DAR-8/2005

PREZES URZ Ę DU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DAR-421-06/05/KC Warszawa, dn. 05.09.2005 r. DECYZJA Nr DAR 8/2005 Na podstawie art. 17 w zwi ą zku z art. 12 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (tekst jednolity Dz. U. z 2003 r., nr 86, poz. 804 z pó ź n. zm.), Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, po przeprowadzeniu post ę powania antymonopolowego wszcz ę tego na wniosek Skandinaviska Enskilda Banken AB (publ) z siedzib ą w Sztokholmie (Szwecja), wydaje zgod ę na dokonanie koncentracji, polegaj ą cej na przej ę ciu przez Skandinaviska Enskilda Banken AB (publ) z siedzib ą w Sztokholmie (Szwecja) kontroli nad Bankiem Ochrony Ś rodowiska S.A. z siedzib ą w Warszawie. UZASADNIENIE W dniu 6 lipca 2005 r. do Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, zwanego dalej „ Prezesem Urz ę du” lub „ organem antymonopolowym” , wp ł yn ęł o zg ł oszenie zamiaru koncentracji, polegaj ą cej na przej ę ciu przez Skandinaviska Enskilda Banken AB (publ) z siedzib ą w Sztokholmie (Szwecja), zwan ą dalej „ SEB ", bezpo ś redniej kontroli nad Bankiem Ochrony Ś rodowiska S.A. z siedzib ą w Warszawie, zwanym dalej „ BO Ś ", poprzez nabycie wi ę kszo ś ci akcji w kapitale akcyjnym tej Spó ł ki (nabycie akcji nast ą pi w drodze oferty publicznej, w zwi ą zku z czym nie jest mo ż liwe okre ś lenie dok ł adnej ilo ś ci akcji, które zostan ą nabyte przez SEB). W zwi ą zku z tym, i ż spe ł nione zosta ł y niezb ę dne przes ł anki uzasadniaj ą ce zg ł oszenie zamiaru koncentracji, tj.: - łą czny obrót przedsi ę biorców uczestnicz ą cych w koncentracji w roku obrotowym poprzedzaj ą cym rok zg ł oszenia przekroczy ł równowarto ść 50 mln euro, tj. kwot ę okre ś lon ą w art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (tekst jednolity Dz. U. z 2003 r., nr 86, poz. 804 z pó ź n. zm.), zwanej dalej „ ustaw ą antymonopolow ą ", - przej ę cie - poprzez nabycie akcji - bezpo ś redniej kontroli przez jednego przedsi ę biorc ę nad innym przedsi ę biorc ą , jest jedn ą z form koncentracji, okre ś lon ą w art. 12 ust. 2 pkt 2 ustawy antymonopolowej, - w przedmiotowej sprawie nie wyst ę puje ż adna okoliczno ść z katalogu przes ł anek egzoneracyjnych, wymienionych w art. 13 ustawy antymonopolowej, powoduj ą ca wy łą czenie obowi ą zku zg ł oszenia koncentracji, Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów wszcz ął post ę powanie w przedmiotowej sprawie, o czym, zgodnie z art. 61 § 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks post ę powania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., nr 98, poz. 1071 z pó ź . zm.), powiadomi ł wnioskodawc ę pismem z dnia 12 lipca 2005 r. W trakcie post ę powania Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów ustali ł , co nast ę puje: Uczestnicy koncentracji I. SEB - przedsi ę biorca aktywny w niniejszej koncentracji - jest spó ł k ą akcyjn ą prawa szwedzkiego, stoj ą c ą na czele grupy kapita ł owej, zwanej dalej „Grup ą SEB” . SEB prowadzi dzia ł alno ść w zakresie us ł ug finansowych na rynku bankowo ś ci detalicznej, bankowo ś ci korporacyjnej, dzia ł alno ś ci zwi ą zanej z rynkami finansowymi oraz zarz ą dzania aktywami. 