DDK-18/2003

PREZES URZ Ę DU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW CEZARY BANASI Ń SKI DDK-61-1/03/MOK/KP Warszawa, 27.08.2003 r. Pan Tomasz Kmieciak SKOTE POLSKA ul. Ko ś cia ń ska 27 60-112 Pozna ń DECYZJA Nr 18/2003 Na podstawie art. 23 c ust. 1 w zwi ą zku z art. 23 a ust. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 122, poz. 1319; z 2001 r. Nr 110, poz. 1189 i Nr 154, poz. 1800 oraz z 2002 r. Nr 129, poz. 1102 i Nr 166, poz. 1360), zwanej dalej „ustaw ą ”, po przeprowadzeniu z urz ę du post ę powania w sprawie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów, Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, zwany dalej Prezesem Urz ę du, uznaje wykorzystywanie przez przedsi ę biorc ę Skote Polska z siedzib ą w Poznaniu, reprezentowanego przez Prezesa Zarz ą du p. Tomasza Kmieciaka, jedynego udzia ł owca spó ł ki z o.o., zwanego dalej „Przedsi ę biorc ą ”, postanowie ń umownych o nast ę puj ą cej tre ś ci: 1. art. 19 ust. 2: „Klient uzyska zwrot wp ł aconych rat czystych (bez waloryzacji i oprocentowania) w czasie ostatecznego rozliczenia grupy okre ś lonego w Artykule 23.1 niniejszej Umowy, po potr ą ceniu nale ż nych Skote kosztów administracyjnych zgodnie z Artyku ł em 4.2 niniejszej Umowy, kosztów ubezpieczenia oraz op ł aty wst ę pnej.” 2. art. 19 ust. 3: „W przypadku, gdyby Klient podpisa ł Umow ę i zrezygnowa ł z uczestnictwa w systemie zanim otrzyma informacj ę o przynale ż no ś ci do grupy, a wi ę c przed wp ł aceniem pierwszej raty, Skote przyjmie jego rezygnacj ę zatrzymuj ą c op ł at ę wst ę pn ą , która w ż adnym przypadku nie podlega zwrotowi.” 3. art. 22 „(...) Gdyby w dwóch kolejnych miesi ą cach nie zebrano funduszu na zakup jednego Towaru, Skote upowa ż nione jest do wstrzymania Aktów Asygnacyjnych i do przyst ą pienia do przedterminowej likwidacji grupy, lub do podj ę cia innego rozwi ą zania, które najlepiej pos ł u ż y interesom grupy i umo ż liwi dalsze funkcjonowanie w systemie Klientom, którzy terminowo wype ł nili swoje zobowi ą zania.” 4. art. 23 „1. Skote w ci ą gu trzech (3) miesi ę cy, licz ą c od momentu zako ń czenia planu ratalnego dokona ostatecznego rozliczenia grupy. 2. Rozliczenie odb ę dzie si ę w nast ę puj ą cej kolejno ś ci: a) pokrycie strat powsta ł ych w grupie z przyczyn niezawinionych przez Skote, b) wyp ł at ę rat czystych Klientom, którym nie zosta ł przydzielony Towar, a którzy zrezygnowali b ą d ź zostali wykluczeni z systemu. 3. Jakiekolwiek zmniejszenia si ę funduszu grupy, wywo ł ane przez zdarzenia nieuwzgl ę dnione w tej Umowie, a niezale ż ne od Skote, b ę dzie obci ąż a ł o proporcjonalnie Klientów.” 5. art. 24: „W sytuacjach nieprzewidzianych w niniejszej Umowie decyzje podejmuje Skote w formie Zarz ą dzenia.” 6. art. 25: „Dla umo ż liwienia Skote zrealizowania przedmiotu Umowy, Klient, którego dane osobowe wymienione s ą na pierwszej stronie Umowy, przez jej zawarcie przekazuje na r ę ce Skote nieodwo ł alne pe ł nomocnictwo na okres wa ż no ś ci prawnej grupy, a ż do ostatecznego rozliczenia. Pe ł nomocnictwo to obejmuje prawo Skote do równoprawnego rozwi ą zywania spraw dotycz ą cych Klientów, w tym spowodowanymi okoliczno ś ciami si ł y wy ż szej, a które poza wol ą Skote mog ł yby przynie ść szkody systemowi i grupie. Jednocze ś nie Klient uprawnia Skote do otrzymania ś wiadczenia w przypadku zaistnienia sytuacji przewidzianych w Artykule 