DDK-18/2007

PREZES URZ Ę DU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW MAREK NIECHCIA Ł DDK-61–7-07/JK Warszawa, dn. 20 lipca 2007 r. DECYZJA Nr DDK- 18 /2007 I. Na podstawie art. 23c ust. 1 w zwi ą zku z art. 23a ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (tekst jednolity Dz. U. z 2005 r., Nr 244, poz. 2080, Dz.U. z 2006 r. Nr 157, poz. 1119, Nr 170, poz. 1217) w zwi ą zku z art. 131 ust. 1 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2007 r. Nr 50 poz. 331), po przeprowadzeniu wszcz ę tego z urz ę du post ę powania przeciwko Spó ł ce Money.pl Sp. z o.o. z siedzib ą we Wroc ł awiu, w sprawie praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów, Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów uznaje, i ż dzia ł ania Spó ł ki Money.pl polegaj ą ce na: oznaczaniu przesy ł anych przez siebie komunikatów handlowych w sposób, który mo ż e wprowadzi ć konsumentów w b łą d, co do ich pochodzenia oraz ich statusu prawnego, stanowi ą czyn nieuczciwej konkurencji zdefiniowany w art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. (tekst jednolity Dz.U. z 2003 r. Nr 153 poz. 1503, Dz.U. z 2004 r. Nr 96 poz. 959, Nr 162 poz. 1693, Nr 172 poz. 1804, Dz. U. z 2005 r. Nr 10 poz. 68), który jako godz ą cy w zbiorowe interesy konsumentów stanowi praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów i nakazuje zaniechanie jej stosowania. II. Na podstawie art. 23c ust. 2 w zwi ą zku z art. 23a ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (tekst jednolity Dz. U. z 2005 r., Nr 244, poz. 2080, Dz.U. z 2006 r. Nr 157, poz. 1119, Nr 170, poz. 1217) w zwi ą zku z art. 131 ust. 1 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2007 r. Nr 50 poz. 331), w celu wykonania nakazu o którym mowa w pkt. I decyzji Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów okre ś la nast ę puj ą ce ś rodki usuni ę cia trwaj ą cych skutków naruszenia zbiorowych interesów konsumentów : 1. zobowi ą zuje Spó ł k ę Money.pl do zamieszczenia w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia si ę decyzji na stronie g ł ównej Przedsi ę biorcy pod adresem http://www.money.pl/ tre ś ci decyzji wraz z uzasadnieniem oraz utrzymywania jej na g ł ównej stronie internetowej przez okres 1 miesi ą ca; 2. zobowi ą zuje Spó ł k ę Money.pl Sp. z o.o. do z ł o ż enia w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia si ę decyzji jednokrotnego o ś wiadczenia na jednej z trzech pierwszych stron dziennika o zasi ę gu ogólnopolskim, o obj ę to ś ci przynajmniej 6 modu ł ów, nast ę puj ą cej tre ś ci: „Zarz ą d Spó ł ki Money.pl Sp. z o.o. z siedzib ą we Wroc ł awiu o ś wiadcza, i ż dzia ł anie Spó ł ki polegaj ą ce na oznaczaniu przesy ł anych przez siebie komunikatów handlowych poprzez zamieszczanie w ich nag ł ówku zamiast swoich danych jako wysy ł aj ą cego, danych beneficjenta reklamy mog ł o wprowadza ć konsumentów w b łą d, co do pochodzenia komunikatów co stanowi ł o praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów. Zarz ą d Spó ł ki wyra ż a ubolewanie z tego powodu i zobowi ą zuje si ę do nie zamieszczania takich informacji w przysz ł o ś ci.” UZASADNIENIE Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, zwany dalej „Prezesem UOKiK”, postanowieniem z dnia 23 lutego 2007 r. wszcz ął z urz ę du przeciwko Spó ł ce Money.pl Sp. z o.o. z siedzib ą we Wroc ł awiu (zwanej dalej „Money.pl” albo „Spó ł k ą ”) post ę powanie w zwi ą zku z podejrzeniem dopuszczenia si ę przez ni ą praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów polegaj ą cej na oznaczaniu przesy ł anych przez