96 pkt 8 Zasad Dobrych Praktyk poprzez przekazywanie nieprawdziwych informacji o konsekwencjach niezap ł acenia d ł ugu Powy ż sza praktyka Spó ł ki stanowi naruszenie obowi ą zku udzielania konsumentom rzetelnej i pe ł nej informacji (art. 24 ust. 2 pkt 2 uokik) oraz narusza dobre obyczaje i s ł uszne interesy konsumentów, a zatem przepis art. 17 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie dzia ł alno ś ci gospodarczej. W ocenie Prezesa Urz ę du, ww. praktyka stanowi naruszenie dobrych obyczajów, co przesadzi ł o o bezprawnym charakterze dzia ł a ń Spó ł ki. Nie sposób bowiem zaprzeczy ć , i ż obowi ą zek udzielania konsumentom rzetelnej i pe ł nej informacji (cho ć skonkretyzowany literalnie m.in. w art. 24 ust. 2 pkt 2 uokik) wyp ł ywa przede wszystkim z funkcjonuj ą cych w obrocie i nie pozbawionych znaczenia prawnego dobrych obyczajów i zasad wspó łż ycia spo ł ecznego. W niektórych sytuacjach – wobec braku szczegó ł owych przepisów prawa stanowionego – konieczne staje si ę odwo ł anie jedynie do tych zasad i „otwarcie” systemu prawa stanowionego. W zwi ą zku z powy ż szym naruszenie przez Spó ł k ę dobrych obyczajów sta ł o si ę przyczyn ą do stwierdzenia przes ł anki bezprawno ś ci post ę powania Spó ł ki w przedmiotowym zakresie. Ad. I. b) - umieszczanie w tre ś ci pism kierowanych do konsumentów informacji o wizycie Inspektora Dzia ł u Windykacji Bezpo ś redniej w celu przygotowania raportu obejmuj ą cego sk ł adniki stanu maj ą tkowego, co mo ż e wprowadza ć w b łą d poprzez powodowanie u konsumentów wra ż enia, ż e podmiot inny ni ż s ą d mo ż e zobowi ą za ć d ł u ż nika do wyjawienia maj ą tku oraz mo ż e zmierza ć do wykorzystania stanu obawy i poczucia l ę ku o swoje dobra, a tym samym wywiera ć na konsumentach presj ę psychiczn ą prowadz ą c ą do podejmowania dzia ł ania zgodnego z wol ą Spó ł ki. Umieszczanie w pismach zapowiedzi o wizycie Inspektora Dzia ł u Windykacji Bezpo ś redniej, której celem jest sporz ą dzenie raportu dotycz ą cego stanu maj ą tkowego i sytuacji d ł u ż nika budzi powa ż ne zastrze ż enia, przede wszystkim z uwagi na przepisy art. 913 i 914 k.p.c. zgodnie z którymi wyjawienie maj ą tku mo ż e nakaza ć d ł u ż nikowi jedynie s ą d. Dodatkowo wierzyciel mo ż e żą da ć wyjawienia maj ą tku d ł u ż nika dopiero na etapie post ę powania egzekucyjnego, w przypadku gdy zaj ę ty w egzekucji maj ą tek d ł u ż nika nie rokuje zaspokojenia egzekwowanych nale ż no ś ci lub je ż eli wierzyciel wyka ż e, ż e na skutek prowadzonej egzekucji nie uzyska ł w pe ł ni zaspokojenia swojej nale ż no ś ci – art. 913 § 1 k.p.c. Wyj ą tkowo wierzyciel mo ż e żą da ć wyjawienia maj ą tku tak ż e przed wszcz ę ciem 12 egzekucji, je ż eli uprawdopodobni, ż e nie uzyska zaspokojenia w pe ł ni swojej nale ż no ś ci ze znanego mu maj ą tku d ł u ż nika albo z przypadaj ą cych d ł u ż nikowi bie żą cych ś wiadcze ń periodycznych za okres sze ś ciu miesi ę cy. Spó ł ka w pismach kierowanych do d ł u ż ników zamieszcza nast ę puj ą ce zwroty: - dalsze dzia ł ania b ę dzie prowadzi ł Negocjator Terenowy, który w najbli ż szym czasie nawi ąż e z Pa ń stwem bezpo ś redni kontakt. Celem wizyty b ę dzie rozpoznanie sk ł adników stanu maj ą tkowego, które mog ą by ć zaj ę te przez komornika, w szczególno ś ci(…)(karty nr 957, 973); - w najbli ż szych dniach zg ł osi si ę do Pani osobi ś cie Inspektor Dzia ł u Windykacji Terenowej. Po wizycie sporz ą dzi on raport, który nast ę pnie zostanie przekazany do (nazwa wierzyciela) (karta nr 978); - Spó ł ka wska ż e w raporcie konieczno ść jak najszybszego skierowania sprawy na drog ę s ą dow ą (karta nr 978); - raport z przeprowadzonej wizyty osobistej inspektora Dzia ł u Windykacji Terenowej zostanie przekazany do Banku, który na podstawie tego raportu podejmie decyzj ę o dalszym post ę powaniu w Pana sprawie (karta nr 1012). Spó ł ka nie jest podmiotem uprawnionym do sporz ą dzania wykazu maj ą tku d ł u ż nika, gdy ż taki obowi ą zek mo ż e na ł o ż y ć jedynie s ą d w okoliczno ś ciach przewidzianych przepisami prawa. W zwi ą zku z powy ż szym umieszczanie w kierowanych do konsumentów pismach, i ż celem wizyty pracownika Spó ł ki b ę dzie przygotowanie raportu obejmuj ą cego sk ł adniki stanu maj ą tkowego nie znajduje uzasadnienia prawnego. Tego typu dzia ł anie ULTIMO stanowi zagro ż enie dla interesów konsumentów rozumianych jako prawo do rzetelnej i pe ł nej informacji poprzez wprowadzenie w b łą d, i ż inny podmiot ni ż s ą d jest uprawniony do zobowi ą zania konsumentów do wyjawienia ich maj ą tku. Powy ż sza praktyka Spó ł ki stanowi naruszenie obowi ą zku udzielania konsumentom rzetelnej i pe ł nej informacji (art. 24 ust. 2 pkt 2 uokik) oraz narusza dobre obyczaje i s ł uszne interesy konsumentów, a zatem przepis art. 17 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie dzia ł alno ś ci gospodarczej. W ocenie Prezesa Urz ę du, ww. praktyka stanowi naruszenie dobrych obyczajów, co przesadzi ł o o bezprawnym charakterze dzia ł a ń Spó ł ki. Nie sposób bowiem zaprzeczy ć , i ż obowi ą zek udzielania konsumentom rzetelnej i pe ł nej informacji (cho ć skonkretyzowany literalnie m.in. w art. 24 ust. 2 pkt 2 uokik) wyp ł ywa przede wszystkim z funkcjonuj ą cych w obrocie i nie pozbawionych znaczenia prawnego dobrych obyczajów i zasad wspó łż ycia spo ł ecznego. W niektórych sytuacjach – wobec braku szczegó ł owych przepisów prawa stanowionego – konieczne staje si ę odwo ł anie jedynie do tych zasad i „otwarcie” systemu prawa stanowionego. W zwi ą zku z powy ż szym naruszenie przez Spó ł k ę dobrych obyczajów sta ł o si ę przyczyn ą do stwierdzenia przes ł anki bezprawno ś ci post ę powania Spó ł ki w przedmiotowym zakresie. Ad. I. c) – umieszczanie w tre ś ci pism kierowanych do konsumentów informacji sugeruj ą cych konsumentom, którzy podnie ś li zarzut przedawnienia nale ż no ś ci, i ż w ś wietle zawartych umów i historii sp ł aty zad ł u ż enia s ą oni wci ąż – przy zastrze ż eniu mo ż liwo ś ci przymusowego wyegzekwowania roszcze ń – zobowi ą zani do ich sp ł aty. Domaganie si ę przez Spó ł k ę przedawnionej wierzytelno ś ci w sytuacji, kiedy konsument ś wiadomy jest przys ł uguj ą cych mu praw i wyra ż a t ę wiedz ę (karty nr 907-911) musi budzi ć sprzeciw Prezesa Urz ę du. Nie mo ż na zgodzi ć si ę z opini ą Spó ł ki, i ż zarzut 13 przedawnia z ł o ż ony przez konsumenta ma znaczenie wy łą cznie w post ę powaniu przed s ą dem. Jest oczywistym, ż e skoro d ł u ż nik powo ł uje si ę na fakt przedawnienia nale ż no ś ci ju ż na etapie post ę powania windykacyjnego, stosowny zarzut podniesie równie ż w post ę powaniu s ą dowym. W zwi ą zku z powy ż szym wysy ł anie do konsumentów, którzy podnie ś li zarzut przedawnienia na etapie windykacji przeds ą dowej, pism wzywaj ą cych do zap ł aty zawieraj ą cych informacje m.in. o wizycie w celu ustalenia wszystkich sk ł adników maj ą tku d ł u ż nika, o wyst ą pienie do S ą du w celu uzyskania tytu ł u wykonawczego, o powi ę kszeniu zobowi ą zania o koszty post ę powania nale ż y uzna ć za bezpodstawne i sprzeczne z dobrymi obyczajami. Przedstawione metody dzia ł ania Spó ł ki naruszaj ą równie ż § 69 i § 87 Zasad Dobrych Praktyk, zgodnie z którymi Spó ł ka zobowi ą zana jest zapewni ć d ł u ż nikom ochron ę ich wszelkich praw, w tym zarzutów s ł u żą cych im wobec wierzycieli. Powy ż sza praktyka Spó ł ki stanowi naruszenie obowi ą zku udzielania konsumentom rzetelnej i pe ł nej informacji (art. 24 ust. 2 pkt 2 uokik) oraz narusza dobre obyczaje i s ł uszne interesy konsumentów, a zatem przepis art. 17 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie dzia ł alno ś ci gospodarczej. W ocenie Prezesa Urz ę du, ww. praktyka stanowi naruszenie dobrych obyczajów, co przesadzi ł o o bezprawnym charakterze dzia ł a ń Spó ł ki. Nie sposób bowiem zaprzeczy ć , i ż obowi ą zek udzielania konsumentom rzetelnej i pe ł nej informacji (cho ć skonkretyzowany literalnie m.in. w art. 24 ust. 2 pkt 2 uokik) wyp ł ywa przede wszystkim z funkcjonuj ą cych w obrocie i nie pozbawionych znaczenia prawnego dobrych obyczajów i zasad wspó łż ycia spo ł ecznego. W niektórych sytuacjach – wobec braku szczegó ł owych przepisów prawa stanowionego – konieczne staje si ę odwo ł anie jedynie do tych zasad i „otwarcie” systemu prawa stanowionego. W zwi ą zku z powy ż szym naruszenie przez Spó ł k ę dobrych obyczajów sta ł o si ę przyczyn ą do stwierdzenia przes ł anki bezprawno ś ci post ę powania Spó ł ki w przedmiotowym zakresie. Spó