DDF-16/2003

Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów DDF1-411/8/03/EP Warszawa, dn. 28.03.2003 r. DECYZJA nr DDF - 16/2003 Na podstawie art. 17 w zwi ą zku z art. 12 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r.o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 122, poz. 1319 z pó ź n. zm.), Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów wydaje zgod ę na dokonanie koncentracji polegaj ą cej na przej ę ciu przez Ahold Polska Sp. z o. o. z siedzib ą w Krakowie kontroli nad spó ł k ą z ograniczon ą odpowiedzialno ś ci ą , która powstanie w wyniku przekszta ł cenia Firmy Handlowej ANNA Janusz Szalski Spó ł ka Jawna z siedzib ą w Krakowie. UZASADNIENIE W dniu 14 lutego 2003 r. Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, zwany dalej organem antymonopolowym, na podstawie art. 44 ust. 1 w zwi ą zku z art. 12 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 122, poz.1319 z pó ź n. zm.), zwanej dalej ustaw ą , wszcz ął , na z ł o ż ony w terminie wniosek Ahold Polska Sp. z o. o. z siedzib ą w Krakowie, zwanej dalej "Ahold", post ę powanie antymonopolowe w sprawie koncentracji polegaj ą cej na przej ę ciu przez Ahold kontroli nad spó ł k ą z ograniczon ą odpowiedzialno ś ci ą , która powstanie w wyniku przekszta ł cenia Firmy Handlowej ANNA Janusz Szalski Spó ł ka Jawna z siedzib ą w Krakowie, zwanej dalej "SJ Anna", poprzez nabycie 100% udzia ł ów w tej Spó ł ce. Z przekazanych przez Ahold informacji wynika, ż e łą czny obrót przedsi ę biorców uczestnicz ą cych w koncentracji w roku obrotowym poprzedzaj ą cym zg ł oszenie przekroczy ł 50 mln. EURO. Wobec spe ł nienia przes ł anek art. 12 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 ustawy oraz niewyst ą pienia ż adnej z przes ł anek wymienionych w art. 13 ustawy na przedsi ę biorcy przejmuj ą cym kontrol ę , tzn. na Ahold, spoczywa ł obowi ą zek zg ł oszenia organowi antymonopolowemu zamiaru przedmiotowej koncentracji. Uczestnicy koncentracji. Ahold jest cz ęś ci ą koncernu Royal Ahold, który prowadzi dzia ł alno ść na rynkach obu Ameryk, Azji oraz Europy. Grupa Royal Ahold posiada na ś wiecie sie ć 8500 placówek, które prowadz ą dzia ł alno ść w zakresie: sprzeda ż y detalicznej artyku ł ów konsumpcyjnych codziennego u ż ytku, zaopatrywania restauracji, hoteli i punktów gastronomicznych oraz zarz ą dzania nieruchomo ś ciami, na których prowadzona jest ww. dzia ł alno ść . W Europie grupa prowadzi dzia ł alno ść - za po ś rednictwem spó ł ek zale ż nych - w Belgii, Holandii, Szwajcarii, Portugalii, Hiszpanii, krajach skandynawskich, Czechach, S ł owacji i w Polsce. W Polsce grupa Royal Ahold prowadzi dzia ł alno ść w zakresie sprzeda ż y detalicznej artyku ł ów konsumpcyjnych codziennego u ż ytku za po ś rednictwem spó ł ki Ahold, która zarz ą dza 16 hipermarketami Hypernova usytuowanymi w nast ę puj ą cych miastach: Kraków, Tychy, Ł ód ź , Radom, Piotrków Trybunalski, Jelenia Góra, Tarnów, Szczecin, Warszawa, Kutno, K ę dzierzyn-Ko ź le, Boles ł awiec, Chojnice, Sosnowiec, Bielsko-Bia ł a i Elbl ą g oraz 5 