Spó ł k ę komunikatów handlowych w sposób, który mo ż e wprowadzi ć konsumentów w b łą d, co do ich pochodzenia oraz co do ich statusu prawnego mo ż e stanowi ć czyn nieuczciwej konkurencji zdefiniowany w art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (tekst jednolity Dz.U. z 2003 r., Nr. 153 poz. 1503 z pó ź n zm.), który jako godz ą cy w zbiorowe interesy konsumentów mo ż e wype ł nia ć przes ł anki praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów w rozumieniu art. 23a ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Wszcz ę te przez Prezesa UOKiK post ę powanie przeciwko Spó ł ce Money.pl. zosta ł o poprzedzone przeprowadzeniem przez organ post ę powania wyja ś niaj ą cego, które mia ł o na celu wst ę pne ustalenie, czy przedsi ę biorca w sposób nale ż yty wykonuje umow ę o ś wiadczenie subskrypcji us ł ugi E-gazety Money.pl, zw ł aszcza w zakresie dostarczania subskrybentom informacji handlowych drog ą elektroniczn ą . Podstaw ę wszcz ę cia przedmiotowego post ę powania stanowi ł y informacje przekazane bezpo ś rednio przez konsumenta, z których wynika ł o, i ż Money.pl mog ł a prowadzi ć akcj ę reklamow ą polegaj ą c ą na przesy ł aniu do oznaczonych konsumentów informacji handlowych za pomoc ą poczty elektronicznej. Przedmiotowe kampanie reklamowe prowadzone by ł y pod tytu ł ami: „szybkie kredyty – dla ka ż dej firmy - sprawd ź ”, „zanim nadejdzie era e-papieru…” . Co znamienne, w przypadku kampanii „szybkie kredyty – dla ka ż dej firmy”, wiadomo ść ta, wbrew tre ś ci reklamy, by ł a przes ł ana do oznaczonych konsumentów. Na potwierdzenie tego w stopce wys ł anych wiadomo ś ci zamieszczona zosta ł a informacja o tre ś ci: „list ten zosta ł wys ł any do Ciebie przez Money.pl Sp. z o.o., zgodnie z regulaminem us ł ugi E-gazety Money.pl której jeste ś u ż ytkownikiem (…)” .W wysy ł anych wiadomo ś ciach widnia ł y jednak dane nadawców wskazuj ą ce na fakt, i ż zosta ł y one wys ł ane przez inne podmioty ni ż Money.pl.,. Powy ż sze praktyki mog ą pozostawa ć w sprzeczno ś ci z postanowieniami regulaminu subskrypcji us ł ugi E-gazety Money.pl. Ponadto, prowadzone przez Prezesa UOKiK post ę powanie wyja ś niaj ą ce mia ł o na celu zweryfikowanie, czy rzeczywi ś cie, zgodnie z informacj ą zamieszczon ą w stopce przekazów handlowych, wiadomo ś ci te zosta ł y wys ł ane przez Spó ł k ę Money.pl, czy te ż tak jak wynika to z nag ł ówka wiadomo ś ci zosta ł y bezpo ś rednio przes ł ane przez potencjalnych klientów Spó ł ki. W przypadku gdyby wiadomo ś ci te zosta ł y przes ł ane 2 bezpo ś rednio przez powy ż sze Spó ł ki, stanowi ł yby one niezamówione przez konsumentów informacje handlowe w rozumieniu art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 18 lipca 2002 r. o ś wiadczeniu us ł ug drog ą elektroniczn ą (Dz.U. Nr 144 poz. 1204), a tym samym mog ł oby doj ść do wykorzystania adresów poczty elektronicznej adresatów w sposób niezgodny z prawem, tj. bez uprzedniej wyra ź nej zgody konsumentów. Przeprowadzone przez Prezesa UOKiK post ę powanie wyja ś niaj ą ce wykaza ł o, i ż przedmiotowe komunikaty handlowe, wbrew informacji znajduj ą cej si ę w polu zwyczajowo przyj ę tym dla nadawcy wiadomo ś ci, zosta ł y przekazane przez Spó ł k ę Money.pl. Dowód: Wydruk screenshot’a przyk ł adowej wiadomo ś ci z dnia 26 marca 2007 r. - dowód nr 1. Ponadto, postanowieniem z dnia 23 lutego 2007 r., dzia ł aj ą c na podstawie art. 123 kodeksu post ę powania administracyjnego (tekst jednolity Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z pó ź n. zm.) w zwi ą zku z art. 80 