18.b)c)d)”. za praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów , o której mowa w art. 23 a ust. 2 ww. ustawy polegaj ą c ą na stosowaniu postanowie ń wzorców umów, które zosta ł y wpisane do Rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone i nakazuje zaniechanie jej stosowania. UZASADNIENIE W toku post ę powania wyja ś niaj ą cego – wszcz ę tego dnia 16 stycznia 2003 r. przez Prezesa UOKiK - ustalono, ż e nast ą pi ł o naruszenie przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów oraz Kodeksu Cywilnego uzasadniaj ą ce wszcz ę cie post ę powania w sprawie zakazu stosowania praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów. Przedsi ę biorca podniós ł w pi ś mie do UOKiK z dnia 23 stycznia 2003 r., i ż ko ń czy sprzeda ż handlow ą z dniem 31 stycznia br., nadal b ę dzie jednak pozostawa ł administratorem samofinansujacych si ę grup. Przedsi ę biorca nie przekaza ł do Urz ę du stosownego dowodu potwierdzaj ą cego zako ń czenie przedmiotowej dzia ł alno ś ci. W zwi ą zku z powy ż szym w dniu 24 marca 2003 r. Prezes Urz ę du wszcz ął post ę powanie w sprawie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów polegaj ą cych na wykorzystywaniu w umowach zawieranych z konsumentami przez Przedsi ę biorc ę postanowie ń wzorców umownych wpisanych do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone, co zosta ł o wskazane w art. 23 a ust. 2 ustawy. Pismem z dnia 15 maja 2003 r. Prezes Urz ę du poinformowa ł Przedsi ę biorc ę o zako ń czeniu post ę powania dowodowego. Zgodnie z zasad ą , wyra ż on ą w art. 10 k.p.a. strona przed wydaniem decyzji mia ł a mo ż liwo ść wypowiedzenia si ę co do zebranych dowodów i materia ł ów. Strona nie skorzysta ł a z tego uprawnienia w przewidzianym terminie. 2 W celu dokonania dodatkowych ustale ń zwi ą zanych z potwierdzeniem we w ł a ś ciwych organach rejestrowych kontynuowania dzia ł alno ś ci gospodarczej przez Przedsi ę biorc ę oraz wyja ś nienia informacji uzyskanej od Delegatury Urz ę du w Poznaniu dotycz ą cej udzia ł u Pana Tomasza Kmieciaka w spó ł ce jawnej Union Concept Poland z siedzib ą w Poznaniu i zwi ą zanej z tym konieczno ś ci ustalenia wyst ę powania ewentualnego nast ę pstwa prawnego, niezb ę dne sta ł o si ę wyd ł u ż enie czasu trwania post ę powania i opó ź nienie terminu wydania decyzji. Zosta ł o to podyktowane, niezale ż nym od organu, czasem oczekiwania na przes ł anie przedmiotowych informacji przez organy rejestrowe. Prezes Urz ę du pismem z dnia 5 sierpnia br. powiadomi ł zgodnie z art. 36 § 2 k.p.a. o przyczynach opó ź nienia oraz pó ź niejszym terminie wydania decyzji i ustali ł jako nieprzekraczalny dzie ń 31 sierpnia br. Urz ą d otrzyma ł zwrot przedmiotowego pisma z adnotacj ą „adresat wyprowadzi ł si ę ”. Powo ł uj ą c si ę na brzmienie art. 41 § 1 i 2 k.p.a. oraz aktualny odpis pe ł ny z rejestru przedsi ę biorców Krajowego Rejestru S ą dowego, Prezes Urz ę du stwierdzi ł , ż e dor ę czenie ww. pisma na dotychczasowy adres odnosi skutek prawny. Zasadne jest kierowanie korespondencji na adres wskazany w ww. rejestrze. Obowi ą zkiem przedsi ę biorcy zgodnie z art. 168 ustawy – Kodeks spó ł ek handlowych (Dz.U. z 2000 r. Nr 94, poz. 1037 ze zm.) w zw. z art. 22 ustawy o Krajowym Rejestrze S ą dowym (Dz.U. z 2001 r. Nr 17, poz. 209 ze zm.) jest zg ł oszenie wszelkich zmian danych wpisanych do rejestru (w tym zmiany adresu przedsi ę biorcy). Je