DDI-92/2002

PREZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DDI-1-411/40/566/02/GG Warszawa, 2002-10-16 D E C Y Z J A Nr DDI - 92/2002 Na podstawie art. 17 w związku z art. 12 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 122, poz. 1319 z późn. zm.), Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów wyraŜa zgodę na dokonanie koncentracji, polegającej na przejęciu kontroli przez Questor Partners II (Bermuda), L.P. z siedzibą w Hamilton, Bermudy, nad spółkami zaleŜnymi od Teksid S.p.A. z siedzibą w Turynie, Włochy – składającymi się na dział odlewnictwa Teksid S.p.A. – w wyniku nabycia wszystkich lub większości akcji/udziałów w tych spółkach. U Z A S A D N I E N I E W dniu 9 sierpnia 2002 r. do Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów wpłynęło zgłoszenie zamiaru koncentracji przedsiębiorców, polegającej na przejęciu kontroli przez Questor Partners II (Bermuda), L.P. z siedzibą w Hamilton, Bermudy, (zwany dalej Questor Bermuda) nad spółkami składającymi się na dział odlewnictwa Teksid S.p.A. z siedzibą w Turynie, Włochy, w wyniku nabycia wszystkich lub większości akcji/udziałów w tych spółkach (określanych dalej jako Teksid Aluminium). W związku z tym, iŜ: - spełnione zostały niezbędne przesłanki uzasadniające obowiązek zgłoszenia koncentracji, bowiem łączny obrót ww. przedsiębiorców w roku obrotowym poprzedzającym rok zgłoszenia przekroczył 50 mln euro, tj. kwotę określoną w art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 122, poz. 1319 z późn. zm.),zwanej dalej ustawą antymonopolową, - przejęcie kontroli nad częścią innego przedsiębiorcy, jest jednym ze sposobów koncentracji, określonym w art. 12 ust. 2 ww. ustawy, - w przedmiotowej sprawie nie występuje Ŝadna okoliczność z katalogu przesłanek egzoneracyjnych, wymienionych w art. 13 ww. ustawy, powodująca odstąpienie od obowiązku zgłoszenia koncentracji, 2 Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, zwany dalej organem antymonopolowym, wszczął postępowanie w niniejszej sprawie, o czym powiadomił stronę pismem z dnia 23 sierpnia 2002 r. Przedmiotowe zgłoszenie zostało wystosowane do Urzędu w dniu 9 sierpnia 2002 r. Z uwagi na fakt, iŜ umowa w sprawie przedmiotowej transakcji została zawarta w dniu 2 sierpnia 2002 r., tym samym został zachowany 7-dniowy termin na zgłoszenie zamiaru koncentracji, o którym mowa w art. 94 ust. 4 ustawy antymonopolowej. W trakcie postępowania organ antymonopolowy ustalił, co następuje. Opis transakcji. Przedmiotowa transakcja ma charakter eksterytorialny, poniewaŜ dokonuje się między spółkami, z których Ŝadna nie ma siedziby w Polsce. Jednak ze względu na fakt, Ŝe Teksid Aluminium posiada w Polsce spółkę zaleŜną, która równieŜ zostanie objęta przedmiotowa transakcją, znajduje zastosowanie art. 1 ust. 2 ustawy antymonopolowej, stanowiący, iŜ kaŜda transakcja wywierająca lub mogąca wywrzeć wpływ na rynek polski podlega zgłoszeniu organowi antymonopolowemu. Przebieg zgłoszonej transakcji został rozłoŜony na kilka etapów, a jej ostatecznym efektem będzie nabycie wszystkich składników Teksid Aluminim przez Questor Bermuda, za pośrednictwem podmiotów zaleŜnych (wehikułów korporacyjnych). Transakcja będzie dokonywana stopniowo. Zgodnie z Umową Kupna z 2 sierpnia 2002 r. Spółka Teksid S.p.A. zostanie poddana restrukturyzacji, mającej na celu oddzielenie Teksid Aluminium od pozostałych części przedsiębiorstwa Teksid (odlewnictwa magnezu i Ŝeliwa). Nabycie składników Teksid Aluminium dokonane zostanie przez spółki zarejestrowane w róŜnych krajach, których funkcja będzie jedynie instrumentalna dla planowanej koncentracji. Ze względu na szczególne przeznaczenie poszczególnych podmiotów, będą one miały rozmaitą formę prawną i organizacyjną, dozwolona prawem kraju, w którym zostaną utworzone. Umowa Kupna zawiera klauzulę o zakazie konkurencji, zgodnie z którą Taksid S.p.A. zobowiązała się, Ŝe przez okres pięciu