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, Prezes UOKiK zaliczy ł w poczet dowodów informacje zebrane w toku post ę powania wyja ś niaj ą cego. Postanowienie o wszcz ę ciu post ę powania wraz z zawiadomieniem zosta ł o przes ł ane do Spó ł ki 23 lutego 2007 r. Ze wzgl ę du na zmian ę adresu Spó ł ki postanowienie Prezesa UOKiK zosta ł o zwrócone w dniu 9 marca 2007 r. Odpis postanowienia o wszcz ę ciu post ę powania wraz z odpisem zawiadomienia zosta ł y dor ę czone ponownie na nowy adres w dniu 13 marca 2007 r. w zwi ą zku z uzyskan ą w dniu 13 marca 2007 r. e-mailow ą informacj ą o zmianie adresu siedziby Spó ł ki. W odpowiedzi na zawiadomienie o wszcz ę ciu post ę powania z dnia 23 lutego 2007 r. pismem z dnia 2 kwietnia 2007 r. Spó ł ka odnios ł a si ę do zarzutów Prezesa UOKiK oraz z ł o ż y ł a obszerne wyja ś nienia w sprawie. Zawiadomieniem z dnia 23 lutego 2007 r. Prezes UOKiK wezwa ł Spó ł k ę w szczególno ś ci do przed ł o ż enia dokumentów potwierdzaj ą cych warunki przeprowadzenia przedmiotowych kampanii reklamowych, w tym w szczególno ś ci kopie umów o us ł ugi reklamowe oraz przekazania informacji na temat ilo ś ci wysy ł anych wiadomo ś ci w ramach kampanii reklamowej „ szybkie kredyty – dla ka ż dej firmy – sprawd ź ,” „zanim nadejdzie era e-papieru...” W odpowiedzi Spó ł ka przed ł o ż y ł a żą dane przez Prezesa UOKiK dokumenty. Ponadto z ł o ż y ł a nast ę puj ą ce wyja ś nienia „Odno ś nie kwest ii sposobu prowadzenia akcji promocyjnej poprzez oznaczanie e-gazet adresami podmiotów, których akcja bezpo ś rednio dotyczy, co rzekomo mo ż e wprowadza ć w b łą d adresatów, co do pochodzenia tak przes ł anej korespondencji e-mailowej Money.pl wyja ś nia, co nast ę puje. Stron ą wy łą cznie inicjuj ą c ą wys ł anie wiadomo ś ci jest Money.pl, czego dowodz ą sekcje Received: from money.pI mailing.(…) Na b łę dzie zatem polega zamiar ustalenia nadawcy wiadomo ś ci pocztowej wy łą cznie na podstawie pola „From”. W pierwszym rz ę dzie nale ż y zauwa ż y ć , i ż pole to jest pozostawione do dyspozycji nadawcy poczty elektronicznej i jego tre ść mo ż e by ć dowolnie formu ł owana przez nadawc ę , poprzez nadanie konkretnemu kontu dowolnie wybranej, w dowolnym momencie nazwy, bez zmiany parametrów samego konta, przy czym dobór nazwy mo ż e by ć uzale ż niony od ch ę ci oznaczenia i wyró ż nienia przez nadawc ę : komputera, z którego nadano wiadomo ść , celu nadania tej wiadomo ś ci, czy oznaczenia innych okoliczno ś ci, którym nadawca chce nada ć szczególne znaczenie. 3 Money.pl podkre ś la oczywisty fakt, i ż prawid ł owe ustalenie faktycznego nadawcy mo ż e nast ą pi ć wy łą cznie po analizie nag ł ówków wiadomo ś ci, na podstawie przedstawionych ź róde ł wiadomo ś ci email. Tylko w taki sposób, po uwzgl ę dnieniu technicznych warunków przesy ł ania poczty elektronicznej, mo ż liwe jest okre ś lenie ź ród ł a pochodzenia przesy ł ek. Nadto ka ż da z wiadomo ś ci opatrzona jest stopk ą redakcyjn ą Money.pl sp. z o.o., wskazuj ą c ą jednoznacznie w ł a ś nie Money.pl jako nadawc ę e-maila, co zgodne jest z Regulaminem subskrypcji e-gazety Money.pl. (…) Na osobn ą uwag ę zas ł uguje, zdaniem Money.pl, okoliczno ść , i ż oznaczanie przesy ł ek kierowanych do odbiorców emailingu w sposób wskazuj ą cy podmiot bezpo ś rednio zlecaj ą cy dan ą kampani ę reklamow ą jest sposobem normalnym, zwyczajowo przyj ę tym przez wi ę kszo ść portali i przedsi ę biorstw dzia ł aj ą cych w tej bran ż y, do takiego te ż sposobu przyzwyczaili si ę u ż ytkownicy takich portali, dostrzegaj ą c w tym korzy ś ci oznaczania informacji w sposób