ł ka w sk ł adanych w toku post ę powania wyja ś nieniach w pi ś mie z dnia 28 maja 2007 r. (karty nr 921-929) przyzna ł a, ż e w przypadku, gdy zarzut przedawnienia roszczenia oka ż e si ę uzasadniony, w porozumieniu z wierzycielem ustalany jest zakres i formy dalszych dzia ł a ń windykacyjnych, jakie b ę d ą prowadzone w ramach pozas ą dowej windykacji polubownej. Stwierdzi ł a równie ż , ż e zasadno ść podnoszonego zarzutu jest ka ż dorazowo poddawana analizie z uwagi na ró ż norodno ść podstawy prawnej, z której wynika wierzytelno ść oraz z uwagi na histori ę zad ł u ż enia. W przypadku, gdy zarzut przedawnienia zg ł oszony jest w sposób jednoznaczny i uzasadniony, i jednocze ś nie nie budzi zastrze ż e ń Spó ł ki, czynno ś ci zmierzaj ą ce do s ą dowego egzekwowania d ł ugu zostaj ą wstrzymane. Spó ł ka nie wykluczy ł a jednak przypadków, w których konsumentowi przekazywana jest informacja, ż e mimo przedawnienia roszczenia, na któr ą to okoliczno ść konsument si ę powo ł uje, jest on zobowi ą zany do zap ł aty. W zwi ą zku z powy ż szym, maj ą c na uwadze przepis art. 27 ust. 3 uokik, zgodnie z którym ci ęż ar udowodnienia zaprzestania stosowania przez przedsi ę biorc ę praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów, Prezes Urz ę du nie znalaz ł podstaw do uznania, i ż Spó ł ka zaniecha ł a stosowania przedmiotowej praktyki. Ad. I. d) - umieszczanie w tre ś ci pism kierowanych do konsumentów informacji o zamieszczeniu danych d ł u ż nika w Biurze Informacji Kredytowej, ze wskazaniem, ż e pozbawi to konsumenta mo ż liwo ś ci korzystania z us ł ug: instytucji bankowych, operatorów telefonii stacjonarnej i komórkowej itd., co mo ż e wprowadza ć konsumentów w b łą d poprzez 14 jednoznaczne stwierdzenie, i ż sam fakt umieszczenia danych konsumentów w Biurze Informacji Kredytowej pozbawi ich mo ż liwo ś ci korzystania z us ł ug ww. instytucji. Kwestia przekazywania informacji dotycz ą cych konsumentów do Biura Informacji Kredytowej (BIK) uregulowana jest przepisami ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (Dz. U. z 1997 r. Nr 1400, poz. 937 ze zm.). Zgodnie z art. 105 ust. 4 ww. ustawy, BIK jest instytucj ą powo ł an ą przez banki wspólnie z bankowymi izbami gospodarczymi, i upowa ż nion ą do gromadzenia, przetwarzania i udost ę pniania bankom i innym instytucjom ustawowo upowa ż nionym do udzielania kredytów, informacji stanowi ą cych tajemnic ę bankow ą w zakresie w jakim informacje te s ą potrzebne w zwi ą zku z wykonywaniem czynno ś ci bankowych oraz w zwi ą zku ze stosowaniem metod statystycznych o których mowa w ww. ustawie (w odniesieniu do banków) oraz w zakresie w jakim informacje te s ą niezb ę dne w zwi ą zku z udzielaniem kredytów, po ż yczek pieni ęż nych, gwarancji bankowych i por ę cze ń (w odniesieniu do innych instytucji ustawowo upowa ż nionych do udzielania kredytów). Podmiotami uprawnionymi do przekazywania informacji o zad ł u ż eniu konsumenta do BIK s ą ś ci ś le okre ś lone podmioty. W zwi ą zku z czym informowanie konsumentów przez Spó ł k ę o przekazaniu ich danych do BIK niezale ż nie od statusu podmiotu b ę d ą cego wierzycielem nale ż y oceni ć jako pozbawione podstawy prawnej. Umieszczanie w pismach do konsumentów informacji b ę d ą cej tre ś ci ą zarzutu nale ż y zakwalifikowa ć jako bezprawne. Dodatkowo taka informacja mo ż e wprowadza ć konsumentów w b łą d gdy ż zawiera jednoznaczne stwierdzenie, i ż sam fakt umieszczenia danych w biurze pozbawi ich mo ż liwo ś ci korzystania z us ł ug instytucji wymienionych w tre ś ci zarzutu. Wy ż ej opisane dzia ł anie Spó ł ki stanowi ponadto naruszenie przepisu § 96 pkt 3 i 8 Zasad Dobrych Praktyk, tj. u ż ywanie ś rodków maj ą cych na celu zastraszenie d ł u ż nika oraz przekazywanie nieprawdziwych informacji o konsekwencjach niezap ł acenia d ł ugu. Powy ż sza praktyka Spó ł ki stanowi naruszenie obowi ą zku udzielania konsumentom rzetelnej i pe ł nej informacji (art. 24 ust. 2 pkt 2 uokik) oraz narusza dobre obyczaje i s ł uszne interesy konsumentów, a zatem przepis art. 17 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie dzia ł alno ś ci gospodarczej. W ocenie Prezesa Urz ę du, ww. praktyka stanowi naruszenie dobrych obyczajów, co przesadzi ł o o bezprawnym charakterze dzia ł a ń Spó ł ki. Nie sposób bowiem zaprzeczy ć , i ż obowi ą zek udzielania konsumentom rzetelnej i pe ł nej informacji (cho ć skonkretyzowany literalnie m.in. w art. 24 ust. 2 pkt 2 uokik) wyp ł ywa przede wszystkim z funkcjonuj ą cych w obrocie i nie pozbawionych znaczenia prawnego dobrych obyczajów i zasad wspó łż ycia spo ł ecznego. W niektórych sytuacjach – wobec braku szczegó ł owych przepisów prawa stanowionego – konieczne staje si ę odwo ł anie jedynie do tych zasad i „otwarcie” systemu prawa stanowionego. W zwi ą zku z powy ż szym naruszenie przez Spó ł k ę dobrych obyczajów sta ł o si ę przyczyn ą do stwierdzenia przes ł anki bezprawno ś ci post ę powania Spó ł ki w przedmiotowym zakresie. Spó ł ka w pi ś mie z dnia 28 maja 2007 r. (karty nr 921-929) podzieli ł a w ca ł o ś ci zasadno ść zarzutu Prezesa Urz ę du i poinformowa ł a o wycofaniu pism zawieraj ą cych podobne tre ś ci. W pi ś mie z 6 lipca 2007 r. (karty nr 944-946) wyja ś ni ł a, ż e list (karta nr 950), zawieraj ą cy informacje o weryfikacji danych w rejestrach BIK oraz BIG, zosta ł generalnie wycofany z obiegu, jednak ż e wysy ł any jest do konsumentów wy łą cznie na polecenie klientów Spó ł ki, których status uprawnia do takich czynno ś ci. Prezes Urz ę du zauwa ż y ł jednak brak konsekwencji w dzia ł aniach Spó ł ki. O ile zaprzestanie wysy ł ania 15 przedmiotowych pism masowo do konsumentów nale ż y uzna ć za krok w dobrym kierunku, to twierdzenie, ż e wysy ł ane s ą one jedynie na polecenie klientów Spó ł ki, których status uprawnia do tego sk ł oni ł Prezesa Urz ę du do analizy przedmiotowych pism. Spó ł ka, jak twierdzi na polecenie klientów, których status uprawnia do tego (banki), wysy ł a pisma (karty nr 976, 970, 968), w których informuje o przekazaniu danych konsumenta, b ę d ą cego klientem banku do BIK. Jednocze ś nie zaznacza, ż e figurowanie w przedmiotowym rejestrze skutecznie pozbawia/utrudnia mo ż liwo ś ci korzystania z us ł ug instytucji wymienionych w tre ś ci zarzutu. Wskazanie w sposób kategoryczny informacji, ż e figurowanie w rejestrze skutecznie pozbawia/utrudnia mo ż liwo ś ci skorzystania z us ł ug wymienionych instytucji nie znajduje uzasadnienia. Tym samym Spó ł ka kontynuuje praktyki b ę d ą ce tre ś ci ą zarzutu. Zgodnie z art. 27 ust. 3 uokik, ci ęż ar udowodnienia zaprzestania praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów spoczywa na spó ł ce. Tym samym Prezes Urz ę du uzna ł , i ż brak dostatecznie uzasadnionych podstaw do uznania, i ż Spó ł ka zaprzesta ł a stosowania przedmiotowej praktyki. Ad. II. a) - brak podawania w pismach wzywaj ą cych d ł u ż nika do zap ł aty danych pozwalaj ą cych na identyfikacj ę d ł ugu, w szczególno ś ci podstawy prawnej (umownej) powstania zobowi ą zania oraz okresu za jaki wierzyciel domaga si ę zap ł aty d ł ugu przy zobowi ą zaniach o charakterze ci ą g ł ym, uniemo ż liwiaj ą c tym samym konsumentowi identyfikacj ę d ł ugu. Jednym z podstawowych obowi ą zków przedsi ę biorców wynikaj ą cym wprost z art. 24 ust. 2 pkt 2 uokik jest obowi ą zek udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji. Obowi ą zek ten nie ogranicza si ę jedynie do sfery stosunków handlowych pomi ę dzy sprzedawcami a konsumentami, nie dotyczy jedynie informacji o oferowanej przez sprzedawc ę us ł udze, ale odnosi si ę do dzia ł alno ś ci przedsi ę biorców, w tym firm windykacyjnych. Wspomniany przepis ustawy ma na celu ochron ę konsumentów przed informacj ą wprowadzaj ą c ą w b łą d, która uniemo ż liwia lub ogranicza swobod ę oceny, powzi ę cia i wyra ż enia decyzji przez konsumenta (E. Łę towska Prawo Umów Konsumenckich, wydanie 2, C.H. Beck 2002 r., str. 182). Na podstawie ustale ń przeprowadzonych w toku post ę powania nale ż y stwierdzi ć , i ż w cz ęś ci pism przesy ł anych konsumentom Spó ł ka nie podaje danych pozwalaj ą cych na dostateczn ą identyfikacj ę d ł ugu (karty nr 770, 776, 777, 778, 785, 792, 797, 807, 808, 836, 972, 978, 980, 979, 1008). W szczególno ś ci Spó ł ka nie podaje okresów, za jaki domaga si ę zap ł aty d ł ugu przy zobowi ą zaniach o charakterze ci ą g ł ym, ani nie podaje numerów faktur (g ł ównie wierzytelno ś ci wynikaj ą ce z us ł ug telekomunikacyjnych – karty nr 794, 