hipermarketami Jumbo, z których 3 znajduj ą si ę w Poznaniu i po jednym w Ł odzi i Bydgoszczy. Do Spó ł ki tej nale ż y równie ż sie ć 150 supermarketów Albert dzia ł aj ą cych w ca ł ym kraju z wyj ą tkiem województw pomorskiego i podlaskiego. Z wyj ą tkiem supermarketu Albert dzia ł aj ą cego w Wadowicach, ż aden z ww. obiektów handlowych nale żą cych do Ahold nie osi ą ga w rynku lokalnym, na którym prowadzi dzia ł alno ść , udzia ł u przekraczaj ą cego 20%. Hipermarkety Hypernova oferuj ą od ok. 30 tys. do ok. 60 tys., a supermarkety Albert - od ok. 3,5 tys. do ok.12 tys. pozycji asortymentowych. Sie ć handlowa zarz ą dzana przez Ahold ma w sprzeda ż y produkty pod w ł asnymi markami, tj.: „DiT Dobre i Tanie" oraz Albert Q-Line z bran ż : artyku ł y spo ż ywcze ś wie ż e i suche, chemia oraz kosmetyki. Ponadto Grupa Royal Ahold posiada udzia ł y w 15 spó ł kach zale ż nych, które zajmuj ą si ę zarz ą dzaniem nieruchomo ś ciami, przygotowaniem nieruchomo ś ci przeznaczonych pod super- i hipermarkety oraz ś wiadcz ą us ł ugi w zakresie przygotowania realizacji inwestycji zwi ą zanych z super- i hipermarketami. SJ Anna funkcjonuje dotychczas jako spó ł ka jawna za ł o ż ona przez 8 wspólników b ę d ą cych osobami fizycznymi. Spó ł ka ta jest najemc ą usytuowanych w Krakowie 10 supermarketów ABC o przeci ę tnej powierzchni sprzeda ż owej wynosz ą cej 563 m2. Supermarkety ABC prowadz ą dzia ł alno ść jako typowe sklepy osiedlowe. Wcze ś niej lokale te zajmowa ł y sklepy spo ż ywcze nale żą ce do sieci PSS Spo ł em. Przyczyny koncentracji. Przedmiotowa koncentracja zostanie dokonana poprzez nabycie przez Ahold 100% udzia ł ów w spó ł ce z ograniczon ą odpowiedzialno ś ci ą , która powstanie po przekszta ł ceniu obecnie funkcjonuj ą cej SJ Anna. Planowana koncentracja jest reakcj ą Ahold na ofert ę sprzeda ż y przez dotychczasowych w ł a ś cicieli supermarketów ABC prowadzonej przez nich dzia ł alno ś ci. W wyniku powy ż szej transakcji Ahold uzyska mo ż liwo ść zarz ą dzania sieci ą 10 supermarketów ABC. Zgodnie bowiem z O ś wiadczeniem wspólników SJ Anna i zapisem w Przedwst ę pnej umowie sprzeda ż y z dnia 20 lutego 2003 r., spó ł ka z ograniczon ą odpowiedzialno ś ci ą b ę dzie nadal bezpo ś rednim najemc ą sieci supermarketów ABC i nadal b ę dzie prowadzi ć dzia ł alno ść w zakresie prowadzenia przedsi ę biorstwa obejmuj ą cego wszystkie te sklepy. Zamierzona transakcja stanowi realizacj ę deklarowanej przez Ahold strategii rynkowej, której celem jest umacnianie w ł asnej pozycji rynkowej, poprzez poszerzanie obszaru swojej dzia ł alno ś ci, zarówno przez uruchamianie nowych sklepów, jak i przez wykorzystywanie pojawiaj ą cych si ę na rynku mo ż liwo ś ci nabycia praw do ju ż funkcjonuj ą cych obiektów handlowych. Podejmowanie dzia ł a ń na rzecz umocnienia pozycji rynkowej jest w opinii wnioskodawcy konieczne, wobec wyst ę puj ą cych ostatnio na rynku sprzeda ż y detalicznej artyku ł ów konsumpcyjnych tendencji konsolidacyjnych. Organ antymonopolowy ustali ł i zwa ż y ł , co nast ę puje: Przedmiotowa koncentracja