DDK-10/2006

PREZES URZ Ę DU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW CEZARY BANASI Ń SKI DDK-61-48/05/VP Warszawa, dn. 1 wrze ś nia 2006 r. DECYZJA Nr 10/2006 Na podstawie art. 23d w zwi ą zku z art. 23a ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Tekst jednolity Dz. U. z 2005 r., Nr 244, poz. 2080), po przeprowadzeniu post ę powania w sprawie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów, wszcz ę tego z wniosku Stowarzyszenia Na Rzecz Ochrony Praw Konsumentów Us ł ug Telekomunikacyjnych z siedzib ą w Warszawie przeciwko Spó ł ce Telekomunikacja Polska S.A. z siedzib ą w Warszawie, Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów uznaje, ż e dzia ł ania Telekomunikacji Polskiej S.A. polegaj ą ce na uniemo ż liwieniu abonentom planu taryfowego ,,plan socjalny tp’’ korzystania z us ł ug operatorów konkurencyjnych, w zwi ą zku z brakiem mo ż liwo ś ci dokonania zlecenia preselekcji na ich rzecz, nie stanowi ą praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów, o której mowa w art. 23a ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w zwi ą zku z artyku ł em 72 ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. Prawo telekomunikacyjne (Dz. U. z 2004 r. Nr 171, poz. 1800, Nr 273, poz. 2703, z 2005 r., Nr 163, poz. 1362, Nr 267, poz. 2258, z 2006 r. Nr 12, poz. 66, Nr 104, poz. 708) oraz § 10 ust. 1 rozporz ą dzenia Ministra Transportu i Budownictwa z dnia 1 marca 2006 r. w sprawie warunków korzystania z uprawnie ń w publicznych sieciach telefonicznych (Dz. U. Nr 42, poz. 290) [zast ę puj ą cym § 9 ust. 1 rozporz ą dzenia Ministra Infrastruktury z dnia 8 marca 2005 r. w sprawie warunków korzystania z uprawnie ń przez abonentów publicznej sieci telefonicznej (Dz. U. z 2005 Nr 46, poz. 438)]. UZASADNIENIE W dniu 28 lipca 2005 r. wp ł yn ął wniosek Stowarzyszenia Na Rzecz Ochrony Praw Konsumentów Us ł ug Telekomunikacyjnych z siedzib ą w Warszawie przy ul. Meissnera 1/3 lok. 175 (dalej: Stowarzyszenie, Wnioskodawca, strona) o wszcz ę cie post ę powania w sprawie praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów przeciwko Telekomunikacji Polskiej SA z siedzib ą w Warszawie przy ul. Twardej 18 (dalej tak ż e: TP, TP SA, Operator, Spó ł ka, strona). Wnioskodawca żą da ł wydania przez Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (dalej: Prezes Urz ę du) decyzji o uznaniu praktyki Telekomunikacji Polskiej SA polegaj ą cej na uzale ż nieniu stosowania przez t ę spó ł k ę wobec jej abonentów tzw. planu taryfowego „plan tp socjalny” od nie korzystania przez abonentów z us ł ug telekomunikacyjnych ś wiadczonych przez innych operatorów, za praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów i nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalno ś ci. Pismem z dnia 12 wrze ś nia 2005 r. Prezes Urz ę du dzia ł aj ą c na podstawie art. 84 ust. 2 a ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Tekst jednolity Dz. U. z 2005 r., Nr 244, poz. 2080) (dalej: tak ż e ukik) wezwa ł Stowarzyszenie do uzupe ł nienia braków formalnych wniosku poprzez wskazanie w ł a ś ciwej podstawy prawnej żą dania. Pismem z dnia 19 wrze ś nia 2005 r. Stowarzyszenie uzupe ł ni ł o wniosek poprzez wskazanie jako podstawy prawnej żą dania art. 100 a ust. 1 pkt 4 ukik. Nast ę pnie – dnia 11 pa ź dziernika 2005 r. - Stowarzyszenie z ł o ż y ł o zmodyfikowany wniosek z dnia 6 pa ź dziernika 2005 r., a nast ę pnie – w dniu 13 pa ź dziernika 2005 r. – pismo zawieraj ą ce wniosek o wszcz ę cie post ę powania w sprawie praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów z dnia 11 pa ź dziernika stanowi ą cy uzupe ł nienie wniosku z dnia 22 lipca 2005 r. W uzasadnieniu wniosku Stowarzyszenie wskaza ł o, ż e w cenniku us ł ug TP zawar ł a postanowienia, zgodnie z którymi abonenci planu socjalnego tp mog ą korzysta ć wy łą cznie z us ł ug TP SA, co ogranicza abonentom wybieraj ą cym ten plan mo ż liwo ś ci korzystania z us ł ug mi ę dzystrefowych, mi ę dzynarodowych i po łą cze ń do sieci komórkowych ś wiadczonych przez innych operatorów telekomunikacyjnych. Wnioskodawca wskaza ł na naruszenie art. 72 ust. 1 ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. Prawo telekomunikacyjne (Dz. U. z 2004 r. Nr 171, poz. 1800, Nr 273, poz. 2703, z 2005 r., Nr 163, poz. 1362, Nr 267, poz. 2258, z 2006 r. Nr 12, poz. 66, Nr 104, poz. 708) (dalej: tak ż e prawo telekomunikacyjne), zgodnie z którym Abonent b ę d ą cy stron ą umowy z dostawc ą us ł ug zapewniaj ą cym przy łą czenie do stacjonarnej publicznej sieci telefonicznej operatora o znacznej pozycji rynkowej mo ż e wybra ć dowolnego dostawc ę publicznie dost ę pnych us ł ug telefonicznych, którego us ł ugi s ą dost ę pne w po łą czonych sieciach. Wnioskodawca wskaza ł , ż e TP jest – na podstawie decyzji z dnia 3 wrze ś nia 2001 r. Prezesa Urz ę du Regulacji Telekomunikacji i Poczty (dalej tak ż e: Prezes URTiP) (obecnie Prezes Urz ę du Komunikacji Elektronicznej, dalej tak ż e: Prezes UKE) - operatorem o znacz ą cej pozycji w zakresie ś wiadczenia us ł ug telefonicznych ś wiadczonych w stacjonarnych publicznych sieciach telefonicznych oraz – na podstawie decyzji z dnia 31 grudnia 2001 r. Prezesa Urz ę du Regulacji Telekomunikacji i Poczty – dzier ż awy łą czy telekomunikacyjnych, a tak ż e – na podstawie decyzji z dnia 24 grudnia 2002 r. Prezesa Urz ę du Regulacji Telekomunikacji i Poczty – na krajowym rynku po łą cze ń mi ę dzyoperatorskich. Wnioskodawca wskaza ł , ż e dzia ł ania Operatora naruszaj ą interesy konsumentów jako u ż ytkowników us ł ug telekomunikacyjnych poprzez wy łą czenie mo ż liwo ś ci wyboru us ł ug podmiotów konkurencyjnych. Ponadto, Wnioskodawca – w zwi ą zku ze stanowiskiem TP, jakoby warunki ś wiadczenia planu socjalnego tp by ł y zgodne z przepisami prawa telekomunikacyjnego, czego dowodem ma by ć decyzja Prezesa Urz ę du Regulacji Telekomunikacji i Poczty z dnia 16 kwietnia 2003 r. wydana w ramach kontroli cennika na podstawie art. 60 ustawy z dnia 21 lipca 2000 r. Prawo telekomunikacyjne (Dz. U. Nr 73, poz. 852, Dz. U. z 2001 r., Nr 122, poz. 1321, Nr 154, poz. 1800 i 1802, z 2002 r. Nr 25, poz. 253, Nr 74, poz. 676, Nr 166, poz. 1360 oraz z 2003 r. Nr 50, poz. 424, Nr 113, poz. 1070, Nr 130, poz. 1188, Nr 170, poz. 1652, z 2004 r. Nr 171, poz. 1800) (dalej tak ż e: dawne prawo telekomunikacyjne), nie zawieraj ą ca zastrze ż e ń do przewidzianych w ramach planu socjalnego tp ogranicze ń – wskaza ł , ż e zakres uprawnie ń wynikaj ą cych z art. 72 prawa telekomunikacyjnego jest szerszy od uprawnie ń wskazanych w art. 43 ust. 3 ustawy z dnia 21 lipca 2000 r. prawo telekomunikacyjne. Ponadto, Wnioskodawca wskaza ł , ze przepisy prawa telekomunikacyjnego nie wy łą czaj ą mo ż liwo ś ci zastosowania przepisów ukik. W dniu 18 pa ź dziernika 2005 r., podstawie art. 44 ust. 1 w zwi ą zku z art. 23 a ust. 1 ukik, Prezes Urz ę du wyda ł postanowienie o wszcz ę ciu na wniosek Stowarzyszenia 2 post ę powania w sprawie uniemo ż liwienia przez Telekomunikacj ę Polsk ą SA abonentom planu taryfowego plan socjalny korzystania z us ł ug przedsi ę biorców konkurencyjnych, w zwi ą zku z brakiem mo ż liwo ś ci dokonania zlecenia preselekcji na ich rzecz, jako sprzeczne z artyku ł em 72 prawa telekomunikacyjnego oraz § 9 ust. 1 rozporz ą dzenia Ministra Infrastruktury z dnia 8 marca 2005 r. w sprawie warunków korzystania z uprawnie ń przez abonentów publicznej sieci telefonicznej (Dz.U. z 2005 Nr 46, poz. 438) (dalej tak ż e: rozporz ą dzenie), a przez to mo ż e stanowi ć praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów w rozumieniu art. 23 a ust. 1 ukik. (znak pisma: DDK2-61-48/05/AO). O wszcz ę ciu post ę powania strony zosta ł y poinformowane zawiadomieniem z dnia 18 pa ź dziernika 2005 r. (znak pisma; DDK2-61-48/05/AO). W odpowiedzi na zawiadomienie TP SA pismem z dnia 2 listopada 2005 r. wnios ł a o wydanie decyzji o niestwierdzeniu stosowania przez TP praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów w zwi ą zku z uniemo ż liwianiem abonentom TP korzystaj ą cym z planu socjalnego tp korzystania z us ł ug przedsi ę biorców konkurencyjnych w zwi ą zku z brakiem mo ż liwo ś ci dokonania zlecenia preselekcji oraz o w łą czenie do materia ł u dowodowego w niniejszym post ę powaniu dokumentów z ł o ż onych przez TP w post ę powaniach prowadzonych przed Prezesem Urz ę du o sygnaturach: DOK-2-411/3/05/PW oraz DDI- 2/53/16/654/03/AI. TP wskaza ł a okoliczno ś ci faktyczne, na gruncie których zosta ł skonstruowany zarzut Wnioskodawcy oraz ustosunkowa ł a si ę do przedstawionego zarzutu. Spó ł ka wskaza ł a na istot ę us ł ugi powszechnej, któr ą jest przede wszystkim zapewnienie jej dost ę pno ś ci dla wszystkich mieszka ń ców kraju. Na podmiocie zobowi ą zanym do ś wiadczenia us ł ugi powszechnej (jest nim TP SA) ci ąż y obowi ą zek ś wiadczenia jej po przyst ę pnych cenach i z uwzgl ę dnieniem ró ż nych mo ż liwo ś ci ekonomicznych abonentów. W wykonaniu tego obowi ą zku TP opracowa ł a plan socjalny tp, do którego nie zosta ł zg ł oszony sprzeciw Prezesa Urz ę du Regulacji Telekomunikacji i Poczty. W ocenie TP, plan socjalny jest planem dopasowanym do potrzeb osób o najni ż szych dochodach, którzy korzystaj ą z us ł ug telekomunikacyjnych w znikomym zakresie ze wzgl ę dów ekonomicznych. Stanowi rozs ą dn ą równowag ę pomi ę dzy kosztem ekonomicznym Spó ł ki ś wiadczenia us ł ugi, a potrzebami ubo ż szych abonentów celowo ograniczaj ą cym sobie mo ż liwo ść korzystania z us ł ug telekomunikacyjnych ze wzgl ę du na sytuacj ę ekonomiczn ą . Odnosz ą c si ę do zarzutu naruszenia art. 72 prawa telekomunikacyjnego, Spó ł ka stwierdzi ł a, ż e z mocy art. 221 prawa telekomunikacyjnego, art. 72 jej nie dotyczy. Zdaniem Spó ł ki art. 221 prawa telekomunikacyjnego nie zast ę