DDF-35/2003

PREZES URZ Ę DU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW Warszawa, dnia 13.10.2003 r. DDF1-411/29/03/MP DECYZJA nr DDF - 35/03 Na podstawie art. 17 w zwi ą zku z art. 12 ust. 1 i 2 pkt 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (tekst jedn. Dz. U. z 2003 r. Nr 86, poz. 804), po przeprowadzeniu post ę powania antymonopolowego wszcz ę tego na wniosek Agros – Fortuna Sp. z o.o. z siedzib ą w Tarczynie, Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów wydaje zgod ę na dokonanie koncentracji, polegaj ą cej na przej ę ciu przez Agros – Fortuna Sp. z o.o. z siedzib ą w Tarczynie kontroli nad Sonda S.A. z siedzib ą w Zdu ń skiej Woli. UZASADNIENIE W dniu 9 wrze ś nia 2003 r. Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, zwany dalej „organem antymonopolowym” wszcz ął , na z ł o ż ony w terminie wniosek Agros – Fortuna Sp. z o.o. z siedzib ą w Tarczynie, zwanej dalej „Agros”, na podstawie art. 44 ust. 1 w zwi ą zku z art. 12 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (tekst jedn. Dz. U. z 2003 r. Nr 86, poz. 804), zwanej dalej „ustaw ą o ochronie konkurencji”, post ę powanie antymonopolowe w sprawie koncentracji, polegaj ą cej na przej ę ciu przez Agros kontroli nad Sonda S.A. z siedzib ą w Zdu ń skiej Woli, zwan ą dalej „Sonda”. Z uzyskanych od strony informacji wynika, ż e łą czny obrót przedsi ę biorców uczestnicz ą cych w koncentracji - w roku obrotowym poprzedzaj ą cym rok zg ł oszenia zamiaru koncentracji - przekroczy ł 50 mln EURO, natomiast Sonda w ka ż dym z dwóch lat poprzedzaj ą cych zg ł oszenie zamiaru koncentracji uzyska ł a na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej obrót przekraczaj ą cy 10 mln EURO. Jednocze ś nie udzia ł w rynku przedsi ę biorców zamierzaj ą cych dokona ć przedmiotowej koncentracji przekracza 20%. Wobec spe ł nienia przes ł anek art. 12 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 oraz niewyst ą pienia przes ł anek wymienionych w art. 13 ustawy o ochronie konkurencji, na przedsi ę biorcy przejmuj ą cym kontrol ę spoczywa ł obowi ą zek zg ł oszenia organowi antymonopolowemu zamiaru niniejszej transakcji. W trakcie post ę powania organ antymonopolowy ustali ł i zwa ż y ł , co nast ę puje: Uczestnicy koncentracji Agros jest jedn ą ze spó ł ek portfelowych funduszu inwestycyjnego Polish Enterprise Fund IV, L.P. w USA, którego dzia ł alno ść polega na inwestowaniu poprzez obejmowanie udzia ł ów lub akcji spó ł ek w Polsce i Europie Ś rodkowo – Wschodniej. W portfelu Polish Enterprise Fund IV, L.P. znajduj ą si ę spó ł ki zajmuj ą ce si ę produkcj ą , handlem i us ł ugami. W Polsce Polish Enterprise Fund IV, L.P. posiada nast ę puj ą ce spó ł ki portfelowe: Instytut Bada ń i Informacji Szpitalnych Sp. z o.o. w Warszawie (badanie rynku us ł ug medycznych) i Dekorador Sp. z o.o. (sprzeda ż artyku ł ów wyposa ż enia domu). Ponadto posiada pakiety mniejszo ś ciowe w nast ę puj ą cych spó ł kach: Opoczno S.A. w Opocznie (produkcja p ł ytek ceramicznych), Stolica S.A. w Warszawie (us ł ugi kurierskie), Zielona Budka S.A. (produkcja lodów). Agros zajmuje si ę produkcj ą soków, nektarów i napojów niegazowanych, d ż emów, przetworów warzywnych i warzywno – mi ę snych, w tym m.in. koncentratu pomidorowego, ketchupu, zup itp. Swoje produkty sprzedaje pod nast ę puj ą cymi markami: Fortuna, Tarczyn, Karotka, Krakus i Ł owicz. Udzia ł ilo ś ciowy Spó ł ki w rynku polskim w 2002 r. w zakresie sprzeda ż y poszczególnych produktów przedstawia ł si ę nast ę puj ą co: soki, nektary i napoje niegazowane – [tajemnica przedsi ę biorstwa], d ż emy – [tajemnica przedsi ę biorstwa], przetwory warzywne – [tajemnica przedsi ę biorstwa], przetwory warzywno - mi ę sne– [tajemnica przedsi ę biorstwa]. Agros posiada dwa zak ł ady produkcyjne