DDF-4/2003

Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów DDF1-411/36/02/DR Warszawa, 2003.02.14 Decyzja nr DDF-4/2003 Na podstawie art. 17 w zwi ą zku z art. 12 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 122, poz. 1319 ze zm.), Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów wydaje zgod ę na dokonanie koncentracji polegaj ą cej na przej ę ciu przez Ż ywiec Trade Sp. z o.o. z siedzib ą w Krakowie kontroli nad Cornaxpol Sp. z o.o. z siedzib ą w Bi ł goraju, poprzez nabycie cz ęś ci maj ą tku przedsi ę biorstwa, stanowi ą cej zespó ł ś rodków s ł u żą cych do prowadzenia dzia ł alno ś ci w zakresie dystrybucji piwa. UZASADNIENIE W dniu 31 pa ź dziernika 2002 r. Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, zwany dalej „organem antymonopolowym”, na podstawie art. 44 ust. 1 w zwi ą zku z art. 12 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 122, poz. 1319 ze zm.), zwanej dalej „ustaw ą o ochronie konkurencji i konsumentów”, wszcz ął na z ł o ż ony w terminie wniosek Ż ywiec Trade Sp. z o.o. z siedzib ą w Krakowie, zwanej dalej „ Ż ywiec Trade”, post ę powanie antymonopolowe w sprawie koncentracji polegaj ą cej na przej ę ciu przez Ż ywiec Trade cz ęś ci maj ą tku Cornaxpol Sp. z o.o. z siedzib ą w Bi ł goraju, zwanej dalej „Cornaxpol”, s ł u żą cej do prowadzenia dzia ł alno ś ci w zakresie dystrybucji piwa. Z uzyskanych od wnioskodawcy informacji wynika, ż e łą czny obrót przedsi ę biorców uczestnicz ą cych w koncentracji – w roku obrotowym poprzedzaj ą cym rok zg ł oszenia zamiaru koncentracji - przekroczy ł 50 mln EURO. Wobec spe ł nienia przes ł anek art. 12 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 oraz niewyst ą pienia ż adnej z przes ł anek wymienionych w art. 13 pkt 1 lit. a) i pkt 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, na przedsi ę biorcy przejmuj ą cym kontrol ę spoczywa ł obowi ą zek zg ł oszenia organowi antymonopolowemu zamiaru przedmiotowej koncentracji. Uczestnicy koncentracji. Grupa kapita ł owa Heineken International B.V . z siedzib ą w Holandii, do której nale ż y Ż ywiec Trade, prowadzi dzia ł alno ść na mi ę dzynarodowym rynku produkcji i dystrybucji piwa i napojów bezalkoholowych. Do powszechnie znanych w skali mi ę dzynarodowej produktów Grupy Heineken nale żą takie marki jak: „Heineken”, „Amstel”, „Murphy's Irish Stout” oraz piwo bezalkoholowe „Buckler”. W Polsce Grupa Heineken prowadzi dzia ł alno ść poprzez najwi ę ksz ą grup ę browarnicz ą - Grup ę Ż ywiec, skupiaj ą c ą browary: Ż ywiec, EB, Le ż ajsk i Warka. Grupa Ż ywiec jest wy łą cznym w ł a ś cicielem nast ę puj ą cych marek piwa produkowanych w Polsce: „ Ż ywiec”, „Warka Jasne Pe ł ne”, „Warka Strong”, „Tatra Pils”, „Tatra Mocne”, „EB”, „Le ż ajsk”, „Pa ł acowe”, „Podkarpackie”, „Heineken”, „Special”, „Krakus” i „Hevelius”. Sprzeda ż piwa ww. marek prowadzona jest na terenie ca ł ego kraju poprzez sie ć spó ł ek dystrybucyjnych. Grupa Heineken z [ tajemnica przedsi ę biorstwa ] % udzia ł em w polskim rynku piwa wyprzedza Kompani ę Piwowarsk ą z [ tajemnica przedsi ę biorstwa ] % udzia ł em oraz Carslsberg Okocim z udzia ł em [ tajemnica przedsi ę biorstwa ] %. Liczni producenci piwa nale żą cy do Grupy Heineken wytwarzaj ą tak ż e wiele lokalnych gatunków piwa, które pozostaj ą nieznane szerszemu kr ę gowi odbiorców na ś wiecie. Ż ywiec Trade w ca ł o ś ci zale ż na jest od Ż ywiec S.A. i prowadzi dzia ł alno ść w