puje decyzji regulacyjnych Prezesa Urz ę du Regulacji Telekomunikacji i Poczty wydanych na podstawie dawnego prawa telekomunikacyjnego, zachowuje tylko dotychczasowy stan obowi ą zków operatorów o znacz ą cej pozycji rynkowej do czasu uprawomocnienia si ę nowych decyzji, co oznacza, ż e Spó ł ka jest zobowi ą zana do realizacji obowi ą zków wynikaj ą cych z wydanych ju ż w stosunku do niej decyzji oraz realizacji obowi ą zków okre ś lonych w przepisach dotychczasowych (dawne przepisy prawa telekomunikacyjnego i wydane na ich podstawie akty wykonawcze). Na podstawie takiej interpretacji art. 221 prawa telekomunikacyjnego Spó ł ka stwierdzi ł a, ż e TP jako przedsi ę biorc ę wyznaczonego do ś wiadczenia us ł ugi powszechnej, na którego moc ą decyzji Prezesa URTiP zosta ł y na ł o ż one obowi ą zki wynikaj ą ce z art. 43 ust. 3 dawnego Prawa telekomunikacyjnego obowi ą zuje nadal wykonywanie obowi ą zków wskazanych w decyzji Prezesa URTiP (art. 43 ust. 3 dawnego Prawa telekomunikacyjnego) i nie dotycz ą jej do czasu wydania nowej decyzji regulacyjnej przez prezesa URTiP obowi ą zki wskazane w art. 72 Prawa telekomunikacyjnego. Odnosz ą c si ę do zarzutu naruszenia § 9 rozporz ą dzenia, Spó ł ka stwierdzi ł a, ż e regulacja ta jej nie obowi ą zuje. Wynika to z art. 221 ust. 5, zgodnie z którym w okresie stosowania ust. 1 art. 221 lub do czasu wy ł onienia przedsi ę biorców telekomunikacyjnych wyznaczonych do 3 ś wiadczenia us ł ugi powszechnej, przedsi ę biorcy telekomunikacyjni wykonuj ą obowi ą zki wymienione w tych przepisach, stosuj ą c akty wykonawcze wydane na podstawie ustawy z dnia 21 lipca 2000 r. – Prawo telekomunikacyjne. Ponadto, Spó ł ka wskaza ł a na wynikaj ą cy z § 1 ust. 1 pkt 2 rozporz ą dzenia Ministra Infrastruktury z dnia 19 grudnia 2002 r. w sprawie szczegó ł owych wymaga ń dotycz ą cych ś wiadczenia us ł ug powszechnych, obowi ą zek umo ż liwienia abonentom wyboru opcji taryfowej w zale ż no ś ci od ich mo ż liwo ś ci ekonomicznych oraz sposobu korzystania z us ł ug oraz na brak sprzeciwu Prezesa Urz ę du Regulacji Telekomunikacji i Poczty w odniesieniu do projektu zamiany Cennika przewiduj ą cego wprowadzenie planu socjalnego tp, a tym samym uznania wprowadzanych regulacji za zgodne przepisami dawnego prawa telekomunikacyjnego – w szczególno ś ci z art. 43 ust. 3 (zgodnie z art. 60 ust. 1 dawnego prawa telekomunikacyjnego Prezes URTiP, w drodze decyzji, w terminie 14 dni od dnia przed ł o ż enia projektu cennika lub jego zmiany mo ż e zg ł osi ć sprzeciw wobec projektu cennika lub jego zmiany, je ż eli projekt cennika lub jego zmiany s ą sprzeczne z przepisami niniejszej ustawy). Dodatkowo, TP wskaza ł a analogiczne oferty w innych krajach UE. Odnosz ą c si ę do zarzutu stosowania praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów, Spó ł ka wskaza ł a na brak przes ł anki bezprawno ś ci w zwi ą zku ze zgodno ś ci ą warunków planu socjalnego tp z przepisami dawnego oraz obecnie obowi ą zuj ą cego prawa telekomunikacyjnego, co zosta ł o potwierdzone brakiem sprzeciwu Prezesa Urz ę du Regulacji Telekomunikacji i Poczty, a tak ż e zarzuci ł a Stowarzyszeniu brak udowodnienia naruszenia zbiorowych interesów konsumentów. Spó ł ka zwróci ł a uwag ę , ż e abonenci TP nie s ą w ż aden sposób pozbawieni uprawnienia do korzystania z us ł ug innych operatorów, gdy ż maj ą mo ż liwo ść wyboru innego – z szeregu oferowanych – planu taryfowego, a wybór planu socjalnego tp jest pewnego rodzaju samoograniczeniem. TP przedstawi ł a specyfik ę planu socjalnego oraz abonentów z niego korzystaj ą cych, korzy ś ci p ł yn ą ce dla konsumentów z faktu istnienia takiej oferty oraz zagro ż enia zwi ą zane z ewentualnym wycofaniem przez TP tego planu. Ponadto, Spó ł ka wskaza ł a na to, ż e uniemo ż liwienie korzystania z us ł ug innych operatorów w planie socjalnym jest uwarunkowane wzgl ę dami ekonomicznymi TP. Operator stwierdzi ł , ż e wysoko ść abonamentu w planie socjalnym nie pokrywa kosztów zwi ą zanych ze ś wiadczeniem tej us ł ugi. Klauzula przewiduj ą ca wy łą czno ść umo ż liwia TP pokrywanie tego deficytu z generowanego przez abonenta ruchu. (…) Ś wiadczenie us ł ug telekomunikacyjnych po cenach niekomercyjnych (w szczególno ś ci, gdy uzyskiwane z nich przychody s ą ni ż sze ni ż koszty ś wiadczenia tych us ł ug) powoduje naturalne d ąż enie operatorów do ograniczenia populacji korzystaj ą cych z takich us ł ug. Z tego powodu plany socjalne cz ę sto s ą tak skonstruowane, aby nie prowadzi ł y do nadu ż y ć ze strony klientów. Cz ę sto w pakietach socjalnych stosowane s ą mechanizmy (akceptowane przez regulatorów), gdzie przekroczenie przewidzianego limitu rozmów skutkuje stosowaniem wy ż szej ceny nast ę pnych rozmów. Plany socjalne nie s ą przeznaczone dla ludzi o dochodach wystarczaj ą cych na sfinansowanie w ł asnych potrzeb w zakresie us ł ug telekomunikacyjnych, nie s ą one tak ż e przewidziane dla klienta biznesowego. Mechanizm konkurencji wprowadzony na rynkach telekomunikacyjnych wymaga stworzenia jednakowych warunków dla konkuruj ą cych przedsi ę biorców. Zasada ta dotyczy tak ż e traktowania operatora zobowi ą zanego do ś wiadczenia us ł ugi powszechnej: koszt jej ś wiadczenia nie mo ż e stanowi ć dla tego operatora nadmiernego obci ąż enia pogarszaj ą cego jego pozycj ę konkurencyjn ą . Odnosz ą c si ę do pisma TP z dnia 2 listopada 2005 r., Wnioskodawca w pi ś mie z dnia 2 grudnia 2005 r. podtrzyma ł żą danie wniosku, zarzucaj ą c jednocze ś nie TP SA dowolno ść w dokonywaniu interpretacji przepisów prawa. 4 Stowarzyszenie ponownie wskaza ł o, ż e przepisy prawa telekomunikacyjnego nie wy łą czaj ą zastosowania ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów, a zatem akceptacja cennika przez Prezesa Urz ę du Regulacji Telekomunikacji i Poczty nie wyklucza mo ż liwo ś ci kontroli legalno ś ci dzia ł a ń operatora w ramach post ę powania prowadzonego przez Prezesa Urz ę du. Wnioskodawca zakwestionowa ł przedstawion ą przez TP interpretacj ę art. 221 prawa telekomunikacyjnego wskazuj ą c, ż e obowi ą zek stosowania art. 72 prawa telekomunikacyjnego wynika z literalnego brzmienia art. 221 ust. 1 tej ustawy. Natomiast obowi ą zek stosowania nowych aktów wykonawczych (w tym przede wszystkim § 9 rozporz ą dzenia) wynika z art. 223 prawa telekomunikacyjnego . W ocenie Wnioskodawcy art. 223 prawa telekomunikacyjnego jest przepisem derogacyjnym i w zwi ą zku z tym powo ł ywane przez TP rozporz ą dzenia wydane na podstawie dawnego prawa telekomunikacyjnego przesta ł y obowi ą zywa ć . Jako uzasadnienie tego stwierdzenia Stowarzyszenie wskaza ł o § 33 za łą cznika do rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie zasad techniki prawodawczej. Odnosz ą c si ę do stwierdzenia TP, jakoby abonament planu socjalnego tp nie pokrywa ł kosztów zwi ą zanych ze ś wiadczeniem tej us ł ugi, Wnioskodawca wskaza ł na koszty innych operatorów stwierdzaj ą c, ż e stanowisko TP albo mija si ę z prawd ą , albo TP ma znacznie wy ż sze koszty od kosztów jej konkurentów. Odnosz ą c si ę do sugestii zawartych w pi ś mie TP, jakoby plan socjalny tp by ł „ratunkiem” dla konsumentów o niskich dochodach, którzy mog ą c op ł aca ć niski abonament nie s ą pozbawieni mo ż liwo ś ci korzystania z us ł ug telekomunikacyjnych w miejscu zamieszkania, w tym Internetu wdzwanianego i nie s ą zmuszani do korzystania z samoinkasuj ą cych aparatów publicznych kosztem braku mo ż liwo ś ci odbierania po łą cze ń przychodz ą cych, Wnioskodawca wskaza ł na mo ż liwo ś ci wynikaj ą ce z ofert operatorów telefonii komórkowej. Odnosz ą c si ę do stwierdzenia TP, jakoby abonenci planu socjalnego tp – ze wzgl ę du na trudn ą sytuacj ę ekonomiczn ą – ograniczali ilo ść wykonywanych po łą cze ń do niezb ę dnego minimum, Wnioskodawca wskaza ł , ż e jest to skutkiem braku dost ę pu do us ł ug innych operatorów oraz wy ż szej ceny jednostki taryfikacyjnej w planie socjalnym tp w porównaniu z cen ą stosowan ą w ramach innych planów taryfowych. W pi ś mie z dnia 12 stycznia 2006 r., znak L/LDP/288/U2/2006, TP SA podtrzyma ł a prezentowane uprzednio stanowisko wskazuj ą c dodatkowo na uchwa łę S ą du Najwy ż szego z dnia 7 grudnia 2005 r. (III SZP 3/05) oraz stanowisko Prezesa Urz ę du Regulacji Telekomunikacji i Poczty dotycz ą ce kwestii zwi ą zanych z obowi ą zywaniem aktów wykonawczych do prawa telekomunikacyjnego. Ponadto, Spó ł ka za łą czy ł a opini ę dotycz ą c ą szczegó ł owych rozwi ą za ń art. 221 prawa telekomunikacyjnego przygotowan ą przez prof. Huberta Izdebskiego. Powo ł uj ą c uchwa łę SN, Operator stwierdzi ł , ż e pierwsze ń stwo w badaniu stanów faktycznych b ę d ą cych przedmiotem regulacji z zakresu bran ż y telekomunikacyjnej, ma prezes URTiP. Dlatego Prezesowi UOKiK, maj ą cemu kompetencj ę ogóln ą w zakresie ochrony konkurencji i konsumentów, nie wolno dokonywa ć autonomicznej oceny omawianego stanu faktycznego. Ocena ta le ż y w kompetencji innego organu administracji. Przedstawiona teza ma dowodzi ć , ż e brak sprzeciwu Prezesa Urz ę du Regulacji Telekomunikacji i Poczty do planu socjalnego tp, oznacza, ż e plan ten nie narusza obowi ą zuj ą cych przepisów prawa telekomunikacyjnego, a zatem nie istniej ą przes ł anki umo ż liwiaj ą ce postawienie w tym wypadku TP zarzutu bezprawno ś ci. Powo ł uj ą c stanowisko Prezesa Urz ę du Regulacji Telekomunikacji i Poczty, TP wskaza ł a, ż e tak ż e zgodnie z interpretacj ą przepisów prawa telekomunikacyjnego dokonan ą przez ten organ, TPSA obowi ą zuj ą rozporz ą dzenia wykonawcze wydane do dawnego prawa telekomunikacyjnego. 