2 Grupa SEB prowadzi dzia ł alno ść na rynku bankowo ś ci detalicznej, korporacyjnej, dzia ł alno ś ci zwi ą zanej z rynkami finansowymi, zarz ą dzania aktywami oraz ubezpiecze ń na ż ycie na rynkach Szwecji, Danii, Finlandii, Norwegii, Niemiec, Ł otwy, Litwy, Estonii, Polski i Ukrainy. SEB kontroluje 23 spó ł ki szwedzkie oraz 22 spó ł ki posiadaj ą ce siedziby w Europie, Azji, Ameryce Po ł udniowej i Pó ł nocnej. Ponadto do grupy tej nale ż y 58 spó ł ek, w których udzia ł SEB w prawie g ł osu nie przekracza 50%. W Polsce SEB posiada jedn ą spó ł k ę zale ż n ą – SEB Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych S.A. z siedzib ą w Warszawie, zwan ą dalej „SEB TFI” , której dzia ł alno ść polega na zarz ą dzaniu funduszami inwestycyjnymi. II. BO Ś - podmiot pasywny w niniejszej koncentracji – jest spó ł k ą akcyjn ą prawa polskiego. Przedmiot jej dzia ł alno ś ci stanowi szeroki zakres us ł ug bankowych, w tym: gromadzenie ś rodków pieni ęż nych w formie depozytów, udzielanie po ż yczek i kredytów, dokonywanie rozlicze ń pieni ęż nych oraz wydawanie kart p ł atniczych, które to us ł ugi oferowane s ą osobom fizycznym i gospodarstwom domowym, klientom korporacyjnym i komunalnym. Dzia ł alno ść BO Ś obejmuje ponadto ś wiadczenie us ł ug po ś rednictwa na rzecz domów maklerskich oraz obrót papierami warto ś ciowymi. BO Ś posiada jedn ą spó ł k ę zale ż n ą - BO Ś Dom Maklerski S.A., zwan ą dalej „BO Ś DM” , wykonuj ą c ą dzia ł alno ść zwi ą zan ą z rynkami finansowymi, obejmuj ą c ą prowadzenie rachunków inwestycyjnych i obrót akcjami. BO Ś nie zarz ą dza funduszami inwestycyjnymi. Przyczyny i opis transakcji Przedmiotowa transakcja polega na przej ę ciu przez SEB, spó ł k ę posiadaj ą c ą obecnie 47,04% akcji BO Ś , bezpo ś redniej kontroli nad t ą Spó ł k ą , poprzez nabycie w drodze oferty publicznej akcji w kapitale akcyjnym BO Ś , w ilo ś ci zapewniaj ą cej przej ę cie samodzielnej kontroli. Obok SEB g ł ównym akcjonariuszem BO Ś jest obecnie Narodowy Fundusz Ochrony Ś rodowiska i Gospodarki Wodnej, posiadaj ą cy 44,69% akcji, za ś w ł a ś cicielami pozosta ł ych akcji s ą wojewódzkie fundusze ochrony ś rodowiska i gospodarki wodnej oraz indywidualni akcjonariusze. Akcje BO Ś s ą 3 notowane na rynku podstawowym Gie ł dy Papierów Warto ś ciowych w Warszawie S.A. Przej ę cie przez SEB kontroli nad BO Ś spowoduje po ś rednie przej ę cie kontroli nad spó ł k ą zale ż n ą BO Ś – BO Ś DM. Deklarowanym celem koncentracji jest rozszerzenie przez SEB swojej obecno ś ci na rynku ś rodkowoeuropejskim, poprzez zwi ę kszenie liczby akcji posiadanych w BO Ś . Konsekwencj ą transakcji ma by ć wykorzystanie przez BO Ś wiedzy i do ś wiadczenia SEB w zakresie rozwoju i tworzenia produktów bankowych i finansowych. Ponadto, w wyniku pe ł nej integracji systemów informatycznych BO Ś z systemami SEB, skutkiem czego ma by ć ich znacz ą ca modernizacja, nast ą pi rozwój technologiczny BO Ś . SEB, jako dominuj ą cy inwestor w BO Ś , ma zapewni ć dodatkowe finansowanie BO Ś w przypadkach, gdy b ę dzie to konieczne ze wzgl ę du na regulacje prawne, potrzeby i sytuacj ę kapita ł ow ą BO Ś . Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów zwa ż y ł , co nast ę puje: Rynki w ł a ś ciwe, na które koncentracja wywiera wp ł yw W my ś l art. 4 pkt 8 ustawy antymonopolowej, przez rynek w ł a ś ciwy rozumie si ę rynek towarów, które ze wzgl ę du na ich przeznaczenie, cen ę oraz w ł a ś ciwo ś ci, w tym jako ść , s ą uznawane przez ich nabywców za substytuty oraz s ą oferowane na obszarze, na którym, ze wzgl ę du na ich rodzaj i w ł a ś ciwo ś ci, istnienie barier dost ę pu do rynku, preferencje konsumentów, znacz ą ce ró ż nice cen i koszty transportu, panuj ą zbli ż one warunki konkurencji. W zwi ą zku z powy ż szym rynek ten wyznaczaj ą zasadniczo dwa elementy: towar ( rynek produktowy ) i terytorium ( rynek geograficzny ). Prezes Urz ę du przyj ął , i ż w niniejszej sprawie wyst ę puj ą nast ę puj ą ce rynki produktowe: - rynek bankowo ś ci detalicznej, do którego zalicza si ę ś wiadczone osobom fizycznym i