819, 972, 978, 991, 981, 983). Nie sposób zgodzi ć si ę z twierdzeniem Spó ł ki, ż e w zakresie zobowi ą za ń o charakterze ci ą g ł ym lub okresowym d ł u ż nik ma ka ż dorazowo mo ż liwo ść zidentyfikowania swojego zad ł u ż enia poprzez kwot ę wskazan ą do zap ł aty. Dalej Spó ł ka podnosi, ż e w żą danej kwocie do zap ł aty, obok nale ż no ś ci g ł ównej, zawarte s ą odsetki lub inne ś wiadczenia uboczne, wskazane przez wierzyciela. Nie mo ż na zgodzi ć si ę tak ż e z pogl ą dem, i ż konsument mo ż e w razie w ą tpliwo ś ci skontaktowa ć si ę ze Spó ł k ą w celu wyja ś nienia sprawy. Podobnie nie mo ż na przyj ąć bez zastrze ż e ń stanowiska Spó ł ki, i ż nie jest rol ą wierzyciela czy firmy windykacyjnej wyr ę czanie d ł u ż nika w dbaniu o jego w ł asne interesy, w tym wypadku polegaj ą ce na umo ż liwieniu identyfikacji żą danej nale ż no ś ci. Na Spó ł ce ci ąż y obowi ą zek 16 udzielenia wszelkich informacji w zwi ą zku z kierowanym do d ł u ż nika wezwaniem. Konsument nie mo ż e by ć zobowi ą zany do samodzielnego ustalania na w ł asn ą r ę k ę przedmiotu skierowanego do niego żą dania, szczególnie odnosz ą c to do informacji tak podstawowych jak dane pozwalaj ą ce na identyfikacje d ł ugu: nazwa wierzyciela, numery faktur, kwota nale ż no ś ci g ł ównej i dochodzonych odsetek, okres, za jaki wierzyciel domaga si ę zap ł aty d ł ugu. Powy ż sza praktyka Spó ł ki narusza dobre obyczaje i s ł uszne interesy konsumentów, a zatem przepis art. 17 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie dzia ł alno ś ci gospodarczej, co przesadzi ł o o bezprawnym charakterze dzia ł a ń Spó ł ki. Nie sposób bowiem zaprzeczy ć , i ż obowi ą zek udzielania konsumentom rzetelnej i pe ł nej informacji (cho ć skonkretyzowany literalnie m.in. w art. 24 ust. 2 pkt 2 uokik) wyp ł ywa przede wszystkim z funkcjonuj ą cych w obrocie i nie pozbawionych znaczenia prawnego dobrych obyczajów i zasad wspó łż ycia spo ł ecznego. W niektórych sytuacjach – wobec braku szczegó ł owych przepisów prawa stanowionego – konieczne staje si ę odwo ł anie jedynie do tych zasad i „otwarcie” systemu prawa stanowionego. W zwi ą zku z powy ż szym naruszenie przez Spó ł k ę dobrych obyczajów sta ł o si ę przyczyn ą do stwierdzenia przes ł anki bezprawno ś ci post ę powania Spó ł ki w przedmiotowym zakresie. Ad. II. b) - powi ę kszanie sumy zad ł u ż enia o koszty prowadzonych czynno ś ci windykacyjnych, co mo ż e wywiera ć u konsumentów presj ę psychiczn ą prowadz ą c ą do podejmowania dzia ł ania zgodnego z wol ą Spó ł ki. Mi ę dzy Spó ł k ą a konsumentem, jak równie ż mi ę dzy daj ą cym zleceniem/cedentem a konsumentem nie ma wi ę zi zobowi ą zaniowej, która nak ł ada ł aby na d ł u ż nika obowi ą zek zap ł aty za podejmowane przez Spó ł k ę czynno ś ci windykacyjne. Na ł o ż enie na konsumenta obowi ą zku zap ł aty za czynno ś ci windykacyjne podejmowane przez Spó ł k ę jest pozbawione podstawy prawnej (karty nr 854, 874, 965, 954, 999, 1000, 1001). Prezes Urz ę du nie kwestionuje, ż e mi ę dzy d ł u ż nikiem a wierzycielem, dla którego czynno ś ci zwi ą zane z windykacj ą nale ż no ś ci ś wiadczy Spó ł ka istnieje stosunek zobowi ą zaniowy. Jest to jednak obowi ą zek zap ł aty okre ś lonej kwoty pieni ęż nej, która mo ż e by ć powi ę kszona jedynie o odsetki liczone do dnia spe ł nienia ś wiadczenia, nie za ś obowi ą zek ponoszenia kosztów prowadzenia czynno ś ci windykacyjnych przez zewn ę trzn ą firm ę . W umowach zawieranych przez Spó ł k ę ze zleceniodawcami wynagrodzenie Spó ł ki za ś wiadczenie us ł ug windykacyjnych okre ś lone jest warto ś ci ą procentow ą od kwot odzyskanych wierzytelno ś ci. Dodatkowo Spó ł ka zastrzega sobie prawo obci ąż ania d ł u ż ników kosztami ś wiadczonych us ł ug windykacyjnych. Abstrahuj ą c od faktu, ż e w sytuacji, kiedy konsument-d ł u ż nik poniesie koszty czynno ś ci windykacyjnych Spó ł ka za te same czynno ś ci otrzyma podwójne wynagrodzenie, nale ż y z ca łą stanowczo ś ci ą podkre ś li ć , ż e obci ąż anie konsumenta kosztami prowadzonej w stosunku do niego windykacji nie znajduje uzasadnienia w obowi ą zuj ą cych przepisach prawa. Przedmiotowa praktyka Spó ł ki mo ż e nosi ć równie ż znamiona zastraszania i mo ż e spowodowa ć , i ż konsument w obawie przed obci ąż eniem go dodatkowymi kosztami spe ł ni to nienale ż ne ś wiadczenie. Uwzgl ę dniaj ą c powy ż sze, nale ż y podnie ść równie ż , i ż Spó ł ka narusza postanowienia zawarte w Zasadach Dobrych Praktyk, Cz ęś ci V – Nieuczciwe praktyki niedozwolone firmom 17 windykacyjnym - § 96 pkt 12, które stanowi ą , i ż nieuczciw ą praktyk ą jest: pobieranie od d ł u ż nika, bez tytu ł u prawnego wynikaj ą cego z zawartych umów b ą d ź przepisów prawa, kwot tytu ł em op ł at w zwi ą zku z prowadzonymi dzia ł aniami windykacyjnymi. Powy ż sza praktyka Spó ł ki narusza dobre obyczaje i s ł uszne interesy konsumentów, a zatem przepis art. 17 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie dzia ł alno ś ci gospodarczej, co przesadzi ł o o bezprawnym charakterze dzia ł a ń Spó ł ki. Przewidziany m.in. w przepisie art. 17 ww. ustawy obowi ą zek nakazuje prowadzenie dzia ł alno ś ci gospodarczej z poszanowaniem dobrych obyczajów i s ł usznych interesów konsumentów. W niektórych sytuacjach – wobec braku szczegó ł owych przepisów prawa stanowionego – konieczne staje si ę odwo ł anie jedynie do tych zasad i „otwarcie” systemu prawa stanowionego. W zwi ą zku z powy ż szym naruszenie przez Spó ł k ę dobrych obyczajów sta ł o si ę przyczyn ą do stwierdzenia przes ł anki bezprawno ś ci post ę powania Spó ł ki w przedmiotowym zakresie. Spó ł ka w pi ś mie z 18 grudnia 2007 r. (kary nr 1129-1231) poinformowa ł a Prezesa Urz ę du, i ż podj ęł a uchwa łę o zaprzestaniu egzekwowania w imieniu wierzyciela wtórnego kosztów windykacji prowadzonej wobec konsumentów. ULTIMO zaznaczy ł a, i ż ograniczy swe dzia ł ania windykacyjne jedynie do dochodzenia kwot wierzytelno ś ci wynikaj ą cych z umów stanowi ą cych pierwotne ź ród ł o wierzytelno ś ci lub do kwot wynikaj ą cych z zawieranych z konsumentami ugód oraz nale ż nych odsetek ustawowych. Spó ł ka nie poda ł a daty zaniechania stosowania ww. praktyki, nie przed ł o ż y ł a równie ż uchwa ł y, na któr ą powo ł uje si ę w tre ś ci pisma. Zgodnie z art. 27 ust. 3 uokik, ci ęż ar udowodnienia zaprzestania praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów spoczywa na przedsi ę biorcy. Tym samym Prezes Urz ę du uzna ł , i ż brak dostatecznie uzasadnionych podstaw do uznania, i ż Spó ł ka zaprzesta ł a stosowania przedmiotowej praktyki. Ad. III. a) - umieszczanie w pismach kierowanych do konsumentów informacji o nieuchronno ś ci wydania przez s ą d tytu ł u wykonawczego poprzez nierzetelne zacytowanie art. 479 16 kodeksu post ę powania cywilnego, co mo ż e stanowi ć dzia ł anie maj ą ce na celu zastraszenie oraz wywarcie u konsumentów presji psychicznej prowadz ą cej do podejmowania dzia ł ania zgodnego z wol ą Spó ł ki. Art. 479 16 k.p.c. stanowi, i ż s ą d powinien d ąż y ć do wydania wyroku w terminie 3 miesi ę cy od daty z ł o ż enia pozwu. Przepis ten umieszczony jest w Dziale IV a Tytu ł VII ksi ę gi pierwszej cz ęś ci pierwszej kodeksu post ę powania cywilnego, zatytu ł owanym post ę powanie w sprawach gospodarczych, a wiec dotyczy spraw ze stosunków cywilnych mi ę dzy przedsi ę biorcami. Spó ł ka w pismach (karta nr 885)do konsumentów umieszcza ł a informacj ę , ż e w przypadku niezap ł acenia zaleg ł o ś ci podj ę te zostan ą czynno ś ci post ę powania s ą dowego, zmierzaj ą ce do uzyskania tytu ł u wykonawczego, co nast ą pi ć ma zgodnie z powo ł ywanym wy ż ej przepisem, który obliguje s ą d do wydania wyroku w sprawie w terminie trzech miesi ę cy od dnia z ł o ż enia pozwu. Zamieszczanie wymienionych informacji, abstrahuj ą c ju ż od odr ę bno ś ci post ę powania w sprawach gospodarczych, mog ł o wprowadza ć konsumentów w b łą d poprzez sugerowanie, ż e wyrok s ą du równoznaczny jest z tytu ł em wykonawczym. Zgodnie z art. 776 k.p.c. tytu ł em wykonawczym jest tytu ł egzekucyjny zaopatrzony w klauzul ę wykonalno ś ci. Taka praktyka Spó ł ki jest naruszeniem wyra ż onego w § 96 pkt 3 Zasad Dobrych Praktyk zakazu u ż ywania jakichkolwiek ś rodków maj ą cych na celu zastraszenie d ł u ż nika. 18 Jednocze ś nie narusza wyra ż ony w § 96 pkt 8 Zasad Dobrych Praktyk zakaz przekazywania nieprawdziwych informacji o konsekwencjach niezap ł acenia d ł ugu. Powy ż sza praktyka Spó ł ki stanowi naruszenie obowi ą