w Bia ł ymstoku i Ł owiczu oraz jedn ą spó ł k ę zale ż n ą Agros Herby Sp. z o.o., zajmuj ą c ą si ę produkcj ą powide ł , przetworów warzywnych i mi ę snych. Sonda nale ż y do rodziny Niewiadomskich, która na zasadzie wspó ł w ł asno ś ci posiada łą cznie 77,31% g ł osów na walnym zgromadzeniu akcjonariuszy, pozosta ł e 22,69% nale ż y do Polish Enterprise, L.P. w USA. Zajmuje si ę produkcj ą soków, nektarów i napojów 2 niegazowanych, które s ą sprzedawane pod markami SONDA i GARDEN, oraz koncentratu pomidorowego i ketchupu. Udzia ł ilo ś ciowy Spó ł ki w rynku polskim w 2002 r. w zakresie sprzeda ż y poszczególnych produktów przedstawia ł si ę nast ę puj ą co: soki, nektary i napoje niegazowane – [tajemnica przedsi ę biorstwa], koncentrat pomidorowy – poni ż ej [tajemnica przedsi ę biorstwa], ketchup – ok. [tajemnica przedsi ę biorstwa]. Dzia ł alno ść produkcyjna realizowana jest w dwóch zak ł adach produkcyjnych: we W ł oc ł awku i Zdu ń skiej Woli. Jedyn ą spó ł k ą zale ż n ą od Sondy s ą Kujawskie Zak ł ady Przemys ł u Owocowo – Warzywnego W ł oc ł awek Sp. z o.o. we W ł oc ł awku (dzia ł alno ść na rynku soków i napojów niegazowanych oraz na rynku koncentratu pomidorowego i ketchupu). Opis i przyczyny transakcji Przedmiotowa transakcja polega ć b ę dzie na przej ę ciu przez Agros kontroli nad Sond ą w wyniku wniesienia przedsi ę biorstwa Sondy jako wk ł adu niepieni ęż nego w zamian za obj ę cie przez Sond ę udzia ł ów w podwy ż szonym kapitale zak ł adowym Agrosu, stanowi ą cych 38,5% g ł osów na Zgromadzeniu Wspólników. W wyniku przedmiotowej transakcji Agros przejmie operacje Sondy i jej podmiotu zale ż nego na poszczególnych rynkach. Firma Agros przyjmie brzmienie Agros Fortuna Sonda Sp. z o.o. Jak podaje strona planowana koncentracja zapewni lepsz ą optymalizacj ę kosztów, a po łą czone spó ł ki b ę d ą mog ł y efektywniej konkurowa ć z mi ę dzynarodowymi przedsi ę biorstwami. Rynek w ł a ś ciwy, na który koncentracja wywiera wp ł yw W my ś l art. 4 pkt 8 ustawy o ochronie konkurencji, przez rynek w ł a ś ciwy rozumie si ę rynek towarów, które ze wzgl ę du na ich przeznaczenie, cen ę oraz w ł a ś ciwo ś ci, w tym jako ść s ą uznawane przez ich nabywców za substytuty oraz s ą oferowane na obszarze, na którym ze wzgl ę du na ich rodzaj i w ł a ś ciwo ś ci, istnienie barier dost ę pu do rynku, preferencje konsumentów, znacz ą ce ró ż nice cen i koszty transportu, panuj ą zbli ż one warunki konkurencji. A zatem rynek ten wyznaczaj ą dwa elementy: towar (rynek produktowy) i terytorium (rynek geograficzny). Bior ą c pod uwag ę okre ś lone wy ż ej kryteria ustawowe organ antymonopolowy uzna ł , i ż rynkiem w ł a ś ciwym w aspekcie produktowym jest rynek soków, nektarów i napojów niegazowanych, za ś w aspekcie geograficznym rynek krajowy z uwagi na fakt prowadzenia przez uczestników koncentracji sprzeda ż y na obszarze ca ł ego kraju. 3 Z danych i informacji przekazanych przez stron ę post ę powania wynika, i ż w 2002 r. ilo ś ciowy udzia ł uczestników post ę powania w krajowym rynku soków, nektarów i napojów niegazowanych kszta ł towa ł si ę nast ę puj ą co: Agros - ok. [tajemnica przedsi ę biorstwa], Sonda - ok. [tajemnica przedsi ę biorstwa], Łą cznie - ok. [tajemnica przedsi ę biorstwa]. Z uwagi na fakt, i ż w wyniku koncentracji przedsi ę biorcy w niej uczestnicz ą cy osi ą gn ą łą czny udzia ł w rynku soków, nektarów i napojów niegazowanych w wysoko ś ci ok. [tajemnica przedsi ę biorstwa] brak jest wp ł ywu przedmiotowej koncentracji na rynek zarówno w uj ę ciu poziomym (horyzontalnym), jak i pionowym (wertykalnym). Krajowy rynek soków, nektarów i napojów niegazowanych wszed ł w faz ę dojrza łą , trwa proces konsolidacji rynku oraz umacniania si ę du ż ych – a marginalizacja ma ł ych przedsi ę biorców. Z