polega ć b ę dzie na przej ę ciu przez Ahold kontroli nad spó ł k ą z ograniczon ą odpowiedzialno ś ci ą , która powstanie w wyniku przekszta ł cenia SJ Anna, poprzez nabycie 100% udzia ł ów w przekszta ł conej Spó ł ce. Zgodnie z art. 17 ustawy Prezes Urz ę du w drodze decyzji wydaje zgod ę na dokonanie koncentracji, w wyniku której nie powstanie lub nie umocni si ę pozycja dominuj ą ca na rynku i wskutek czego konkurencja na rynku nie zostanie istotnie ograniczona. Przez pozycj ę dominuj ą c ą zgodnie z art. 4 pkt 9 ustawy rozumie si ę pozycj ę przedsi ę biorcy, która umo ż liwia mu zapobieganie skutecznej konkurencji na rynku w ł a ś ciwym przez stworzenie mu mo ż liwo ś ci dzia ł ania w znacznym zakresie niezale ż nie od konkurentów, kontrahentów oraz konsumentów; domniemywa si ę , ż e przedsi ę biorca ma pozycj ę dominuj ą c ą , je ż eli jego udzia ł w rynku przekracza 40%. Ocena oddzia ł ywania koncentracji na stan konkurencji wymaga okre ś lenia rynków w ł a ś ciwych zarówno w aspekcie produktowym, jak i geograficznym. Rynek w ł a ś ciwy. Obaj uczestnicy koncentracji prowadz ą dzia ł alno ść polegaj ą c ą na sprzeda ż y detalicznej artyku ł ów konsumpcyjnych codziennego u ż ytku. Za w ł a ś ciwy rynek w aspekcie produktowym nale ż y zatem uzna ć sprzeda ż detaliczn ą artyku ł ów codziennego u ż ytku. Okre ś laj ą c rynek w ł a ś ciwy w aspekcie geograficznym nale ż y wzi ąć pod uwag ę , ż e uczestnicy koncentracji prowadz ą dzia ł alno ść skierowan ą bezpo ś rednio do konsumentów w formie sprzeda ż y detalicznej w wielkopowierzchniowych obiektach handlowych. Wp ł yw dzia ł alno ś ci du ż ej placówki handlowej na stan konkurencji nale ż y rozpatrywa ć z punktu widzenia uwarunkowa ń lokalnych, bowiem popyt na us ł ugi sprzeda ż y detalicznej artyku ł ów konsumpcyjnych codziennego u ż ytku kreowany jest na niewielkim obszarze, na którym indywidualny klient mo ż e swobodnie si ę przemieszcza ć , nie ponosz ą c przy tym nadmiernych kosztów ani nie po ś wi ę caj ą c zbyt wiele czasu na zakupy. Przes ą dza to jednoznacznie kwesti ę okre ś lenia rynku w ł a ś ciwego w aspekcie geograficznym jako rynku lokalnego, a w praktyce szeregu rynków lokalnych, na których funkcjonuj ą obiekty handlowe uczestników koncentracji. Przy przyj ę ciu powy ż szych za ł o ż e ń za rynek w ł a ś ciwy geograficznie dla sprzeda ż y detalicznej artyku ł ów konsumpcyjnych codziennego u ż ytku realizowanej przez supermarkety nale ż y uzna ć obszar po ł o ż ony w promieniu oko ł o 2 km, tzn. odleg ł o ś ci, któr ą mo ż na pokona ć pieszo w czasie oko ł o 15-20 min. Wobec powy ż szego w przypadku przedmiotowej koncentracji za rynek w ł a ś ciwy w aspekcie geograficznym nale ż y uzna ć terytorium Krakowa, bowiem w obr ę bie tej aglomeracji miejskiej znajduj ą si ę obiekty handlowe obu uczestników koncentracji. Ahold posiada w Krakowie jeden hipermarket Hypernova oraz jeden supermarket Albert. SJ Anna jest najemc ą 10 supermarketów ABC. Na rynku krakowskim obok uczestników koncentracji dzia ł alno ść w zakresie detalicznej sprzeda ż