ż eli przedsi ę biorca tego nie uczyni nara ż a si ę na negatywne skutki prawne - w tym przyj ę cie skuteczno ś ci dor ę czenia na nieaktualny adres. Zgodnie bowiem z art. 17 ustawy o Krajowym Rejestrze S ą dowym domniemywa si ę , ż e dane wpisane do rejestru s ą prawdziwe, a wi ę c, ż e dane zawarte w rejestrze odpowiadaj ą aktualnemu stanowi faktycznemu. Z informacji uzyskanych od organów rejestrowych wynika, ż e spó ł ka Skote Polska reprezentowana przez Pana Tomasza Kmeciaka prowadzi nadal dzia ł alno ść gospodarcz ą pod wskazanym w niniejszej decyzji adresem. Nie zachodzi te ż nast ę pstwo prawne mi ę dzy spó ł k ą Skote Polska a spó ł k ą Union Concept Poland. W zaistnia ł ej sytuacji wydanie przedmiotowej decyzji w sprawie stwierdzenia stosowania przez Przedsi ę biorc ę praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów jest uzasadnione. W trakcie post ę powania Prezes Urz ę du ustali ł i zwa ż y ł , co nast ę puje: Art. 23 a ust. 2 ustawy za praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów uznaje w szczególno ś ci stosowanie postanowie ń wzorców umów, które zosta ł y wpisane do rejestru postanowie ń wzorców umowy za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 Kodeksu post ę powania cywilnego. Przedsi ę biorca w dniu 14 lutego 2003 r. przes ł a ł do Centrali UOKiK wzór ogólnych warunków umowy (zw. „Warunkami Umowy”). Identyczny wzór o.w.u., stosowany przez Przedsi ę biorc ę przekaza ł a Delegatura UOKiK w Poznaniu, która przeprowadzi ł a kontrol ę w siedzibie Skote Polska w dniach 4 i 7 lutego 2003 r. Wzorzec ten zawiera ł niedozwolone postanowienia umowne wpisane do rejestru niedozwolonych postanowie ń umownych i stanowi ł podstaw ę wszcz ę cia post ę powania w sprawie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów przez Przedsi ę biorc ę . Postanowienia zawarte w umowach stosowanych przez Przedsi ę biorc ę z konsumentami ró ż ni ą si ę literalnie od postanowie ń wpisanych do rejestru. Niemniej nale ż y uzna ć je za niedozwolone. Postanowienia te s ą to ż same w tre ś ci. Kontrola wzorców umów ma charakter abstrakcyjny. Przepisy kodeksu cywilnego wskazuj ą w sposób abstrakcyjny niedozwolone postanowienia umowne. S ą d uznaje za niedozwolone postanowienie umowne, sformu ł owane w okre ś lony sposób w konkretnej umowie i zakazuje ich stosowania. Jednak ż e zakaz ten wywodzi z postanowie ń wskazanych w kodeksie cywilnym w sposób abstrakcyjny, które za niedozwolone uznaj ą okre ś lone zachowania, a nie sposób sformu ł owania tych zachowa ń . W 3 zwi ą zku z tym przyj ąć nale ż y, ż e niedozwolonym postanowieniem umownym jest ka ż de, które dotyczy takiego samego zachowania, jak zawarte w postanowieniu wpisanym do rejestru. Ze wzgl ę du na rozszerzon ą skuteczno ść klauzul (art. 479 43 k.p.c.) spe ł niaj ą one tak ą sam ą funkcj ę jak przepisy prawne, a zatem do ich oceny nale ż y stosowa ć – w drodze analogii – zasady wyk ł adni przepisów. Przy okre ś leniu znaczenia niedozwolonych postanowie ń umownych nale ż y stosowa ć regu ł y interpretacji wykszta ł cone w nauce prawa i praktyce orzeczniczej (wyk ł adnia j ę zykowa, systemowa, funkcjonalna). Niedozwolone s ą postanowienia umów, które mieszcz ą si ę w hipotezie klauzuli wpisanej do rejestru, której tre ść zostanie ustalona w oparciu o dokonan ą jej wyk ł adni ę . Nie jest zatem konieczna dok ł adna literalna identyczno ść klauzuli wpisanej do rejestru