Ts 154/19

O R Z E C Z N I C T W O TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 29 listopada 2021 r. Pozycja 182 POSTANOWIENIE z dnia 11 marca 2020 r. Sygn. akt Ts 154/19 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Zbigniew Jędrzejewski , po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej M.I.L., J.P. i I.T. w sprawie zgodności: 1) art. 190 i art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed są dami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302) w zakresie, „w jakim wiążą sąd, któremu sprawa została przekazana do ponownego roz- poznania, co do wykładni prawa dokonanej w tej s prawie przez Naczelny Sąd Administracyjny, gdy stanowisko sądu II instancji jest sprzeczne ze stanowi- skiem zajętym przez Trybunał Konstytucyjny w wyroku zakresowym wyda- nym w tej samej sprawie w ramach odpowiedzi na pytanie prawne zadane mu przez sąd I inst ancji” z : – art. 64 ust. 1 i 2 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, – art. 2 w związku z art. 64 ust. 1 i 2 Konstytucji, – art. 45 i art. 193 w związku z art. 190 Konstytucji, – art. 1 Protokołu nr 1 do K onwencji o ochronie pr aw człowieka i podstawo- wych w olności sporządzony w Paryżu dnia 20 marca 1952 r. (Dz. U. z 1995 r. Nr 36, poz. 175/1); 2) art. 156 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks p ostę powania admini- stracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267, ze zm.; obecnie: Dz. U. z 2020 r. poz. 256) w zakresie, „ w jakim nie wyłącza dopuszczalności stwierdzenia nieważności decyzji wydanej z rażącym naruszeniem prawa, gdy od wydania decyzji nastąpił znaczny upływ czasu, a decyzja była podstawą przywrócenia 6- miesięcznego terminu do z łożenia wniosku dekretowego, tj. wniosku w try- bie art. 7 ust. 1 dekretu z 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279 ze zm.) o przy- znanie prawa wieczystej dzier żawy z czynszem symboliczn ym” z art. 2 Kon- stytucji, p o s t a n a w i a: odmówić nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej. OTK ZU B/2021 Ts 154/19 poz. 182 2 UZASADNIENIE W skardze konstytucyjnej wniesione j do Trybunału Konstytucyjnego 14 października 2019 r. (data nadania) M.I.L., J.P. i I.T. ( następcy prawn i współwłaścicieli; dalej: skarżący), reprezentowani przez adwokata ustanowionego pełnomocnikiem z wyboru, wystąpili z żąda- niem przytoczonym na tle następującego stanu faktycznego. 20 lipca 1948 r. M.T. zwróciła się o przywrócenie terminu do złożen ia wniosku o przy znanie prawa własności czasowej do nieruchomości położonej przy ul. [ … ] (obecnie: [ … ]) na podstawie art. 7 ust. 1 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytko- waniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279; dalej: Dekret). Decyzją z 25 października 1948 r. Prezydent m.st. W. przywrócił M. T. termin do zło- żenia wskazanego wyżej wniosku. (znak: L.dz. […] ). Orzeczeniem z 30 listopada 1955 r. (znak : L.dz. […] ) Prezydium Rady Narodowej w m.st. W. odmówił o byłym właścic ielom pra wa własności czasowej do gruntu przedmioto- wej nieruchomości, które Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. (dalej: SKO) decyzją z 11 lipca 2003 r. ( nr […] ) – z uwagi na rażące naruszenie prawa – wyeliminowało z obrotu prawnego ze skutkiem ex tunc. W wyniku postępowania nadzorczego wszczętego wnioskiem spółki [ … ] z siedzibą w W. oraz właścicieli lokali budynku położonego przy [ … ] oraz współużytkownikó w wie- czystych gruntu, na którym ten budynek je st posadowiony, SKO decyzją z 4 maja 2011 r. (nr […] ), utrzymaną w mocy własną decyzją z 17 list opada 2011 r. (nr […] ), stwierdziło nieważność decyzji Prezydenta m.st . W. z 25 października 1948 r. SKO wskazało, że termin do złożenia wniosku o przyznanie prawa własności czasowej miał charakter terminu prawa materialnego o skutk ach prekluzyjnych i w związku z tym jego przywrócenie nie było do- puszczalne. 