5 Pismem z dnia 12 stycznia 2006 r., znak L/LDP/328/U2/2006, TP zaproponowa ł a zast ą pienie planu socjalnego tp planem tp spo ł ecznym, na warunkach i w terminach okre ś lonych w przedmiotowym pi ś mie. Warunkiem wykonania przedstawionych zobowi ą za ń i wprowadzenia nowego planu by ł o niezg ł oszenie przez Prezesa Urz ę du Regulacji Telekomunikacji i Poczty sprzeciwu do przedstawionego projektu zmiany cennika. Z uwagi na to, ż e Prezes UKE wniós ł sprzeciw do projektu planu spo ł ecznego, wniosek ten nie móg ł by ć podtrzymany. Do akt niniejszego post ę powania postanowieniem z dnia 31 lipca 2006 r. w łą czono materia ł dowodowy z ł o ż ony przez spó ł k ę w post ę powaniach przed Prezesem Urz ę du o sygnaturach: DOK-2-411/3/05/PW oraz DDI-2/53/16/654/03/AI (dalej: post ę powania antymonopolowe). W trakcie post ę powa ń antymonopolowych TPSA przedstawi ł a nast ę puj ą ce tezy: I. odno ś nie do klauzuli wy łą czno ś ci umieszczonej w planie tp socjalnym: 1. taryfy specjalne, takie jak plan tp socjalny, s ą znane i sugerowane w Unii Europejskiej jako jedno z narz ę dzi stosowanych w krajach cz ł onkowskich w celu zapewnienia powszechnej dost ę pno ś ci do podstawowego zakresu us ł ug telefonicznych, tak ż e osobom o niekorzystnym statusie spo ł ecznym, zdrowotnym i ekonomicznym; 2. ograniczenie mo ż liwo ś ci korzystania z numeru dost ę pu i preselekcji do operatorów alternatywnych w przypadku taryf specjalnych jest rozwi ą zaniem stosowanym i akceptowanym na gruncie regulacji UE; 3. taryfy specjalne z definicji s ą skierowane do tych grup konsumenckich, które nie le żą w zakresie zainteresowa ń operatorów alternatywnych, ze wzgl ę du na niski popyt na us ł ugi wychodz ą ce; 4. poziom cen zaakceptowany przez Prezesa Urz ę du Regulacji Telekomunikacji i Poczty, (pismem z dnia 14 maja 2003 r., DRT-WUPiK-682/03/HB), schodzi poni ż ej kosztów zwi ą zanych ze ś wiadczeniem tej us ł ugi – z czego mo ż na wnioskowa ć , i ż dla grup abonentów ekonomicznie s ł abszych w momencie zatwierdzania oferty, ceny powy ż ej kosztów nie mog ł y by ć uznane za przyst ę pne; 5. mechanizm rekompensaty strat zwi ą zanych ze ś wiadczeniem us ł ug powszechnych poni ż ej kosztów przewidziany w poprzednio obowi ą zuj ą cej ustawie z dnia 21 lipca 2000 r. Prawo telekomunikacyjne, nie zosta ł zastosowany w wyniku decyzji Prezesa URTiP nr DRT-WKO-6045-2/04 z dnia 21 stycznia 2005 r. umarzaj ą cej post ę powanie dotycz ą ce ubiegania si ę o dop ł at ę przez TP S.A. Rozwi ą zanie zawarte w obecnie obowi ą zuj ą cym prawie telekomunikacyjnym nie mo ż e by ć zastosowane w stosunku do TP SA, poniewa ż ś wiadczy ona us ł ug ę powszechn ą na obszarze ca ł ego kraju na podstawie przepisu przej ś ciowego prawa telekomunikacyjnego, który nie upowa ż nia do żą dania dop ł aty kosztów ś wiadczenia us ł ugi powszechnej. Jedynie zastosowanie klauzuli wy łą czno ś ci w planie tp socjalnym mog ł o stanowi ć mechanizm ograniczaj ą cy straty ponoszone z tytu ł u ś wiadczenia nieefektywnych us ł ug; 6. abonenci planu tp socjalnego stanowi ą grup ę o niskich potrzebach w zakresie generowania ruchu, poniewa ż 70% tych abonentów nie wykonuje po łą cze ń ponad zawarte w planie 15 jednostek taryfowych; 6 7. ka ż dy abonent ma prawo wyboru takiego planu taryfowego, jaki odpowiada jego potrzebom i mo ż e w ka ż dej chwili zrezygnowa ć z us ł ug TP SA lub zmieni ć opcj ę taryfow ą . TP nie wyznaczy ł a kryteriów uprawniaj ą cych do korzystania z planu tp socjalnego; 8. plan tp socjalny jest wyj ą tkowym, zaakceptowanym przez Prezesa URTiP odej ś ciem od regu ł rynkowych, podyktowanym interesem najubo ż szych grup konsumentów. Zarówno w dawnym prawie telekomunikacyjnym , obowi ą zuj ą cym na dzie ń zatwierdzenia planu tp socjalnego przez Prezesa URTiP, jak i w obecnie obowi ą zuj ą cym prawie telekomunikacyjnym, Prezes URTiP podejmuje przedmiotow ą decyzj ę z uwzgl ę dnieniem konieczno ś ci wspierania równoprawnej i efektywnej konkurencji w zakresie ś wiadczenia us ł ug telekomunikacyjnych; 9. rezygnacja z klauzuli wy łą czno ś ci w planie tp socjalnym zmusi TP S.A. do rezygnacji ze ś wiadczenia tego planu. II. odno ś nie do zgodno ś ci dzia ł a ń TP S.A. z prawem telekomunikacyjnym: do czasu wy ł onienia przedsi ę biorców telekomunikacyjnych wyznaczonych do ś wiadczenia us ł ugi powszechnej na podstawie prawa telekomunikacyjnego przedsi ę biorcy posiadaj ą cy przed dniem wej ś cia w ż ycie prawa telekomunikacyjnego znacz ą c ą pozycj ę rynkow ą , wykonuj ą obowi ą zki wymienione w rozporz ą dzeniach wykonawczych wydanych na podstawie dawnego prawa telekomunikacyjnego – rozporz ą dzenie Ministra Infrastruktury z dnia 8 marca 2005 r. w sprawie warunków korzystania z uprawnie ń przez abonentów publicznej sieci telefonicznej w chwili z ł o ż enia pisma nie obowi ą zuje TP SA. III. odno ś nie do zarzutu naruszenia interesu publicznego: 1. klienci korzystaj ą cy z planu tp socjalnego, w sytuacji gdyby ten plan nie by ł dla nich dost ę pny nie korzystaliby w ogóle ze stacjonarnej linii telefonicznej; 2. abonenci planu tp socjalnego nie generuj ą lub generuj ą ruch wychodz ą cy w minimalnym stopniu; 3. istnienie wi ę kszej liczby abonentów w sieci TP SA korzystnie wp ł ywa na sytuacj ę operatorów ś wiadcz ą cych us ł ugi poprzez numer dost ę pu lub preselekcj ę poprzez zwi ę kszenie ruchu w sieci telekomunikacyjnej, a tym samym powi ę kszenie „tortu” do podzia ł u mi ę dzy konkurentami. Postanowieniem z dnia 31 lipca 2006 r. ograniczono Wnioskodawcy prawo wgl ą du do materia ł u dowodowego w zakresie wskazanym przez TP. Zgodnie z zasad ą wyra ż on ą w art. 10 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks post ę powania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.) strony post ę powania zosta ł y poinformowane o mo ż liwo ś ci wypowiedzenia si ę przed wydaniem decyzji co do zebranych dowodów i materia ł ów oraz zg ł oszonych żą da ń . Pismem z dnia 3 sierpnia 2006 r., Prezes Urz ę du zawiadomi ł strony o zako ń czeniu post ę powania dowodowego w przedmiotowej sprawie. Jednocze ś nie zosta ł wyznaczony 7 dniowy termin na zapoznanie si ę stron z aktami niniejszej sprawy. Spó ł ka skorzysta ł a z przys ł uguj ą cego jej prawa. W dniu 9 sierpnia 2006 r. z aktami sprawy zapozna ł a si ę Pani Urszula Zaro ń , jako pe ł nomocnik Telekomunikacji Polskiej S.A., na podstawie przed ł o ż onego pe ł nomocnictwa. Wnioskodawca nie skorzysta ł z przys ł uguj ą cego mu prawa. 7 Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów ustali ł , co nast ę puje: Z uwagi na wysoko ść kosztów budowy sieci telekomunikacyjnej przez operatorów alternatywnych, w szczególno ś ci odcinka tzw. p ę tli lokalnej, a wi ę c odcinka najbli ż szego abonentowi, łą cz ą cego go z tzw. prze łą cznic ą g ł ówn ą (potocznie – „centralk ą ”), w przepisach prawa telekomunikacyjnego wprowadzono rozwi ą zania umo ż liwiaj ą ce oraz u ł atwiaj ą ce skuteczn ą konkurencj ę operatorów, nie dysponuj ą cych w pe ł ni rozbudowanymi sieciami, z operatorami „zasiedzia ł ymi”, do czasu wybudowania przez nich w ł asnej kompletnej infrastruktury. Do rozwi ą za ń tych nale ż y zaliczy ć m.in. 1. uwolnienie p ę tli lokalnej (local loop unbundling – LLU); 2. przenoszalno ść numeru mi ę dzy sieciami; 3. hurtowy dost ę p do us ł ug telekomunikacyjnych (wholesale line rental – WLR); 4. preselekcja i numer dost ę pu . Istotnym z punktu widzenia niniejszego post ę powania oraz zarzutu stawianego przez Wnioskodawc ę jest ś rodek wymieniony w pkt 4) powy ż ej, tzn. preselekcja oraz numer dost ę pu, znajduj ą ce normatywn ą podstaw ę istnienia w art. 72 prawa telekomunikacyjnego. Zgodnie z tym przepisem, abonent b ę d ą cy stron ą umowy z dostawc ą us ł ug zapewniaj ą cym przy łą czenie do stacjonarnej publicznej sieci telefonicznej operatora o znacz ą cej pozycji rynkowej mo ż e wybra ć dowolnego dostawc ę publicznie dost ę pnych us ł ug telefonicznych, którego us ł ugi dost ę pne s ą w po łą czonych sieciach. W obecnej chwili jedynym podmiotem, który spe ł nia przes ł anki z art. 72 prawa telekomunikacyjnego jest TP. W decyzji z dnia 3 wrze ś nia 2001 r. Prezes URTiP uzna ł TP SA za operatora o pozycji dominuj ą cej na tle dawnego prawa telekomunikacyjnego. Po nowelizacji dawnego prawa telekomunikacyjnego ustaw ą z dnia 22 maja 2003 r. o zmianie ustawy – Prawo telekomunikacyjne oraz zmianie niektórych ustaw (Dz. U. z 2003 r., Nr 113, poz. 1070), TP zosta ł a uznana na podstawie art. 6 ust. 1 ustawy nowelizuj ą cej, z mocy prawa, za operatora o znacz ą cej pozycji rynkowej. Po wej ś ciu w ż ycie prawa telekomunikacyjnego (3 wrze ś nia 2004 r.), TP, na podstawie art. 221 ust. 1 pkt 1 lit. m tej ustawy, jest zobowi ą zana jako operator, który przed wej ś ciem w ż ycie ustawy zosta ł uznany za operatora o znacz ą cej pozycji rynkowej, do wykonywania obowi ą zków z art. 72 prawa telekomunikacyjnego. Zgodnie z decyzj ą Prezesa UKE z dnia 5 maja 2006 r., Nr DRTD-WUD-6070-1/06(4) TP SA zosta ł a wyznaczona na obszarze ca ł ego kraju do ś wiadczenia us ł ugi powszechnej, o której mowa w art. 81 ust. 1 prawa telekomunikacyjnego, w sk ł ad której wchodz ą nast ę puj ą ce us ł ugi: 1. przy łą czenie pojedynczego zako ń czenia sieci w g ł ównej lokalizacji abonenta z wy łą czeniem sieci cyfrowej z integracj ą us ł ug, zwanej ISDN; 2. utrzymanie łą cza abonenckiego z zako ń czeniem sieci, o którym mowa w pkt 1, w gotowo ś ci do ś wiadczenia us ł ug telekomunikacyjnych; 3. po łą czenia telefoniczne krajowe i mi ę dzynarodowe, w tym do sieci ruchomych, obejmuj ą ce tak ż e zapewnienie transmisji dla faksu oraz transmisji danych, w tym po łą czenia do sieci Internet; 4. udzielanie informacji o numerach telefonicznych oraz udost ę pnianie spisów abonentów; 5. ś wiadczenie udogodnie ń dla osób niepe ł nosprawnych; 6. ś wiadczenie us ł ug telefonicznych za pomoc ą aparatów publicznych. W decyzji Nr DRTD-WUD-6070-1/06(5) z dnia 5 maja 2006 r. Prezes UKE okre ś li ł termin rozpocz ę cia ś wiadczenia us ł ugi