i klauzuli z ni ą porównywanej. Niedozwolonymi postanowieniami umownymi zawartymi w Warunkach Umowy stosowanych przez Przedsi ę biorc ę s ą nast ę puj ą ce postanowienia: 1. art. 19 ust. 2: „Klient uzyska zwrot wp ł aconych rat czystych (bez waloryzacji i oprocentowania) w czasie ostatecznego rozliczenia grupy okre ś lonego w Artykule 23.1 niniejszej Umowy, po potr ą ceniu nale ż nych Skote kosztów administracyjnych zgodnie z Artyku ł em 4.2 niniejszej Umowy, kosztów ubezpieczenia oraz op ł aty wst ę pnej.” 2. art. 19 ust. 3: „W przypadku, gdyby Klient podpisa ł Umow ę i zrezygnowa ł z uczestnictwa w systemie zanim otrzyma informacj ę o przynale ż no ś ci do grupy, a wi ę c przed wp ł aceniem pierwszej raty, Skote przyjmie jego rezygnacj ę zatrzymuj ą c op ł at ę wst ę pn ą , która w ż adnym przypadku nie podlega zwrotowi.” 3. art. 22 „(...) Gdyby w dwóch kolejnych miesi ą cach nie zebrano funduszu na zakup jednego Towaru, Skote upowa ż nione jest do wstrzymania Aktów Asygnacyjnych i do przyst ą pienia do przedterminowej likwidacji grupy, lub do podj ę cia innego rozwi ą zania, które najlepiej pos ł u ż y interesom grupy i umo ż liwi dalsze funkcjonowanie w systemie Klientom, którzy terminowo wype ł nili swoje zobowi ą zania.” 4. art. 23: „1. Skote w ci ą gu trzech (3) miesi ę cy, licz ą c od momentu zako ń czenia planu ratalnego dokona ostatecznego rozliczenia grupy. 2. Rozliczenie odb ę dzie si ę w nast ę puj ą cej kolejno ś ci: a) pokrycie strat powsta ł ych w grupie z przyczyn niezawinionych przez Skote, b) wyp ł at ę rat czystych Klientom, którym nie zosta ł przydzielony Towar, a którzy zrezygnowali b ą d ź zostali wykluczeni z systemu. 3. Jakiekolwiek zmniejszenia si ę funduszu grupy, wywo ł ane przez zdarzenia nieuwzgl ę dnione w tej Umowie, a niezale ż ne od Skote, b ę dzie obci ąż a ł o proporcjonalnie Klientów.” 5. art. 24: „W sytuacjach nieprzewidzianych w niniejszej Umowie decyzje podejmuje Skote w formie Zarz ą dzenia.” 6. art. 25: „Dla umo ż liwienia Skote zrealizowania przedmiotu Umowy, Klient, którego dane osobowe wymienione s ą na pierwszej stronie Umowy, przez jej zawarcie przekazuje na r ę ce Skote nieodwo ł alne pe ł nomocnictwo na okres wa ż no ś ci prawnej grupy, a ż do ostatecznego rozliczenia. Pe ł nomocnictwo to obejmuje prawo Skote do równoprawnego rozwi ą zywania spraw dotycz ą cych Klientów, w tym spowodowanymi okoliczno ś ciami si ł y wy ż szej, a które poza wol ą Skote mog ł yby przynie ść szkody systemowi i grupie. Jednocze ś nie Klient 4 uprawnia Skote do otrzymania ś wiadczenia w przypadku zaistnienia sytuacji przewidzianych w Artykule 18.b)c)d)”. Postanowienie wskazane w pkt 1 zosta ł o uznane za niedozwolone wyrokiem S ą du Okr ę gowego – S ą du Antymonopolowego z dnia 6 maja 2002 r. (sygn. Akt. XVII Amc 44/01). W sprawie z powództwa Wojciecha P ł aczkowskiego przeciwko Polskiej Grupie Kapita ł owej „Kredyt” sp. z o.o. s ą d uzna ł za niedozwolone i zakaza ł stosowania postanowienia w brzmieniu: „uczestnik grupy otrzyma zwrot wp ł aconych rat podstawowych, bez waloryzacji i oprocentowania, w czasie likwidacji grupy okre ś lonym w art. 19, po potr ą ceniu nale ż nych PGK Kredyt kosztów administracyjnych oraz op ł aty wst ę pnej”. Wpisu do rejestru dokonano w dniu 15 pa ź dziernika 2002 r. Hipoteza klauzuli zawartej w umowie stosowanej przez Przedsi ę biorc ę w ca ł o ś ci mie ś ci si ę w hipotezie klauzuli