DAR-15/2003

PREZES URZ Ę DU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DAR-411/21/03/DL Warszawa, 16.10.2003 r. DECYZJA Nr DAR -15 /2003 Na podstawie art. 17 w zwi ą zku z art. 12 ust. 1 i 2 pkt 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (tekst jednolity - Dz. U. z 2003 r. nr 86, poz. 804), po przeprowadzeniu post ę powania antymonopolowego wszcz ę tego na wniosek HSBC Bank plc z siedzib ą w Londynie, Wielka Brytania – w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów wyra ż a si ę zgod ę na dokonanie koncentracji polegaj ą cej na przej ę ciu przez HSBC Bank plc z siedzib ą w Londynie, Wlk. Brytania kontroli nad Polskim Kredyt Bankiem S.A. z siedzib ą w Warszawie. Uzasadnienie W dniu 11 wrze ś nia 2003 r. do organu antymonopolowego wp ł yn ęł o zg ł oszenie zamiaru koncentracji okre ś lonej w art. 12 ust.2 pkt 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (tekst jednolity - Dz. U. z 2003 r. nr 86, poz. 804), zwanej dalej „ustaw ą ”, polegaj ą cej na przej ę ciu przez HSBC Bank plc z siedzib ą w Londynie, Wlk. Brytania (dalej „HSBC” lub „Wnioskodawca”) kontroli nad Polskim Kredyt Bankiem S.A. z siedzib ą w Warszawie (dalej „PKB”). W dniu 11 wrze ś nia br. organ antymonopolowy, na podstawie art. 44 ust. 1 w zwi ą zku z art. 12 ust. 2 pkt 2 ustawy wszcz ął post ę powanie antymonopolowe w sprawie opisanej koncentracji. W wyniku przeprowadzonego post ę powania organ antymonopolowy ustali ł i zwa ż y ł co nast ę puje: Z przekazanych przez HSBC informacji wynika, ż e łą czny obrót przedsi ę biorców uczestnicz ą cych w koncentracji w roku obrotowym poprzedzaj ą cym rok zg ł oszenia tj. w roku 2002, okre ś lony zgodnie z art. 15 ustawy oraz tre ś ci ą rozporz ą dzenia Rady Ministrów z dnia 23 maja 2001 r. w sprawie obliczania obrotu przedsi ę biorców uczestnicz ą cych w koncentracji (Dz. U. nr 60 poz. 611) przekroczy ł ustawowy próg równowarto ś ci 50 mln EURO. Wobec spe ł nienia przes ł anek art. 12 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 oraz nie wyst ą pienia ż adnej okoliczno ś ci z katalogu przes ł anek wymienionych w art. 13 ustawy uzasadniaj ą ce niezg ł oszenie koncentracji, zamierzona koncentracja podlega zg ł oszeniu organowi antymonopolowemu. Obowi ą zek jej dokonania spoczywa ł na przedsi ę biorcy przejmuj ą cym kontrol ę . Zg ł oszenie powy ż sze dokonane zosta ł o z zachowaniem terminu, o którym mowa w art. 94 ust. 4 ustawy. Wnioskodawca zobligowany by ł do dokonania zg ł oszenia przedmiotowej koncentracji z uwagi na posiadany przez spó ł k ę [ TAJEMNICA PRZEDSI Ę BIORSTWA]. Uczestnicy koncentracji HSBC – jest spó ł k ą publiczn ą z ograniczon ą odpowiedzialno ś ci ą , dzia ł aj ą c ą zgodnie z prawem angielskim. Prowadzi dzia ł alno ść - w zakresie m.in.: prowadzenia rachunków bie żą cych i oszcz ę dno ś ciowych, udzielania kredytów, po ż yczek, kredytów hipotecznych, wydawania kart p ł atniczych, bankowo ś ci elektronicznej i telefonicznej, przyjmowania i prowadzenia lokat bankowych, finansowania aktywów, us ł ug leasingowych, prowadzenia dzia ł alno ś ci ubezpieczeniowej, us ł ug zwi ą zanych z finansowaniem eksportu, realizowania p ł atno ś ci mi ę dzynarodowych, zarz ą dzania p ł atno ś ciami, obrotu metalami szlachetnymi i banknotami - na rzecz klientów indywidualnych i korporacyjnych za po ś rednictwem sieci oddzia ł ów w Wielkiej Brytanii oraz sieci oddzia ł ów zagranicznych i podmiotów zale ż nych m.in. w: Armenii, Belgii, Czechach, Francji, Niemczech, Grecji, Irlandii, Izraelu, W ł oszech, Kazachstanie, Malcie, Holandii, Wyspach Normandzkich, Rosji, Hiszpanii, Szwecji, Szwajcarii oraz Turcji. HSBC nale ż y do [ TAJEMNICA PRZEDSI Ę BIORSTWA]. - W Polsce grupa kapita ł owa HSBC jest obecna [ TAJEMNICA PRZEDSI Ę BIORSTWA] . 