y artyku ł ów ż ywno ś ciowych prowadzi wiele innych podmiotów o ró ż nej skali dzia ł ania, pocz ą wszy od ma ł ych sklepików i bazarów, poprzez du ż e sklepy, a sko ń czywszy na hipermarketach. Wszystkie te formy sprzeda ż y detalicznej artyku ł ów codziennego u ż ytku stanowi ą dla siebie konkurencj ę . Do najwi ę kszych i najbardziej znacz ą cych uczestników tego rynku nale żą : Carrefour i Tesco posiadaj ą ce po 2 hipermarkety oraz Real, Geant, Macro, Selgros, Eurocash, Krakchemia, Elea (dawna Billa), Champion, Intermarche, Julius Meini, Lidl i Plus. Ponadto, jak wynika z posiadanych przez organ antymonopolowy danych i infrmacji, w promieniu 2 km od ka ż dego z supermarketów ABC dzia ł a od kilkunastu do kilkudziesi ę ciu placówek o tym samym charakterze i zbli ż onej powierzchni. S ą to sklepy nale żą ce do niewielkich sieci handlowych porównywalnych lub nieco wi ę kszych od sieci ABC, jak np. Serpol, Lewiatan, Ósemka, Alti, Kefirek, Biedronka i sie ć PSS. Powy ż sze dane wskazuj ą , ż e na rynku krakowskim uczestnicy koncentracji spotykaj ą si ę z istotn ą konkurencj ą zarówno ze strony tradycyjnych sklepów z artyku ł ami konsumpcyjnymi codziennego u ż ytku, jak i ze strony sieci prowadz ą cych sprzeda ż w wielkopowierzchniowych obiektach handlowych. Okre ś lenie udzia ł u sieci handlowej, jak równie ż pojedynczego obiektu handlowego w rynku lokalnym nie jest mo ż liwe w sposób bezpo ś redni. W zwi ą zku z tym wnioskodawca dokona ł oceny swojej pozycji rynkowej w sposób przybli ż ony wykorzystuj ą c okre ś lone za ł o ż enia i dost ę pne dane statystyczne. Na podstawie danych GUS ustalono liczb ę mieszka ń ców badanego rynku lokalnego oraz ś rednie tygodniowe wydatki przeznaczane przez statystycznego mieszka ń ca tego obszaru na zakup artyku ł ów ż ywno ś ciowych. Dane te pozwoli ł y na oszacowanie potencjalnych tygodniowych wydatków na ż ywno ść wszystkich mieszka ń ców badanego rynku lokalnego. Nast ę pnie ustalono tygodniow ą warto ść obrotu brutto uzyskan ą na rynku lokalnym przez obiekty handlowe nale żą ce do badanej sieci handlowej, która odniesiona do potencjalnych tygodniowych wydatków na ż ywno ść wszystkich mieszka ń ców badanego rynku lokalnego pozwoli ł a na wyliczenie procentowego udzia ł u w lokalnym rynku sprzeda ż y artyku ł ów ż ywno ś ciowych odpowiednio Ahold i supermarketów ABC. Przy dokonywaniu powy ż szych oblicze ń wykorzystano równie ż dane dotycz ą ce procentowego udzia ł u artyku ł ów ż ywno ś ciowych w ca ł kowitym tygodniowym obrocie sieci handlowej. Łą czny udzia ł sieci handlowych Ahold i ABC, skalkulowany w przedstawiony wy ż ej sposób, wyniós ł w Krakowie oko ł o [ tajemnica przedsi ę biorstwa ] %. Powy ż szy sposób obliczania udzia ł u w rynku dotyczy ł rynku artyku ł ów ż ywno ś ciowych. Przez artyku ł y ż ywno ś ciowe nale ż y rozumie ć artyku ł y sprzedawane w standardowym supermarkecie, tzn. obejmuj ą ce obok ż ywno ś ci równie ż alkohol i artyku ł y tytoniowe. Jako rynek w ł a ś ciwy produktowo wskazany zosta ł rynek sprzeda ż y detalicznej artyku ł ów konsumpcyjnych