29 grudnia 2011 r. skarżący wni eśli do Wojewódzkiego Sądu A dministracyjnego w W. (dalej: WSA) skargę o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji, względ nie o uchylenie decyzji organu pierwszej i drugiej instancji. W obec zaistniałych na tle rozpoznawanej sprawy wątpliwości co do zgodności z Kon stytucją art. 156 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks p ostępowania admini- stracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267, ze zm.; obecnie: Dz. U. z 2020 r. poz. 256; dalej: k.p.a.), WSA wystąpił z pytaniem prawnym do TK, który wyro kiem z 12 maja 2015 r. (sygn. P 46/13, OTK ZU nr 5/A/2015, poz. 62) or zekł, że „art. 156 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępow ania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267, ze zm.) w za- kresie, w jakim nie wyłącza dopuszczalności stwierdzenia nieważności decyzji wydanej z rażącym naruszeniem prawa, gdy od wydania decyzji nastąpił znaczny upływ czasu, a de- cyzj a była podstawą na bycia prawa lub ekspektatywy, jest niezgodny z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej”. W związku z powyższym WSA wyrokiem 20 sierpnia 2015 r. (sygn. akt […]) uchylił obydwie decyzje SKO i zobowiązał organ do wydania decyzji odmawiającej stwierdzeni a niewa żności decyzji Prezydenta m.st. Warszawy z 25 października 1948 r. Od powyższego orzeczenia wniesiono skargę kasacyjną, na mocy której Naczelny Sąd Administracyjny (dalej: NSA) wyrokiem z 5 grudnia 2017 r. (sygn. akt […] ) uchylił wy- rok WSA i przekaz ał sprawę do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji. W oce- nie NSA, sąd pierwszej instancji , dokonując wykładni pojęcia „rażącego naruszenia prawa” nie odniósł się w sposób należyty do okoliczności faktycznych sprawy. Podkreślił, że rozwa- żając, czy nie doszło do naruszenia art. 2 Konstytucji i wynikających z niego zasad należy mieć na uwadze okoliczności konkretnej sprawy, albowiem charakterystyczne dla danej sprawy okoliczności mogą prowadzić do różnych wniosków. Zwrócił przy tym uwagę, że OTK ZU B/2021 Ts 154/19 poz. 182 3 przedmiotem ninie jszego postępowania była decyzja, którą przywrócono byłym właścicie- lom gruntu termin do złożenia wniosku w trybie art. 7 Dekretu , a więc nie wynikało z niej nabycie przez jego adresata określonego prawa. Zdaniem NSA „bezsporne jest, że adresato- wi decyzji z 25 października 1948 r. nie przysługiwało żadne prawo podmiotowe do gruntu, ani nie posiadał maksymalnie ukształtowanej ekspektatywy nabycia prawa, albowiem naby- cie prawa do gr untu na podstawie dekretu z całą pewn ością nie następowało ex lege z chwilą złożenia wniosku”. W związku z powyższym NSA zalecił sądowi pierwszej instancji, aby przy ponownym rozpoznaniu sprawy dokonał wykładni pojęcia „rażącego naruszenia prawa” z uwzględnieniem okoliczności faktycznych sprawy, stosując się do poglądów pra wnych wyrażon ych w uzasadnieniu orzeczenia. W związku z powyższym WSA wyrokiem z 17 maja 2018 r. (sygn. akt […]) oddalił skargę podnosząc, że termin ustanowiony w art. 7 Dekretu jest terminem prawa materialnego o charakterze prekluzyjnym „co oznacza, że p o jego bezsku tecznym upływie przewidziane dekretem uprawnienie byłego właściciela nieruchomości warszawskiej do uzyskania prawa własności czasowej (obecnie użytkowania wieczystego) wygasa” (wyrok WSA, s. 4 ). „Z tego te ż względu – jak zasadnie zauważał (…) S ąd kasacyjny – »adresatowi decyzji z 25 paź- dziernika 1948 r. nie przysługiwało żadne prawo podmiotowe do gruntu, ani nie posiadał maksymalnie ukształtowanej ekspektatywy nabycia tego prawa, albowiem nabycie prawa do gruntu na po dstawie dekretu z całą pewn ością nie następowało ex lege z chwilą złożenia wniosku«. (…) W konsekwencji powyższego (…) decyzja Prezydenta m. st. W. wydana zo- stała z rażącym naru szeniem prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., a to obligowało Kolegium d o stwierdzenia jej nieważności. Podejmując