powszechnej (od dnia dor ę czenia decyzji), okres ś wiadczenia us ł ugi powszechnej (6 miesi ę cy), warto ś ci wska ź ników dost ę pno ś ci i jako ś ci us ł ugi powszechnej jakie powinny by ć ś wiadczone przez przedsi ę biorc ę wyznaczonego do 8 ś wiadczenia us ł ugi powszechnej oraz obowi ą zek ś wiadczenia osobom o udokumentowanych niskich dochodach oraz osobom niepe ł nosprawnym pakietu specjalnego uwzgl ę dniaj ą cego ich mo ż liwo ś ci ekonomiczne. Wybór innego dostawcy przez abonenta mo ż e nast ę powa ć w dwojaki sposób. • Mo ż e polega ć na ka ż dorazowym wybraniu przez abonenta, podczas inicjowania po łą czenia, ci ą gu cyfr zawieraj ą cego numer dost ę pu (NDS) dostawcy us ł ug, zgodnego ze schematem wybierania okre ś lonym w planie numeracji krajowej. W ten sposób abonent przy łą czony do sieci TP, chc ą c skorzysta ć z us ł ugi po łą czenia g ł osowego za po ś rednictwem np. Tele2, powinien przed wyborem numeru docelowego ka ż dorazowo wybra ć prefiks Tele2. Brak wyboru numeru dost ę pu przed prób ą nawi ą zania po łą czenia b ę dzie skutkowa ć po łą czeniem si ę za po ś rednictwem TP. • Drugi sposób wyboru dostawcy polega na tzw. preselekcji. W tym przypadku abonent sk ł ada w formie pisemnej - osobi ś cie albo poprzez operatora alternatywnego - zlecenie preselekcji. Na podstawie tego zlecenia operator o znacz ą cej pozycji rynkowej obowi ą zany jest do ka ż dorazowego kierowania wskazanych rodzajów po łą cze ń do wybranego przez abonenta dostawcy publicznie dost ę pnych us ł ug telefonicznych bez konieczno ś ci wybierania NDS. Nie wyklucza to mo ż liwo ś ci wyboru innego operatora poprzez numer dost ę pu. TP ś wiadczy us ł ugi po łą cze ń g ł osowych w oparciu o plany telefoniczne. Plany te s ą wprowadzane i usuwane z oferty w drodze zmian Cennika Us ł ug Telekomunikacyjnych (CUT). W chwili wszcz ę cia niniejszego post ę powania TP stosowa ł a CUT przedstawiony przez TP jako za łą cznik 1 do pisma z dnia 24 czerwca 2005 r., znak CWR-ZW-2429/06/05 Zgodnie z powy ż szym CUT, TP oferowa ł a w tym czasie nast ę puj ą ce plany telefoniczne: 1. plan tp 60 minut za darmo (dawniej plan tp tanie wieczory i weekendy); 2. plan tp darmowe weekendy; 3. plan tp darmowe wieczory i weekendy; 4. plan tp socjalny; 5. plan sekundowy tp biznes; 6. plan sekundowy jedna stawka tp biznes; 7. plan sekundowy jedna stawka tp biznes profit; 8. plan sekundowy uniwersalny tp biznes; 9. plan sekundowy uniwersalny tp biznes profit. Przy czym, nale ż y podkre ś li ć , ż e TP okre ś la plany oznaczone 5 - 9 jako „rozwi ą zania dla biznesu”. 1 Ponadto, TP ś wiadczy nadal wycofane ze sprzeda ż y plany tp standardowy, aktywny i niedrogi oraz plan sekundowy tp dom. Od dnia 1 lutego 2006 r. TP ś wiadczy tak ż e plan startowy tp oraz plan startowy tp biznes. Analiza tre ś ci warunków ś wiadczenia poszczególnych planów wskazuje, ż e wy łą cznie plan tp socjalny zawiera klauzul ę wy łą czno ś ci na korzystanie z us ł ug telefonicznych TP. Ka ż da zmiana Cennika Us ł ug Telekomunikacyjnych poci ą ga za sob ą konieczno ść wszcz ę cia procedury nadzorczej, wykonywanej przez Prezesa UKE. TP zobowi ą zana jest do przed ł o ż enia Prezesowi UKE projektów cenników i regulaminów ś wiadczenia us ł ug wraz z uzasadnieniem, w terminie co najmniej 30 dni przed planowanym terminem wprowadzenia w ż ycie cennika lub regulaminu ś wiadczenia us ł ug lub ich zmian. W stosunku do przedstawionego projektu Prezes UKE mo ż e zg ł osi ć sprzeciw, je ż eli projekt ten jest sprzeczny z decyzjami nak ł adaj ą cymi obowi ą zki na operatora o znacz ą cej pozycji rynkowej 1 Oferta dost ę pna na stronie internetowej Telekomunikacji Polskiej S.A. www.tp.pl 9 lub z przepisami prawa telekomunikacyjnego. Cennik i regulamin a tak ż e ich zmiany obj ę te sprzeciwem Prezesa UKE nie wchodz ą w ż ycie. W ramach jednego z planów telefonicznych – planu tp socjalnego – w pkt 1.7 CUT, pozycja „Informacje inne” pkt 1, zamieszczona zosta ł a klauzula nast ę puj ą cej tre ś ci: W ramach planu tp socjalnego Abonenci mog ą korzysta ć wy łą cznie z us ł ug Telekomunikacji Polskiej, za wyj ą tkiem dotychczasowych Abonentów pakietu oszcz ę dnego, którzy w momencie zakwalifikowania do planu tp socjalnego korzystali z us ł ug innych operatorów ni ż TP, w wyniku z ł o ż enia zlecenia preselekcji. CUT stanowi wzorzec umowny w rozumieniu art. 384 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 1964 r., Nr 16, poz. 93 z pó ź n. zm.), zwanej dalej Kodeksem cywilnym. Posiada on jednak kwalifikowany charakter z punktu widzenia prawa administracyjnego, co wynika z konieczno ś ci zatwierdzenia go przez Prezesa URTiP. Z chwil ą zawarcia umowy o ś wiadczenie us ł ug telekomunikacyjnych pomi ę dzy TP a abonentem, w przypadku zachowania obowi ą zków wynikaj ą cych z art. 384 § 1 Kodeksu cywilnego, niniejszy wzorzec staje si ę integraln ą cz ęś ci ą umowy i wi ąż e konsumenta. Dlatego cytowany powy ż ej fragment CUT nale ż y uzna ć jako klauzul ę , moc ą której dochodzi do umownego wy łą czenia mo ż liwo ś ci korzystania z us ł ug innych ni ż TP operatorów, w tym w ramach numeru dost ę pu i preselekcji. Wysoko ść op ł aty abonamentowej za poszczególne plany telefoniczne przedstawia poni ż sza tabela (rys. 1), sporz ą dzona na podstawie CUT: Lp. NAZWA PLANU (w ofercie) ABONAMENT BRUTTO 1. plan tp 60 minut za darmo 50 z ł 2. plan tp darmowe weekendy 70 z ł 3. plan tp darmowe wieczory i weekendy 85 z ł 4. plan tp socjalny 28,06 z ł 5. Plan tp startowy 49,61 Lp. NAZWA PLANU (poza ofert ą ) ABONAMENT BRUTTO 1. plan tp standardowy 42,70 z ł 2. plan tp aktywny 67,10 z ł 3. plan tp niedrogi 36,60 z ł 4. Plan sekundowy tp dom 45,14 Rys. 1 – ceny abonamentu brutto dla planów telefonicznych dla dost ę pu analogowego ( ź ród ł o – opracowanie w ł asne na podstawie CUT) Z powy ż szego zestawienia, zawieraj ą cego ceny brutto sta ł ej op ł aty miesi ę cznej – abonamentu wynika, ż e plan tp socjalny jest najta ń szym planem dost ę pnym dla abonentów TP i jednocze ś nie najta ń szym planem telefonicznym w ca ł ej ofercie TP. Jest on o 23,3% ta ń szy ni ż drugi najta ń szy z ci ą gle ś wiadczonych (ale nie oferowanych ju ż ) planów – plan tp niedrogi. W przypadku porównania ceny planu tp socjalnego z najdro ż szym planem w ofercie tp – planem tp darmowe wieczory i weekendy – ró ż nica jest ju ż znaczna. Plan tp darmowe wieczory i weekendy jest ponad trzykrotnie dro ż szy. 10 Lp. NAZWA PLANU (w ofercie) 60 sek. po łą czenia lokalnego w godz. 8-22 brutto 1. plan tp 60 minut za darmo 0,20 z ł * +0,12 z ł 2. plan tp darmowe weekendy 0,20 z ł * + 0,12 z ł 3. plan tp darmowe wieczory i weekendy 0,20 z ł * + 0,12 z ł 4. plan tp socjalny 0,71 z ł ** 5. plan startowy tp 0,20 (od 8 do 20) 0,10 (od 20 do 8) Lp. NAZWA PLANU (poza ofert ą ) 60 sek. po łą czenia lokalnego w godz. 8-22 brutto 1. plan tp standardowy 0,35 z ł ** 2. plan tp aktywny 0,33 z ł ** 3. plan tp niedrogi 0,41 z ł ** 4. Plan sekundowy tp dom 0,20 z ł * + 0,12 z ł *) op ł ata za inicjacj ę po łą czenia **) op ł ata za 3 minuty po łą czenia Rys. 2 – op ł aty za po łą czenie ( ź ród ł o – opracowanie w ł asne na podstawie CUT) W powy ż szej tabeli zaprezentowano ca ł kowity koszt brutto po łą czenia lokalnego mi ę dzy godzin ą 8.00 a 22.00, trwaj ą cego 60 sekund (w przypadku naliczania sekundowego) lub 3 minuty (w przypadku jednostek taryfikacyjnych). Z CUT wynika, ż e TP posiada w swojej ofercie zarówno plany, w których op ł ata naliczana jest za jednostk ę taryfikacyjn ą (oznaczone **) jak i plany, w których op ł ata naliczana jest za ka ż d ą sekund ę po łą czenia. Ponadto TP stosuje w niektórych planach (oznaczonych *) tzw. op ł at ę za inicjacj ę po łą czenia. Op ł ata ta pobierana jest jednorazowo na pocz ą tku po łą czenia niezale ż nie od czasu jej trwania. W celu lepszego zobrazowania porównywalnych kosztów po łą czenia poni ż sza tabela zawiera ca ł kowit ą op ł at ę brutto za 3 minuty po łą czenia lokalnego w godz. 8-22. Lp. NAZWA PLANU (w ofercie) Ca ł kowita op ł ata brutto za 3 minuty po łą czenia lokalnego w godz. 8-22 1. plan tp 60 minut za darmo 0,56 z ł 2. plan tp darmowe weekendy 0,56 z ł 3. plan tp darmowe wieczory i weekendy 0,56 z ł 4. plan tp socjalny 0,71 z ł 5. plan startowy tp 0, 60 z ł 11 Lp. NAZWA PLANU (poza ofert ą ) Ca ł kowita op ł ata brutto za 3 minuty po łą czenia lokalnego w godz. 8-22 1. plan tp standardowy 0,35 z ł 2. plan tp aktywny 0,33 z ł 3. plan tp niedrogi 0,41 z ł 4. plan sekundowy tp dom 0,56 z ł Rys. 3. – ca ł kowity koszt brutto po łą czenia lokalnego w godz. 8-22, trwaj ą cego 3 minuty ( ź ród ł o – opracowanie w ł asne na podstawie CUT) Powy ż sza tabela wskazuje, ż e koszt trzyminutowego po łą czenia lokalnego jest najwy ż szy w planie tp socjalnym, a najni ż szy w nie oferowanym ju ż planie tp aktywnym. Ponadto, zauwa ż alna jest dysproporcja pomi ę dzy op ł atami za nadal oferowane plany telefoniczne a op ł atami za wycofane ju ż plany tp standardowy, aktywny i niedrogi oraz plan sekundowy tp dom. Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów zwa ż y ł , co nast ę puje: Zgodnie z art. 23a ust. 1 ukik, przez praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów rozumie si ę godz ą ce w nie bezprawne dzia ł anie przedsi ę biorcy. Ustawa, w art. 23a ust. 2 stanowi, ż e za praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów uwa ż a si ę w szczególno ś ci naruszanie obowi ą zku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji, nieuczciw ą lub wprowadzaj ą c ą w b łą d reklam ę i inne czyny nieuczciwej konkurencji godz ą ce w zbiorowe interesy konsumentów. Naruszenie zbiorowych interesów konsumentów wymaga zatem spe ł nienia dwóch przes ł anek: a. bezprawno ś ci dzia ł ania, b. naruszenia zbiorowego interesu konsumentów. a) W celu stwierdzenia, czy mamy do czynienia z bezprawno ś ci ą dzia ł ania nale ż y ustali ć , czy okre ś lone zachowanie przedsi ę biorcy koliduje z przepisami prawa. Przed dokonaniem oceny dzia ł ania TP, nale ż y odnie ść si ę do sporu pomi ę dzy stronami post ę powania odno ś nie do stanu prawnego, wed ł ug którego takiej oceny dokona ć nale ż y. Art. 72 prawa telekomunikacyjnego TP SA stoi na stanowisku, ż e obowi ą zki wskazane w art. 72 prawa telekomunikacyjnego jej nie dotycz ą do czasu wydania nowej decyzji regulacyjnej przez Prezesa UKE. Podstaw ą do takiego stwierdzenia jest art. 221 prawa telekomunikacyjnego. Na tej samej podstawie TP wysuwa analogiczny wniosek odno ś nie do rozporz ą dze ń wydanych na podstawie przepisów prawa telekomunikacyjnego. Dokonuj ą c interpretacji art. 221 prawa telekomunikacyjnego, TP w sposób nieznajduj ą cy uzasadnienia, po łą czy ł a kwesti ę obowi ą zywania art. 72 prawa telekomunikacyjnego oraz przepisów wykonawczych wydanych na jego podstawie. W pi ś mie z dnia 2 listopada 2005 r. (str. 9) wykazuj ą c brak zwi ą zania obowi ą zkami wynikaj ą cymi z art. 72 prawa telekomunikacyjnego, TP wskazuje w pierwszej kolejno ś ci na ust. 5 art. 221 prawa telekomunikacyjnego. Wskazanie to jest niew ł a ś ciwe z uwagi na to, ż e przedmiotowy przepis 12 odnosi si ę do kwestii obowi ą zywania aktów wykonawczych do ustawy, a nie przepisów samej ustawy. W dalszej cz ęś ci (str. 10) TP stwierdza, ż e w ust. 4 i 5 art. 221 prawa telekomunikacyjnego zosta ł a wprowadzona zasada ograniczenia stosowania nowych obowi ą zków z prawa telekomunikacyjnego wobec podmiotów uznanych pod rz ą dami dawnego prawa telekomunikacyjnego za operatorów o znacz ą cej pozycji rynkowej. Tak ż e to stwierdzenie nie znajduje uzasadnienia. Jak ju ż wskazano, ust. 5 art. 221 prawa telekomunikacyjnego dotyczy kwestii obowi ą zywania aktów wykonawczych, natomiast ust. 4 wprowadza obowi ą zek ś wiadczenia us ł ugi powszechnej i jako taki tak ż e nie ma znaczenia dla kwestii obowi ą zywania art. 72 prawa telekomunikacyjnego. Ponadto, TP wskazuje, ż e art. 221 prawa telekomunikacyjnego nale ż y traktowa ć jako odpowiednik decyzji administracyjnej - do czasu uprawomocnienia si ę decyzji regulacyjnych wydanych na podstawie przepisów Prawo telekomunikacyjne przedsi ę biorca wyznaczony (tutaj TP) jest zobowi ą zany do realizacji obowi ą zków wynikaj ą cych z wydanych ju ż w stosunku do niego decyzji oraz do realizacji obowi ą zków okre ś lonych w przepisach dotychczasowych to jest dawnego Prawa telekomunikacyjnego lub na podstawie tych przepisów. W rezultacie art. 221 Prawa telekomunikacyjnego nie zast ę puje decyzji regulacyjnych Prezesa URTiP wydanych na podstawie Prawa telekomunikacyjnego, zachowuje tylko dotychczasowy stan obowi ą zków przedmiotowych operatorów na czas do uprawomocnienia si ę takich nowych decyzji. Nale ż y zgodzi ć si ę , ż e art. 221 prawa telekomunikacyjnego nie zast ę puje decyzji regulacyjnych Prezesa URTiP. Jednak nie jest uzasadnione stwierdzenie, jakoby przepis ten jedynie zachowywa ł dotychczasowy stan obowi ą zków. W ocenie Prezesa Urz ę du, art. 72 prawa telekomunikacyjnego jest przepisem, którym TP jest zwi ą zana. Wynika to w ł a ś nie wprost z art. 221 prawa telekomunikacyjnego. Zgodnie z ust. 1 tego przepisu, przedsi ę biorca telekomunikacyjny, który przed dniem wej ś cia w ż ycie ustawy by ł operatorem o znacz ą cej pozycji rynkowej lub w stosunku do którego wydano decyzj ę ustalaj ą c ą znacz ą c ą pozycj ę rynkow ą , po uprawomocnieniu si ę tej decyzji, w zakresie ś wiadczenia us ł ug telefonicznych ś wiadczonych w stacjonarnych publicznych sieciach telefonicznych jest obowi ą zany do wykonania obowi ą zków o których mowa m.in. w art. 72. Zgodnie z ust. 2 omawianego przepisu, na ł o ż enie na przedsi ę biorców telekomunikacyjnych obowi ą zków na podstawie ust. 1, traktuje si ę za równoznaczne na ł o ż eniu tych obowi ą zków w drodze decyzji Prezesa UKE, w trybie okre ś lonym w tej ustawie. Zgodnie z ust. 3 art. 221 prawa telekomunikacyjnego, przepis ust. 1 stosuje si ę do dnia uprawomocnienia si ę odpowiednich decyzji regulacyjnych Prezesa UKE. Ze wskazanych regulacji wynika w sposób bezpo ś redni i niebudz ą cy ż adnych w ą tpliwo ś ci interpretacyjnych, ż e operator o znacz ą cej pozycji rynkowej zosta ł obj ę ty wprost – bez konieczno ś ci wydawania decyzji w tym zakresie - cz ęś ci ą regulacji prawa telekomunikacyjnego, w tym wynikaj ą cym z art. 72 prawa telekomunikacyjnego obowi ą zkiem umo ż liwienia abonentom b ę d ą cym stron ą umowy z dostawc ą us ł ug zapewniaj ą cym przy łą czenie do stacjonarnej publicznej sieci telefonicznej operatora o znacz ą cej pozycji rynkowej wyboru dowolnego dostawcy publicznie dost ę pnych us ł ug telefonicznych, którego us ł ugi s ą dost ę pne w po łą czonych sieciach. Art. 221 prawa telekomunikacyjnego nie wskazuje, ż e obowi ą zki na ł o ż one na operatora o znacz ą cej pozycji rynkowej powinny wynika ć z decyzji regulacyjnej Prezesa UKE, ani ż e zakres i sposób realizacji tych obowi ą zków okre ś la decyzja Prezesa UKE. Wr ę cz przeciwnie, ust. 1 art. 221 prawa telekomunikacyjnego wskazuje wprost na obowi ą zki zdefiniowane bezpo ś rednio w ustawie prawo telekomunikacyjne, a zgodnie z ust. 2 na ł o ż enie tych obowi ą zków traktuje si ę jako równowa ż ne ich na ł o ż eniu w drodze decyzji Prezesa UKE, co tak ż e dowodzi, ż e wydanie takiej odr ę bnej decyzji nie jest warunkiem zwi ą zania operatora o znacz ą cej pozycji rynkowej wskazanymi w art. 221 ust. 1 przepisami prawa telekomunikacyjnego. 13 W tym miejscu nale ż y tak ż e wskaza ć , ż e równie ż w odniesieniu do aktów wykonawczych do ustawy, operator zobowi ą zany jest wype ł nia ć wskazane w nich obowi ą zki wprost, bez konieczno ś ci dodatkowego ich okre ś lenia w decyzji Prezesa UKE. Zgodnie bowiem z ust. 5 art. 221 prawa telekomunikacyjnego, w okresie obowi ą zywania ust. 1 lub w okresie, o którym mowa w ust. 4, przedsi ę biorcy telekomunikacyjni wykonuj ą obowi ą zki wymienione w tych przepisach, stosuj ą c akty wykonawcze wydane na podstawie dawnego prawa telekomunikacyjnego. Warto zaznaczy ć , ż e tak ż e ten przepis – w zwi ą zku z u ż yciem zwrotu wykonuj ą obowi ą zki wymienione w tych przepisach (czyli ust. 1 oraz ust. 4 art. 221 prawa telekomunikacyjnego) wskazuje na bezpo ś redni obowi ą zek stosowania m.in. art. 72 prawa telekomunikacyjnego. Na zako ń czenie tego w ą tku, warto tak ż e wskaza ć na pewn ą niekonsekwencj ę TP w zakresie interpretacji art. 221 prawa telekomunikacyjnego. Dowodz ą c braku zwi ą zania art. 72 prawa telekomunikacyjnego, TP stwierdza jednocze ś nie – w cz ęś ci dowodz ą cej brak zwi ą zania aktami wykonawczymi wydanymi na podstawie nowego prawa telekomunikacyjnego – ż e zgodnie (…) z art. 221 ust. 1 lit. m (odes ł anie do art. 72) Prawa telekomunikacyjnego przedsi ę biorca telekomunikacyjny, który z dniem wej ś cia w ż ycie ustawy by ł operatorem o znacz ą cej pozycji rynkowej lub w stosunku do którego wydano prawomocn ą decyzj ę ustalaj ą c ą znacz ą c ą pozycj ę rynkow ą w zakresie ś wiadczenia us ł ug telefonicznych w stacjonarnych publicznych sieciach telefonicznych (TP spe ł nia przedmiotowe przes ł anki) ma m.in. obowi ą zek realizowania uprawnie ń abonentów do wyboru dowolnego dostawcy publicznie dost ę pnych us ł ug telefonicznych (selekcja i preselekcja) zgodnie z zasadami przewidzianymi w art. 4 i 5 (oczywi ś cie chodzi nie o art., ale o ust. 4 i 5) tego artyku ł u przej ś ciowego. Reasumuj ą c. W ocenie Prezesa Urz ę du, art. 72 prawa telekomunikacyjnego jest dla TP wi ążą cy. Istot ą art. 221 ust. 1 prawa telekomunikacyjnego jest wskazanie, w jakim zakresie do operatorów o znacz ą cej pozycji rynkowej maj ą zastosowanie przepisy nowego prawa telekomunikacyjnego. Przepis ten wyra ź nie wskazuje na obowi ą zki wynikaj ą ce z art. 72 prawa telekomunikacyjnego. W zwi ą zku z tym, kwestia ś wiadczenia planu socjalnego tp b ę dzie w dalszej cz ęś ci oceniana w kontek ś cie tego przepisu. Akty wykonawcze Odno ś nie do sporu stron w zakresie zwi ą zania TP aktami wykonawczymi (w sprawie b ę d ą cej przedmiotem niniejszego post ę powania dotyczy to rozporz ą dzenia Ministra Infrastruktury z dnia 8 stycznia 2004 r. w sprawie szczegó ł owych warunków korzystania z uprawnie ń przez abonentów publicznej sieci telefonicznej (Dz. U. Nr 5, poz. 33 oraz Nr 101, poz. 1046) (dalej tak ż e: dawne rozporz ą dzenie) oraz rozporz ą dzenia Ministra Infrastruktury z dnia 8 marca 2005 r. w sprawie warunków korzystania z uprawnie ń przez abonentów publicznej sieci telefonicznej – zast ą pionego obecnie rozporz ą dzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 1 marca 2006 r. w sprawie warunków korzystania z uprawnie ń w publicznej sieci telefonicznej (Dz. U. Nr 42, poz. 290), nale ż y stwierdzi ć , ż e przepisy przej ś ciowe prawa telekomunikacyjnego stworzy ł y powa ż ny problem interpretacyjny. Zgodnie z art. 221 ust. 5 prawa telekomunikacyjnego, w okresie stosowania ust. 1 lub w okresie, o którym mowa w ust. 4, przedsi ę biorcy telekomunikacyjni wykonuj ą obowi ą zki wymienione w tych przepisach, stosuj ą c akty wykonawcze wydane na podstawie dawnego prawa telekomunikacyjnego. Natomiast, zgodnie z art. 223 prawa telekomunikacyjnego, przepisy wykonawcze wydane na podstawie dawnego prawa telekomunikacyjnego zachowuj ą moc do czasu wydania nowych przepisów wykonawczych na podstawie niniejszej ustawy, jednak nie d ł u ż ej ni ż przez okres 12 miesi ę cy od dnia wej ś cia w ż ycie ustawy. 