codziennego u ż ytku, które obejmuj ą - obok ww. artyku ł ów - tak ż e towary nie ż ywno ś ciowe codziennego u ż ytku. Dla tej ostatniej grupy artyku ł ów brak jest jednak tak szczegó ł owych danych statystycznych, jak w przypadku artyku ł ów ż ywno ś ciowych, st ą d przedstawiony wy ż ej sposób oszacowania pozycji rynkowej uczestników koncentracji dokonany zosta ł w odniesieniu do towarów ż ywno ś ciowych. Poniewa ż jednak udzia ł sprzeda ż y towarów nie ż ywno ś ciwych w sprzeda ż y wszystkich towarów codziennego u ż ytku sprzedawanych w sieciach handlowych jest proporcjonalny do przeci ę tnego udzia ł u nie ż ywno ś ciowych artyku ł ów w sprzeda ż y tych artyku ł ów we wszystkich obiektach handlowych i wynosi oko ł o 21%, mo ż na uzna ć , ż e udzia ł y w rynku obu tych grup artyku ł ów s ą podobne, a ewentualne ró ż nice mieszcz ą si ę w granicach b łę du statystycznego. Skutki koncentracji Skutki niniejszej koncentracji dotycz ą lokalnego rynku w ł a ś ciwego, na którym obydwaj uczestnicy koncentracji posiadaj ą obiekty handlowe, tzn. obszaru Krakowa. Ocena wp ł ywu koncentracji na stan konkurencji na ww. rynku lokalnym wymaga: a) okre ś lenia pozycji rynkowej aktywnego uczestnika koncentracji (Ahold) po dokonaniu koncentracji, b) ustalenia obecno ś ci przedsi ę biorców konkurencyjnych. Ad. a). Po dokonaniu koncentracji łą czny udzia ł sieci Ahold i supermarketów ABC, skalkulowany w przedstawiony wy ż ej sposób, wyniesie w obr ę bie Krakowa oko ł o [ tajemnica przedsi ę biorstwa ] %; taki poziom udzia ł u w rynku nie rodzi domniemania uzyskania przez Ahold w wyniku koncentracji pozycji dominuj ą cej (ponad 40% udzia ł u w rynku). Ad. b). Struktura podmiotowa rynku w ł a ś ciwego (du ż a liczba uczestników rynku sprzeda ż y detalicznej artyku ł ów konsumpcyjnych codziennego u ż ytku, w tym konkurentów reprezentuj ą cych podobn ą skal ę dzia ł ania) powoduje, ż e konsumenci maj ą zapewnione alternatywne ź ród ł a zakupów; nie istnieje zatem aktualnie dla Aholda, ani nie powstanie po dokonaniu koncentracji, mo ż liwo ść dzia ł ania w znacznym zakresie niezale ż nie od konkurentów, kontrahentów oraz konsumentów. W zwi ą zku z powy ż szym nie wyst ę puj ą podstawy do stwierdzenia, ż e Ahold mo ż e w wyniku koncentracji uzyska ć na wymienionym rynku lokalnym pozycj ę dominuj ą c ą . Nie dojdzie w zwi ą zku z tym równie ż do istotnego ograniczenia konkurencji na tym rynku. Oznacza to, ż e spe ł nione zosta ł y przytoczone wcze ś niej przes ł anki art. 17 ustawy o ochronie konkurencjii konsumentów. Wobec powy ż szego orzeczono jak w sentencji. Zgodnie z art. 78 ust. 1 ustawy od niniejszej decyzji przys ł uguje odwo ł anie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie - S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów za po ś rednictwem Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów - w terminie dwutygodniowym od dnia jej dor ę czenia. Z upowa ż nienia Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów DYREKTOR Departamentu Instytucji Finansowych, Us ł ug i Rolnictwa Marek Wojtkiewicz