zatem w dniu 4 maja 2011 r. tej tre- ści rozstrzygnięcie Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie naruszyło ww. przepisu. Nie naruszyło go również Kolegium, utrzymując podjętą wówczas decyzję w mocy” (wyrok WSA, s. 6-7). WSA w uzasadnieniu wskazał również, że jest związany wykładnią prawa dokon aną w tej sprawie przez NSA w wyroku z 5 grudnia 2017 r. Od powyższego orzeczenia skarżący wnieśli skargę kasacyjną, którą NSA wyrokiem z 29 maja 2019 r. (sygn. akt […]) oddalił, podtrzymując stanowisko WSA w całości. Wyrok ten wskazany jako ostateczne rozstrzygnięcie doręczony został pełnomocnikowi skarżącym 15 lipca 2019 r. , zaś skargę konstytucyjną wniesiono do Trybunału 14 października 2019 r. Zarządzeniem sędziego Trybunału Ko nstytucyjnego z 17 grudnia 2019 r. wezwano skarżących do usunięcia , w terminie 7 dni, braków formalnych wniesionej skargi przez: 1) doręczenie odpi su skargi konstytucyjnej wraz z załączonymi dokumentami; 2) doręczenie oryginału albo kopii poświadczonej za zgodność z oryginałem wraz z jedną kopią: a) decyzji SKO wraz z uzasadnieniem, z: 4 m aja 2011 r. (nr […] ) i 17 listopada 2011 r. (nr […] ); b) postanowienia WSA z 18 września 2013 r. (sygn. akt […] ) wraz z uzasadnieniem; c) wy- roków WSA wraz z uzasadnieniem, z: 20 sierpnia 2015 r. (syg n. akt […] ) i 17 maja 2018 r. (sygn. akt […] ); d) wyroków NSA wraz z uzasadnieniem, z: 5 grudnia 2017 r. (sygn. akt […] ) i 29 maja 2019 r. (sygn. akt […]); 3) doręczenie oryginału lub poświadczonej za zgod- ność z oryginałem kopii pełnomocnictwa szczególnego up oważniającego do sporządzenia i wniesienia skargi konstytucyjnej oraz do repre zentowania skarżących w postępowaniu przed Trybunałem Konstytucyjnym, z dokładnym wskazaniem sprawy, do której zostało udzielone, wraz z czterema kopiami; 4) wskazanie adresów skarżących; 5) poinformowanie, czy od ostatecznego rozstrzygnięcia wniesiono nadzwyczajny środek zaskarżenia; 6) udoku- mentowanie daty doręczenia ostatecznego rozstrzygnięcia; 7) sprecyzowanie, w jaki sposób art. 190 oraz art. 153 p.p.s.a. oraz art. 156 § 2 k.p.a. – we wskazanym w skardze zakresie – naruszają wymienione w skardze konstytucyjnej wolności lub prawa skarżących wraz z uza- sadnieniem. OTK ZU B/2021 Ts 154/19 poz. 182 4 Pismem procesowym z 3 stycznia 2019 r. (data nadania) pełnomocnik skarżących na- desłał niezbędne dokumenty oraz us tosunkował się do wezwania w sprawie usunięcia bra- ków formalnych skargi. W ocenie skarżących „opisane w skardze konstytucyjnej zachowanie sądów admini- stracyjnych jest nie do pogodzenia z podstawowymi zasadami demokratycznego p aństwa prawnego i narusza wsk azane szczegółowo w skardze konstytucyjnej zasady konstytucyjne, a przede wszystkim prawo do sądu, jako prawo do uzyskania sprawiedliwego, bo z godnego z uprzednim wyrokiem TK rozstrzygnięcia sądów administracyjnych” ( pismo uzup ełniające skargę, s. 6 ). Skar żący wyjaśnili również, że „art. 190 i art. 153 p.p.s.a., w zakresie w jakim wiążą sąd, któremu sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania, co do wykładni prawa dokonanej w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny, gdy stanowisko sądu II instancji jest sprzeczne ze stano wiskiem zajętym przez Trybunał Konstytucyjny w wyroku zakresowym wydanym w tej samej sprawie w ramach odpowiedzi na pytanie prawne zadane mu przez sąd pierwszej instancji naruszają a rt. 45 Konstytucji i art. 193 w zw. z art. 190 Konstytucji poprzez naruszenie przysługującego obywatelowi prawa do sądu polegającego na merytorycznym rozstrzygnięciu jego sprawy zgodnie ze stanowiskiem TK wyraż onym uprzednio w jego sprawie w odpowiedzi na pytanie prawne zadane p rzez sąd pierwszej in- stancji, w przeciwnym razie instytucja zadawania pytań prawnych do TK przez sądy rozpo- znające sprawy nie miałaby żadnego sensu, skoro sąd wyższej instancji mógłby zignorować wyrok TK stanowiący odpowiedź na