wpisanej do rejestru. Poj ę cia „klient” oraz „uczestnik grupy” mo ż na uto ż samia ć , na co pozwala kontekst pos ł u ż enia si ę obu zwrotami. Poj ę cia „ostateczne rozliczenie grupy” oraz „likwidacja grupy” odnosz ą si ę do tego samego stanu faktycznego, co równie ż pozwala na ich uto ż samienie. Postanowienie o.w.u. zawiera dodatkowo sformu ł owanie: „koszty ubezpieczenia”, co jednak nie pozwala na odmienne traktowanie tych postanowie ń . Poj ę cie „koszty administracyjne” obejmuje zwykle koszty ubezpieczenia. W postanowieniu o.w.u. zosta ł y wyszczególnione. Klauzule ró ż ni podmiot, do którego si ę odnosz ą . Uwzgl ę dniaj ą c charakterystyk ę niedozwolonych postanowie ń umownych wpisanych do rejestru (postanowienia stanowi ą ce zawsze fragment konkretnej umowy), brak mo ż liwo ś ci przeredagowania klauzul przez s ą d oraz wzgl ę dy celowo ś ci uzna ć nale ż y, ż e zakazane jest pos ł ugiwanie si ę w obrocie klauzulami, które ró ż ni ą si ę od klauzul wpisanych do rejestru jedynie podmiotowo. Postanowienie wskazane w pkt 2 zosta ł o uznane za niedozwolone wyrokiem S ą du Okr ę gowego – S ą du Antymonopolowego z dnia 12 czerwca 2002 r. (sygn. Akt. XVII Amc 6/00). W sprawie z powództwa Powiatowego Rzecznika Konsumentów z Lublina przeciwko AICE Polska S.A. z Warszawy s ą d uzna ł za niedozwolone i zakaza ł stosowania postanowienia w brzmieniu: „W przypadku, gdyby Klient podpisa ł Umow ę i zrezygnowa ł z uczestnictwa w systemie zanim otrzyma informacj ę o przynale ż no ś ci do grupy, a wi ę c przed wp ł aceniem pierwszej raty, AICE przyjmie jego rezygnacj ę zatrzymuj ą c op ł at ę wst ę pn ą , która w ż adnym przypadku nie podlega zwrotowi.” Postanowienie wpisane do rejestru oraz postanowienie o.w.u. s ą identyczne. Klauzule ró ż ni jedynie podmiot, do którego si ę odnosz ą . Uwzgl ę dniaj ą c charakterystyk ę niedozwolonych postanowie ń umownych wpisanych do rejestru (postanowienia stanowi ą ce zawsze fragment konkretnej umowy), brak mo ż liwo ś ci przeredagowania klauzul przez s ą d oraz wzgl ę dy celowo ś ci uzna ć nale ż y, ż e zakazane jest pos ł ugiwanie si ę w obrocie klauzulami, które ró ż ni ą si ę od klauzul wpisanych do rejestru jedynie podmiotowo. Postanowienie wskazane w pkt 3. zosta ł o uznane za niedozwolone wyrokiem S ą du Okr ę gowego – S ą du Antymonopolowego z dnia 27 lutego 2002 r. (sygn. Akt. XVII Amc 27/01) oraz S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 27 listopada 2001 r. (sygn. akt XVII Amc 56/01). W sprawie z powództwa Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów przeciwko BPHF MeCom sp. z o.o. s ą d uzna ł za niedozwolone i zakaza ł stosowania postanowienia w brzmieniu: „W przypadku, gdy w ci ą gu dwóch kolejnych miesi ę cy nie zostanie zebrany fundusz grupy, pozwalaj ą cy na zakup jednego produktu, MeCom jest upowa ż nione do przedterminowej likwidacji danej grupy lub podj ę cia innych kroków, które pos ł u żą interesom grupy i umo ż liwi ą dalsze funkcjonowanie w systemie klientom, którzy wype ł nili swoje zobowi ą zania terminowo”. Wpisu do rejestru 5 dokonano w dniu 23 sierpnia 2002 r. W sprawie z powództwa Powiatowego Rzecznika Konsumentów w Bielsku Bia ł ej przeciwko Towarzystwu Finansowemu PRESTIGE Sp. z o.o. z siedzib ą w Katowicach (obecnie: Towarzystwu Wspierania Przedsi ę biorczo ś ci "Inwestor" Sp. z o.o. z siedzib ą w Katowicach) s ą d uzna ł za niedozwolone i zakaza ł stosowania