zku udzielania konsumentom rzetelnej i pe ł nej informacji (art. 24 ust. 2 pkt 2 uokik) oraz narusza dobre obyczaje i s ł uszne interesy konsumentów, a zatem przepis art. 17 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie dzia ł alno ś ci gospodarczej. W ocenie Prezesa Urz ę du, ww. praktyka stanowi naruszenie dobrych obyczajów, co przesadzi ł o o bezprawnym charakterze dzia ł a ń Spó ł ki. Nie sposób bowiem zaprzeczy ć , i ż obowi ą zek udzielania konsumentom rzetelnej i pe ł nej informacji (cho ć skonkretyzowany literalnie m.in. w art. 24 ust. 2 pkt 2 uokik) wyp ł ywa przede wszystkim z funkcjonuj ą cych w obrocie i nie pozbawionych znaczenia prawnego dobrych obyczajów i zasad wspó łż ycia spo ł ecznego. W niektórych sytuacjach – wobec braku szczegó ł owych przepisów prawa stanowionego – konieczne staje si ę odwo ł anie jedynie do tych zasad i „otwarcie” systemu prawa stanowionego. W zwi ą zku z powy ż szym naruszenie przez Spó ł k ę dobrych obyczajów sta ł o si ę przyczyn ą do stwierdzenia przes ł anki bezprawno ś ci post ę powania Spó ł ki w przedmiotowym zakresie. Spó ł ka w pi ś mie z dnia 28 maja 2007 r. (karty nr 921-929) w pe ł ni podzieli ł a zarzut Prezesa Urz ę du i poinformowa ł a o zaprzestaniu wysy ł ania pism zawieraj ą cych podobne tre ś ci. Fakt zaniechania stosowania przez Spó ł k ę opisywanej praktyki z dniem 1 czerwca 2007 r. zosta ł potwierdzony kontrol ą przeprowadzon ą przez Inspekcj ę Handlow ą (karty nr 1197-1226). W zwi ą zku z powy ż szym, na podstawie art. 27 ust. 1 i 2 uokik, Prezes Urz ę du stwierdzi ł zaniechanie stosowania przez Spó ł k ę przedmiotowej praktyki z dniem 1 czerwca 2007 r. Ad. III. b) - kierowanie do konsumentów pism zatytu ł owanych Post ę powanie egzekucyjne, co mo ż e wprowadza ć w b łą d poprzez powodowanie u konsumentów wra ż enia, i ż zosta ł o wszcz ę te post ę powanie egzekucyjne i powodowa ć tym samym stan obawy o swoje dobra oraz wywiera ć presj ę psychiczn ą do dzia ł ania zgodnego z wol ą Spó ł ki. Cz ęść pism wysy ł anych do konsumentów by ł a tytu ł owana Post ę powanie egzekucyjne (karta nr 795) . W ocenie Prezesa Urz ę du, takie dzia ł anie Spó ł ki mo ż e wprowadza ć w b łą d poprzez powodowanie wra ż enia, i ż zosta ł o wszcz ę te post ę powanie egzekucyjne. Nale ż y wskaza ć , ż e czynno ś ci egzekucyjne, zgodnie z art. 759 § 1 k.p.c, wykonywane s ą przez komorników, z wyj ą tkiem czynno ś ci zastrze ż onych dla s ą dów. W zwi ą zku z powy ż szym, tytu ł owane pism Post ę powanie egzekucyjne , którego przecie ż istot ą jest przymusowe dochodzenie od d ł u ż nika zap ł aty, wprowadza ł o konsumentów w b łą d poprzez stwarzanie pozorów, ż e Spó ł ka dysponuje mo ż liwo ś ci ą przymusowego dochodzenia wierzytelno ś ci bez prawomocnego wyroku s ą du. Dodatkowo mog ł o powodowa ć u konsumentów stan obawy o swoje dobra oraz wywiera ć presj ę psychiczn ą do dzia ł ania zgodnego z wol ą Spó ł ki. Stosowanie przez Spó ł k ę opisywanej praktyki nale ż a ł o w zwi ą zku z powy ż szym oceni ć jako bezprawne. Tego typu dzia ł anie stanowi dodatkowo naruszenie § 96 pkt 5 Cz ęś ci V ZDP, który zabrania przesy ł ania lub u ż ywania dokumentów lub pism wskazuj ą cych na wykonywanie czynno ś ci przez s ą d, czy jakikolwiek urz ą d pa ń stwowy lub zawieraj ą ce informacje dla tych 19 instytucji w ł a ś ciwe lub przeznaczone. Ponadto w § 96 pkt 3 ZDP wyra ż ony jest zakaz u ż ywania jakichkolwiek ś rodków maj ą cych na celu zastraszenie d ł u ż nika. Powy ż sza praktyka Spó ł ki stanowi naruszenie obowi ą zku udzielania konsumentom rzetelnej i pe ł nej informacji (art. 24 ust 2 pkt 2 uokik) oraz narusza dobre obyczaje i s ł uszne interesy konsumentów a zatem art. 17 ustawy o swobodzie dzia ł alno ś ci gospodarczej. W ocenie Prezesa Urz ę du, ww. praktyka stanowi naruszenie dobrych obyczajów, co przesadzi ł o o bezprawnym charakterze dzia ł a ń Spó ł ki. Nie sposób bowiem zaprzeczy ć , i ż obowi ą zek udzielania konsumentom rzetelnej i pe ł nej informacji (cho ć skonkretyzowany literalnie m.in. w art. 24 ust. 2 pkt. 2 uokik) wyp ł ywa przede wszystkim z funkcjonuj ą cych w obrocie i nie pozbawionych znaczenia prawnego dobrych obyczajów i zasad wspó łż ycia spo ł ecznego. W niektórych sytuacjach – wobec braku szczegó ł owych przepisów prawa stanowionego – konieczne staje si ę odwo ł anie jedynie do tych zasad i „otwarcie” systemu prawa stanowionego. W zwi ą zku z powy ż szym naruszenie przez Spó ł k ę dobrych obyczajów sta ł o si ę przyczyn ą do stwierdzenia przes ł anki bezprawno ś ci post ę powania Spó ł ki w przedmiotowym zakresie. Spó ł ka uzna ł a zarzut Prezesa Urz ę du za zasadny i w pi ś mie z dnia 28 maja 2007 r. (karty nr 921-929) poinformowa ł a, ż e zaniecha ł a powy ż szej praktyki niezw ł ocznie po wszcz ę ciu w stosunku do niej post ę powania wyja ś niaj ą cego w stosunku do Spó ł ki. Fakt zaniechania stosowania przez Spó ł k ę opisywanej praktyki z dniem 1 lipca 2006 r. zosta ł potwierdzony kontrol ą przeprowadzon ą przez Inspekcj ę Handlow ą (karty nr 1197-1226). W zwi ą zku z powy ż szym, na podstawie art. 27 ust. 1 i 2 uokik, Prezes Urz ę du stwierdzi ł zaniechanie stosowania przez Spó ł k ę przedmiotowej praktyki z dniem 1 lipca 2006 r. Ad. IV. a) - umieszczanie w tre ś ci pism kierowanych do konsumentów informacji o wizycie Grupy Windykacji Terenowej, która b ę dzie przeprowadza ł a windykacj ę bezpo ś redni ą w mie j scu zamieszkania lub prac y d ł u ż nika, co mo ż e wzbudza ć u konsumentów poczucie l ę ku, zagro ż enia i obaw ę o utrat ę dobrego imienia w miejscu zamieszkania i zatrudnienia oraz zmierza ć do wywarcia u konsumentów presji psychicznej prowadz ą cej do podejmowania dzia ł ania zgodnego z wol ą Spó ł ki. Umieszczanie informacji o wizycie Grupy Windykacji Terenowej, która b ę dzie przeprowadza ł a windykacj ę bezpo ś redni ą w miejscu zamieszkania lub pracy d ł u ż nika w pismach kierowanych do konsumentów (karty nr 879, 1200) mog ł o, w ocenie Prezesa Urz ę du, powodowa ć u konsumentów poczucie zagro ż enia i obawy o utrat ę dobrego imienia w miejscu zamieszkania lub zatrudnienia. Mog ł o równie ż sugerowa ć , ż e wizyta windykatora terenowego, zwi ą zana b ę dzie z przymusowym dochodzeniem nale ż no ś ci przez windykatora. Mo ż liwo ść przymusowego dochodzenia wierzytelno ś ci jest natomiast nieroz łą cznie zwi ą zana z prowadzonym przez uprawniony organ post ę powaniem egzekucyjnym. Powy ż sze dzia ł anie stanowi ponadto naruszenie zakazu wyra ż onego w § 96 pkt 3 Zasad Dobrych Praktyk poprzez u ż ywanie ś rodków maj ą cych na celu zastraszenie d ł u ż nika. Ponadto mo ż na je uzna ć za naruszenie zakazu wymienionego w § 96 pkt 5 Zasad Dobrych Praktyk tj. u ż ywanie ś rodków wskazuj ą cych na wykonywanie czynno ś ci przez s ą d czy inn ą w ł a ś ciwa instytucj ę . 20 Powy ż sza praktyka Spó ł ki narusza dobre obyczaje i s ł uszne interesy konsumentów, a zatem przepis art. 17 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie dzia ł alno ś ci gospodarczej, co przesadzi ł o o bezprawnym charakterze dzia ł a ń Spó ł ki. Przewidziany m.in. w przepisie art. 17 ww. ustawy obowi ą zek nakazuje prowadzenie dzia ł alno ś ci gospodarczej z poszanowaniem dobrych obyczajów i s ł usznych interesów konsumentów. W niektórych sytuacjach – wobec braku szczegó ł owych przepisów prawa stanowionego – konieczne staje si ę odwo ł anie jedynie do tych zasad i „otwarcie” systemu prawa stanowionego. W zwi ą zku z powy ż szym naruszenie przez Spó ł k ę dobrych obyczajów sta ł o si ę przyczyn ą do stwierdzenia przes ł anki bezprawno ś ci post ę powania Spó ł ki w przedmiotowym zakresie. Spó ł ka w pi ś mie z 28 maja 2007 r. (karty nr 921-929) przyzna ł a, ż e umieszczanie w pismach kierowanych do konsumentów informacji b ę d ą cych tre ś ci ą zarzutu, mog ł o budzi ć uzasadnione zastrze ż enia. Na t ą okoliczno ść , po wszcz ę ciu post ę powania wyja ś niaj ą cego, dokonano weryfikacji pism zawieraj ą ce ww. tre ś ci. W nomenklaturze stanowisk zast ą piono „windykatora terenowego”, „ negocjatorem terenowym”. Spó ł ka poinformowa ł a równie ż , ż e zmieni ł a za ł o ż enia windykacji terenowej. G ł ównym jej celem jest obecnie nawi ą zanie kontaktu z d ł u ż nikiem w miejscu jego zamieszkania, zmierzaj ą cego do podj ę cia wspó ł pracy w przedmiocie dobrowolnej sp ł aty nale ż no ś ci. W pi ś mie z dnia 6 lipca 2007 r. (karty nr 944- 946) Spó ł ka wyja ś ni ł a, ż e negocjatorzy terenowi udaj ą si ę w miejsce pracy konsumenta- d ł u ż nika g ł ównie z