gospodarstwom domowym us ł ugi takie jak: gromadzenie ś rodków 4 pieni ęż nych w postaci depozytów, udzielanie po ż yczek i kredytów, wydawanie kart p ł atniczych, fundusze wzajemne i inne formy zarz ą dzania aktywami; - rynek bankowo ś ci korporacyjnej, na który sk ł adaj ą si ę us ł ugi ś wiadczone klientom korporacyjnym, w tym: gromadzenie ś rodków pieni ęż nych w postaci depozytów, udzielanie po ż yczek i kredytów, p ł atno ś ci, akredytywy i doradztwo finansowe; - rynek us ł ug zwi ą zanych z rynkami finansowymi, w sk ł ad którego wchodz ą m.in.: us ł ugi maklerskie, obrót akcjami, obligacjami i innymi papierami warto ś ciowymi, wymiana walut; - rynek zarz ą dzania funduszami inwestycyjnymi. BO Ś dzia ł a w Polsce na rynku bankowo ś ci detalicznej i korporacyjnej, oraz na rynku us ł ug zwi ą zanych z rynkami finansowymi - tak ż e poprzez BO Ś DM. Z kolei SEB, pomimo i ż prowadzi dzia ł alno ść w sektorze bankowo ś ci detalicznej, korporacyjnej oraz dzia ł alno ść zwi ą zan ą z rynkami finansowymi, to w Polsce dzia ł a jedynie poprzez swoj ą spó ł k ę zale ż n ą SEB TFI, funkcjonuj ą c ą na odr ę bnym od wymienionych powy ż ej rynku zarz ą dzania funduszami inwestycyjnymi. Zgodnie z rozporz ą dzeniem Rady Ministrów z dnia 3 kwietnia 2002 r. w sprawie zg ł oszenia zamiaru koncentracji przedsi ę biorców (Dz. U. nr 37, poz. 334): A. rynkiem w ł a ś ciwym, na który koncentracja wywiera wp ł yw w uk ł adzie horyzontalnym (poziomym), jest ka ż dy rynek produktowy, na którym zaanga ż owani s ą co najmniej dwaj przedsi ę biorcy uczestnicz ą cy w koncentracji (rynki wspólne) i gdzie koncentracja prowadzi do uzyskania łą cznego udzia ł u w rynku geograficznym w wysoko ś ci wi ę kszej ni ż 20%, B. rynkiem w ł a ś ciwym, na który koncentracja wywiera wp ł yw w uk ł adzie wertykalnym (pionowym), jest ka ż dy rynek, je ż eli równocze ś nie dzia ł a na nim co najmniej jeden przedsi ę biorca uczestnicz ą cy w koncentracji, jest on równocze ś nie rynkiem zakupu lub sprzeda ż y, na którym dzia ł a którykolwiek z pozosta ł ych przedsi ę biorców uczestnicz ą cych w koncentracji i indywidualny lub łą czny udzia ł w rynku przedsi ę biorców uczestnicz ą cych w koncentracji na 5 tych rynkach przekracza 30%, bez wzgl ę du na to, czy aktualnie istnieje powi ą zanie typu dostawca-odbiorca mi ę dzy tymi przedsi ę biorcami, C. rynkiem w ł a ś ciwym, na który koncentracja wywiera wp ł yw w uk ł adzie konglomeratowym , jest ka ż dy rynek, na którym pomi ę dzy uczestnikami koncentracji nie istniej ą ż adne powi ą zania (uk ł ady) horyzontalne i wertykalne, ale przynajmniej jeden przedsi ę biorca uczestnicz ą cy w koncentracji posiada wi ę cej ni ż 40% udzia ł u w jakimkolwiek rynku w ł a ś ciwym. Maj ą c na wzgl ę dzie definicj ę rynku w ł a ś ciwego oraz ww. kryteria wyznaczania rynków w ł a ś ciwych, na które koncentracja wywiera wp ł yw, organ antymonopolowy uzna ł , i ż : Ad. A. W przedmiotowej sprawie nie wyst ę puj ą rynki w ł a ś ciwe, na które koncentracja wywiera wp ł yw w uk ł adzie horyzontalnym. Uzasadniaj ą c powy ż sze nale ż y wskaza ć , i ż w przedmiotowej koncentracji nie ma wspólnych rynków produktowych. Wprawdzie obaj uczestnicy koncentracji dzia ł aj ą w sektorze bankowym, jednak ż e ś wiadczone przez nich w Polsce us ł ugi nie pokrywaj ą si ę . Grupa SEB jest obecna poprzez swój udzia ł w BO Ś oraz jej w pe ł ni kontrolowan ą spó ł k ę zale ż n ą SEB TFI, która dzia ł a na rynku zarz ą dzania funduszami inwestycyjnymi, oferuj ą c jednostki sze ś ciu funduszy zarz ą dzaj ą cych aktywami o warto ś ci [TAJEMNICA PRZEDSI Ę BIORSTWA]. BO Ś , który takich us ł ug nie ś wiadczy, posiada