pytanie prawne w konkretnej spr awie indywidualnej” (skarga, s. 17-18). Przepisy te – w ocenie skarżących – naruszają także art. 2 Konstytucji „w zakresie, w jakim wiążą sąd, któremu sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania, co do ponownego rozpoznania, co do wykładni prawa dokonanej w tej sprawi e przez Naczelny Sąd Administracyjny, gdy stanowisko sądu II instancji jest sprzeczne ze stanowiskiem zajętym przez Trybunał Konstytucyjny w wyroku zakresowym wydanym w tej sprawie w ramach odpowiedzi na pytanie prawne zadane m u przez sąd I instancji. Działanie takie stanowi naru- szenie zasady bezpieczeństwa pr awnego i zaufania obywatela do pa ństwa, trwałości osta- tecznych decyzji administracyjnych oraz najważniejszej zasady poszanowania prawa własno- ści” (skarga, s. 14). W odniesieniu do art. 156 § 2 k.p.a. p odnieśli natomiast , że przepis ten „ w zakresie, w jakim nie wyłącza dopuszczalności stwierdzenia nieważności decyzji wydanej z rażącym naruszeniem prawa, gdy od wydania decyzji nastąpił znaczny upływ czasu, a decyzja była podst awą przywrócenia 6 - miesięcznego terminu do złożenia wniosku dekretowego (…) jest niezgodny z art. 2 Konstytucji (podobnie jak w wyroku TK z 12 maja 2015 r. w sprawie P 46/13)” (skarga, s. 18). Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowa- nia przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393; dalej: u.o.t.p. TK), skarga konstytucyjna podlega wstępnemu rozpoz naniu na posiedzeniu niejawnym. Służy ono wyeli- minowaniu – już w początkowej fazie postępowania – spraw, które nie mogą być przedmio- tem merytorycznego rozstrzygania. Trybunał wydaje postanowienie o odmowie nadania skar- dze dalszego biegu, gdy nie spełnia ona określonych przez prawo wymagań lub jest oczywi- ście be zzasadna. Skarga konstytucyjn a jest szczególnym środkiem ochrony konstytucyjnych wolności i praw. Ma ona gwarantować, że obowiązujące w systemie prawa akty normatywne nie będą stanowiły źródła ich naruszeń. Jej merytoryczne rozpoznanie uzależnione jest od spełnienia OTK ZU B/2021 Ts 154/19 poz. 182 5 licznych przesłane k, wynikających zarówno z art. 79 ust. 1 Konstytucji, jak i z przepisów u.o.t.p. TK. Po pierwsze, zaskarżony w niej przepis powinien być podstawą prawną ostatecznego orzeczenia wydanego przez sąd lub o rgan administracji publicznej w indywidualnej sprawie s karżącego. Po drugie, skarżący musi uprawdopodobnić naruszenie wska zanych w skardze konstytucyjnej wolności lub praw. Po trzecie, źródłem ich naruszenia powinna być norma- tywna treść kwestionowanych przepisów, zaś sposób narusze nia musi z ostać określony prz ez skarżącego w uzasadnieniu wnoszonej skargi. Dopiero kumulatywne spełnienie tak rozumia- nych przesłanek warunkuje możliwość skutecznego wniesienia, a następnie merytorycznego rozpatrzenia skargi konstytucyjnej przez Trybunał. W ocenie Trybunału Konstytucyjnego rozpatrywana skarga nie spełnia powyższych wymagań. Trybunał ustalił, że z przywołanych jednostek redakcyjnych ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302; dalej: p.p.s.a.) oraz ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyj- nego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267, ze zm.; dalej: k.p.a.) tylko art. 190 i art. 153 p.p.s.a. był y podstawą ostatecznego rozstrzygnięcia w sprawie dotyczącej skarżących. Bezpodstawne było wi ęc uczynienie przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie art. 156 § 2 k.p.a., zwłaszcza że o jego charakterze Trybunał Konstytucyjny wypowiadał się już w wyroku z 12 maja 2015 r. (sygn. P 46/13, OTK ZU nr 5/A/2015, poz. 62). S karżący – jak zauważa Trybunał – mimo wezwania do usunięcia braków formalnych nie wyjaś nili, w jaki sposób treść kwes tionowanych przez nich przepisów wpłynęła na naru- szenie ich konstytucyjnych praw i wolności. Jak podnosi się w orzecznictwie Trybunału „skarżący obowiązany jest przedstawić konkretne i przekonywające