powodu braku kontaktu z nim w miejscu jego zamieszkania. Celem wizyty negocjatora terenowego w miejscu pracy d ł u ż nika jest potwierdzenie, ż e d ł u ż nik- konsument nadal pracuje w miejscu, które zosta ł o wskazane w dokumentach b ę d ą cych podstaw ą zobowi ą zania, i ż e mo ż e wskaza ć aktualny adres do dor ę cze ń . Spó ł ka zaprzeczy ł a, jakoby w miejscu pracy konsumenta by ł a prowadzona windykacja przez negocjatorów terenowych. Kontrola przeprowadzona przez Inspekcj ę Handlow ą (karty nr 1197-1226) wykaza ł a zaniechanie stosowania przez Spó ł k ę przedmiotowej praktyki z dniem 1 sierpnia 2007 r. W zwi ą zku z powy ż szym, na podstawie art. 27 ust. 1 i 2 uokik, Prezes Urz ę du stwierdzi ł zaniechanie stosowania przez Spó ł k ę przedmiotowej praktyki z dniem 1 sierpnia 2007 r. Ad. IV. b) - umieszczanie w pismach kierowanych do konsumentów informacji, i ż brak sp ł aty przez konsumenta zad ł u ż enia nosi znamiona przest ę pstwa wy ł udzenia, okre ś lonego w art. 286 § 1 kodeksu karnego oraz umieszczaniu w tre ś ci pism kierowanych do konsumentów informacji o mo ż liwo ś ci z ł o ż enia do organów ś cigania zawiadomienia o pope ł nieniu przest ę pstwa, co mog ł o wzbudza ć u konsumentów poczucie l ę ku o dobra osobiste oraz stanowi ć bezprawn ą gro ź b ę maj ą c ą na celu wymuszenie okre ś lonego rozporz ą dzenia swoim maj ą tkiem. Zamieszczanie w pismach kierowanych do konsumentów informacji, i ż brak dokonania zap ł aty nosi znamiona przest ę pstwa wy ł udzenia opisanego w art. 286 § 1 Kodeksu karnego (kart nr 827, 834, 856, 883), by ł o – w ocenie Prezesa Urz ę du – bezprawne. Jest rzecz ą oczywist ą , ż e Spó ł ka nie posiada uprawnie ń by dokonywa ć klasyfikacji prawnej czynów i stwierdza ć , ż e czyjekolwiek zachowanie wype ł nia znamiona przest ę pstw opisanych w kodeksie karnym. Takie zachowanie stanowi ł oby wchodzenie w uprawnienia powo ł anych do tego organów ochrony prawnej. Ponadto przest ę pstwo opisane w art. 286 § 1 k.k. jest przest ę pstwem trudnym do udowodnienia z racji tego, i ż koniecznym jest wykazanie zamiaru 21 bezpo ś redniego kierunkowego sprawcy, zarówno co do celu dzia ł ania jak i u ż ywanych ś rodków. Zamieszczanie w pismach kierowanych do konsumentów informacji, ż e brak zap ł aty mo ż e spowodowa ć z ł o ż enie zawiadomienia o pope ł nieniu przest ę pstwa (karty nr 795, 948, 949, 818, 831, 834, 883) – w ocenie Prezesa Urz ę du – by ł o równie ż bezprawne. Prezes Urz ę du, mimo i ż zgadza si ę ze stanowiskiem Spó ł ki, ż e nie mo ż na wykluczy ć jednostkowych sytuacji gdzie podejrzenie pope ł nienia przest ę pstwa jest uzasadnione, jednak ż e niedopuszczalnym jest generowanie masowo pism do konsumentów, w których zawarta jest informacja o mo ż liwo ś ci zawiadomienia organów ś cigania. Opisywana praktyka Spó ł ki mog ł a wzbudza ć u konsumentów poczucie l ę ku o dobra osobiste oraz stanowi ć bezprawn ą gro ź b ę maj ą c ą na celu wymuszenie rozporz ą dzenia swoim mieniem zgodnie z wol ą Spó ł ki. Podobnie takie dzia ł ania oceni ł S ą d Ochrony Konkurencji i Konsumentów w wyroku z dnia 20 lutego 2007 r. w sprawie o sygn. akt XVII Ama 95/05, w którym zwa ż y ł , ż e nawet hipotetyczne powo ł ywanie si ę na mo ż liwo ść z ł o ż enia do Prokuratury zawiadomienia o pope ł nieniu przest ę pstwa opisanego w art. 286 k.k. powoduje zastraszanie d ł u ż ników. Powy ż sza praktyka ra żą co narusza dobre obyczaje, poprzez za ł o ż enie, ż e na pewnym etapie post ę powania windykacyjnego wszystkich konsumentów traktuje si ę jako potencjalnych przest ę pców a brak zap ł aty, który mo ż e wynika ć np. z bezzasadno ś ci roszczenia lub jego przedawnienia, stanowi przes ł ank ę dostatecznie uzasadniaj ą ca z ł o ż enie do organów ś cigania zawiadomienia o pope ł nieniu przest ę pstwa. Wy ż ej opisane dzia ł anie Spó ł ki mog ł o stanowi ć ś rodek maj ą cy na celu zastraszenie d ł u ż nika, a wi ę c jest naruszeniem zakazu wyra ż onego w § 96 pkt 3 ZDP. Dodatkowo w § 96 pkt 9 ZDP zawarty jest zakaz wyra ż ania w kontakcie z d ł u ż nikiem lub osobami trzecimi sugestii, ż e d ł u ż nik jest przest ę pc ą . Powy ż sza praktyka Spó ł ki narusza dobre obyczaje i s ł uszne interesy konsumentów, a zatem art. 17 ustawy o swobodzie dzia ł alno ś ci gospodarczej, co przesadzi ł o o bezprawnym charakterze dzia ł a ń Spó ł ki. Przewidziany m.in. w art. 17 ww. ustawy obowi ą zek nakazuje prowadzenie dzia ł alno ś ci gospodarczej z poszanowaniem dobrych obyczajów i s ł usznych interesów konsumentów. W niektórych sytuacjach – wobec braku szczegó ł owych przepisów prawa stanowionego – konieczne staje si ę odwo ł anie jedynie do tych zasad i „otwarcie” systemu prawa stanowionego. W zwi ą zku z powy ż szym naruszenie przez Spó ł k ę dobrych obyczajów sta ł o si ę przyczyn ą do stwierdzenia przes ł anki bezprawno ś ci post ę powania Spó ł ki w przedmiotowym zakresie. Spó ł ka w pi ś mie z 28 maja 2007 r. (karty nr 921-929) uzna ł a zasadno ść zarzutu Prezesa Urz ę du i poinformowa ł a o zaprzestaniu powy ż ej opisanych dzia ł a ń , niezw ł ocznie po wszcz ę ciu post ę powania wyja ś niaj ą cego. Kontrola przeprowadzona przez Inspekcj ę Handlow ą (karty nr 1197-1226) potwierdzi ł a zaniechanie stosowania przez Spó ł k ę opisywanej praktyki z dniem 1 lipca 2006 r. W zwi ą zku z powy ż szym, na podstawie art. 27 ust. 1 i 2 uokik, Prezes Urz ę du stwierdzi ł zaniechanie stosowania przez Spó ł k ę przedmiotowej praktyki z dniem 1 lipca 2006 r. Ad. IV c) - umieszczanie w tre ś ci pism kierowanych do konsumentów informacji o wizycie windykatora terenowego, który w sposób szybki i bezwarunkowy wyegzekwuje 22 d ł ug, co mog ł o wywiera ć presj ę psychiczn ą u konsumentów oraz stwarza ć poczucie zagro ż enia o swoje dobra. Umieszczanie w pismach do konsumentów ww. informacji (karta nr 945) mog ł o sugerowa ć , ż e Spó ł ka dysponuje mo ż liwo ś ci ą przymusowego dochodzenia wierzytelno ś ci bez prawomocnego wyroku s ą du. Takie dzia ł anie nale ż a ł o zakwalifikowa ć jako bezprawne. Jak ju ż wspomniano powy ż ej czynno ś ci egzekucyjne, zgodnie z art. 759 § 1 k.p.c, wykonywane s ą przez komorników, z wyj ą tkiem czynno ś ci zastrze ż onych dla s ą dów. Zgodnie z art. 776 k.p.c przymusowa egzekucja wierzytelno ś ci mo ż liwa jest jedynie na podstawie tytu ł u wykonawczego, którym jest tytu ł egzekucyjny zaopatrzony w klauzul ę wykonalno ś ci. Stosowana przez Spó ł k ę praktyka mog ł a sugerowa ć , i ż Spó ł ka dysponuje mo ż liwo ś ci ą u ż ywania ś rodków przymusu w celu dochodzenia wierzytelno ś ci, co nie znajduje uzasadnienia prawnego Powy ż sze dzia ł anie, stanowi dodatkowo naruszenie zakazu wyra ż onego w § 96 pkt 3 ZDP poprzez u ż ywanie ś rodków maj ą cych na celu zastraszenie d ł u ż nika. Ponadto mo ż na je poczyta ć jako u ż ywanie ś rodków wskazuj ą cych na wykonywanie czynno ś ci przez s ą d czy inn ą w ł a ś ciw ą instytucj ę - a wi ę c naruszenie zakazu wskazanego w § 96 pkt 5 ZDP. Powy ż sza praktyka Spó ł ki narusza dobre obyczaje i s ł uszne interesy konsumentów a zatem art. 17 ustawy o swobodzie dzia ł alno ś ci gospodarczej, co przesadzi ł o o bezprawnym charakterze dzia ł a ń Spó ł ki. Przewidziany m.in. w art. 17 ww. ustawy obowi ą zek nakazuje prowadzenie dzia ł alno ś ci gospodarczej z poszanowaniem dobrych obyczajów i s ł usznych interesów konsumentów. W niektórych sytuacjach – wobec braku szczegó ł owych przepisów prawa stanowionego – konieczne staje si ę odwo ł anie jedynie do tych zasad i „otwarcie” systemu prawa stanowionego. W zwi ą zku z powy ż szym naruszenie przez Spó ł k ę dobrych obyczajów sta ł o si ę przyczyn ą do stwierdzenia przes ł anki bezprawno ś ci post ę powania Spó ł ki w przedmiotowym zakresie. Spó ł ka w pismach z 28 maja 2007 r. (karty nr 921-929) oraz z 6 lipca 2007 r. (karty nr 944-946) podzieli ł a s ł uszno ść zarzutu Prezesa Urz ę du i poinformowa ł a o zaprzestaniu stosowania powy ż ej opisanej praktyki niezw ł ocznie po wszcz ę ciu post ę powania wyja ś niaj ą cego w stosunku do Spó ł ki. Kontrola przeprowadzona przez Inspekcj ę Handlow ą (karty nr 1197-1226) potwierdzi ł a zaniechanie stosowania przez Spó ł k ę opisywanej praktyki z dniem 1 lipca 2006 r. W zwi ą zku z powy ż szym, na podstawie art. 27 ust. 1 i 2 uokik, Prezes Urz ę du stwierdzi ł zaniechanie stosowania przez Spó ł k ę przedmiotowej praktyki z dniem 1 lipca 2006 r. Ad. B poj ę cie „konsument” Zgodnie z art. 22¹ k.c. za konsumenta uwa ż a si ę osob ę fizyczn ą dokonuj ą c ą czynno ś ci prawnej niezwi ą zanej