DDI-91/2002

PREZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DDI-1-411/56/734/02/ES Warszawa, 2002-10-11 DECYZJA Nr DDI - 91/02 Na podstawie art. 17 w związku z art. 12 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 122, poz. 1319 z późn. zm.), Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów wyraŜa zgodę na dokonanie koncentracji, polegającej na przejęciu przez Hutę Stali Częstochowa Sp. z o.o. z siedzibą w Częstochowie bezpośredniej kontroli nad Hutą Częstochowa S.A. z siedzibą w Częstochowie. U Z A S A D N I E N I E W dniu 7 października 2002 r. do Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów wpłynęło zgłoszenie zamiaru koncentracji, polegającej na przejęciu przez Spółkę Huta Stali Częstochowa Sp. z o.o. bezpośredniej kontroli nad Hutą Stali Częstochowa S.A. z siedzibą w Częstochowie. W związku z tym, iŜ: - spełnione zostały niezbędne przesłanki uzasadniające zgłoszenie niniejszej koncentracji, bowiem łączny obrót przedsiębiorców uczestniczących w koncentracji w roku obrotowym poprzedzającym rok zgłoszenia przekroczył 50 mln euro, - przejęcie kontroli nad innym przedsiębiorcą jest jedną z form koncentracji, określoną w art. 12 ust. 2 pkt 2 ustawy dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 122, poz. 1319 z późn. zm.), zwanej dalej ustawą antymonopolową, - w przedmiotowej sprawie nie występuje Ŝadna okoliczność z katalogu przesłanek egzoneracyjnych, wymienionych w art. 13 ustawy antymonopolowej, powodująca odstąpienie od konieczności zgłoszenia koncentracji, Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, zwany dalej organem antymonopolowym, wszczął postępowanie w przedmiotowej sprawie, o czym powiadomił stronę pismem z dnia 10 października 2002 r. Przedmiotowe zgłoszenie zostało wystosowane do Urzędu w dniu 7 października 2002 r. Ostateczna umowa w sprawie przedmiotowej transakcji nie została jeszcze podpisana, zatem transakcja została zgłoszona z zachowaniem terminu, o którym mowa w art. 94 ust 4 ustawy antymonopolowej. W trakcie postępowania Prezes Urzędu ustalił, co następuje: Opis transakcji Przedmiotowa transakcja polega na przejęciu przez Spółkę Huta Stali Częstochowa Sp. z o.o. bezpośredniej kontroli nad Hutą Częstochowa S.A. na podstawie umowy dzierŜawy zorganizowanej części przedsiębiorstwa Huta Częstochowa S.A. 2 Przyczyny transakcji. Przejęcie przez Spółkę Huta Stali Częstochowa Sp. z o.o. kontroli nad Hutą Częstochowa S.A. ma na celu umoŜliwienie kontynuowania dotychczasowej działalności Huty Stali Częstochowa S.A. zagroŜonej upadłością. Planowana transakcja jest wynikiem działań mających na celu koordynację procesu restrukturyzacji polskiego hutnictwa Ŝelaza i stali, w ramach którego na mocy ustawy z dnia 24 sierpnia 2001 r. o restrukturyzacji hutnictwa Ŝelaza i stali (Dz. U. Nr 111, poz. 1196) utworzono Spółkę pn. „Polskie Huty Stali” SA – holding grupujący 4 huty, tj. „Polskie Huty Stali” - Huta Katowice S.A., „Polskie Huty Stali” - Huta im. T. Sendzimira S.A., „Polskie Huty Stali” - Huta Florian S.A. Huta Cedler S.A. Wspomniana wyŜej koncentracja na mocy ustawy z dnia 24 sierpnia 2001 r. o restrukturyzacji hutnictwa Ŝelaza i stali (Dz. U. Nr 111, poz. 1196) została wyłączona spod kontroli Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Uczestnicy koncentracji. 