umo ż liwiaj ą cy u ż ytkownikom dokonanie szybkiej selekcji tematycznej informacji. Oznaczanie przesy ł ek danymi reklamodawców nie tylko nie stoi w sprzeczno ś ci z obowi ą zkiem oznaczenia towaru w sposób prawid ł owo informuj ą cy o pochodzeniu lub innych istotnych cechach ś wiadczonych us ł ug, ale zgo ł a odmiennie — pozwala odbiorcy przesy ł ki na szybk ą i ł atw ą weryfikacj ę jej zawarto ś ci. W ten sposób portale wykonuj ą obowi ą zek prostego sprawnego i ł atwego do odczytania przez u ż ytkownika, informowania o tre ś ci informacji przesy ł anych zgodnie z warunkami subskrypcji, co jest zgodne z art. 354 par. 1 kc, stanowi ą cym, i ż wykonanie zobowi ą zania przez d ł u ż nika nast ę puje w sposób odpowiadaj ą cy ustalonym zwyczajom (por. koronny dla ustalenia wp ł ywu zwyczajów na sposób wykonania zobowi ą zania wyrok SN z 9 sierpnia 1974 r., II CR 435/74, OSNC 1975/6/100). W ten tak ż e sposób tak ż e Money.pl wype ł nia powinno ść prawid ł owego powiadomienia konsumenta (u ż ytkownika us ł ugi ś wiadczonej drog ą elektroniczn ą ) o podmiocie, na rzecz którego prowadzona jest dana akcja marketingowa, a tak ż e — równocze ś nie — o rodzaju us ł ug b ą d ź towarów b ę d ą cych przedmiotem promocji. (…) Bior ą c pod uwag ę wszystkie powy ż ej opisane okoliczno ś ci, nale ż y przyj ąć , i ż oznaczanie wiadomo ś ci email kierowanych do subskrybentów bezp ł atnych e-gazet — informacji handlowych, na których otrzymywanie us ł ugobiorcy niew ą tpliwie wyrazili zgod ę — poprzez zwyczajowe, praktykowane przez ca łą bran żę e-commerce, okre ś lanie nadawcy wiadomo ś ci jako podmiotu zamawiaj ą cego kampani ę reklamow ą przy jednoczesnym wskazywaniu jednostki, która faktycznie wys ł a ł a informacj ę handlow ą poprzez zawarcie w tym samym e-mailu stosownej klauzuli w stopce e-maila („Ten list zosta ł wys ł any do Ciebie przez Money.pl Sp. z o. o. zgodnie z regulaminem us ł ugi E-gazety Money.pI, której jeste ś u ż ytkownikiem”) jest dzia ł aniem ca ł kowicie prawid ł owym, zgodnym z prawem, nie prowadz ą cym ani do naruszenia interesu podmiotów zlecaj ą cych przeprowadzenie akcji reklamowej, ani konsumentów, ale w rzeczywisto ś ci s ł u ż y skuteczniejszemu zagwarantowaniu konsumentowi mo ż liwo ś ci zapoznania si ę z faktycznie interesuj ą c ą go ofert ą ”. Ustosunkowuj ą c si ę do twierdze ń Money.pl zawartych w pi ś mie Spó ł ki z dnia 2 kwietnia 2007 r. Prezes UOKiK w pi ś mie z dnia 27 kwietnia 2007 wyja ś ni ł , i ż „nie kwestionuje, i ż stosowana przez Money.pl praktyka polegaj ą ca na oznaczaniu przesy ł anych przez siebie wiadomo ś ci, poprzez wprowadzenie w polu nadawcy adresu poczty elektronicznej wskazuj ą cego jako ź ród ł o przekazu innego podmiotu (w tym w szczególno ś ci beneficjenta przekazu), ni ż rzeczywi ś cie wysy ł aj ą cy jest praktyk ą powszechn ą . Nie oznacza to jednak, i ż dzia ł ania takie, przez fakt swojego „upowszechnienia si ę ” staj ą si ę zgodne z prawem. W ocenie Prezesa UOKiK takie 4 dzia ł anie mo ż e powodowa ć wprowadzenie konsumentów w b łą d. Przyk ł adowo, osoba, która otrzyma ł a tak ą wiadomo ść mo ż e mie ć w ą tpliwo ś ci, co do ź ród ł a jej pochodzenia – tj. czy zgodnie z informacj ą znajduj ą c ą si ę w stopce zosta ł a ona przekazana przez portal Money.pl czy te ż , jak wynika to z informacji zamieszczonej w polu „od” czy „from” zosta ł a ona przekazana przez inny podmiot. W ą tpliwo ś ci tych nie rozwiewa ponadto informacja, któr ą uzyskuje konsument po skorzystaniu z funkcji „w ł a ś ciwo ś ci”, dost ę pnej w jednym z popularnych programów pocztowych. W polu „podsumowanie kontaktu” nie pojawiaj ą si ę informacje o Spó ł ce „Money.pl” która faktycznie jest nadawc ą wiadomo ś ci, a w ł a ś nie o beneficjencie przekazu, czyli reklamowanym podmiocie . (…) W ocenie Prezesa UOKiK, dokonywanie szczegó ł owej analizy informacji technicznych zawartych w logach wiadomo ś ci wykracza poza zakres nale ż ytej staranno ś ci, jakiej nale ż y oczekiwa ć przyk ł adowo od konsumenta, który chcia ł by skontaktowa ć si ę z podmiotem wysy ł aj ą cym wiadomo ść w celu odwo ł ania swojej zgody na dalsze otrzymywanie reklam. Dla przeci ę tnie uwa ż nej i technologicznie zorientowanej osoby, adresat wskazany w polu „od” czy „from” b ę dzie nadawc ą wiadomo ś ci . Zgodnie z zasad ą wyra ż on ą w art. 10 ustawy Kodeks post ę powania administracyjnego, Spó ł ka przed wydaniem decyzji mia ł a mo ż liwo ść wypowiedzenia si ę , co do zebranego w sprawie materia ł u dowodowego. Prezes UOKiK ustali ł , co nast ę puje: Spó ł ka Money.pl Spó ł ka z ograniczon ą odpowiedzialno ś ci ą , z siedzib ą we Wroc ł awiu, zosta ł a zarejestrowana w Rejestrze Przedsi ę biorców Krajowego Rejestru S ą dowego w dniu 25 wrze ś nia 2001 r. pod numerem KRS 0000045348. Przedmiotem dzia ł alno ś ci Spó ł ki jest: m.in. wydawanie czasopism i wydawnictw periodycznych oraz reklama. Dowód: odpis z KRS o numerze 0000045348 – dowód nr 2. W ramach prowadzonej przez siebie dzia ł alno ś ci gospodarczej Money.pl prowadzi portal finasowo-biznesowy pod adresem www.money.pl oraz ś wiadczy us ł ug ę subskrypcji E-gazety Money.pl. Ponadto, zgodnie z regulaminem us ł ugi E-gazety Money.pl Spó ł ka przesy ł a swoim subskrybentom informacje handlowe promuj ą ce kontrahentów Money.pl drog ą elektroniczn ą . Prezes UOKiK ustali ł , i ż Spó ł ka oznacza przesy ł ane przez siebie wiadomo ś ci e-mail poprzez podanie w polu nadawcy danych beneficjenta reklam, a nie swoich jako podmiotu wysy ł aj ą cego reklamy. Prezes UOKiK zwa ż y ł , co nast ę puje: Zgodnie z art. 23 a ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów przez praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów rozumie si ę godz ą ce w nie bezprawne dzia ł anie przedsi ę biorcy. Do stwierdzenia, i ż dana praktyka narusza zbiorowe interesy konsumentów konieczne jest kumulatywne spe ł nienie dwóch przes ł anek: I – dzia ł anie przedsi ę biorcy jest bezprawne, II – dzia ł anie przedsi ę biorcy godzi w zbiorowe interesy konsumentów. 5 Ad I Zgodnie z art. 23a przez praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów rozumie si ę godz ą ce w nie bezprawne dzia ł anie przedsi ę biorcy. Bezprawno ść cechuje natomiast sprzeczno ść post ę powania z powszechnie obowi ą zuj ą cymi normami prawa. Prawnie relewantne jest natomiast stwierdzenie, czy dzia ł anie to by ł o zawinione. Ponadto, norma art. 23a w ust. 2 tego przepisu wymienia przyk ł adowe dzia ł ania, które stanowi ą praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów. Do dzia ł a ń takich, ustawodawca zalicza w szczególno ś ci: delikty nieuczciwej konkurencji zdefiniowane w przepisach odr ę bnych. W sprawie niniejszej, w ocenie Prezesa UOKiK istota bezprawno ś ci dzia ł a ń Spó ł ki polega ł a na oznaczaniu przesy ł anych przez siebie komunikatów handlowych w sposób, który mo ż e wprowadzi ć konsumentów w b łą d, co do ich pochodzenia a tak ż e co do ich statusu prawnego, co stanowi czyn nieuczciwej konkurencji zdefiniowany w art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. (tekst jednolity Dz.U. z 2003 r. Nr 153 poz. 1503, Dz.U. z 2004 r. Nr 96 poz. 959, Nr 162 poz. 1693, Nr 172 poz. 1804, Dz. U. z 2005 