lat po podpisaniu umowy Ŝadna ze spółek naleŜących do Grupy Fiat, tj. grupy kapitałowej do której naleŜy Teksid S.p.A., nie rozpocznie działalności konkurencyjnej wobec Teksid Aluminium na Ŝadnym z rynków, 3 na których Teksid Aluminium była obecna w dniu podpisania umowy. Klauzula o zakazie konkurencji ma podstawowe znaczenie dla przeniesienia składników Teksid Aluminium i jest związana bezpośrednio z podstawowym celem transakcji. Przeniesienie pełnej wartości Teksid Aluminium nie jest moŜliwe bez tej klauzuli, jako Ŝe Grupa Fiat posiada obecnie istotna wiedzę handlową, kontakty, know-how, wyszkolony personel i doświadczenie związane z działalnością Teksid Aluminium, które Questor Bermuda musi dopiero zdobyć. Mogłyby one zostać wykorzystane do korzyść przedsiębiorcy konkurencyjnego wobec Teksid Aluminium i spowodować znaczne umniejszenie wartości Teksid Aluminium. Utrzymanie klauzuli o zakazie konkurencji jest zatem konieczne dla zachowania ekonomicznego sensu przedmiotowej transakcji, a nabycie Teksid Aluminium przez Questor Bermuda nie nastąpiłoby w przypadku jej braku. Jednocześnie naleŜy zaznaczyć, Ŝe zgłoszona transakcja nie będzie wywierać wpływu na składniki naleŜące do pozostałych części przedsiębiorstwa Teksid, do których prawa pozostaną przy Teksid S.p.A. i Teksid Partecipazioni S.p.A. Przyczyny transakcji. Fundusz inwestycyjny Questor Bermuda prowadzi działalność w zakresie zapewnienia kapitału oraz wiedzy w dziedzinie zarządzania, pozwalających na dokonanie radykalnych zmian w działalności spółek, naleŜących do duŜych grup kapitałowych, ale prowadzących działalność poboczną wobec działalności grupy. Teksid Aluminium jest podmiotem zaleŜnym Grupy Fiat, prowadzącym właśnie taką poboczną działalność. Grupa Fiat, od dawna działająca na rynku samochodowym, z powodu trudności finansowych posiada obecnie ograniczone moŜliwości inwestowania kapitału w działalność poboczną. Teksid Aluminium nie posiada więc w chwili obecnej dostępu do kapitału potrzebnego na inwestycje, które zostałyby dokonane w ramach prowadzenia zwyczajnej działalności w sektorze części samochodowych odlewanych z aluminium. Fundusz Questor Bermuda specjalizuje się w przekształcaniu takich podmiotów zaleŜnych o pobocznym zakresie działalności w zyskowne, niezaleŜne przedsiębiorstwa. Questor Bermuda dokona zatem niezbędnych inwestycji kapitałowych, których Fiat nie jest w stanie dokonać w obecnej sytuacji. Questor Bermuda posiada równieŜ wiedzę finansową oraz wiedzę z zakresu zarządzania, która moŜe poprawić zyskowność i efektywność działalności Teksid Aluminium. Jako inwestor finansowy, Questor Bermuda zamierza nie tylko utrzymać, ale nawet zwiększyć wartość Teksid Aluminium w celu maksymalizacji zwrotu 4 z poczynionych inwestycji kapitałowych. Uczestnicy koncentracji. Questor Bermuda jest funduszem inwestycyjnym zorganizowanym w formie spółki komandytowej, utworzonej zgodnie z prawem Bermudów, w celu nabycia Teksid Aluminium. Questor Bermuda został utworzony jako trzeci z Funduszy Questor Partners – pozostałymi dwoma są: Questor Partners Fund i Questor Partners Fund II. Wszystkie fundusze maja taka sama strukturę i są zarządzane przez Questor Management Company LLC. Fundusze Questor Partners zostały utworzone w celu uzyskiwania istotnego, długoterminowego wzrostu wartości zainwestowanego kapitału, poprzez inwestowanie i restrukturyzowanie spółek, które nie wykorzystują swoich moŜliwości, znajdują się w trudnej sytuacji ekonomicznej lub są pozbawione sprawnego zarządu. Fundusze Questor Partners jako cel inwestycji preferują następujące rodzaje spółek: - mające złe wyniki spółki prowadzące działalność poboczną lub oddziały duŜych firm, - firmy o niestabilnych strukturach kapitałowych, silnie zadłuŜone lub wykazujące braki w zarządzaniu, - firmy wykazujące straty z tytułu działalności operacyjnej, - firmy prowadzące rozmowy ze swoimi wierzycielami na temat