14 Ustawa prawo telekomunikacyjne zosta ł a opublikowana w Dzienniku Ustaw z dnia 3 sierpnia 2004 r., zatem przepisy wykonawcze ostatecznie przesta ł y obowi ą zywa ć 3 wrze ś nia 2005 r. Wskazane powy ż ej przepisy mo ż na zinterpretowa ć na trzy odmienne sposoby. Po pierwsze, zgodnie z art. 223 prawa telekomunikacyjnego, przepisy wykonawcze straci ł y moc najpó ź niej w dniu 3 wrze ś nia 2005 r. Przepisy, które straci ł y moc nie mog ą obowi ą zywa ć w odniesieniu do jakiegokolwiek podmiotu. W zwi ą zku z tym, tak ż e operator o znacz ą cej pozycji rynkowej nie mo ż e by ć zwi ą zany przepisami, które przesta ł y obowi ą zywa ć . Jednocze ś nie, zgodnie z art. 221 ust. 5 prawa telekomunikacyjnego, do czasu wydania decyzji regulacyjnych Prezesa UKE zosta ł on zwi ą zany przepisami wykonawczymi do dawnego prawa telekomunikacyjnego, co oznacza, ż e nie maj ą w tym wypadku zastosowania przepisy wykonawcze wydane do nowego prawa telekomunikacyjnego. W tym stanie rzeczy – utrata mocy przepisów wykonawczych wydanych na podstawie dawnego prawa telekomunikacyjnego i jednoczesne wy łą czenie obowi ą zku stosowania przez operatora o znacz ą cej pozycji rynkowej nowych aktów wykonawczych – mo ż liwe jest stwierdzenie, ż e przedsi ę biorca ten nie jest zwi ą zany ż adnymi aktami wykonawczymi, a jedynie przepisami prawa telekomunikacyjnego oraz decyzjami Prezesa UKE. Po drugie, je ż eli zgodnie z art. 223 prawa telekomunikacyjnego dawne akty wykonawcze straci ł y moc i jako takie nie mog ą wi ą za ć ż adnego podmiotu, mimo tre ś ci art. 221 ust. 5 prawa telekomunikacyjnego, operator o znacz ą cej pozycji rynkowej jest zobowi ą zany do stosowania nowych przepisów wykonawczych. Przyjmuj ą c tak ą koncepcj ę mo ż na odwo ł a ć si ę do argumentów wskazanych przez Stowarzyszenie w pi ś mie z dnia 2 grudnia 2005 r. Po trzecie, je ż eli ustawodawca wyra ź nie okre ś li ł w art. 221 ust. 5 prawa telekomunikacyjnego, ż e do czasu wydania decyzji regulacyjnych Prezesa UKE operator o znacz ą cej pozycji rynkowej jest zobowi ą zany do stosowania dawnych przepisów wykonawczych, to zachowuj ą one w stosunku do niego moc, mimo tre ś ci art. 223 prawa telekomunikacyjnego. Przyjmuj ą c tak ą koncepcj ę mo ż na odwo ł a ć si ę do argumentów prezentowanych przez TP w pismach z dnia 2 listopada 2005 r. oraz z dnia 12 stycznia 2006 r. Wydaje si ę , ż e przyj ę cie tego rozwi ą zania jest najbardziej w ł a ś ciwe z punktu widzenia wyk ł adni celowo ś ciowej. W ocenie Prezesa Urz ę du, rozstrzygni ę cie tego problemu nie ma jednak znaczenia dla mo ż liwo ś ci dokonania oceny dzia ł a ń TP SA w zwi ą zku z niniejszym post ę powaniem. Po pierwsze, obowi ą zek zapewnienia abonentom wyboru dowolnego dostawcy publicznie dost ę pnych us ł ug telefonicznych wynika bezpo ś rednio z art. 72 prawa telekomunikacyjnego i TP SA, jako operator o znacz ą cej pozycji rynkowej, jest zobowi ą zana ten obowi ą zek wype ł nia ć . Rozporz ą dzenie jedynie okre ś la szczegó ł owe warunki korzystania przez abonenta z tego uprawnienia. Po drugie, szczegó ł owe warunki korzystania z tego uprawnienia przez abonenta w poszczególnych wskazanych wy ż ej rozporz ą dzeniach zosta ł y okre ś lone w sposób analogiczny. Wyst ę puj ą ce ró ż nice nie daj ą podstaw do stwierdzenia, ż e w odniesieniu do obowi ą zku zapewniania abonentom prawa wyboru dostawcy publicznie dost ę pnych us ł ug telefonicznych TP ma odmienne obowi ą zki w tym zakresie w zale ż no ś ci od tego, które przepisy znajduj ą zastosowanie. Zarówno na podstawie przepisów rozporz ą dzenia dawnego (§ 6), jak i rozporz ą dzenia nowego (§ 9) zast ą pionego obecnie rozporz ą dzeniem z dnia 1 marca 2006 r. (§ 10), abonent ma prawo wyboru dostawcy us ł ug poprzez numer dost ę pu lub poprzez preselekcj ę . Zgodnie z przepisami dawnego rozporz ą dzenia, abonent stacjonarnej publicznej sieci telefonicznej eksploatowanej przez operatora o znacz ą cej pozycji rynkowej, mo ż e wybra ć operatora publicznego ś wiadcz ą cego us ł ugi telefoniczne lub inne us ł ugi wykorzystuj ą ce 15 techniki komutacji, poprzez numer dost ę pu lub preselekcj ę . Abonent dokonuje wyboru operatora realizuj ą cego us ł ugi poprzez numer dost ę pu przez wybranie podczas inicjowania po łą czenia ci ą gu cyfr zawieraj ą cych numer dost ę pu do sieci operatora (NDS), zgodnie ze schematem wybierania okre ś lonym w planie numeracji krajowej lub poprzez zlecenie preselekcji - kierowania wskazanych rodzajów po łą cze ń poprzez sie ć wybranego operatora realizuj ą cego us ł ugi bez konieczno ś ci wybierania NDS. Poprzez numer dost ę pu i preselekcj ę mog ą by ć realizowane nast ę puj ą ce rodzaje po łą cze ń : 1) krajowe, obejmuj ą ce: a) po łą czenia miejscowe i strefowe, b) po łą czenia mi ę dzystrefowe, c) po łą czenia z sieci stacjonarnej do sieci komórkowej, d) inne po łą czenia lub us ł ugi wykorzystuj ą ce techniki komutacji, z wyj ą tkiem po łą cze ń do numerów skróconych abonenckich us ł ug specjalnych oraz numerów niemaj ą cych powi ą zania z danym obszarem przydzielonych operatorom w trybie art. 99 ust. 1 dawnego prawa telekomunikacyjnego oraz uj ę tych w Tablicy Zagospodarowania Numeracji, o której mowa w art. 100 ust. 1 dawnego praw telekomunikacyjnego; 2) mi ę dzynarodowe. Wybór przez abonenta operatora realizuj ą cego us ł ugi poprzez preselekcj ę nie mo ż e ogranicza ć mo ż liwo ś ci wyboru operatora realizuj ą cego us ł ugi poprzez numer dost ę pu i mo ż e by ć w ka ż dym czasie przez abonenta zmieniony lub wycofany, a z tego tytu ł u operatorowi nie przys ł uguje roszczenie w stosunku do abonenta. Abonent mo ż e wybra ć poprzez preselekcj ę jednego operatora realizuj ą cego us ł ugi w zakresie po łą cze ń krajowych oraz jednego w zakresie po łą cze ń mi ę dzynarodowych, co nie wyklucza wyboru tego samego operatora dla po łą cze ń krajowych i mi ę dzynarodowych. Abonent mo ż e wybra ć poprzez preselekcj ę operatora realizuj ą cego us ł ugi w zakresie oferowanego przez tego operatora zestawu po łą cze ń krajowych w danej strefie numeracyjnej. Abonent korzystaj ą cy z preselekcji mo ż e zmieni ć operatora realizuj ą cego us ł ugi poprzez ponowne z ł o ż enie zlecenia preselekcji oraz mo ż e wycofa ć zlecenie poprzez z ł o ż enie pisemnego wniosku. Zgodnie z przepisami rozporz ą dzenia z 2005 r., abonent b ę d ą cy stron ą umowy z dostawc ą us ł ug zapewniaj ą cym przy łą czenie do stacjonarnej publicznej sieci telefonicznej operatora o znacz ą cej pozycji rynkowej mo ż e wybra ć dostawc ę publicznie dost ę pnych us ł ug telefonicznych przez numer dost ę pu lub preselekcj ę . Abonent dokonuje wyboru dostawcy publicznie dost ę pnych us ł ug telefonicznych przez numer dost ę pu, przez wybranie podczas inicjowania po łą czenia ci ą gu cyfr zawieraj ą cego numer dost ę pu dostawcy us ł ug zgodnego ze schematem wybierania okre ś lonym w planie numeracji krajowej lub przez z ł o ż enie zlecenia preselekcji - kierowania wskazanych rodzajów po łą cze ń do wybranego dostawcy publicznie dost ę pnych us ł ug telefonicznych bez konieczno ś ci wybierania NDS. Przez NDS i zlecenie preselekcji mog ą by ć realizowane nast ę puj ą ce rodzaje po łą cze ń telefonicznych: 1) krajowe obejmuj ą ce: a) po łą czenia miejscowe i strefowe, b) po łą czenia mi ę dzystrefowe, c) po łą czenia z sieci stacjonarnej do sieci ruchomej, d) inne po łą czenia lub us ł ugi wykorzystuj ą ce techniki komutacji, z wyj ą tkiem po łą cze ń do numerów alarmowych; 2) mi ę dzynarodowe. 16 Wybór przez abonenta dostawcy publicznie dost ę pnych us ł ug telefonicznych przez zlecenie preselekcji nie mo ż e ogranicza ć mo ż liwo ś ci wyboru dowolnego dostawcy tych us ł ug przez NDS i mo ż e by ć w ka ż dym czasie przez abonenta zmieniony lub wycofany. Abonent mo ż e wybra ć przez zlecenie preselekcji jednego dostawc ę publicznie dost ę pnych us ł ug telefonicznych w zakresie po łą cze ń krajowych oraz jednego w zakresie po łą cze ń mi ę dzynarodowych, co nie wyklucza wyboru tego samego dostawcy us ł ug dla po łą cze ń krajowych i mi ę dzynarodowych. Zlecenie preselekcji dotycz ą ce krajowych po łą cze ń telefonicznych obejmuje wszystkie po łą czenia telefoniczne oferowane przez wybranego dostawc ę publicznie dost ę pnych us ł ug telefonicznych w danej strefie numeracyjnej. Zgodnie z rozporz ą dzeniem z 2006 r. abonent b ę d ą cy stron ą umowy z dostawc ą us ł ug zapewniaj ą cym przy łą czenie do stacjonarnej publicznej sieci telefonicznej operatora o znacz ą cej pozycji rynkowej mo ż e wybra ć dostawc ę publicznie dost ę pnych us ł ug telefonicznych przez numer dost ę pu lub preselekcj ę . Abonent dokonuje wyboru dostawcy publicznie dost ę pnych us ł ug telefonicznych przez numer dost ę pu, przez wybranie podczas inicjowania po łą czenia ci ą gu cyfr zawieraj ą cego numer dost ę pu dostawcy us ł ug zgodnego ze schematem wybierania okre ś lonym w planie numeracji krajowej lub zlecenie preselekcji - kierowania wskazanych rodzajów po łą cze ń do wybranego dostawcy publicznie dost ę pnych us ł ug telefonicznych bez konieczno ś ci wybierania NDS. Przez NDS i zlecenie preselekcji mog ą by ć realizowane nast ę puj ą ce rodzaje po łą cze ń telefonicznych: 1) krajowe obejmuj ą ce: a) po łą czenia miejscowe i strefowe, b) po łą czenia mi ę dzystrefowe, c) po łą czenia z sieci stacjonarnej do sieci ruchomej, d) inne po łą czenia lub us ł ugi wykorzystuj ą ce techniki komutacji, z wyj ą tkiem po łą cze ń do numerów alarmowych; 2) mi ę dzynarodowe. Wybór przez abonenta dostawcy publicznie dost ę pnych us ł ug telefonicznych przez zlecenie preselekcji nie mo ż e ogranicza ć mo ż liwo ś ci wyboru dowolnego dostawcy tych us ł ug przez NDS i mo ż e by ć w ka ż dym czasie przez abonenta zmieniony lub wycofany. Abonent mo ż e wybra ć przez zlecenie preselekcji jednego dostawc ę publicznie dost ę pnych us ł ug telefonicznych w zakresie po łą cze ń krajowych oraz jednego w zakresie po łą cze ń mi ę dzynarodowych, co nie wyklucza wyboru tego samego dostawcy us ł ug dla po łą cze ń krajowych i mi ę dzynarodowych. Zlecenie preselekcji