na krajowym rynku us ł ug bankowo ś ci detalicznej udzia ł w wysoko ś ci [TAJEMNICA PRZEDSI Ę BIORSTWA], na rynku bankowo ś ci korporacyjnej w Polsce - [TAJEMNICA PRZEDSI Ę BIORSTWA], a na polskim rynku us ł ug zwi ą zanych z rynkami finansowymi - [TAJEMNICA PRZEDSI Ę BIORSTWA]. Z kolei udzia ł Grupy SEB poprzez SEB TFI na rynku funduszy inwestycyjnych w Polsce si ę ga [TAJEMNICA PRZEDSI Ę BIORSTWA]. W ś wietle powy ż szego nale ż y stwierdzi ć , i ż przedmiotowa koncentracja nie wywiera wp ł ywu na jakiekolwiek rynki w ł a ś ciwe w uk ł adzie horyzontalnym. 6 Ad. B W przedmiotowej sprawie nie wyst ę puj ą rynki w ł a ś ciwe, na które koncentracja wywiera wp ł yw w uk ł adzie wertykalnym, gdy ż w niniejszej koncentracji nie wyst ę puj ą powi ą zania o charakterze wertykalnym. Ad. C. Przedmiotowa koncentracja nie wywiera wp ł ywu na ż aden rynek w uj ę ciu konglomeratowym, poniewa ż brak jest rynków w ł a ś ciwych, na których przynajmniej jeden z uczestników koncentracji dysponowa ł by udzia ł em przekraczaj ą cym próg 40%. Organ antymonopolowy uzna ł , i ż w przypadku niniejszej koncentracji nie jest konieczne ś cis ł e wyznaczanie rynku geograficznego, gdy ż brak jest rynków produktowych, na których dzia ł aj ą obaj przedsi ę biorcy, a zatem nawet przy przyj ę ciu najw ęż szej definicji rynku, konkurencja na nim nie zostanie istotnie ograniczona. Ocena skutków koncentracji Przepis art. 17 ustawy antymonopolowej stanowi, i ż Prezes Urz ę du, w drodze decyzji, wydaje zgod ę na dokonanie koncentracji, w wyniku której konkurencja na rynku nie zostanie istotnie ograniczona, w szczególno ś ci poprzez powstanie lub umocnienie pozycji dominuj ą cej na rynku. Analiza skutków niniejszej koncentracji nie wykaza ł a zagro ż e ń p ł yn ą cych z przej ę cia przez SEB bezpo ś redniej kontroli nad BO Ś . Organ antymonopolowy, uznaj ą c za zasadne wyra ż enie zgody na dokonanie przedmiotowej koncentracji, wzi ął pod uwag ę w szczególno ś ci fakt, i ż : - w przedmiotowej sprawie brak jest rynków w ł a ś ciwych, na które koncentracja wywiera ł aby wp ł yw w uk ł adzie horyzontalnym, wertykalnym i konglomeratowym, - w wyniku przedmiotowej koncentracji nie zmieni ą si ę obecne - niskie - udzia ł y uczestników na rynku w Polsce. 7 Organ antymonopolowy uzna ł zatem, ż e sytuacja na rynkach, na których dzia ł aj ą przedsi ę biorcy nale żą cy do obu grup kapita ł owych bezpo ś rednich uczestników koncentracji, w wyniku przedmiotowej koncentracji nie ulegnie istotnej zmianie. Reasumuj ą c, nale ż y stwierdzi ć , i ż planowana koncentracja spe ł nia przes ł anki okre ś lone w art. 17 ustawy antymonopolowej. Post ę powanie w sprawie wykaza ł o, ż e przej ę cie przez SEB bezpo ś redniej kontroli nad BO Ś nie przyczyni si ę do istotnego ograniczenia konkurencji, w szczególno ś ci poprzez powstanie lub umocnienie pozycji dominuj ą cej na rynku. Wobec powy ż szego orzeczono jak w sentencji. Stosownie do tre ś ci art. 78 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w zwi ą zku z art. 479 28 § 2 k.p.c. – od niniejszej decyzji stronie przys ł uguje odwo ł anie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, za po ś rednictwem Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie dwóch tygodni od dnia jej dor ę czenia. Z upowa ż nienia Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów p.o. Dyrektora Departamentu Analiz Rynku Wojciech Szymczak Otrzymuje: Skandinaviska Enskilda Banken AB (publ) z siedzib ą w Sztokholmie za po ś rednictwem pe ł nomocników: p. Ma ł gorzaty Szwaj, p. Mariusza Ł aszczyka Linklaters T. Komosa i Wspólnicy Sp. k. ul. Sienna 39, VII p. 00-121 Warszawa 8