2 PKB – jest polsk ą spó ł k ą akcyjn ą utworzon ą w celu ś wiadczenia pe ł nego zakresu us ł ug bankowych. Nale ż y ona do [ TAJEMNICA PRZEDSI Ę BIORSTWA]. Obecnie PKB nie prowadzi ż adnej dzia ł alno ś ci, natomiast zgodnie z postanowieniami statutu, mo ż e ś wiadczy ć m.in. nast ę puj ą ce us ł ugi bankowe dla klientów indywidualnych i instytucjonalnych: - przyjmowanie wk ł adów pieni ęż nych p ł atnych na żą danie lub z nadej ś ciem oznaczonego terminu oraz prowadzenie rachunków tych wk ł adów, - udzielanie kredytów i po ż yczek pieni ęż nych, - udzielanie gwarancji bankowych, - udzielanie por ę cze ń , - prowadzenie bankowych rozlicze ń pieni ęż nych, - wydawanie kart p ł atniczych oraz wykonywanie operacji przy ich u ż yciu, - wykonywanie czynno ś ci zleconych, zwi ą zanych z emisj ą papierów warto ś ciowych, - wykonywanie czynno ś ci obrotu dewizowego w zakresie okre ś lonym w upowa ż nieniu wydanym przez prezesa NBP, - obejmowanie lub nabywanie akcji i praw z akcji oraz udzia ł ów innej osoby prawnej nie b ę d ą cej bankiem lub jednostek uczestnictwa w funduszach powierniczych z ograniczeniami wynikaj ą cymi z prawa bankowego, - dokonywanie obrotu papierami warto ś ciowymi, - ś wiadczenie us ł ug konsultacyjno-doradczych w sprawach finansowych, - ś wiadczenie us ł ug leasingowych, factoringowych i forfaitingowych. Opis i przyczyny transakcji. Przedmiotowa transakcja polega ć b ę dzie na przej ę ciu przez HSBC bezpo ś redniej kontroli nad PKB w wyniku nabycia [ TAJEMNICA PRZEDSI Ę BIORSTWA]. Planowana transakcja jest [ TAJEMNICA PRZEDSI Ę BIORSTWA]. Rynek w ł a ś ciwy, na który koncentracja wywiera wp ł yw. Zgodnie z art. 17 ustawy organ antymonopolowy, w drodze decyzji wydaje zgod ę na dokonanie koncentracji, w wyniku której nie powstanie lub nie umocni si ę pozycja dominuj ą ca na rynku i wskutek czego konkurencja na rynku nie zostanie istotnie ograniczona. Ocena oddzia ł ywania koncentracji na stan konkurencji wymaga okre ś lenia rynków 3 w ł a ś ciwych zarówno w aspekcie geograficznym, jak i produktowym, na które koncentracja wywiera wp ł yw. W my ś l art. 4 pkt 8 ustawy przez rynek w ł a ś ciwy rozumie si ę rynek towarów, które ze wzgl ę du na ich przeznaczenie, cen ę oraz w ł a ś ciwo ś ci, w tym jako ść , s ą uznawane przez ich nabywców za substytuty oraz s ą oferowane na obszarze, na którym ze wzgl ę du na ich rodzaj i w ł a ś ciwo ś ci, istnienie barier dost ę pu do rynku, preferencje konsumentów, znacz ą ce ró ż nice cen i koszty transportu, panuj ą zbli ż one warunki konkurencji. A zatem rynek ten wyznaczaj ą zasadniczo dwa elementy: towar (rynek produktowy) i terytorium (rynek geograficzny). Bior ą c pod uwag ę okre ś lone powy ż ej kryteria rynku w ł a ś ciwego oraz ze wzgl ę du na specyfik ę , w ł a ś ciwo ś ci, uregulowania ustawowe (m. in. ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe - Dz. U. z 2002 r. nr 72, poz. 665 ze zm.), a tak ż e ró ż ny kr ą g odbiorców – rynkiem produktowym, na którym dzia ł a w Polsce HSBC jest rynek us ł ug finansowych, obejmuj ą cy dzia ł alno ść maklersk ą oraz dzia ł alno ść w zakresie doradztwa finansowego, a rynkiem produktowym, na którym dzia ł a PKB jest rynek us ł ug bankowych. W ocenie organu antymonopolowego w analizowanym przypadku za rynek w ł a ś ciwy geograficznie, na który koncentracja mo ż e wywrze ć wp ł yw, nale ż y uzna ć rynek krajowy. Za takim wyznaczeniem terytorialnym rynku przemawia m.in. to, ż e przedsi ę biorcy, ś wiadcz ą cy us ł ugi bankowe jak i zamierzaj ą cy rozpocz ąć dzia ł alno ść w tym zakresie, napotykaj ą takie same bariery dost ę pu do rynku, polegaj ą ce np. na konieczno ś ci poddania si ę nadzorowi Komisji Nadzoru Bankowego na zasadach okre ś lonych w ww. ustawie Prawo bankowe w zakresie uzyskania - w okre ś lonych warunkach - zgody lub zezwolenia Komisji na utworzenie banku, rozpocz ę cie dzia ł alno ś ci bankowej, po łą czenie banków lub nabycie przedsi