postanowienia w brzmieniu: "W przypadku, gdy w ci ą gu dwóch (2) kolejnych miesi ę cy nie zostanie zebrany fundusz grupy, pozwalaj ą cy na przydzia ł Towaru, Prestige upowa ż nione jest do wstrzymania aktów asygnacyjnych i przyst ą pienia do przedterminowej likwidacji danej grupy lub do podj ę cia innego rozwi ą zania, które najlepiej pos ł u ż y interesom grupy i umo ż liwi dalsze funkcjonowanie w programie Uczestnikom Grupy, którzy wype ł nili terminowo swoje zobowi ą zania." Wpisu do rejestru dokonano 25 marca 2003 r. Hipoteza klauzuli zawartej w umowie stosowanej przez Przedsi ę biorc ę w ca ł o ś ci mie ś ci si ę w hipotezie klauzul wpisanych do rejestru. Poj ę cia „klient” oraz „uczestnik grupy” mo ż na uto ż samia ć , na co pozwala kontekst pos ł u ż enia si ę obu zwrotami. Klauzule ró ż ni podmiot, do którego si ę odnosz ą . Uwzgl ę dniaj ą c charakterystyk ę niedozwolonych postanowie ń umownych wpisanych do rejestru (postanowienia stanowi ą ce zawsze fragment konkretnej umowy), brak mo ż liwo ś ci przeredagowania klauzul przez s ą d oraz wzgl ę dy celowo ś ci uzna ć nale ż y, ż e zakazane jest pos ł ugiwanie si ę w obrocie klauzulami, które ró ż ni ą si ę od klauzul wpisanych do rejestru jedynie podmiotowo. Postanowienie wskazane w pkt 4 zosta ł o uznane za niedozwolone wyrokiem S ą du Okr ę gowego – S ą du Antymonopolowego z dnia 27 lutego 2002 r. (sygn. Akt. XVII Amc 27/01) oraz S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 27 listopada 2001 r. (sygn. akt XVII Amc 56/01). W sprawie z powództwa Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów przeciwko BPHF MeCom sp. z o.o. s ą d uzna ł za niedozwolone i zakaza ł stosowania postanowienia w brzmieniu: „W okresie trzech miesi ę cy po terminie zako ń czenia planu ratalnego MeCom dokona ostatecznej likwidacji grupy. 2. Fundusze jakie ewentualnie pozostan ą po likwidacji grupy zostan ą przeznaczone na: a) pokrycie strat powsta ł ych w grupie z powodów niezawinionych przez MeCom (np. niemo ż no ść wyegzekwowania nale ż no ś ci p ł atniczych od klientów lub por ę czycieli itp.). b) wyp ł at ę rat czystych klientom, którym nie zosta ł przydzielony produkt, a którzy zrezygnowali lub zostali wykluczeni zgodnie z zasadami okre ś lonymi w § 16 i § 17 niniejszej umowy. 3. je ż eli b ę d ą ce w dyspozycji ś rodki finansowe b ę d ą niewystarczajace do ca ł kowitego zaspokojenia wierzytelno ś ci w powy ż szej kolejno ś ci p ł atno ś ci, nale ż no ś ci wyp ł acane b ę d ą proporcjonalnie do wysoko ś ci wp ł at ka ż dego klienta. 4. jakiekolwiek zmniejszenie si ę funduszu grupy, wywo ł ane przez zdarzenia nie uwzgl ę dnione w tej umowie, a niezale ż ne od MeCom, b ę dzie obci ąż a ć proporcjonalnie wszystkich klientów uczestników danej grupy”. Wpisu do rejestru dokonano w dniu 23 sierpnia 2002 r. W sprawie z powództwa Powiatowego Rzecznika Konsumentów w Bielsku Bia ł ej przeciwko Towarzystwu Finansowemu PRESTIGE Sp. z o.o. z siedzib ą w Katowicach (obecnie: Towarzystwu Wspierania Przedsi ę biorczo ś ci "Inwestor" Sp. z o.o. z siedzib ą w Katowicach) s ą d uzna ł za niedozwolone i zakaza ł stosowania postanowienia w brzmieniu: "1. W ci ą gu trzech miesi ę cy, licz ą c od terminu zako ń czenia planu ratalnego, Prestige dokona ostatecznej likwidacji grupy. 