restrukturyzacji zadłuŜenia, - firmy nie spłacające długów publicznych lub prywatnych, - firmy objęte postępowaniem układowym. Zasięg geograficzny działalności Funduszy Questor Partners ma wymiar globalny (rynek światowy), jednakŜe dotychczas Fundusze, ani teŜ spółki przez nie kontrolowane nie prowadziły działalności na rynku polskim. Ponadto, Fundusze Questor Partners, ani teŜ spółki przez nie kontrolowane nie wytwarzają produktów takich samych, czy teŜ substytucyjnych w stosunku do produktów wytwarzanych przez przejmowane spółki Teksid Aluminium, będące przedmiotem niniejszej transakcji. Teksid Aluminium – pasywny uczestnik omawianej koncentracji, jest grupą spółek tworzących dział odlewnictwa aluminium włoskiej spółki Teksid S.p.A. Pozostałe dwa działy tej spółki, nie będące przedmiotem niniejszej transakcji, to odlewnictwo magnezu i odlewnictwo Ŝeliwa. Teksid S.p.A. wchodzi w skład działającej na światowym rynku motoryzacyjnym Grupy Fiat. 5 Teksid Aluminium wytwarza odlewane z aluminium części samochodowe, z wykorzystaniem szerokiej gamy procesów odlewniczych. Główne kategorie produktowe, stanowiące 98% wartości sprzedaŜy Teksid Aluminium to:
bloki cylindrów,
głowice cylindrów,
elementy przekładni. Szacunkowy udział Teksid Aluminium w rynku europejskim w trzech powyŜszych grupach produktów wynosił w 2001 r. odpowiednio: ok. 6%, ok. 21% i ok. 11%. Produkty Teksid Aluminium przeznaczone są przede wszystkim dla Fiata. Innymi odbiorcami są firmy Renault, Peugeot, Opel, Ford i Toyota. Przejmowane przez Questor Bermuda spółki Teksid Aluminium zlokalizowane są w kilku krajach Europy i świata. W Polsce naleŜy do nich spółka Teksid Aluminium Poland Sp. z o.o. z siedzibą w Bielsku-Białej, która powstała w wynika podziału Teksid Poland S.A. i przejęła całą działalność tej Spółki związaną z sektorem aluminium. Pozostałą działalność Teksid Poland S.A. związaną z sektorem Ŝeliwnym przejęła spółka Teksid Iron Poland Sp. z o.o. Podział Teksid Poland S.A. przeprowadzono w celu przeniesienia prowadzonej w Polsce działalności Teksid Aluminium do odrębnej spółki i umoŜliwienia jej skutecznego zbycia na rzecz Questor Bermuda. Teksid Aluminium Poland Sp. z o.o. produkuje i sprzedaje jedynie elementy przekładni, w przewaŜającej części (powyŜej 90% obrotu) przeznaczone na eksport. Udział Teksid Aluminium Poland Sp. z o.o. w polskim rynku części samochodowych odlewanych z aluminium szacowany jest na mniej niŜ 5%. Rynek, na który koncentracja wywiera wpływ. W myśl art. 4 pkt 8 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, przez rynek właściwy rozumie się rynek towarów, które ze względu na ich przeznaczenie, cenę oraz właściwości, w tym jakość, są uznawane przez ich nabywców za substytuty oraz są oferowane na obszarze, na którym, ze względu na ich rodzaj i właściwości, istnienie barier dostępu do rynku, preferencje konsumentów, znaczące róŜnice cen i koszty transportu, panują zbliŜone warunki konkurencji. A zatem rynek ten wyznaczają zasadniczo dwa elementy: towar (rynek produktowy) i terytorium (rynek geograficzny). Jednocześnie, zgodnie z definicjami zawartymi w załączniku do rozporządzenia 6 Rady Ministrów z dnia 3 kwietnia 2002 r. w sprawie zgłoszenia zamiaru koncentracji przedsiębiorców ( Dz. U. Nr 37, poz. 334): a) rynkiem właściwym, na który koncentracja wywiera wpływ w układzie horyzontalnym (poziomym) , jest kaŜdy rynek produktowy, na którym zaangaŜowani są co najmniej dwaj przedsiębiorcy uczestniczący w koncentracji (rynki wspólne) i gdzie koncentracja prowadzi do uzyskania łącznego udziału w rynku geograficznym w wysokości większej niŜ 20%; b) rynkiem właściwym, na który koncentracja wywiera wpływ w układzie wertykalnym (pionowym), jest kaŜdy rynek produktowy, jeŜeli równocześnie: - działa na nim co najmniej jeden przedsiębiorca uczestniczący w koncentracji, - jest on równocześnie rynkiem zakupu lub sprzedaŜy (poprzedni lub następny