bezpo ś rednio z jej dzia ł alno ś ci ą gospodarcz ą lub zawodow ą . Oznacza to, i ż status konsumenta osoba fizyczna uzyskuje z chwil ą dokonania czynno ś ci prawnej i zachowuje go dopóki ta czynno ść prawna wywo ł uje skutki, a wi ę c równie ż w stanie faktycznym b ę d ą cej przedmiotem niniejszej decyzji na etapie windykacji d ł ugu. Status konsumenta nie jest jednak statusem „na sta ł e” przypisanym ka ż dej osobie fizycznej, lecz 23 zale ż y od okoliczno ś ci prawnych i faktycznych zwi ą zanych z dokonaniem czynno ś ci prawnej, która jest niezwi ą zana z jej dzia ł alno ś ci ą gospodarcz ą lub zawodow ą . Ponadto, czynno ść ta musi zosta ć dokonana z kontrahentem - przedsi ę biorc ą , który jest profesjonalnym uczestnikiem obrotu prawnego. Nale ż y zaznaczy ć , i ż Spó ł ka dochodzi roszcze ń , które maj ą swe ź ród ł o w kontrakcie cywilnoprawnym, jaki jej mocodawca b ą d ź cedent zawar ł z konsumentem. W zwi ą zku z tym, maj ą c do czynienia z d ł ugiem powsta ł ym na podstawie „kontraktu konsumenckiego”, nie mo ż na mówi ć o utracie statusu konsumenta. Status stron umowy nie zmienia si ę na etapie jej wykonywania czy te ż egzekwowania nale ż no ś ci. Spó ł ka nie zawiera z d ł u ż nikiem odr ę bnej umowy, lecz egzekucja d ł ugu odbywa si ę na podstawie wcze ś niej zawartego kontraktu cywilnoprawnego. Ustawodawca nie wskazuj ą c ustania bytu konsumenta, potwierdza jednocze ś nie, ż e taka sytuacja nie ma w tym przypadku miejsca. Roszczenia na podstawie czynno ś ci prawnej niezwi ą zanej bezpo ś rednio z dzia ł alno ś ci ą gospodarcz ą lub zawodow ą osoby fizycznej, która jej dokona ł a, maj ą charakter konsumencki. Nie nale ż y ponadto zapomina ć , ż e – niezale ż nie od tego czy mamy do czynienia z cesj ą wierzytelno ś ci czy te ż umow ą zlecenia – z jednej strony wyst ę puje przedsi ę biorca, który w sposób zawodowy zajmuje si ę windykacj ą d ł ugów, natomiast z drugiej strony nieprofesjonalista – konsument. Sytuacja ta nie ulega wi ę c zmianie i s ł absza strona stosunku prawnego powinna by ć chroniona przez prawo. Ochrona s ł abszego uczestnika rynku w jego relacjach z profesjonalistami to kryterium celowo ś ciowe definicji konsumenta, którego – przy stosowaniu wyk ł adni literalnej – nie mo ż na pomija ć przy interpretacji poj ę cia konsumenta. Potwierdzaj ą to opinie komentatorów do art. 22 1 kc: wyró ż nienie poj ę cia konsumenta jest zwi ą zane z jego pozycj ą w relacji do drugiego podmiotu, z którym wchodzi w stosunek prawny. Uzasadnieniem dla stworzenia swoistej kategorii podmiotu jest funkcja ochronna regulacji dla niego ustanawianej, dla której rozstrzygaj ą ce jest ź ród ł o zagro ż enia okre ś lonych praw i interesów (tak M. Pecyna – Komentarz do niektórych przepisów kodeksu cywilnego, zmienionych ustaw ą z dnia 14 lutego 2003 r. o zmianie ustawy – Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw, cyt. za LEX/El 2003). poj ę cie „zbiorowego interesu konsumentów” Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów nie podaje definicji „zbiorowego interesu konsumentów”, wskazuj ą c jednak w przepisie art. 24 ust. 3, ż e nie jest nim suma indywidualnych interesów konsumentów. Naruszenie zbiorowego interesu konsumentów oznacza zatem nara ż enie na uszczerbek interesów znacznej grupy lub wszystkich konsumentów, poprzez stosowan ą przez przedsi ę biorc ę praktyk ę , obejmuj ą c ą tak dzia ł ania, jak i zaniechania. Ponadto, godzenie w zbiorowe interesy konsumentów mo ż e polega ć zarówno na ich naruszeniu, jak i zagro ż eniu im. O tym, czy naruszony zosta ł interes zbiorowy, nie zawsze przes ą dza kryterium ilo ś ciowe, poniewa ż niekiedy jeden ujawniony przypadek naruszenia prawa konsumenta mo ż e by ć przejawem stosowanej praktyki naruszaj ą cej interes zbiorowy. W jednym z orzecze ń S ą d Najwy ż szy stwierdzi ł , i ż nie jest zasadne uznawanie, ż e post ę powanie z tytu ł u naruszenia ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów mo ż na wszcz ąć tylko wtedy, gdy zagro ż one s ą interesy wielu odbiorców, a nie jest to mo ż liwe w sytuacji, gdy pokrzywdzonym jest tylko jeden konsument. Wydawane orzeczenie ma bowiem wymiar znacznie szerszy, pe ł ni tak ż e funkcj ę prewencyjn ą , s ł u ż y bowiem ochronie tak ż e nieograniczonej liczbie potencjalnych konsumentów (wyrok SN z dnia 12 wrze ś nia 2003 r., I CKN 504/01). 24 Do stwierdzenia naruszenia zbiorowych interesów konsumentów istotne jest ustalenie, i ż konkretne dzia ł anie przedsi ę biorcy nie ma ś ci ś le okre ś lonego adresata, lecz jest kierowane do nieoznaczonego z góry kr ę gu podmiotów. Jak podnosi si ę w doktrynie, w poj ę ciu praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów mie ś ci si ę tak ż e dzia ł anie przedsi ę biorcy skierowane wprawdzie do oznaczonych (zindywidualizowanych), ale za to dostatecznie licznych konsumentów, o ile przy tym konsumentów tych łą czy jaka ś wspólna cecha rodzajowa. Wówczas bowiem poszkodowana zostaje pewna grupa konsumentów, nie b ę d ą ca jedynie – z punktu widzenia przedsi ę biorcy stosuj ą cego dana praktyk ę – zbiorowo ś ci ą przypadkowych jednostek, lecz stanowi ą c ą okre ś lon ą i odr ę bn ą kategori ę konsumentów, reprezentuj ą c ą w znacznym stopniu wspólne interesy (M. Szyd ł o, Publicznoprawna ochrona zbiorowych interesów konsumentów, Monitor Prawniczy 2004/17/791). Nale ż y zatem przyj ąć , ż e zbiorowy interes konsumentów nie musi odnosi ć si ę do nieograniczonej liczby konsumentów, których nie da si ę zindywidualizowa ć , gdy ż brak indywidualizacji nie sprzeciwia si ę mo ż liwo ś ci wyodr ę bnienia kategorii b ą d ź zbioru konsumentów o pewnych cechach. W niniejszej sprawie bez w ą tpienia mamy do czynienia z naruszeniem praw potencjalnie nieograniczonej liczby konsumentów. Prezes Urz ę du podejmuj ą c rozstrzygni ę cia zawarte w niniejszej decyzji nie opiera ł si ę zatem na indywidualnych przypadkach przedstawianych przez konsumentów, a wzi ął pod uwag ę dzia ł ania Spó ł ki odnosz ą ce si ę do naruszenia zbiorowych interesów konsumentów, a wi ę c pewnej, potencjalnie nieograniczonej liczby konsumentów, bior ą c za podstaw ę ustale ń i rozwa ż a ń w g ł ównej mierze materia ł dowodowy dostarczony przez Spó ł k ę , zawieraj ą cy m.in. wzory pism i procedury prowadzenia czynno ś ci windykacyjnych. Nale ż y zauwa ż y ć , ż e tre ść pism kierowanych przez Spó ł k ę do konsumentów jest standardowa. Potencjalny klient banku, abonent operatora telekomunikacyjnego, itp. mo ż e zosta ć adresatem zakwestionowanych w przedmiotowej decyzji czynno ś ci windykacyjnych i pism Spó ł ki. Dzia ł ania Spó ł ki s ą podejmowane w stosunku do potencjalnie nieoznaczonego z góry i bardzo licznego kr ę gu podmiotów. Praktyka Spó ł ki wskazana w pkt II lit. a sentencji niniejszej decyzji narusza interes ekonomiczny konsumentów. Powoduje, i ż konsumenci nie posiadaj ą wiedzy na temat windykowanego d ł ugu, a co za tym idzie nie maj ą mo ż liwo ś ci zg ł oszenia ewentualnych zastrze ż e ń (np. zarzutu przedawnienia). Aby uzyska ć istotne informacje konsumenci musz ą ponie ść koszty rozmów telefonicznych, które nie gwarantuj ą wyja ś nienia sprawy. Ponadto, Spó ł ka wykorzystuj ą c swoj ą przewag ę , jako profesjonalisty na rynku oraz niewiedz ę konsumentów, powi ę ksza sum ę zad ł u ż enia o koszty prowadzonych czynno ś ci windykacyjnych (pkt II lit. b sentencji niniejszej decyzji) oraz traktuje przedawnione zobowi ą zanie jako ś wiadczenie, które mo ż na przymusowo dochodzi ć (pkt I lit. c sentencji niniejszej decyzji). Konsumenci mog ą zatem, pod presj ą Spó ł ki i w obawie przed procesem s ą dowym, zap ł aci ć za prowadzone przez Spó ł k ę czynno ś ci windykacyjne b ą d ź spe ł ni ć ś wiadczenie, którego ze wzgl ę du na up ł yw terminu przedawnienia nie byli zobowi ą zani ś wiadczy ć pod rygorem zastosowania przymusu pa ń stwowego. Naruszenie interesów konsumentów mo ż e mie ć tak ż e wymiar nie tylko ekonomiczny. Wed ł ug E. Łę towskiej, nale ż y tu te ż uwzgl ę dnia ć niewygod ę organizacyjn ą , mitr ę g ę , strat ę czasu, nierzetelno ść traktowania, wprowadzenie w b łą d, a tak ż e naruszenie prywatno ś ci (Prawo Umów Konsumenckich, wydanie 2, C.H. Beck 2002 r., str. 341). Przerzucenie na konsumentów obowi ą zku wyja ś nienia sprawy mo ż e by ć dla nich uci ąż liwe, nara ż a ich na niewygod ę i strat ę czasu (pkt II lit. a sentencji niniejszej decyzji). 