r. Nr 10 poz. 68). Zgodnie z tym przepisem, czynem nieuczciwej konkurencji jest takie oznaczenie towarów lub us ł ug albo jego brak, które mo ż e wprowadzi ć klientów w b łą d co do pochodzenia, ilo ś ci, jako ś ci, sk ł adników, sposobu wykonania, przydatno ś ci, mo ż liwo ś ci zastosowania, naprawy, konserwacji lub innych istotnych cech towarów albo us ł ug, a tak ż e zatajenie ryzyka, jakie wi ąż e si ę z korzystaniem z nich. W ocenie Prezesa UOKiK, stosowana przez Przedsi ę biorc ę praktyka polegaj ą ca na oznaczaniu przesy ł anych przez siebie wiadomo ś ci, poprzez wprowadzenie w polu nadawcy adresu poczty elektronicznej wskazuj ą cego jako ź ród ł o przekazu innego podmiotu (to jest beneficjenta przekazu), nie jest dzia ł aniem zgodnym z prawem. W ocenie Prezesa UOKiK, takie dzia ł anie mo ż e powodowa ć wprowadzenie konsumentów w b łą d. Przyk ł adowo, osoba, która otrzyma ł a tak ą wiadomo ść mo ż e mie ć w ą tpliwo ś ci, co do ź ród ł a jej pochodzenia – tj. czy zgodnie z informacj ą znajduj ą c ą si ę w stopce zosta ł a ona przekazana przez portal Money.pl czy te ż , jak wynika to z informacji zamieszczonej w polu „ od ” czy „ from ” zosta ł a ona przekazana przez inny podmiot. W ą tpliwo ś ci tych nie rozwiewa ponadto informacja, któr ą uzyskuje konsument po skorzystaniu z funkcji „w ł a ś ciwo ś ci”, dost ę pnej w popularnym programie pocztowym. W polu „podsumowanie kontaktu” nie pojawiaj ą si ę informacje o Spó ł ce „Money.pl” która faktycznie jest nadawc ą wiadomo ś ci, a w ł a ś nie o beneficjencie przekazu, czyli reklamowanym podmiocie. Tak ż e w przypadku skorzystania przez konsumenta z funkcji „plik/w ł a ś ciwo ś ci” programu pocztowego, pojawia si ę informacja o podmiocie reklamowanym a nie nadawcy wiadomo ś ci. Dopiero szczegó ł owo analizuj ą c logi wiadomo ś ci, odbiorca mo ż e zorientowa ć si ę , i ż nie zosta ł a ona przes ł ana przez podmiot reklamowany a przez portal Money.pl. W ocenie Prezesa UOKiK, dokonywanie szczegó ł owej analizy informacji technicznych zawartych w logach wiadomo ś ci wykracza poza zakres nale ż ytej staranno ś ci, jakiej nale ż y oczekiwa ć przyk ł adowo od konsumenta, który chcia ł by skontaktowa ć si ę z podmiotem wysy ł aj ą cym wiadomo ść w celu odwo ł ania swojej zgody na dalsze otrzymywanie reklam. Dla przeci ę tnie uwa ż nej i technologicznie zorientowanej osoby, adresat wskazany w polu „od” czy „from” b ę dzie nadawc ą wiadomo ś ci. Potwierdza to przyk ł adowo korespondencja przekazana Prezesowi UOKiK od jednego z konsumentów, który stara ł si ę w swojej korespondencji z osob ą , której dane 6 widnia ł y w polu zwyczajowo przyj ę tym dla oznaczenia nadawcy doprowadzi ć do zaprzestania wysy ł ania na jego adres komunikatów handlowych. Skar żą cy si ę do Prezesa UOKiK konsument intuicyjnie kontaktowa ł si ę z osob ą , której dane podane by ł y w nag ł ówku wiadomo ś ci, w ł a ś nie w polu zarezerwowanym dla nadawcy. Takie dzia ł ania jednoznacznie ś wiadcz ą o tym, i ż przeci ę tnie uwa ż ny konsument b ę dzie przekonany, i ż przekazany mu komunikat pochodzi w ł a ś nie od podmiotu, którego dane znajduj ą si ę w polu zwyczajowo przyj ę tym dla nadawcy. Ponadto, Prezes UOKiK zwraca uwag ę , i ż ocena, czy mamy do czynienia z wprowadzaj ą cym w b łą d oznaczeniem jest dokonywana „w relacji do pewnego abstrakcyjnie uj ę tego jego „modelu” ( konsumenta - dodane UOKiK) . (…) Ocena w ś wietle ZNKU (ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurecji - dodane UOKiK) dokonywana jest przez stosuj ą cego prawo w znacznej mierze dla prewencji wprowadzenia w b łą