szczebel obrotu), na którym działa którykolwiek z pozostałych przedsiębiorców uczestniczących w koncentracji, - indywidualny lub łączny udział w rynku przedsiębiorców uczestniczących w koncentracji na tych rynkach przekracza 30%, bez względu na to, czy aktualnie istnieje powiązanie typu dostawca-odbiorca między tymi przedsiębiorcami; c) rynkiem właściwym na który koncentracja wywiera wpływ w układzie konglomeratowym, jest kaŜdy rynek produktowy, na którym między przedsiębiorcami uczestniczącymi w koncentracji nie istnieją Ŝadne powiązania (układy) horyzontalne i wertykalne, ale przynajmniej jeden przedsiębiorca uczestniczący w koncentracji posiada więcej niŜ 40% udziały w jakimkolwiek rynku właściwym. Biorąc po uwagę określone wyŜej kryteria ustawowe stwierdzić naleŜy, Ŝe w niniejszej koncentracji nie ma Ŝadnych rynków, na które koncentracja wywierałaby wpływ w układzie horyzontalnym, bowiem Fundusze Questor Partners, ani teŜ spółki przez nie kontrolowane nie prowadzą działalności na Ŝadnym z rynków, na których są obecne przejmowane spółki Teksid Aluminium. Brak jest równieŜ rynków, na które koncentracja wywierałaby wpływ w układzie wertykalnym, czy konglomeratowym. 7 Na podstawie materiału zgromadzonego w sprawie i powyŜszych ustaleń organ antymonopolowy zwaŜył, co następuje: Przepis art. 17 ustawy antymonopolowej stanowi, iŜ Prezes Urzędu wydaje zgodę na dokonanie koncentracji, w wyniku której nie powstanie lub nie umocni się pozycja dominująca na rynku i wskutek czego konkurencja na rynku nie zostanie istotnie ograniczona. Dla zastosowania tego przepisu niezbędne jest zatem wykazanie, Ŝe wskutek koncentracji: a) nie powstanie lub nie umocni się pozycja dominująca, b) konkurencja na rynku nie zostanie istotnie ograniczona. Ad a) Definicja pozycji dominującej określona jest w art. 4 pkt 9 ustawy antymonopolowej. Zgodnie z tą definicją, dominująca pozycja rynkowa przedsiębiorcy to pozycja, która umoŜliwia mu zapobieganie skutecznej konkurencji na rynku właściwym, poprzez stworzenie mu moŜliwości działania w znacznym stopniu niezaleŜnie od konkurentów, kontrahentów oraz konsumentów. Ustawa wprowadza domniemanie, Ŝe przedsiębiorca ma pozycję dominującą, jeŜeli jego udział w rynku przekracza 40 %. Jak wykazało niniejsze postępowanie, zamierzona transakcja nie doprowadzi do powstania lub umocnienia się pozycji dominującej na rynku któregokolwiek z uczestników transakcji, bowiem nie występuje ani horyzontalna, ani wertykalna styczność działalności przedsiębiorców uczestniczących w koncentracji. Zatem przejęcie przez Questor Bermuda kontroli nad spółkami Teksid Aluminium, nie będzie wywierać wpływu na dotychczasową pozycję rynkową przejmowanych spółek. Ad b) Drugą z przesłanek, którą naleŜy wykazać wyraŜając zgodę na dokonanie koncentracji, jest brak istotnego ograniczenia konkurencji. Planowana koncentracja nie powodując zmiany udziałów rynkowych uczestników transakcji na poszczególnych rynkach produktowych, na których oni działają, nie przyczyni się równieŜ do istotnego ograniczenia konkurencji na tych rynkach. Reasumując naleŜy stwierdzić, iŜ planowana koncentracja spełnia przesłanki określone w art. 17 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów Stąd wyraŜenie zgody na dokonanie koncentracji jest uzasadnione. Wobec powyŜszego orzeczono jak w sentencji. 8 Od niniejszej decyzji stronie przysługuje odwołanie do Sądu Okręgowego w Warszawie – sądu antymonopolowego za pośrednictwem Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie dwóch tygodni od dnia doręczenia decyzji. Z upowaŜnienia Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów Zastępca Dyrektora Departamentu Przemysłu i Infrastruktury Jolanta Steppa Otrzymuje: Questor Partners II (Bermuda),L.P. za pośrednictwem pełnomocnika: Pana Piotra Milczarka „S. Sołtysiński, A. Kawecki & A. Szlęzak Doradcy Prawni” Spółka Komandytowa ul. Wawelska 15 B 02-034 Warszawa