2. Fundusze jakie ewentualnie pozostan ą po likwidacji grupy zostan ą przeznaczone na: a) pokrycie strat powsta ł ych w grupie z powodów niezawinionych przez Prestige (np. niemo ż no ść wyegzekwowania zad ł u ż enia od Uczestników Grupy lub por ę czycieli), b) wyp ł at ę rat podstawowych Uczestnikom Grupy, którym nie zosta ł przydzielony Towar, a którzy zrezygnowali lub zostali wykluczeni, zgodnie z zasadami okre ś lonymi w art. 14 i art. 15. 3. Je ż eli b ę d ą ce w dyspozycji Prestige ś rodki finansowe b ę d ą niewystarczaj ą ce dla ca ł kowitego zaspokojenia wierzytelno ś ci w powy ż szej kolejno ś ci p ł atno ś ci, nale ż no ś ci dokonywane b ę d ą proporcjonalnie do wysoko ś ci wp ł at ka ż dego Uczestnika Grupy. 4. 6 Jakiekolwiek zmniejszenie si ę funduszu grupy, wywo ł ane przez zad ł u ż enia nie uwzgl ę dnione w tej Umowie, a niezale ż ne od Prestige, b ę dzie obci ąż a ł o proporcjonalnie Uczestników Grupy." Wpisu do rejestru dokonano w dniu 25 marca 2003 r. Hipoteza klauzuli zawartej w umowie stosowanej przez Przedsi ę biorc ę w ca ł o ś ci mie ś ci si ę w hipotezie klauzul wpisanych do rejestru. Poj ę cia „ostateczne rozliczenie grupy” oraz „ostateczna likwidacja grupy” odnosz ą si ę do tej samej sytuacji faktycznej, zatem mo ż na je uto ż sami ć . Poj ę cia „w ci ą gu trzech miesi ę cy od momentu zako ń czenia planu ratalnego” oraz „w okresie trzech miesi ę cy po terminie zako ń czenia planu ratalnego”, „rozliczenie odb ę dzie si ę w nast ę puj ą cej kolejno ś ci” oraz „fundusze jakie ewentualnie pozostan ą po likwidacji grupy zostan ą przeznaczone na” odnosz ą si ę do takich samych sytuacji faktycznych. Mo ż na je zatem uto ż samia ć , na co pozwala kontekst pos ł u ż enia si ę obu zwrotami. Klauzule ró ż ni podmiot, do którego si ę odnosz ą . Uwzgl ę dniaj ą c charakterystyk ę niedozwolonych postanowie ń umownych wpisanych do rejestru (postanowienia stanowi ą ce zawsze fragment konkretnej umowy), brak mo ż liwo ś ci przeredagowania klauzul przez s ą d oraz wzgl ę dy celowo ś ci uzna ć nale ż y, ż e zakazane jest pos ł ugiwanie si ę w obrocie klauzulami, które ró ż ni ą si ę od klauzul wpisanych do rejestru jedynie podmiotowo. Postanowienie wskazane w pkt 5. zosta ł o uznane za niedozwolone wyrokami S ą du Okr ę gowego – S ą du Antymonopolowego z dnia 27 lutego 2002 r. (sygn. Akt. XVII Amc 27/01), z dnia 6 maja 2002 r. (sygn. Akt XVII Amc 44/01), z dnia 12 sierpnia 2002 r. (sygn. Akt XVII Amc 43/01) oraz S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 27 listopada 2001 r. (sygn. akt XVII Amc 56/01). W sprawie z powództwa Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów przeciwko BPHF MeCom sp. z o.o. s ą d uzna ł za niedozwolone i zakaza ł stosowania postanowienia w brzmieniu: „W sytuacjach nieprzewidzianych w niniejszej umowie, decyzje podejmuje MeCom w formie zarz ą dzenia”. Wpisu do rejestru dokonano w dniu 23 sierpnia 2002 r. W sprawie z powództwa Powiatowego Rzecznika Konsumentów we Wroc ł awiu przeciwko Europejskiemu Funduszowi Budowlanemu sp. z o.o. s ą d uzna ł za niedozwolone i zakaza ł stosowania postanowienia w brzmieniu: „w sytuacjach nieprzewidzianych w niniejszej umowie, decyzje podejmuje Zarz ą d EFB w drodze uchwa ł y”. Wpisu do rejestru dokonano w dniu 15 pa ź dziernika 2002 r. W sprawie z powództwa Wojciecha P ł aczkowskiego przeciwko Polskiej Grupie Kapita ł owej „Kredyt” sp. z o.o. s ą d uzna ł za niedozwolone i zakaza ł stosowania postanowienia w brzmieniu: „w sytuacjach nieprzewidzianych w niniejszej umowie, decyzje podejmuje