zakresie dystrybucji piwa na obszarze województw: ma ł opolskiego, podkarpackiego, ś wi ę tokrzyskiego i lubelskiego. Dzia ł alno ść ta obejmuje obszar w promieniu 160 km na pó ł noc, 100 km na po ł udnie, 260 km na wschód i 50 km na zachód od siedziby Spó ł ki. Przedmiotem obrotu Ż ywiec Trade s ą nast ę puj ą ce marki piwa: Ż ywiec – 76,5 % ogólnej wielko ś ci sprzeda ż y, Warka –3,3 %, Tatra – 11,5 % Krakus –6,9 %, Heineken – 0,5 %, inne piwa krajowe (Tyskie, Lech, Okocim, Per ł a) - 1,1 % oraz zagraniczne (Palm, Faxe) – 0,2 %. Spó ł ka Ż ywiec Trade w 2001 r. sprzeda ł a [ tajemnica przedsi ę biorstwa ] hl piwa - co stanowi ł o [ tajemnica przedsi ę biorstwa ] % udzia ł u w rynku krajowym i [ tajemnica przedsi ę biorstwa ] % w rynku obejmuj ą cym obszar dzia ł ania Spó ł ki. Cornaxpol Sp. z o.o. nie nale ż y do ż adnej grupy kapita ł owej. Spó ł ka prowadzi dzia ł alno ść w zakresie dystrybucji piwa i napojów bezalkoholowych na terenie powiatów: bi ł gorajskiego, janowskiego, ni ż a ń skiego, zamojskiego, jaros ł awskiego, lubaczowskiego, przemyskiego, kra ś nickiego, opolskiego, tomaszewskiego, hrubieszowskiego, zamojskiego, le ż ajskiego, stalowowolskiego, ł a ń cuckiego, che ł mskiego, w ł odawskiego, krasnostawskiego, pu ł awskiego, d ę bli ń skiego, mieleckiego i d ę bickiego, które łą cznie stanowi ą cz ęść województw podkarpackiego i lubelskiego. W ofercie Cornaxpolu znajduje si ę 35 marek piwa, z czego 7 marek produkowanych jest przez Grup ę Ż ywiec - EB, Heineken, Hevelius, Le ż ajsk, Warka Jasne, Warka Strong i Ż ywiec. Sprzeda ż tych wyrobów stanowi 60 % ca ł ej sprzeda ż y Spó ł ki. W 2000 r. i 2001 r. Cornaxpol zaopatrywa ł si ę w piwo Grupy Ż ywiec w Ż ywiec Trade oraz Rapid Ż ywiec Trade Sp. z o.o. z siedzib ą w Olsztynie, a tak ż e u innych, niezale ż nych od Ż ywca S.A., przedsi ę biorców. Spó ł ka Cornaxpol w 2001 r. sprzeda ł a [ tajemnica przedsi ę biorstwa ] hl piwa, co stanowi ł o ok. [ tajemnica przedsi ę biorstwa ] % udzia ł u w rynku krajowymi i ok. [ tajemnica przedsi ę biorstwa ] % w rynku obejmuj ą cym obszar dzia ł ania Spó ł ki. Na obszarze swojej dzia ł alno ś ci Cornaxpol spotyka si ę z konkurencj ą kilkunastu firm dystrybucyjnych. Po zrealizowaniu przedmiotowej koncentracji dzia ł alno ść Cornaxpolu ograniczy si ę do wynajmu posiadanych magazynów dla Ż ywiec Trade i ewentualnie do handlu artyku ł ami spo ż ywczymi z wyj ą tkiem piwa, napojów i wody mineralnej. Planowana koncentracja polega ć b ę dzie na przej ę ciu przez Ż ywiec Trade cz ęś ci maj ą tku Cornaxpolu, s ł u żą cej do prowadzenia dzia ł alno ś ci w zakresie dystrybucji piwa na obszarze Jaros ł awia i Bi ł goraju. Deklarowanym przez zg ł aszaj ą cego celem koncentracji jest obni ż enie kosztów prowadzonej dzia ł alno ś ci przez Ż ywiec Trade, a tak ż e podwy ż szenie jako ś ci oferowanych us ł ug do poziomu wypracowanego przez Grup ę Ż ywiec. Ponadto Ż ywiec Trade oczekuje, i ż zwi ę kszeniu ulegnie efektywno ść dystrybucji produktów, gdy ż cz ęść z nich dostarczana b ę dzie bezpo ś rednio do odbiory docelowego (pub, sklep), bez po ś rednictwa dodatkowego podmiotu. Organ antymonopolowy ustali ł i zwa ż y ł , co nast ę puje: Zgodnie z przes ł ank ą art. 17 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów Prezes Urz ę du w drodze decyzji wydaje zgod ę na dokonanie koncentracji, w wyniku której nie powstanie lub nie umocni si ę pozycja dominuj ą ca i wskutek czego