25 Praktyki wskazane w pkt I lit. a-d, pkt II lit. a-b, pkt III lit. a-b sentencji niniejszej decyzji stanowi ą celowe dezinformowanie konsumentów - naruszenie prawa do rzetelnej i pe ł nej informacji. Praktyka wskazane w pkt IV lit. a - c sentencji niniejszej decyzji stanowi ponadto uci ąż liwe nagabywanie, niepokojenie, zaskakiwanie. Tym samym, Spó ł ka zmusza konsumentów do zap ł aty nale ż no ś ci w warunkach presji, podczas gdy dzia ł aj ą c w warunkach swobodnego powzi ę cia decyzji, post ą piliby racjonalnie, np. zakwestionowaliby zasadno ść lub wysoko ść roszczenia, z ł o ż yli reklamacj ę . Taka sytuacja powoduje nie tylko naruszenie interesów ekonomicznych, ale mo ż e równie ż narusza ć dobra osobiste konsumentów. Godzi bowiem w ich godno ść i prywatno ść . Nale ż y podkre ś li ć , i ż kwestionowane w niniejszej decyzji praktyki nie wyst ę puj ą pojedynczo, ale s ą ze sob ą ś ci ś le powi ą zane, co pot ę guje dotkliwo ść ww. narusze ń dla konsumentów. Zgodnie z art. 26 ust. 1 uokik, Prezes Urz ę du wydaje decyzj ę o uznaniu praktyki za naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów i nakazaniu zaniechania jej stosowania, je ż eli stwierdzi naruszenie zakazu stosowania praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów okre ś lonego w przepisie art. 24 uokik. Maj ą c na uwadze powy ż sze, orzeka si ę jak w pkt I i II sentencji niniejszej decyzji. Spó ł ka w swoim stanowisku wyra ż onym w pismach z dnia 28 maja 2007 r., 6 lipca 2007 r. oraz 31 pa ź dziernika 2007 r. poinformowa ł a, ż e zaprzesta ł a stosowania cz ęś ci praktyk obj ę tych zarzutami Prezesa Urz ę du. W oparciu o wyniki kontroli przeprowadzonej przez Inspekcj ę Handlow ą (karty nr 1197-1226) jako dat ę zaniechania praktyk wymienionych w punkcie III sentencji niniejszej decyzji stwierdzono: w odniesieniu do praktyki opisanej w lit. a - dzie ń 1 czerwca 2007 r., w odniesieniu do praktyki opisanej w lit. b – dzie ń 1 lipca 2006 r. W stosunku do praktyk wymienionych w punkcie IV sentencji niniejszej decyzji jako dat ę zaniechania ich stosowania – uwzgl ę dniaj ą c wyniki kontroli przeprowadzonej przez Inspekcj ę Handlow ą – stwierdzono; w odniesieniu do praktyki opisanej w lit. a - dzie ń 1 sierpnia 2007 r., w odniesieniu do praktyk opisanych w lit. b oraz c – dzie ń 1 lipca 2006 r. Zgodnie z art. 27 ust. 1 i 2 uokik, Prezes Urz ę du, w przypadku, gdy przedsi ę biorca zaprzesta ł stosowania praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy, wydaje decyzj ę o uznaniu praktyki za naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów i stwierdzaj ą c ą zaniechanie jej stosowania. Maj ą c na uwadze powy ż sze, orzeka si ę jak w pkt III i IV sentencji niniejszej decyzji. Kara pieni ęż na Stosowne do art. 106 ust. 1 pkt 4 uokik, Prezes Urz ę du mo ż e na ł o ż y ć na przedsi ę biorc ę , w drodze decyzji, kar ę pieni ęż n ą w wysoko ś ci nie wi ę kszej ni ż 10% przychodu osi ą gni ę tego w roku rozliczeniowym poprzedzaj ą cym rok na ł o ż enia kary, je ż eli przedsi ę biorca ten, cho ć by nieumy ś lnie, dopu ś ci ł si ę stosowania praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów w rozumieniu art. 24 uokik. Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów wprowadzi ł a zasad ę fakultatywno ś ci kar nak ł adanych przez Prezesa Urz ę du na przedsi ę biorców, którzy dopu ś cili si ę stosowania praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów. W przypadku stwierdzenia naruszenia przez przedsi ę biorc ę zakazu stosowania praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy 26 konsumentów, o którym mowa w art. 24 uokik, Prezes Urz ę du mo ż e na ł o ż y ć na przedsi ę biorc ę kar ę pieni ęż n ą . Za udowodnione nale ż y uzna ć , i ż dosz ł o do naruszenia przez Spó ł k ę okre ś lonego w art. 24 uokik zakazu w sposób okre ś lony w sentencji niniejszej decyzji. Charakter i uci ąż liwo ść dla konsumentów stosowanych przez Spó ł k ę praktyk uzasadniaj ą na ł o ż enie kary pieni ęż nej. Nak ł adaj ą c kar ę pieni ęż n ą okre ś lon ą w art. 106 ust. 1 pkt 4 uokik, Prezes Urz ę du wzi ął pod uwag ę konieczno ść spe ł nienia przes ł anek podmiotowych, tj. stwierdzenia, ż e okre ś lone w ww. przepisie naruszenie dokonane by ł o co najmniej nieumy ś lnie. Konieczno ść brania pod uwag ę przes ł anki winy w przypadku stosowania kar pieni ęż nych okre ś lonych w art. 106 ust. 1 pkt 4 uokik wynika bezpo ś rednio nie tylko z tre ś ci tego przepisu, ale równie ż pozostaje w zgodzie z orzecznictwem Trybuna ł u Konstytucyjnego. Zgodnie z art. 83 Konstytucji RP, ka ż dy ma obowi ą zek przestrzegania prawa Rzeczypospolitej Polskiej. Obowi ą zek znajomo ś ci i przestrzegania norm prawa ci ąż y tym bardziej na profesjonalnych uczestnikach obrotu rynkowego, takich jak ULTIMO. Podmioty profesjonalnie dzia ł aj ą ce na rynku powinny mie ć mo ż liwo ść przewidzenia, ż e podejmowane przez nie dzia ł ania b ę d ą uznane przez Prezesa Urz ę du za praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów i nie mog ą skutecznie dowodzi ć braku ś wiadomo ś ci naruszenia zakazu stosowania praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów. W ś wietle powy ż szego uzasadnione jest stwierdzenie, ż e dzia ł ania Spó ł ki mia ł y co najmniej charakter nieumy ś lny. Art. 106 ust. 1 pkt 4 uokik przewiduje mo ż liwo ść na ł o ż enia na przedsi ę biorc ę kary pieni ęż nej w wysoko ś ci nie wi ę kszej ni ż 10% przychodu, osi ą gni ę tego w roku rozliczeniowym poprzedzaj ą cym rok na ł o ż enia kary. Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów nie przes ą dza bezwzgl ę dnie wysoko ś ci kary nak ł adanej przez Prezesa Urz ę du, który decyduje o tym w ka ż dym konkretnym przypadku, kieruj ą c si ę za ł o ż eniem, ż e sankcja musi spe ł nia ć zarówno funkcj ę represyjn ą , jak i prewencyjn ą (dyscyplinuj ą c ą ). Przy ustalaniu wysoko ś ci kar pieni ęż nych, o których mowa w art. 106-108 uokik, Prezes Urz ę du powinien wzi ąć pod uwag ę w szczególno ś ci okres, stopie ń oraz okoliczno ś ci naruszenia ustawy, a tak ż e uprzednie naruszenie przepisów ustawy (art. 111 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów). Bior ą c pod uwag ę stopie ń naruszenia zbiorowego interesu konsumentów w niniejszej sprawie, Prezes Urz ę du postanowi ł na ł o ż y ć na Spó ł k ę kar ę pieni ęż n ą . W pkt I i II sentencji niniejszej decyzji uznano okre ś lone dzia ł ania Spó ł ki za praktyki naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów i nakazano zaniechanie ich stosowania. W pkt III i IV sentencji niniejszej decyzji uznano okre ś lone dzia ł ania Spó ł ki za praktyki naruszaj ą ce zbiorowe interesy konsumentów i stwierdzono zaniechanie ich stosowania Praktyki te polegaj ą lub polega ł y na umieszczaniu w pismach kierowanych do konsumentów informacji, których tre ść stanowi ł a naruszenie obowi ą zku udzielania konsumentom rzetelnej, i pe ł nej informacji, ponadto mog ł y wywo ł ywa ć u konsumentów poczucie obawy i l ę ku o swoje dobra. Fakt, ż e wy ż ej opisane praktyki stosuje lub stosowa ł przedsi ę biorca prowadz ą cy od wielu lat dzia ł alno ść w omawianym sektorze i którego zasi ę g dzia ł alno ś ci jest ogólnokrajowy, wskazuje na ustalony i d ł ugotrwa ł y charakter ocenianych zachowa ń . Przywo ł ane okoliczno ś ci uzasadniaj ą na ł o ż enie na przedsi ę biorc ę kary pieni ęż nej. Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów odnosi wysoko ść kary pieni ęż nej do procentowej wielko ś ci przychodu przedsi ę biorcy, przy czym pod poj ę ciem przychodu nale ż y 27 rozumie ć przychód uzyskany przez przedsi ę biorc ę w roku podatkowym poprzedzaj ą cym dzie ń wszcz ę cia post ę powania na podstawie uokik, w rozumieniu obowi ą zuj ą cych przedsi ę biorc ę przepisów o podatku dochodowym (art. 4 pkt 15 uokik). Przychód osi ą gni ę ty przez Spó ł k ę w 2006 r. w kwocie 23 943 320,00 z ł otych ustalono na podstawie z ł o ż onego przez ni ą sprawozdania finansowego za rok zako ń czony dnia 31 grudnia 2006 r. wraz opini ą bieg ł ego rewidenta (karty nr 1123-1162). Przy miarkowaniu kary wzi ę to pod uwag ę okoliczno ść , ż e przedsi ę biorca dopu ś ci ł si ę naruszenia przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów po raz pierwszy. Na wymiar kary wp ł yn ęł a te ż okoliczno ść , ż e w zakresie opisanym w pkt III i IV sentencji niniejszej decyzji, podj ął on dzia ł ania maj ą ce na celu wycofanie lub zmian ę pism zawieraj ą cych kwestionowane tre ś ci, co nale ż y poczyta ć za okoliczno ść ł agodz ą c ą . Kara nak ł adana przez Prezesa Urz ę du na przedsi ę biorc ę , który dopu ś ci ł si ę stosowania praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów s ł u ż y podkre ś leniu naganno ś ci ocenianego zachowania. Spó ł ka, jako podmiot o wieloletnim do ś wiadczeniu w prowadzeniu okre ś lonej dzia ł alno ś ci gospodarczej, powinna wiedzie ć , ż e stosowane praktyki mog ą godzi ć w interesy s ł abszych uczestników rynku, jakimi s ą konsumenci. Decyduj ą c o na ł o ż eniu kary i jej wysoko ś ci wzi ę to pod uwag ę wszystkie ww. okoliczno ś ci, jak i mo ż liwo ś ci finansowe przedsi ę biorcy. Orzeczona kara powinna stanowi ć dolegliwo ść dla uczestnika niniejszego post ę powania, tak aby jej na ł o ż enie skutkowa ł o w przysz ł o ś ci zapobie ż eniem zaistnienia podobnych sytuacji. Z drugiej strony nale ż y te ż podkre ś li ć wymiar edukacyjny i wychowawczy zastosowanego ś rodka oraz wyrazi ć nadziej ę , ż e odniesie on spodziewany skutek na przysz ł o ść . Poza wymiarem indywidualnym kary, nale ż y zwróci ć uwag ę na jej wymiar ogólny, funkcj ę odstraszaj ą c ą i wychowawcz ą w stosunku do innych uczestników rynku. W ś wietle powy ż szych okoliczno ś ci wysoko ść kary ustalono na poziomie 500 000,00 z ł otych (s ł ownie: pi ęć set tysi ę cy z ł otych 00/100 groszy) . Oznacza to, ż e na ł o ż ona na Spó ł k ę kara pieni ęż na mie ś ci si ę w granicach wyznaczonych przez art. 106 ust. 1 pkt 4 uokik i jednocze ś nie stanowi 2,09% przychodu osi ą gni ę tego przez Spó ł k ę w 2006 r. . W ocenie Prezesa Urz ę du kara wymierzona w tej wysoko ś ci jest adekwatna do stopnia naruszenia przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Prezes Urz ę du, kieruj ą c si ę potrzeb ą zdecydowanego przeciwdzia ł ania stosowaniu praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów uzna ł , ż e orzeczona kara powinna stanowi ć dolegliwo ść dla uczestnika niniejszego post ę powania. W tym przypadku kara powinna spe ł ni ć jednak przede wszystkim funkcj ę prewencyjn ą i wychowawcz ą , tak aby zapobiec w przysz ł o ś ci naruszeniom przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, przyczyniaj ą c si ę do zapewnienia trwa ł ego zaniechania naruszania przez Spó ł k ę w przysz ł o ś ci regu ł odnosz ą cych si ę do ochrony praw konsumentów. Wobec powy ż szego, orzeczono jak w pkt V sentencji niniejszej decyzji. Zgodnie z art. 112 ust. 3 uokik, kar ę pieni ęż n ą nale ż y ui ś ci ć w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia si ę niniejszej decyzji na konto Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów: NBP o/o Warszawa Nr 51101010100078782231000000. W post ę powaniu w sprawie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów Prezes Urz ę du zakwestionowa ł dzia ł ania Spó ł ki polegaj ą ce na kierowaniu do konsumentów pism zatytu ł owanych Zobowi ą zanie do sp ł aty , przez podpisanie którego konsumenci zobowi ą zywali si ę do sp ł aty zad ł u ż enia przeterminowanego, co mog ł o stanowi ć praktyk ę 28 naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów, w rozumieniu przepisu art. 24 ust. 1 i 2 uokik, poprzez naruszenie przepisu art. 24 ust. 2 pkt 2 uokik i wynikaj ą cego z niego obowi ą zku udzielania konsumentom rzetelnej i pe ł nej informacji o charakterze nale ż no ś ci przedawnionej i braku mo ż liwo ś ci przymusowego jej dochodzenia oraz przepisu art. 17 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie dzia ł alno ś ci gospodarczej i wynikaj ą cego z niego obowi ą zku prowadzenia dzia ł alno ś ci gospodarczej z poszanowaniem dobrych obyczajów i s ł usznych interesów konsumentów w zwi ą zku z nierzetelnym informowaniem o charakterze nale ż no ś ci przedawnionej i mo ż liwo ś ci przymusowego jej dochodzenia. Na podstawie dokonanych ustale ń faktycznych, Prezes Urz ę du uzna ł , ż e w niniejszej sytuacji zachodz ą przes ł anki uzasadniaj ą ce stwierdzenie bezprzedmiotowo ś ci post ę powania administracyjnego we wskazanym zakresie, a w zwi ą zku z tym konieczno ść wydania decyzji o umorzeniu post ę powania zgodnie z art. 105 § 1 k.p.a. w zwi ą zku z art. 83 uokik. Okoliczno ść wskazuj ą c ą na bezprzedmiotowo ść , jakim dotkni ę te jest post ę powanie w tym zakresie, stanowi brak wyst ą pienia przes ł anki bezprawno ś ci w przedmiotowej praktyce Spó ł ki. Prezes Urz ę du w toku post ę powania podda ł analizie wzór wysy ł anego do konsumentów przez Spó ł k ę pisma zatytu ł owanego Zobowi ą zanie do sp ł aty , przez podpisanie którego konsumenci zobowi ą zywali si ę do sp ł aty zad ł u ż enia przeterminowanego. Przedmiotowe pismo zosta ł o zbadane pod k ą tem naruszenia przepisu art. 24 ust. 2 pkt 2 uokik poprzez naruszenie obowi ą zku udzielania konsumentom rzetelnej i pe ł nej informacji o charakterze nale ż no ś ci przedawnionej i braku mo ż liwo ś ci przymusowego jej dochodzenia oraz przepisu art. 17 ustawy o swobodzie dzia ł alno ś ci gospodarczej poprzez naruszenie obowi ą zku prowadzenia dzia ł alno ś ci gospodarczej z poszanowaniem dobrych obyczajów i s ł usznych interesów konsumentów w zwi ą zku z nierzetelnym informowaniem o charakterze nale ż no ś ci przedawnionej i mo ż liwo ś ci przymusowego jej dochodzenia. Prezes Urz ę du ustali ł , i ż Spó ł ka w przedmiotowym pi ś mie informuje konsumentów o fakcie przeterminowania dochodzonej nale ż no ś ci oraz wysy ł a wzór o ś wiadczenia, przez podpisanie którego konsumenci zobowi ą zuj ą si ę do zap ł aty zobowi ą zania przeterminowanego, co stanowi uznanie roszczenia przez d ł u ż nika, a tym samym powoduje przerwanie biegu przedawnienia i mo ż liwo ść przymusowego jego dochodzenia. Prezes Urz ę du w opisywanej praktyce nie stwierdzi ł wyst ą pienia przes ł anki bezprawno ś ci. Obowi ą zuj ą ce prawo nie zabrania wierzycielowi kierowania do d ł u ż nika propozycji zap ł aty lub uznania zobowi ą zania przeterminowanego. Spó ł ka wywi ą zuje si ę tak ż e w tej sytuacji z obowi ą zku udzielania informacji o charakterze prawnym wierzytelno ś ci przedawnionej oraz mo ż liwo ś ci jej przymusowego dochodzenia dopiero w przypadku uznania takiej wierzytelno ś ci przez d ł u ż nika. Wobec faktu, i ż do uznania danej praktyki za praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów, zgodnie z art. 24 ust. 2 uokik, koniecznym jest wykazanie łą cznie: bezprawno ś ci dzia ł ania przedsi ę biorcy i godzenia tym dzia ł aniem w zbiorowe interesy konsumentów, przedmiotowa praktyka nie zosta ł a poddana badaniu pod wzgl ę dem naruszenia zbiorowych interesów konsumentów. Zgodnie z art. 105 § 1 k.p.a., gdy post ę powanie z jakiejkolwiek przyczyny sta ł o si ę bezprzedmiotowe organ administracji wydaje decyzj ę o umorzeniu post ę powania. Umorzenie post ę powania na tej podstawie jest obligatoryjne, co oznacza, i ż ustalenie przes ł anki bezprzedmiotowo ś ci post ę powania stwarza obowi ą zek zako ń czenia post ę powania w danej instancji przez jego umorzenie, poniewa ż brak jest podstaw do rozstrzygni ę cia sprawy co do 29 jej istoty. Dalsze prowadzenie post ę powania w takim przypadku stanowi ł oby o jego wadliwo ś ci, maj ą cej istotny wp ł yw na wynik sprawy. Podkre ś li ć przy tym nale ż y, i ż przes ł anka umorzenia post ę powania mo ż e istnie ć jeszcze przed wszcz ę ciem post ę powania, co zostanie ujawnione w tocz ą cym si ę post ę powaniu, a mo ż e ona powsta ć tak ż e w czasie trwania post ę powania, a wi ę c w sprawie ju ż zawis ł ej przed organami administracyjnymi. Przes ł ank ą umorzenia post ę powania jest brak któregokolwiek z elementów w odniesieniu co do strony podmiotowej jak i przedmiotowej post ę powania. Zgodnie z wyrokiem Naczelnego S ą du Administracyjnego z dnia 24 kwietnia 2003 r. (sygn. akt III SA 2225/01) bezprzedmiotowo ść post ę powania administracyjnego oznacza, ż e brak jest którego ś z elementów materialnego stosunku prawnego, a w zwi ą zku z tym nie mo ż na wyda ć decyzji za ł atwiaj ą cej spraw ę przez rozstrzygni ę cie jej co do istoty. Jest to orzeczenie formalne, ko ń cz ą ce post ę powanie bez jego merytorycznego rozstrzygni ę cia. Wobec powy ż szego, nale ż a ł o orzec jak w pkt VI sentencji niniejszej decyzji. Stosownie do tre ś ci art. 81 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w zwi ą zku z art. 479 28 § 2 k.p.c. – od niniejszej decyzji przys ł uguje odwo ł anie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie dwutygodniowym od daty jej dor ę czenia, za po ś rednictwem Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów. z up. Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów Dyrektor Departamentu Polityki Konsumenckiej Monika Stec Otrzymuj ą : 1. ULTIMO spó ł ka z o.o. ul. Braniborska 58-68 53-680 Wroc ł aw 2. a/a 30