1. Huta Stali Częstochowa Sp. z o.o. z siedzibą w Częstochowie, 2. Huta Stali Częstochowa S.A. z siedzibą w Częstochowie. Huta Stali Częstochowa Sp. z o.o . – aktywny uczestnik koncentracji - została utworzona przez „Polskie Huty Stali” S.A. Przedmiot działania Huty Stali Częstochowa Sp. z o.o. obejmuje m.in. wytwarzanie produktów koksowania węgla, produkcję wyrobów betonowych budowlanych, z wyjątkiem budynków prefabrykowanych, produkcję Ŝeliwa i stali oraz stopów Ŝelaza, zagospodarowanie niemetalowych odpadów i wyrobów wybrakowanych, sprzedaŜ hurtową paliw stałych, ciekłych, gazowych oraz produktów pochodnych, sprzedaŜ hurtową metali i rud metali, pośrednictwo finansowe, zarządzanie nieruchomościami, wynajem samochodów osobowych maszyn, urządzeń oraz prace badawczo-rozwojowe w dziedzinie nauk technicznych i ekonomicznych. Spółka nie została dotychczas zarejestrowana. Polskie Huty Stali są holdingiem grupującym cztery huty, z których pochodzi 70 % wytwarzanych w Polsce wyrobów stalowych. Huta im. T. Sendzimira jest wiodącym krajowym producentem blach i taśm walcowanych na zimno, blach ocynkowanych ogniowo i elektrolitycznie, blach gorącowalcowanych o grubości 6-12 mm, taśm gorącowalcowanych, rur czarnych zgrzewanych i rur ocynkowanych zgrzewanych Ponadto produkuje rury stalowe ze szwem. W zakresie ww. wyrobów ww. przedsiębiorca nie spotyka się z konkurencją ze strony producentów krajowych. Huta Katowice jest dostawcą półwyrobów dla hut krajowych, które stanowią ponad połowę sprzedaŜy ilościowej Huty. Ponadto ww. przedsiębiorca jest dominującym producentem i dostawcą na krajowym rynku kształtowników i szyn, na którym nie występuje konkurencja krajowa. Huta Cedler jest wiodącym krajowym producentem walcówki, znaczącym producentem prętów i drutów okrągłych. Ponadto Huta Cedler produkuje kształtowniki gięte na zimno i taśmy. 3 Huta Florian jest znaczącym producentem taśm zimnowalcowanych, blach stalowych powlekanych i ocynkowanych oraz kształtowników giętych na zimno. Huta Częstochowa S.A. – pasywny uczestnik koncentracji – jest producentem jednego rodzaju walcowanych wyrobów hutniczych, a mianowicie blach grubych, stosowanych głownie w konstrukcjach stalowych i okrętownictwie, a takŜe w przemyśle maszynowym, energetyce i rurownictwie. Głównymi konkurentami Huty wytwarzającymi blachy grube są: EUROBLACHA S.A. i HK WBG Batory Sp. z o.o. Udział Huty Częstochowa w krajowym rynku blach grubych w 2001 r. oscyluje w granicach (tajemnica przedsiębiorstwa) %. Pozostała część rynku pokrywana jest przez import ( (tajemnica przedsiębiorstwa) %) i krajowych konkurentów Huty ( (tajemnica przedsiębiorstwa) %). Rynek, na który koncentracja wywiera wpływ. W myśl art. 4 pkt 8 ustawy antymonopolowej, przez rynek właściwy rozumie się rynek towarów, które ze względu na ich przeznaczenie, cenę oraz właściwości, w tym jakość, są uznawane przez ich nabywców za substytuty oraz są oferowane na obszarze na którym, ze względu na ich rodzaj i właściwości, istnienie barier dostępu do rynku, preferencje konsumentów, znaczące róŜnice cen i koszty transportu, panują zbliŜone warunki konkurencji. A zatem rynek ten wyznaczają zasadniczo dwa elementy: towar ( rynek produktowy ) i terytorium ( rynek geograficzny ). Jednocześnie, zgodnie z definicjami zawartymi w załączniku do rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie zgłoszenia zamiaru koncentracji przedsiębiorców: a) rynkiem właściwym, na który koncentracja wywiera wpływ w układzie horyzontalnym (poziomym) jest kaŜdy rynek produktowy, na którym zaangaŜowani są co najmniej dwaj przedsiębiorcy uczestniczący w koncentracji (rynki wspólne) i gdzie koncentracja prowadzi do uzyskania łącznego udziału w rynku geograficznym w wysokości większej niŜ 20 %, b) rynkiem właściwym, na który koncentracja wywiera wpływ w układzie wertykalnym (pionowym), jest kaŜdy rynek produktowy, jeŜeli równocześnie: - działa na nim co najmniej jeden przedsiębiorca uczestniczący w koncentracji, - jest on równocześnie rynkiem zakupu lub sprzedaŜy (poprzedni lub następny szczebel obrotu), na którym działa którykolwiek z pozostałych przedsiębiorców uczestniczących w koncentracji, - indywidualny lub łączny udział w rynku przedsiębiorców uczestniczących w koncentracji na tych rynkach przekracza 30 %, bez względu na to, czy aktualnie istnieje powiązanie typu dostawca-odbiorca między tymi przedsiębiorcami, c) rynkiem właściwym, na który koncentracja wywiera wpływ w układzie konglomeratowym, jest kaŜdy rynek produktowy, na którym między przedsiębiorcami uczestniczącymi w koncentracji nie istnieją Ŝadne powiązania (układy) horyzontalne i wertykalne, ale przynajmniej jeden przedsiębiorca uczestniczący w koncentracji posiada więcej niŜ 40 % udziału w jakimkolwiek rynku właściwym. 4 Biorąc pod uwagę określone wyŜej kryteria ustawowe stwierdzić naleŜy, Ŝe w niniejszej koncentracji nie ma rynków, na który koncentracja wywierałaby wpływ w układzie horyzontalnym, bowiem „Polskie Huty Stali” S.A., w ramach których działa Huta Stali Częstochowa Sp. z o.o., nie prowadzi działalności na rynku wyrobów hutniczych, na którym działa Huta Częstochowa S.A. Z analizy przesłanego zgłoszenia wynika bowiem, Ŝe uczestnicy przedmiotowej koncentracji działają w odmiennych segmentach rynku wyrobów hutniczych, zatem nie są konkurentami w rozumieniu art. 4 pkt 10 ustawy antymonopolowej. Rynkiem, na który koncentracja moŜe wywierać wpływ w układzie wertykalnym, jest rynek półwyrobów hutniczych. Największym dostawcą półwyrobów hutniczych dla hut krajowych jest Huta Katowice, działająca w ramach „Polskich Hut Stali” S.A. Półwyroby stanowią ponad połowę sprzedaŜy ilościowej ww. Huty i są sprzedawane odbiorcom w celu dalszej obróbki W zakresie półwyrobów Huta Katowice posiada bardzo silną pozycję na rynku krajowym (ok. (tajemnica przedsiębiorstwa) %), niemniej jednak spotyka się na tym rynku z konkurencją ze strony producentów krajowych, tj. Huty Zawiercie, Huty Lucchinii Warszawa S.A. i ELSTAL-u Gliwice oraz półwyrobami importowanymi. Huta Katowice jest równieŜ dostawcą półwyrobów dla Huty Częstochow S.A. JednakŜe z uwagi na fakt, iŜ większość hut w Polsce to huty surowcowe, czyli wytwarzające stal w stalowniach elektrycznych lub konwertorowych na potrzeby własnej produkcji wyrobów gotowych, równieŜ pozostałe huty sprzedają sobie nawzajem półprodukty w postaci kęsisk, wlewków i półwyrobów z COS. Zatem w ocenie organu antymonopolowego planowana koncentracja