konkurencja na rynku nie zostanie istotnie ograniczona. Ocena oddzia ł ywania koncentracji na stan konkurencji wymaga okre ś lenia rynków w ł a ś ciwych zarówno w aspekcie produktowym, jak i geograficznym, na które koncentracja wywiera wp ł yw. Rynek w ł a ś ciwy. W ocenie organu antymonopolowego rynkiem w ł a ś ciwym, na który planowana koncentracja wywiera wp ł yw w aspekcie produktowym, jest rynek dystrybucji piwa, gdy ż zarówno Ż ywiec Trade, jak i ca ł a Grupa Ż ywiec oraz Cornaxpol prowadz ą dzia ł alno ść w tym zakresie: Grupa Ż ywiec na krajowym rynku produkcji i dystrybucji piwa, a bezpo ś redni uczestnicy na rynkach lokalnych roz łą cznych. Jak wcze ś niej wskazano, Ż ywiec Trade prowadzi dzia ł alno ść na terenie województw: ma ł opolskiego, podkarpackiego, ś wi ę tokrzyskiego i lubelskiego , natomiast Cornaxpol na obszarze obejmuj ą cym cz ęść województwa podkarpackiego i lubelskiego. Wprawdzie zarówno Ż ywiec Trade, jak i Cornaxpol obecne s ą na obszarze tych dwóch województw, to jednak ka ż da z tych spó ł ek prowadzi dzia ł alno ść w innej jego cz ęś ci, a wi ę c obszar ich dzia ł alno ś ci nie pokrywa si ę . Oznacza to, ż e nie wyst ę puje wspólny dla uczestników koncentracji rynek w aspekcie geograficznym. Piwo w Polsce produkowane jest w ponad 80 browarach. Do najbardziej licz ą cych si ę producentów nale żą : Grupa Ż ywiec (browary: Ż ywiec, EB, Le ż ajsk i Warka) z blisko [ tajemnica przedsi ę biorstwa ]32,5 % udzia ł em w rynku, Kompania Piwowarska (browary: Tyskie Gronie i Lech Premium) kontrolowana przez po ł udniowoafryka ń ski SABMiller z udzia ł em w rynku oko ł o [ tajemnica przedsi ę biorstwa ] %, Carlsberg Okocim (Browary: Okocim, Piast Wroc ł aw, Kasztelan Sierpc i Bosman Szczecin), którego inwestorem strategicznym jest du ń ski Carlsberg - z [ tajemnica przedsi ę biorstwa ] % udzia ł em w rynku oraz Brau Union Polska (browary: Warszawskie, Van Pur Rzeszów i Kujawiak Bydgoszcz), kontrolowany przez austriacki koncern BBAG, z udzia ł em w rynku oko ł o [ tajemnica przedsi ę biorstwa ] %. Krajowy rynek odbiorców piwa jest zró ż nicowany i rozproszony. Szacuje si ę , ż e na rynku tym funkcjonuje oko ł o 1-2 tysi ę cy hurtowni, 100 tysi ę cy sklepów maj ą cych koncesj ę na sprzeda ż piwa oraz kilkadziesi ą t tysi ę cy lokali gastronomicznych. Podmioty te konkuruj ą ze sob ą , a stopie ń konkurencji jest przewa ż nie determinowany obszarem dzia ł ania poszczególnych firm. Typowymi odbiorcami piwa s ą : du ż a hurtownia – dystrybucja na terenie od kilku powiatów do kilku województw, sprzeda ż roczna od kilkudziesi ę ciu do kilkuset tys. hl, ma ł a hurtownia (tzw. podhurt) – dystrybucja na terenie do kilku powiatów, sprzeda ż roczna od kilku do kilkudziesi ę ciu tys. hl, sieci handlowe – kilka/kilkana ś cie punktów sprzeda ż y detalicznej, nale żą cej do jednego w ł a ś ciciela lub powi ą zanych wzajemn ą umow ą , ró ż ny poziom sprzeda ż y rocznej w zale ż no ś ci od wielko ś ci i zasi ę gu geograficznego sieci, gastronomia – puby i restauracje, oferuj ą ce g ł ównie piwo w pojemnikach typu KEG, ale równie ż w butelkach i puszkach, sprzeda ż roczna od kilkudziesi ę ciu do kilkuset hl. Grupa Ż ywiec prowadzi dystrybucj ę w ł asnych marek piwa za po ś rednictwem swoich spó ł ek zale ż nych dzia ł aj ą cych na terenie ca ł ego kraju. Ka ż da z tych spó ł ek prowadzi dzia ł alno ść na wyznaczonym dla niej obszarze. Na terenie dzia ł ania Ż ywiec Trade, dla