przeprowadzonego przez organ antymonopolowy w I po ł owie 2003 r. badania stanu koncentracji na rynku soków, nektarów i napojów niegazowanych wynika, ż e obj ę ci badaniem przedsi ę biorcy (17 firm) w 2002 r. wyprodukowali łą cznie ok. 274 mln litrów napojów niegazowanych oraz ok. 540 mln litrów soków, z tego: ok. 348 mln litrów soków owocowych, 28 mln litrów soków warzywnych i ok. 164 mln litrów soków owocowo – warzywnych. W 2002 r. najwi ę kszymi producentami na badanym rynku byli nast ę puj ą cy przedsi ę biorcy: Maspex Sp. z o.o. w Wadowicach, Hellena S.A. w Kaliszu, SOKPOL Sp. z o.o. w Myszkowie i Hortex Holding S.A. w P ł o ń sku , którzy łą cznie kontrolowali ok. 67% tego rynku. Udzia ł importu w rynku soków, nektarów i napojów niegazowanych w Polsce jest znikomy i w 2002 r. wyniós ł 0,1%. Natomiast eksport stanowi ł 1,8% sprzeda ż y krajowej. W Polsce spo ż ycie soków, nektarów i napojów kszta ł tuje si ę na poziomie 20 litrów na osob ę rocznie, jest to o ok. 2,5 raza mniej ni ż w Unii Europejskiej. W strukturze sprzeda ż y soki owocowe stanowi ą pod wzgl ę dem ilo ś ciowym ok. 43%, napoje niegazowane ok. 34%, soki owocowo – warzywne ok. 19%, za ś soki warzywne ok. 4%. Zarówno dla soków, jak i napojów niegazowanych g ł ównymi kana ł ami dystrybucji s ą sklepy wielkopowierzchniowe (super- i hipermarkety) oraz du ż e sklepy o charakterze osiedlowym. Zgodnie z art. 17 ustawy o ochronie konkurencji organ antymonopolowy w drodze decyzji wydaje zgod ę na dokonanie koncentracji, w wyniku której nie powstanie lub nie umocni si ę pozycja dominuj ą ca na rynku i wskutek czego konkurencja na tym rynku nie 4 zostanie istotnie ograniczona. Zgodnie z art. 4 pkt 9 tej ustawy przez pozycj ę dominuj ą c ą rozumie si ę pozycj ę przedsi ę biorcy, która umo ż liwia mu zapobieganie skutecznej konkurencji na rynku w ł a ś ciwym przez stworzenie mu mo ż liwo ś ci dzia ł ania w znacznym zakresie niezale ż nie od konkurentów, kontrahentów oraz konsumentów; domniemywa si ę , ż e przedsi ę biorca ma pozycj ę dominuj ą c ą , je ż eli jego udzia ł w rynku przekracza 40%. Jak przedstawiono wy ż ej, rynkiem wspólnym w przedmiotowej koncentracji jest rynek soków, nektarów i napojów niegazowanych. Jednak ż e z uwagi na łą czny udzia ł w tym rynku uczestników koncentracji, tj. Agrosu i Sondy, nie przekraczaj ą cy 20%, transakcja ta nie wywiera wp ł ywu na rynek zarówno w uk ł adzie horyzontalnym, jak i wertykalnym (w wyniku koncentracji jej uczestnicy osi ą gn ą łą czny udzia ł w rynku wynosz ą cy ok. [tajemnica przedsi ę biorstwa]). Na polskim rynku soków, nektarów i napojów niegazowanych dzia ł alno ść prowadzi wielu przedsi ę biorców stanowi ą cych konkurencj ę dla uczestników koncentracji. W ś wietle powy ż szego brak jest podstaw do stwierdzenia, i ż w wyniku przedmiotowej koncentracji Agros osi ą gnie pozycj ę , która umo ż liwi Spó ł ce zapobieganie skutecznej konkurencji na rynku przez stworzenie jej mo ż liwo ś ci dzia ł ania w znacznym zakresie niezale ż nie od konkurentów, kontrahentów i konsumentów. Zatem przedmiotowy zamiar koncentracji spe ł nia przes ł anki art. 17 ustawy o ochronie konkurencji, st ą d orzeczono jak w sentencji. Zgodnie z art. 78 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji w zwi ą zku z art. 479 28 § 2 k.p.c. od niniejszej decyzji przys ł uguje odwo ł anie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie - s ą du ochrony konkurencji i konsumentów - za po ś rednictwem Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów - w terminie dwutygodniowym od dnia jej dor ę czenia. Z upowa ż nienia Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów Danuta Gruszczy ń ska Zast ę pca Dyrektora Departamentu Instytucji Finansowych, Us ł ug i Rolnictwa Otrzymuje: Agros Fortuna Sp. z o.o., Tarczyn 5