PGK Kredyt w drodze zarz ą dzenia”. Wpisu do rejestru dokonano w dniu 15 pa ź dziernika 2002 r. W sprawie z powództwa Powiatowego Rzecznika Konsumentów w Bielsku Bia ł ej przeciwko Towarzystwu Finansowemu PRESTIGE Sp. z o.o. z siedzib ą w Katowicach (obecnie: Towarzystwu Wspierania Przedsi ę biorczo ś ci "Inwestor" Sp. z o.o. z siedzib ą w Katowicach) s ą d uzna ł za niedozwolone i zakaza ł stosowania postanowienia w brzmieniu: "W sytuacjach nieprzewidzianych w niniejszej Umowie decyzje podejmuje Prestige w formie zarz ą dzenia." Wpisu do rejestru dokonano w dniu 25 marca 2003 r. Klauzula zawarta w umowach stosowanych przez Przedsi ę biorc ę jest identyczna przedmiotowo z klauzulami wpisanymi do rejestru. Ró ż ni je podmiot, do którego si ę odnosz ą . Uwzgl ę dniaj ą c charakterystyk ę niedozwolonych postanowie ń umownych wpisanych do rejestru (postanowienia stanowi ą ce zawsze fragment konkretnej umowy), brak mo ż liwo ś ci przeredagowania klauzul przez s ą d oraz wzgl ę dy celowo ś ci uzna ć nale ż y, ż e zakazane jest pos ł ugiwanie si ę w obrocie klauzulami, które ró ż ni ą si ę od klauzul wpisanych do rejestru jedynie podmiotowo. Postanowienie wskazane w pkt 6. zosta ł o uznane za niedozwolone wyrokiem S ą du Okr ę gowego – S ą du Antymonopolowego z dnia 27 marca 2002 r. (sygn. Akt. XVII Amc 7 41/01). W sprawie z powództwa Federacji Konsumentów przeciwko Financial Partners sp. z o.o. s ą d uzna ł za niedozwolone i zakaza ł stosowania postanowienia w brzmieniu: „uczestnik sk ł adaj ą c swój podpis pod niniejsz ą umow ą udziela Financial Partners nieodwo ł alnego pe ł nomocnictwa do równoprawnego rozwi ą zywania przez Financial Partners spraw dotycz ą cych uczestników, w tym spowodowanych si łą wy ż sz ą , a które poza wol ą Financial Partners mog ł oby przynie ść szkod ę systemowi lub uczestnikowi”. Wpisu do rejestru dokonano w dniu 15 pa ź dziernika 2002 r. Hipoteza klauzuli zawartej w umowie stosowanej przez Przedsi ę biorc ę w ca ł o ś ci mie ś ci si ę w hipotezie klauzuli wpisanej do rejestru. Dotycz ą nieodwo ł alnego udzielenia pe ł nomocnictwa do rozwi ą zywania przez spó ł ki spraw dotycz ą cych uczestników systemu. Poj ę cia mo ż na uto ż samia ć , na co pozwala kontekst pos ł u ż enia si ę obu zwrotami. Klauzule ró ż ni podmiot, do którego si ę odnosz ą . Uwzgl ę dniaj ą c charakterystyk ę niedozwolonych postanowie ń umownych wpisanych do rejestru (postanowienia stanowi ą ce zawsze fragment konkretnej umowy), brak mo ż liwo ś ci przeredagowania klauzul przez s ą d oraz wzgl ę dy celowo ś ci uzna ć nale ż y, ż e zakazane jest pos ł ugiwanie si ę w obrocie klauzulami, które ró ż ni ą si ę od klauzul wpisanych do rejestru jedynie podmiotowo. W ś wietle powy ż szego, nale ż y stwierdzi ć , ż e w niniejszej sprawie zosta ł y naruszone zbiorowe interesy konsumentów i tym samym zasadne by ł o podj ę cie dzia ł a ń przewidzianych w ustawie dla zapewnienia ochrony konsumentów. Wobec powy ż szego orzeka si ę jak w sentencji. Od niniejszej decyzji, na podstawie art. 78 ust. 1 ustawy, przys ł uguje stronie odwo ł anie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów za po ś rednictwem Prezesa Urz ę du, w terminie dwóch tygodni od dnia jej dor ę czenia. Z up. Prezesa UOKiK p.o. Zast ę pcy Dyrektora Departamentu Polityki Konsumenckiej Joanna Wrona Otrzymuje: 1. Pan Tomasz Kmieciak SKOTE POLSKA ul. Ko ś cia ń ska 27 60-112 Pozna ń 8