piwa b ę d ą cego w dystrybucji tej firmy, us ł ugi dystrybucyjne ś wiadczy Ż ywiec Trade lub spó ł ki z Grupy Ż ywiec. W Grupie Ż ywiec funkcjonuj ą umowy z tzw. hurtowniami preferowanymi, tzn. tymi, które by ł y dystrybutorami poszczególnych browarów z Grupy Ż ywiec przed ich fuzj ą . Ż ywiec Trade zawar ł a ok. 20 umów na czas nieokre ś lony z trzymiesi ę cznym okresem wypowiedzenia, gwarantuj ą cych korzystniejsze warunki sprzeda ż y piwa dla tych odbiorców. Umowy te dotycz ą cz ęś ci asortymentu Grupy Ż ywiec oferowanego przez Ż ywiec Trade. Ponadto Ż ywiec Trade zawar ł a umowy o wspó ł pracy z innymi hurtowniami, w których okre ś lono zasady sprzeda ż y produktów Grupy Ż ywiec. W toku przeprowadzonego post ę powania organ antymonopolowy ustali ł , i ż przedsi ę biorcy uczestnicz ą cy w koncentracji na rynku lokalnym spotykaj ą si ę z konkurencj ą hurtowni dostarczaj ą cych piwo innych, konkurencyjnych wobec Grupy Ż ywiec, marek. Jednocze ś nie organ antymonopolowy stwierdzi ł , ż e koncentracja wywiera wp ł yw na rynek w uk ł adzie wertykalnym, bowiem Ż ywiec Trade jest dostawc ą piwa dla Cornaxpolu, a ok. 60 % sprzeda ż y Cornaxpolu stanowi piwo marek nale żą cych do Grupy Ż ywiec. Jednak wobec niewyst ę powania wspólnego dla uczestników koncentracji rynku geograficznego koncentracja nie wywiera wp ł ywu na rynek dystrybucji piwa w uk ł adzie horyzontalnym. Nale ż y zauwa ż y ć , ż e w d ł u ż szej perspektywie w wyniku koncentracji mo ż e nast ą pi ć na omawianym rynku lokalnym zwi ę kszenie udzia ł u piwa marek nale żą cych do Grupy Ż ywiec, gdy ż w ocenie organu antymonopolowego, jednym z celów koncentracji jest poszerzenie rynku dystrybucji piwa o obszar Jaros ł awia i Bi ł goraju. Mo ż liwo ść ta wynika z faktu, ż e po przej ę ciu dzia ł alno ś ci Cornaxpolu w zakresie dystrybucji piwa Grupa Ż ywiec zwi ę kszy ofert ę piwa w ł asnych marek, w miejsce obcych marek dotychczas sprzedawanych za po ś rednictwem Cornaxpolu. Zwi ę kszenie to, w ocenie organu antymonopolowego, nie spowoduje jednak istotnego ograniczenia konkurencji, bowiem jego skala b ę dzie odnosi ł a si ę tylko do tej cz ęś ci sprzeda ż y Cornaxpolu, która dotyczy marek piwa innych ni ż nale żą ce do Grupy Ż ywiec. Ponadto, jak wykaza ł o post ę powanie, rynek dystrybucji piwa jest rynkiem otwartym i o zró ż nicowanej strukturze, tak po stronie poda ż owej (ró ż ne kana ł y dystrybucji) jak i popytowej (du ż a liczba odbiorców). Powy ż sze ustalenia prowadz ą do wniosku, ż e przedmiotowa koncentracja nie spowoduje umocnienia pozycji dominuj ą cej Ż ywiec Trade na lokalnym rynku dystrybucji piwa, wskutek czego konkurencja na rynku nie zostanie istotnie ograniczona. Reasumuj ą c nale ż y stwierdzi ć , ż e przedmiotowy zamiar koncentracji spe ł nia przes ł anki okre ś lone w art. 17 ustawy antymonopolowej i nie stwarza zagro ż enia dla konkurencji. Bior ą c powy ż sze pod uwag ę orzeczono jak w sentencji. Zgodnie z art. 78 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów od niniejszej decyzji przys ł uguje odwo ł anie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie – s ą du ochrony konkurencji i konsumentów za po ś rednictwem Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w terminie dwutygodniowym od daty jej dor ę czenia. Z upowa ż nienia Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów DYREKTOR Departamentu Instytucji Finansowych, Us ł ug i Rolnictwa Marek Wojtkiewicz