dotycz ą ce krajowych po łą cze ń telefonicznych obejmuje wszystkie po łą czenia telefoniczne oferowane przez wybranego dostawc ę publicznie dost ę pnych us ł ug telefonicznych w danej strefie numeracyjnej. Reasumuj ą c. W ocenie Prezesa Urz ę du, ze wszystkich ww. regulacji wynika dla TP obowi ą zek zapewnienia abonentom wyboru dowolnego operatora publicznego ś wiadcz ą cego us ł ugi telefoniczne poprzez numer dost ę pu lub poprzez preselekcj ę . Nie jest zatem kluczow ą kwesti ą rozstrzygniecie, które przepisy (dawnych, czy nowych) aktów wykonawczych maj ą zastosowanie w odniesieniu do operatora o znacz ą cej pozycji rynkowej. Hipotezy norm tych przepisów w zakresie mo ż liwo ś ci wyboru przez abonentów dostawcy us ł ug pozostaj ą bowiem takie same. Kwestia bezprawno ś ci Oceniaj ą c zgodno ść oferowanego przez TP SA abonentom planu taryfowego plan socjalny tp z przepisami prawa nale ż y stwierdzi ć co nast ę puje. 17 Zgodnie z art. 72 prawa telekomunikacyjnego, abonent b ę d ą cy stron ą umowy z dostawc ą us ł ug zapewniaj ą cym przy łą czenie do stacjonarnej publicznej sieci telefonicznej operatora o znacz ą cej pozycji rynkowej mo ż e wybra ć dowolnego dostawc ę publicznie dost ę pnych us ł ug telefonicznych, którego us ł ugi s ą dost ę pne w po łą czonych sieciach. Zgodnie z aktami wykonawczymi – niezale ż nie od tego, które z ww. rozporz ą dze ń b ę dzie brane pod uwag ę – abonent ma prawo wyboru operatora przez NDS lub przez zlecenie preselekcji. Nie ulega w ą tpliwo ś ci, ż e abonenci planu socjalnego tp nie mog ą korzysta ć z us ł ug innych dostawców, ani poprzez NDS, ani poprzez zlecenie preselekcji. Zgodnie z tre ś ci ą cennika us ł ug telekomunikacyjnych TP, w ramach planu tp socjalnego Abonenci mog ą korzysta ć wy łą cznie z us ł ug Telekomunikacji Polskiej, za wyj ą tkiem dotychczasowych Abonentów pakietu oszcz ę dnego, którzy w momencie zakwalifikowania do planu tp socjalnego korzystali z us ł ug innych operatorów ni ż TP, w wyniku z ł o ż enia zlecenia preselekcji (pkt 1.7 CUT). Nale ż y w tym miejscu podkre ś li ć , ż e abonament w ramach tego planu jest najni ż szym abonamentem oferowanym przez TP i jako taki jest propozycj ą dla okre ś lonej – najubo ż szej grupy abonentów, o czym ni ż ej. Wskazane w CUT ograniczenie, nie oznacza jednak, ż e dzia ł anie TP nosi cechy bezprawno ś ci. W ocenie Prezesa Urz ę du, TP SA ś wiadcz ą c plan socjalny tp nie narusza norm prawa telekomunikacyjnego. TP nie ogranicza bowiem abonentom dost ę pu do us ł ug ś wiadczonych przez innych przedsi ę biorców. Ka ż dy konsument ma bowiem prawo wyboru innego ni ż TP dostawcy us ł ug w zwi ą zku z mo ż liwo ś ci ą wyboru innego ni ż plan tp socjalny planu taryfowego. Jak wskazano wy ż ej, TP oferuje klientom indywidualnym 5 planów taryfowych (nie licz ą c planów ś wiadczonych, acz z oferty wycofanych). Jedynie w przypadku planu tp socjalnego abonenci nie mog ą dokona ć wyboru innego dostawcy us ł ug. Abonenci wybieraj ą cy plan dokonuj ą ś wiadomej akceptacji jego warunków, a w przypadku wyboru planu tp socjalnego – ś wiadomego samoograniczenia w zakresie wyboru dostawcy us ł ug. Wybór ten nast ę puje w ramach swobody kontraktowania i nie jest narzucany przez Spó ł k ę . TP SA nie nak ł ada na abonentów ż adnych ogranicze ń bez wcze ś niejszej ich decyzji. Warunkiem zastosowania ograniczenia w zakresie dostawcy us ł ug jest wcze ś niejsze z ł o ż enie przez abonenta zamówienie na plan socjalny tp. Tym samym, to konsument podejmuje – na etapie wyboru planu taryfowego, decyzj ę o korzystaniu z us ł ug danego dostawcy. Abonenci mog ą w ka ż dej chwili swobodnie dokona ć zmiany dostawcy us ł ug telekomunikacyjnych. TP nie stosuje w tym zakresie ż adnych ogranicze ń , ani utrudnie ń . Podobne stanowisko zaj ął S ą d Okr ę gowy w Warszawie w wyroku z dnia 16 marca 2006 r., sygn. akt XX GC 1028/03. Dla oceny tego problemu nie bez znaczenia pozostaj ą dwie jeszcze kwestie. Po pierwsze, TP jest operatorem o znacz ą cej pozycji rynkowej, a obecnie operatorem wyznaczonym do ś wiadczenia us ł ugi powszechnej, zobowi ą zanym do ś wiadczenia osobom o niskich dochodach pakietu specjalnego uwzgl ę dniaj ą cego ich mo ż liwo ś ci ekonomiczne. Po drugie, TP dzia ł a na rynku regulowanym. Odnosz ą c si ę do kwestii pierwszej, nale ż y stwierdzi ć , ż e TP jako jedyny operator na rynku polskim jest zobowi ą zana ś wiadczy ć us ł ug ę powszechn ą po kosztach uwzgl ę dniaj ą cych mo ż liwo ś ci ekonomiczne najubo ż szych konsumentów. Wyznaczenie operatora do ś wiadczenia us ł ugi powszechnej, a tak ż e do ś wiadczenia jej po kosztach uwzgl ę dniaj ą cych mo ż liwo ś ci ekonomiczne abonentów jest wynikiem realizacji postanowie ń Dyrektywy z dnia 7 marca 2002 r. w sprawie us ł ugi powszechnej i praw u ż ytkowników dotycz ą cych sieci i us ł ug łą czno ś ci elektronicznej 2002/22/EC (dalej: dyrektywa). Jednym z najistotniejszych za ł o ż e ń zarówno polskiego, jak i europejskiego prawa telekomunikacyjnego jest zapewnienie dost ę pno ś ci us ł ugi powszechnej dla wszystkich mieszka ń ców danego kraju. Realizuj ą c zasad ę dost ę pno ś ci us ł ugi powszechnej, bior ą c pod uwag ę stopie ń zamo ż no ś ci polskiego spo ł ecze ń stwa, TP SA przygotowa ł a specjalny plan taryfowy przeznaczony dla osób o niskich 18 dochodach. Op ł ata abonamentowa w planie tp socjalnym zosta ł a ustalona przy uwzgl ę dnieniu potrzeb socjalnych, a w oderwaniu od kosztów ś wiadczenia tej us ł ugi przez TP. Z powy ż szych wzgl ę dów, plan tp socjalny jest planem, który ró ż ni si ę od innych planów dost ę pnych w ramach normalnych warunków komercyjnych i jako taki mo ż e zawiera ć pewne specyficzne regulacje i ograniczenia. Nale ż y przyj ąć dokonan ą przez TP interpretacj ę , zgodnie z któr ą w ś wietle art. 9 ust. 2 ( Pa ń stwa Cz ł onkowskie mog ą , w ś wietle uwarunkowa ń krajowych, zobowi ą za ć wyznaczone przedsi ę biorstwa do oferowania konsumentom taryf lub pakietów, które odbiegaj ą od ofert ś wiadczonych na zwyk ł ych warunkach handlowych, w szczególno ś ci w celu zapewnienia dost ę pu i korzystania z publicznie dost ę pnych us ł ug telefonicznych osobom posiadaj ą cym niskie dochody lub szczególne potrzeby spo ł eczne) oraz preambu ł y dyrektywy, mo ż na wnioskowa ć , ż e oferty socjalne mog ą zawiera ć pewne ograniczenia w dost ę pno ś ci niektórych us ł ug. Abonenci, którzy mog ą sobie pozwoli ć na generowanie znacznej ilo ś ci po łą cze ń wychodz ą cych nie powinni podlega ć szczególnej ochronie (z zakresie cen us ł ug) i w zwi ą zku z tym nie powinni by ć abonentami planów socjalnych. Jest bowiem intencj ą ustawodawstwa krajowego oraz ustawodawstwa europejskiego zapewnienie specjalnej oferty dla osób o niskich dochodach lub/i posiadaj ą cych szczególne potrzeby spo ł eczne, a nie dla ogó ł u abonentów. Zatem, przyj ę ta przez TP konstrukcja planu tp socjalnego zapewnia, ż e wybieraj ą go w wi ę kszo ś ci osoby maj ą ce z przyczyn socjalnych minimalne potrzeby korzystania z us ł ug telekomunikacyjnych – ograniczone w istocie do posiadania linii POTS i przyjmowania po łą cze ń przychodz ą cych. Wed ł ug danych przedstawionych przez TP (np. pismo z dnia 1 lipca 2005 r., str. 7), a ż 70 % abonentów planu tp socjalnego nie wykonuje po łą cze ń wychodz ą cych ponad limit 15 jednostek taryfowych w łą czonych do abonamentu. Odnosz ą c si ę do drugiej z wy ż ej wskazanych kwestii - dzia ł ania na rynku regulowanym - nale ż y stwierdzi ć , ż e dla oceny ewentualnego naruszenia przez TP art. 72 prawa telekomunikacyjnego oraz przepisów wykonawczych istotne znaczenie ma istnienie oraz zakres kompetencji organu regulacyjnego – Prezesa UKE. Zarówno na podstawie dawnego prawa telekomunikacyjnego, jak i obecnie obowi ą zuj ą cej ustawy Prezes UKE jest uprawniony do badania ofert rynkowych (w tym w zakresie regulaminów i cenników us ł ug) przedsi ę biorców telekomunikacyjnych, a w razie stwierdzenia naruszenia uprawnie ń u ż ytkowników sieci telekomunikacyjnych mo ż e podejmowa ć okre ś lone w przepisach dzia ł ania, w tym zg ł asza ć sprzeciw do projektów regulaminów i cenników us ł ug. Projekty obj ę te sprzeciwem Prezesa UKE nie wchodz ą w ż ycie. Gdyby rynek telekomunikacyjny nie by ł rynkiem regulowanym (pomijaj ą c kwesti ę , ż e wówczas nie by ł oby podstaw do wydania decyzji, zgodnie z któr ą TP by ł aby uznana za operatora posiadaj ą cego znacz ą c ą pozycj ę lub za operatora wyznaczonego, a co za tym idzie nie by ł aby zobowi ą zana do ś wiadczenia us ł ugi powszechnej, w tym ś wiadczenia jej z uwzgl ę dnieniem mo ż liwo ś ci finansowych osób ubogich) rzeczywi ś cie istnia ł oby niebezpiecze ń stwo nadu ż ywania prawa – np. poprzez realizacj ę dyspozycji art. 72 prawa telekomunikacyjnego (o ile obowi ą zek tam okre ś lony dotyczy ł by nie tylko operatora o znacz ą cej pozycji rynkowej) w taki sposób, ż e abonenci mieliby mo ż liwo ść wyboru dowolnego dostawcy us ł ug, ale jedynie w przypadku wyboru przez nich okre ś lonego – niekorzystnego (np. ze wzgl ę du na cen ę ) abonamentu, a w przypadku pozosta ł ych (bardzie atrakcyjnych) planów wybór taki by ł by niemo ż liwy. Na przyk ł ad operator móg ł by oferowa ć 5 planów w cenie 60 – 70 z ł zawieraj ą cych pakiety darmowych minut lub/i innych us ł ug, ale bez mo ż liwo ś ci wyboru innego dostawcy oraz 1 lub 2 plany w cenie np. 200 z ł bez dodatkowych us ł ug, ale umo ż liwiaj ą ce wybór innego dostawcy. Wówczas, argument jakoby abonenci maj ą prawo wyboru dostawcy us ł ug, nie móg ł by znale źć aprobaty Prezesa Urz ę du. Wszak wybór taki – w zwi ą zku z tak ukszta ł towan ą ofert ą – by ł by wyborem teoretycznym. W ocenie Prezesa Urz ę du, w takiej sytuacji mieliby ś my do czynienia z nadu ż yciem prawa. 