nie wywrze negatywnego wpływu na krajowy rynek półwyrobów hutniczych. Rynek, na który koncentracja wywiera wpływ w układzie konglomeratowym obejmują praktycznie wszystkie rynki właściwe, na których działają poszczególne huty wchodzące w skład „Polskich Hut Stali S.A. i na których zajmują wiodącą pozycję na rynku krajowym, tj.: - walcówka, - pręty i druty okrągłe, - kształtowniki, - szyny, - blachy i taśmy gorącowalcowane, - blachy i taśmy zimnowalcowane, - blachy stalowe ocynkowane i powlekane, - rury czarne zgrzewne, rury ocynkowane zgrzewne. W zakresie ww. wyrobów „Polskie Huty Stali” S.A., posiadają pozycję dominującą na rynku krajowym. Na podstawie materiału zgromadzonego w sprawie i powyŜszych ustaleń organ antymonopolowy zwaŜył, co następuje. Przepis art. 17 ustawy antymonopolowej stanowi, iŜ Prezes Urzędu wydaje zgodę na dokonanie koncentracji, w wyniku której nie powstanie lub nie umocni się pozycja dominująca na rynku i wskutek czego konkurencja na rynku nie zostanie istotnie ograniczona. Dla zastosowania tego przepisu niezbędne jest zatem wykazanie, Ŝe wskutek koncentracji: 5 a) nie powstanie lub nie umocni się pozycja dominująca, b) konkurencja na rynku nie zostanie istotnie ograniczona. Ad a) Definicja pozycji dominującej określona jest w art. 4 pkt 9 ustawy antymonopolowej. Zgodnie z tą definicją, dominująca pozycja rynkowa przedsiębiorcy to pozycja, która umoŜliwia mu zapobieganie skutecznej konkurencji na rynku właściwym poprzez stworzenie mu moŜliwości działania w znacznym stopniu niezaleŜnie od konkurentów, kontrahentów oraz konsumentów. Ustawa wprowadza domniemanie, Ŝe przedsiębiorca ma pozycję dominującą, jeŜeli jego udział w rynku przekracza 40 %. Jak wykazało niniejsze postępowanie zamierzona transakcja nie doprowadzi do powstania lub umocnienia się pozycji dominującej na rynku któregokolwiek z uczestników transakcji, bowiem nie występuje horyzontalna styczność działalności przedsiębiorców uczestniczących w koncentracji. W przypadku rynku półwyrobów hutniczych oraz rynków, na które koncentracja wywiera wpływ w układzie konglomeratowym, planowana transakcja nie wpłynie na zmianę aktualnej struktury tych rynków. Ad b) Drugą z przesłanek, którą naleŜy wykazać wyraŜając zgodę na dokonanie koncentracji, jest brak istotnego ograniczenia konkurencji. Skoro planowana transakcja nie spowoduje zmiany udziałów rynkowych uczestników transakcji na poszczególnych rynkach produktowych, na których działają, nie przyczyni się równieŜ do istotnego ograniczenia konkurencji na tych rynkach. Reasumując naleŜy stwierdzić, iŜ planowana koncentracja spełnia przesłanki określone w art. 17 ustawy antymonopolowej. Stąd wyraŜenie zgody na dokonanie koncentracji jest uzasadnione. Wobec powyŜszego orzeczono jak w sentencji. Od niniejszej decyzji stronie przysługuje odwołanie do Sądu Okręgowego w Warszawie – sądu antymonopolowego za pośrednictwem Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie dwóch tygodni od dnia doręczenia decyzji. Z upowaŜnienia Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów Zastępca Dyrektora Departamentu Przemysłu i Infrastruktury Jolanta Steppa Otrzymują: Zarząd Huty Stali Częstochowa Sp. z o.o. „Polskie Huty Stali” SA Ul. Chorzowska 50 40-121 Katowice