ę biorstwa bankowego. Jednocze ś nie podobne preferencje konsumentów w zakresie mo ż liwo ś ci dost ę pu do oferowanych us ł ug bankowych oraz zbli ż ony poziom ich cen wyznaczaj ą obszar rynku krajowego, na którym panuj ą zbli ż one warunki konkurencji. Równie ż w odniesieniu do rynku us ł ug finansowych, obejmuj ą cych m.in. dzia ł alno ść maklersk ą , której prowadzenie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej wymaga uzyskania zezwolenia Komisji Papierów Warto ś ciowych i Gie ł d, na zasadach okre ś lonych w ww. ustawie Prawo o publicznym obrocie papierami warto ś ciowymi oraz z uwagi na fakt prowadzenia przez ww. spó ł ki dzia ł alno ś ci w zakresie us ł ug finansowych na terenie Polski – w ocenie organu antymonopolowego uzasadnione jest przyj ę cie jako rynku w ł a ś ciwego geograficznie – rynku krajowego. Bior ą c powy ż sze pod uwag ę nale ż y stwierdzi ć , i ż w zwi ą zku z faktem, ż e na krajowym rynku us ł ug finansowych, jak podaje Wnioskodawca, udzia ł [ TAJEMNICA 4 PRZEDSI Ę BIORSTWA] - w przedmiotowej transakcji brak jest rynku w ł a ś ciwego, na który koncentracja mo ż e wywiera ć wp ł yw w uj ę ciu horyzontalnym. Jednocze ś nie koncentracja nie wywo ł uje skutków rynkowych w uk ł adzie wertykalnym i konglomeratowym. Skutki koncentracji Planowana transakcja skutkowa ł a b ę dzie przej ę ciem przez HSBC kontroli nad PKB. W jej wyniku HSBC dzia ł aj ą ca ju ż na polskim rynku w zakresie us ł ug finansowych, rozpocznie dzia ł alno ść na tym rynku w zakresie us ł ug bankowych. Jednocze ś nie, poniewa ż udzia ł HSBC w rynku us ł ug finansowych nie przekracza [ TAJEMNICA PRZEDSI Ę BIORSTWA], a PKB nie prowadzi obecnie ż adnej dzia ł alno ś ci bankowej, transakcja nie b ę dzie skutkowa ł a przej ę ciem przez HSBC pozycji PKB na rynku us ł ug bankowych. W opinii organu antymonopolowego mo ż na zatem zgodzi ć si ę z Wnioskodawc ą , i ż nie spowoduje ona skutków dla uczestników koncentracji ani dla konkurencji. Zamierzona transakcja pozwoli bowiem na faktyczne podj ę cie prowadzenia dzia ł alno ś ci bankowej przez nie funkcjonuj ą cy bank, co wp ł ynie na zwi ę kszenie konkurencji na polskim rynku us ł ug bankowych. Na rynku tym dzia ł alno ść prowadzi ponad 60 przedsi ę biorstw, a do najpowa ż niejszych zaliczy ć nale ż y: PKO BP S.A., PeKaO S.A., Bank Przemys ł owo Handlowy PBK S.A., Bank Zachodni WBK S.A., ING Bank Ś l ą ski S.A., BGZ S.A., Kredyt Bank S.A. Zaoferowanie zatem na krajowym rynku, na którym istnieje ju ż znaczna konkurencja, przez jeszcze jeden podmiot us ł ug bankowych wp ł ynie na zwi ę kszenie konkurencji na tym rynku. Ponadto pozytywnym skutkiem tej transakcji dla konsumentów mo ż e by ć zwi ę kszenie konkurencyjno ś ci oferowanych us ł ug, np. poprzez podnoszenie ich jako ś ci oraz obni ż anie cen. Bior ą c powy ż sze pod uwag ę oraz w zwi ą zku z tym, i ż w wyniku omawianej koncentracji nie powstanie, ani nie umocni si ę pozycja dominuj ą ca HSBC na krajowych rynkach us ł ug bankowych i us ł ug finansowych, a konkurencja na tych rynkach nie zostanie istotnie ograniczona, orzeczono jak w sentencji. Stosownie do tre ś ci art. 78 ust. 1 ustawy w zwi ą zku z art.479 28 § 2 k.p.c. – od niniejszej decyzji przys ł uguje odwo ł anie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie - S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie dwutygodniowym od dnia jej dor ę czenia, za po ś rednictwem Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Z upowa ż nienia Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów Dyrektor Departamentu Analiz Rynku Adam Ż o ł nowski 5 Otrzymuje: HSBC Bank plc 8 Canada Sguare London E14,5 HQ Wielka Brytania Reprezentowany przez: Marek Król Rados ł aw Illing White & Case W. Dani ł owicz, W. Jurcewicz i Wspólnicy – Kancelaria Prawna Spó ł ka komandytowa ul. Marsza ł kowska 142 00-061 Warszawa 6