19 W obecnym stanie prawnym niebezpiecze ń stwo takie jednak nie zachodzi. Prezes UKE odpowiedzialny za kszta ł t rynku telekomunikacyjnego, w tym za polityk ę cenow ą , nie móg ł by nie zg ł osi ć sprzeciwu to propozycji oferty w kszta ł cie nieuwzgl ę dniaj ą cym uprawnie ń konsumentów us ł ug telekomunikacyjnych. TP zg ł osi ł a projekt zmian w cenniku us ł ug przewiduj ą cy wprowadzenie planu socjalnego tp w dniu 1 kwietnia 2003 r., do której Prezes URTiP zg ł osi ł sprzeciw. Sprzeciw nie dotyczy ł jednak ograniczenia mo ż liwo ś ci korzystania abonentów planu socjalnego z us ł ug innych przedsi ę biorców. Nast ę pnie, w dniu 8 maja 2003 r., Spó ł ka z ł o ż y ł a now ą wersj ę zmian w cenniku us ł ug z uwzgl ę dnieniem uprzednio zg ł oszonych przez Prezesa URTiP uwag. W pi ś mie z dnia 14 maja 2003 r. Prezes URTiP poinformowa ł Spó ł k ę o braku sprzeciwu do z ł o ż onej przez ni ą propozycji. Oznacza to, ż e Prezes URTiP nie dostrzeg ł w ofercie TP mo ż liwo ś ci naruszenia uprawnie ń u ż ytkowników, a tak ż e nie stwierdzi ł , jakoby oferta ta by ł a niezgodna z przepisami prawa, a ś ci ś lej przepisami dawnego prawa telekomunikacyjnego. Przy tym, w ocenie Prezesa Urz ę du, uprzednio obowi ą zuj ą ce przepisy prawa telekomunikacyjnego oraz wydanego na jego podstawie rozporz ą dzenia uprawnia ł y abonentów do wyboru operatora publicznego ś wiadcz ą cego us ł ugi telefoniczne. Zgodnie z art. 43 ust. 3 dawnego prawa telekomunikacyjnego, abonent sieci telefonicznej mo ż e wybra ć operatora publicznego ś wiadcz ą cego us ł ugi telefoniczne mi ę dzynarodowe, a w przypadku sieci stacjonarnej – tak ż e us ł ugi telefoniczne mi ę dzystrefowe. Zgodnie z dawnym rozporz ą dzeniem wyboru takiego dokona ć mo ż e poprzez NDS lub zlecenie preselekcji. Zatem, tak ż e w kontek ś cie tamtych przepisów Prezes URTiP móg ł stwierdzi ć , ż e plan socjalny tp narusza uprawnienia konsumentów i w zwi ą zku z tym zg ł osi ć sprzeciw. Prezes URTiP sprzeciwu takiego nie zg ł osi ł , s ł usznie uznaj ą c, ż e brak wyboru dowolnego dostawcy us ł ug przez abonentów jednego, szczególnego planu, kierowanego do szczególnej grupy odbiorców nie oznacza naruszenia przepisów oraz uprawnie ń abonentów. W zwi ą zku z tym, uzasadnione sta ł o si ę , na podstawie art. 23 d w zwi ą zku z art. 23 a ukik, uznanie, ż e stosowana przez Spó ł k ę praktyka nie ma cech bezprawno ś ci i nie narusza zbiorowych interesów konsumentów. b) Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów nie definiuje poj ę cia zbiorowego interesu konsumentów ograniczaj ą c si ę jedynie do wskazania, i ż nie jest nim suma indywidualnych interesów konsumentów (art. 23 a ust. 1 zd. 2 ukik). O tym, czy zosta ł naruszony interes zbiorowy, nie zawsze przes ą dza kryterium ilo ś ciowe (niekiedy nawet jeden ujawniony przypadek naruszenia prawa konsumenta mo ż e by ć przejawem cz ę sto lub nawet powszechnie stosowanej praktyki naruszaj ą cej interes zbiorowy). W niniejszej sprawie niew ą tpliwie mamy do czynienia z oddzia ł ywaniem praktyki Spó ł ki na nieograniczon ą liczb ę konsumentów. Dzia ł anie Spó ł ki skutkuje nie w odniesieniu do konkretnego konsumenta czy zindywidualizowanych konsumentów, lecz szerszej kategorii uczestników rynku, których łą czy lub mo ż e łą czy ć wspólna cecha rodzajowa – korzystanie lub potencjalne korzystanie z planu socjalnego tp. Warunkiem stwierdzenia praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów w rozumieniu art. 23 a ukik jest to, aby praktyka taka by ł a nie tylko bezprawne, ale tak ż e godzi ł a w interesy konsumentów. W ocenie Prezesa Urz ę du, oferta TP ś wiadczenia planu socjalnego nie tylko nie jest bezprawna (o czym wy ż ej, w pkt a), ale tak ż e nie godzi w interesy konsumentów. Prezes Urz ę du dokona ł wszechstronnej analizy przedstawionego problemu oraz oceni ł przedstawione dowody i twierdzenia stron post ę powania. W toku prowadzonego post ę powania Wnioskodawca nie przedstawi ł wystarczaj ą cych przes ł anek, które pozwoli ł yby stwierdzi ć , ż e dzia ł ania TP naruszaj ą interes konsumentów. Nie wykaza ł 20 tak ż e, w jaki sposób Spó ł ka takiego naruszenia dokonuje oraz na czym ono polega. Wskazanie na brak mo ż liwo ś ci dokonania przez abonentów planu tp socjalnego wyboru dostawcy innego ni ż TP jest przes ł ank ą niewystarczaj ą c ą dla uznania naruszenia interesów konsumentów. Jednocze ś nie Stowarzyszenie wskazuje na szerokie mo ż liwo ś ci korzystania przez konsumentów z us ł ug innych operatorów – zarówno w sieciach stacjonarnych, jak i ruchomych – po równie przyst ę pnej, jak w przypadku planu socjalnego tp cenie. Argumenty te mog ą jedynie przemawia ć za s ł uszno ś ci ą tez stawianych przez TP SA odno ś nie do mo ż liwo ś ci dokonywania przez konsumentów wyboru dostawcy us ł ug, jak i tego, ż e wybór planu taryfowego b ę d ą cy jednocze ś nie dokonaniem samoograniczenia, wynika ze specyfiki tego planu oraz ze specyfiki mo ż liwo ś ci i oczekiwa ń tej grupy abonentów. Nale ż y w tym miejscu przytoczy ć raz jeszcze dane wskazane przez TP dane, zgodnie z którymi 70 % abonentów planu socjalnego tp wykonuje po łą czenia jedynie w zakresie 15 jednostek taryfowych wchodz ą cych w abonament. Stwierdzenie Stowarzyszenia, jakoby przyczyn ą tego by ł a jedynie obawa przed „wpadni ę ciem w karne stawki” za po łą czenia nie zosta ł o w ż aden sposób udowodnione. Jest to tylko przypuszczenie Wnioskodawcy. Równie uzasadnione mo ż e by ć postawienie tezy, ż e abonenci celowo decyduj ą si ę na plan taryfowy, zgodnie z którym koszt po łą czenia jest wy ż szy od po łą cze ń realizowanych w ramach innych planów, tak by w ł a ś nie z obawy przed generowaniem kosztów rozmów telefonicznych, po łą cze ń takich realizowali jak najmniej. Mo ż liwo ść korzystania z us ł ug dro ż szych skutkuje zwi ę kszon ą refleksj ą , czy jest to rzeczywi ś cie niezb ę dne i czy nie b ę dzie łą czy ł o si ę z nadmiernym obci ąż eniem finansowym. Tak ż e ten aspekt mo ż e by ć brany pod uwag ę przez konsumentów, którzy w nast ę pstwie tego dokonuj ą ś wiadomego samoograniczenia. Teza ta przedstawiona zosta ł a jedynie jako mo ż liwe uzasadnienie do dokonywania takich, a nie innych wyborów przez poszczególnych konsumentów. Jednak nie jest ona w ż aden sposób udowodniona i jako taka nie mo ż e by ć dowodem w niniejszym post ę powaniu. Teza postawiona przez Wnioskodawc ę , jakoby abonenci wykonywali wi ę ksz ą ilo ść po łą cze ń wychodz ą cych, gdyby ich cena nie by ł a tak wysoka, a w domy ś le tak ż e, gdyby mogli korzysta ć z us ł ug innych operatorów jest prawdopodobna, ale w odniesieniu do konsumentów, którzy nie s ą w szczególnej sytuacji finansowej lub/i spo ł ecznej, a zatem takich, do których oferta planu socjalnego nie jest kierowana. W takiej sytuacji abonenci posiadaj ą cy niskie dochody i tak staraliby si ę nie wykonywa ć po łą cze ń wychodz ą cych poza niezb ę dne minimum (by nie zwi ę ksza ć wydatków w gospodarstwie domowym), a abonenci b ę d ą cy w dobrej kondycji finansowej – dokonuj ą c racjonalnej kalkulacji – wybieraliby najta ń szy abonament ( ś wiadczony poni ż ej kosztów przez TP) wykonuj ą c bez ograniczenia po łą czenia wychodz ą ce, których koszt jest najni ż szy, w tym tak ż e poprzez us ł ugi innych operatorów. W sytuacji braku zwrotu kosztów ś wiadczonych us ł ug wchodz ą cych w sk ł ad us ł ugi powszechnej w przypadku jej nierentowno ś ci, pozycja konkurencyjna TP by ł aby gorsza od pozycji innych podmiotów. A poniewa ż TP prowadzi dzia ł alno ść zarobkow ą uprawnione jest przypuszczenie, ż e mog ł oby to wp ł yn ąć na koszt ś wiadczonych us ł ug. W przypadku mo ż liwo ś ci uzyskania przez TP zwrotu kosztów (obowi ą zani do udzia ł u w pokryciu dop ł aty s ą pozostali przedsi ę biorcy telekomunikacyjni) – skutkami oferty w takiej wersji dotkni ę ci byliby tak ż e inni przedsi ę biorcy, a tak ż e pozostali (niekorzystaj ą cy z planu socjalnego tp) abonenci; nie tylko abonenci TP. Rozwi ą zanie takie mia ł oby tak ż e niekorzystny wp ł yw na rozwój rynku telekomunikacyjnego. Reasumuj ą c. W ocenie Prezesa Urz ę du, dzia ł ania TP nie godz ą w interesy konsumentów b ę d ą cych aktualnymi lub przysz ł ymi abonentami planu tp socjalnego. Abonenci ci dokonuj ą c wyboru planu socjalnego ś wiadomie zdecydowali si ę na ograniczenia z niego wynikaj ą ce. Jednocze ś nie Spó ł ka nie uniemo ż liwia, nie ogranicza, ani nie utrudnia dokonania przez nich zmiany dostawcy us ł ug poprzez mo ż liwo ść dokonania innego spo ś ród oferowanych planu taryfowego. Dla dokonania takiej oceny znaczenie ma tak ż e fakt, 21 ż e skargi konsumentów kierowane do Prezesa Urz ę du dotycz ą ce ogranicze ń wynikaj ą cych z planu socjalnego tp nale żą do rzadko ś ci. Jest to niew ą tpliwie argument przemawiaj ą cy za s ł uszno ś ci ą tezy o ograniczonych potrzebach abonentów planu socjalnego tp w zakresie wykonywanych przez nich po łą cze ń wychodz ą cych. W zwi ą zku z tym, ż e w przedmiotowej sprawie nie zachodz ą przes ł anki wskazane w art. 23 a ustawy, tj. przes ł anka bezprawno ś ci dzia ł ania oraz przes ł anka naruszenia tym dzia ł aniem zbiorowych interesów konsumentów, nale ż y uzna ć , ż e TP SA nie mo ż e postawi ć zarzutu stosowania praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów w rozumieniu art. 23 a ustawy. Maj ą c na uwadze powy ż sze, orzeka si ę jak w sentencji decyzji. Stosownie do tre ś ci art. 78 ust. 1 ustawy w zwi ą zku z art. 479 28 § 1 pkt 1 i § 2 k.p.c. – od niniejszej decyzji stronom przys ł uguje odwo ł anie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, za po ś rednictwem Prezesa Urz ę du, w terminie dwóch tygodni od dnia jej dor ę czenia. Otrzymuj ą : 1. Telekomunikacja Polska S.A. ul. Twarda 18 00-105 Warszawa 2. Stowarzyszenie Na Rzecz Ochrony Praw Konsumentów Us ł ug Telekomunikacyjnych ul. Meissnera 1/3 lok. 175 03-982 Warszawa 3. a/a 22