d, dla usuni ę cia samej mo ż liwo ś ci wyst ą pienia omy ł ki klienteli” (por: K ę pi ń ski/Wiszniewska w Komentarz do Ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji pod redakcj ą J.Szwaji, CH Beck, Warszawa, 2006, str 366). W ocenie Prezesa UOKiK, podkre ś lenia wymaga fakt, i ż w doktrynie brak jest uzasadnionych w ą tpliwo ś ci, co do przes ł anek uzasadniaj ą cych wprowadzanie konsumentów w b łą d. „Jest oczywiste, ż e wiadomo ś ci nieprawdziwe wprowadzaj ą w b łą d. Jednak ż e, nawet prawdziwe informacje mog ą wprowadza ć w b łą d, gdy s ą dwuznaczne lub gdy nie zawieraj ą pewnych faktów, które powinny by ć dla pe ł nej informacji podane do wiadomo ś ci klienteli. O tym bowiem, czy informacja wprowadza w b łą d, czy nie decyduje sposób jej odbioru przez klientel ę , a nie tylko jej obiektywna tre ść .” (por.: K ę pi ń ski w Komentarz do Ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji pod redakcj ą J.Szwaji, CH Beck, Warszawa, 2006, str. 538). Ponadto, „ o tym, czy oznaczenie wprowadza w b łą d klienta, decyduje ca ł okszta ł t okoliczno ś ci, w jakich towar dociera do nabywcy. Z regu ł y musimy wzi ąć pod uwag ę ogólne wra ż enie, jakie okre ś lone napisy i oznaczenia wywieraj ą na nabywcy danego towaru. (por.: K ę pi ń ski/Wiszniewska, ibidem, str. 370). W ocenie Prezesa UOKiK, w stanie faktycznym niniejszego post ę powania sposób prowadzenia przez Spó ł k ę mailingu reklamowego jest uci ąż liwy dla konsumentów i mo ż e prowadzi ć do wprowadzenia ich w b łą d. W ocenie Prezesa UOKiK stosowana przez Spó ł k ę praktyka polegaj ą ca na umieszczaniu danych beneficjentów reklam w nag ł ówkach wiadomo ś ci e-mail nie jest zgodna z prawem. W szczególno ś ci powoduje ona wprowadzenie konsumentów w b łą d, co do faktycznego pochodzenia przekazu a tym samym wprowadza stan niepewno ś ci i dezinformacji, co do podmiotu ewentualnej zgody udzielonej przez konsumenta na otrzymanie danego przekazu reklamowego, a w szczególno ś ci mo ż e ona stanowi ć czyn nieuczciwej konkurencji o którym mowa w art. 10 ust. 1 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Zgodnie bowiem z tym przepisem czynem nieuczciwej konkurencji jest takie oznaczenie towarów lub us ł ug albo jego brak, które wprowadzaj ą klientów w b łą d co do pochodzenia (…) a tak ż e innych istotnych cech towarów albo us ł ug. Wyk ł adnia normy z art. 10 ust. 1 ustawy prowadzi do konstatacji, ż e zakaz u ż ywania w obrocie nieprawdziwych oznacze ń towarów i us ł ug „ rozci ą ga si ę tak ż e na oznaczenia mog ą ce myli ć nabywc ę , chocia ż by nie by ł y one ca ł kiem fa ł szywe. Mog ą cymi myli ć nabywc ę s ą oznaczenia, które on odbiera niew ł a ś ciwie, oznaczenia, które s ą dwuznaczne, albo celowo tak skonstruowane, by myli ć ” (M. K ę pi ń ski/I. Wiszniowska, Komentarz do art. 10 UZNK, [w:] Komentarz UZNK pod red. J. Szwaji, Warszawa 2006, str. 370). W ocenie Prezesa UOKiK, przyk ł adem takiego oznaczenia wprowadzaj ą cego w b łą d co do pochodzenia, 7 b ę dzie w szczególno ś ci pos ł u ż enie si ę cudzym s ł ownym znakiem towarowym w polu „od” w nag ł ówku wiadomo ś ci e-mail. „ Oznaczenie torów lub us ł ug, które mo ż e wprowadza ć w b łą d klientów, co do ich pochodzenia b ę dzie przede wszystkim umieszczenie na towarze lub w zwi ą zku ze ś wiadczeniem us ł ug znaku towarowego lub us ł ugowego. Zarówno dok ł adna imitacja cudzego znaku, jak i u ż ycie oznacze ń do takiego znaku podobnych, mo ż e by ć myl ą ce ” (ibidem, str. 418). Ad II Dla stwierdzenia, ż e dane dzia ł ania przedsi ę biorcy stanowi ą praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowy interes konsumentów konieczne jest nie tylko wykazanie, i ż dana praktyka jest bezprawna, ale równie ż narusza zbiorowy interes konsumentów. Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów, nie definiuje od strony pozytywnej poj ę cia „zbiorowego interesu konsumentów”, wskazuje jedynie od strony negatywnej przes ł anki uniemo ż liwiaj ą ce uznanie danego dzia ł ania za praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowy interes konsumentów. Zbiorowy interes konsumentów oznacza, i ż bezprawne dzia ł anie przedsi ę biorców dotyczy lub mo ż e dotyczy ć nieograniczonej liczby konsumentów. Zgodnie z przepisami ww. ustawy, nie stanowi zbiorowego interesu konsumentów suma indywidualnych interesów konsumentów. Naruszenie zbiorowego interesu konsumentów oznacza zatem nara ż enie na uszczerbek interesów znacznej grupy lub wszystkich konsumentów, poprzez stosowan ą przez przedsi ę biorc ę praktyk ę , obejmuj ą c ą tak dzia ł ania, jak i zaniechania. Ponadto, godzenie w zbiorowe interesy konsumentów mo ż e polega ć zarówno na ich naruszeniu, jak i zagro ż eniu im. Do stwierdzenia naruszenia zbiorowych interesów konsumentów istotne jest ustalenie, i ż konkretne dzia ł anie przedsi ę biorcy nie ma ś ci ś le okre ś lonego adresata, lecz jest kierowane do nieoznaczonego z góry kr ę gu podmiotów. W sprawie niniejszej zarzucane przedsi ę biorcy dzia ł anie mog ł o w oczywisty sposób dotkn ąć interesów nieograniczonego kr ę gu klientów, którzy zamówiliby subskrypcj ę newsletterów gazety E-Money.pl, co tym samym uzasadnia legitymacj ę Prezesa UOKiK do wyst ą pienia przeciwko Money.pl w interesie publicznym, w zwi ą zku z naruszeniem przez Spó ł k ę zbiorowego interesu konsumentów. Maj ą c powy ż sze na uwadze, za udowodnione nale ż y uzna ć , ż e dzia ł anie Spó ł ki stanowi ł o praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów, w rozumieniu art. 23 a ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Prezes UOKiK na ł o ż y ł na Spó ł k ę obowi ą zek zamieszczenia w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia si ę decyzji, jej tre ś ci na stronie g ł ównej Przedsi ę biorcy oraz z ł o ż enia stosownego o ś wiadczenia w dzienniku o zasi ę gu ogólnopolskim. Niniejsza sankcja stanowi ś rodek usuni ę cia skutków niedozwolonych dzia ł a ń . W ocenie Prezesa UOKiK powy ż sza sankcja czyni zado ść wszystkim poszkodowanym konsumentom, jak równie ż pe ł ni funkcj ę wychowawcz ą i prewencyjn ą w stosunku do innych przedsi ę biorców. Na podstawie art. 131 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów, do post ę powa ń wszcz ę tych na podstawie ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów stosuje si ę przepisy dotychczasowe. Post ę powanie w sprawie DDK – 61-7-07/JK zosta ł o wszcz ę te w dniu 23 lutego 2007 r., tj. pod rz ą dami ustawy z dnia 15 lutego 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów. W zwi ą zku 8 z powy ż szym, zgodnie z dnia 131 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów, do przedmiotowego post ę powania znajduj ą zastosowanie przepisy dotychczasowe. Wobec powy ż szego, Prezes UOKiK orzek ł jak w sentencji. Od niniejszej decyzji, na podstawie art. 78 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w zwi ą zku z art. 479 28 § 2 Kodeksu post ę powania cywilnego, przys ł uguje stronie odwo ł anie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów za po ś rednictwem Prezesa Urz ę du, w terminie dwóch tygodni od dnia jej dor ę czenia. Otrzymuj ą : 1. Spó ł ka Money.pl Sp. zo.o. ul. T.Ko ś ciuszki 29 50-011 Wroc ł aw 2. a/a 9