argumenty świadczące o niekonstytucyjności zakwestionowanych regulacji. Tym samym skarżący nie tylko winien wskazać, jakie konstytucyjne wolności lub prawa zostały naruszone kwestionowaną regu la- cją, lecz także opisać »sposób« tego naruszenia. Argumenty te muszą koncentrować się na problemie merytorycznej niezgodności zachodzącej między unormowaniami stanowiącymi przedmiot skargi konstytucyjnej oraz tymi, które określone są w niej jako wzorce ko ntroli (zob. postanowienie TK z 8 maja 2009 r., sygn. Ts 242/07, OTK ZU nr 5/B/2009, poz. 373). Tym samym nie wystarczy, że skarżący wskaże określone przepisy oraz przepisy konstytu- cyjne, z którymi są one, w jego opinii, niezgodne. Musi on także wyjaśnić, na czym owa nie- zgodność polega. Jest to przesłanka konieczna do uznania dopuszczalności skargi konstytu- cyjnej” (p ostanowienie TK z 2 lutego 2012 r., sygn. SK 14/09, OTK ZU nr 2/A/2012, poz. 17). Przesłanka odpowiedniego uzasadnienia zarzutów nie powinna by ć traktowana po- wierzchownie i instrumentalnie (zob. wyrok TK z 19 października 2010 r., sygn. P 10/10, OTK ZU nr 8/A/2010, poz. 78; postanowienie TK z 25 lutego 2015 r., sygn. Tw 37/14, OTK ZU nr 1/B/2015, poz. 3). W konsekwencji Trybunał stwierdza, że nieusunięcie braków formalnych skarg i – na podstawie art. 61 ust. 4 pkt 2 u.o.t.p. TK – stanowi samodzielną przesłankę odmowy nadania skardze dalszego biegu. Trybunał zwraca uwagę, że skarżący upatrują naruszenia swoich praw w wykładni przeprowadzonej „przez sądy administracyjne w przedmioto wej sprawie albowiem jest ona sprzeczna z (…) wykładnią dokonaną przez Trybunał Konstytucyjny w ramach odpowiedzi na pytanie prawne” (skarga, s. 5). Uważają, że niezastosowanie tej wykładni doprowadziło ich do pozbawienia chronionego konstytucyjnie prawa w łasności. Jak wskazali „[d]okonując wykładni art. 190 oraz 153 ppsa Naczelny Sąd Administracyjny orzekł ostatecznie co do tych praw na niekorzyść skarżących, pozbawiając ich de facto własności nieruchomości (rodzinnej kamienicy w centrum W. przy Al. U. 18) bez jakiegokolwiek odszkodowania” (skarga, s. 5). Skarżący wyraźnie wskazali, że – ich zdaniem – wykładni a pojęcia „ekspektatywy prawa” OTK ZU B/2021 Ts 154/19 poz. 182 6 dokonana przez NSA w wyroku z 5 grudnia 2017 r. (sygn. akt […] ), a następnie – z uwagi na fakt związania wykładnią – powielona przez WSA w wyroku z 17 maja 2018 r. (sygn. akt […] ) i NSA w wyroku z 29 maja 2019 r. (sygn. akt […] ), była błędna. T ak sformułowane zarzuty nie mogą być rozpoznane przez Trybunał Konstytucyjny. Dotyczą one bowiem w istocie prawidłowości ustaleń dokonanych przez sądy orzekające w sprawach skarżących, nie zaś kształtu regulacji prawnej, która legła u podstaw wydanych w ich sprawie orzeczeń. Trybunał nie pełni funkcji kolejnej instancji odwoławczej, nie bada też zg od ności z prawem ani słuszności rozstrzygnięć podjętych przez orzekające organy i sądy. Jego kontroli nie podlega prawidłowość ustaleń dokonanych przez organy administra- cji publicznej oraz sądy, dokonana prz ez nie ocena ani sposób prowadzenia przez nie postę- powania. Istotą postępowania przed Trybunałem jest konstytucyjność przepisów. Trybunał jest bowiem sądem prawa, a nie organem sprawującym nadzór judykacyjny nad sądami (zob. postanowienie TK z 30 czerwca 2008 r., sygn. SK 15/07, OTK ZU nr 5/A/2008, poz. 98). Skarga konstytucyjna jest „zaws ze »ska rgą na przepis«, a nie na jego konkretne, wadliwe za- stosowanie, nawet jeśli to prowadziłoby do niekonstytucyjnego skutku. Kontrola stosowania prawa przez sądy – choćby nawet błędnego – pozostaje poza kognicją Trybunału Konstytu- cyjnego” (postanowieni e TK z 2 grudnia 2010 r., sygn. SK 11/10, OTK ZU nr 10/A/2010, poz. 131). To, w jaki sposób sądy administracyjne interpretują przepis i uzasadniają swoje orzeczenia, zależy wyłącznie od ich poszczególnych składów orzekając ych, a zatem stanowi sferę stosowa nia prawa, która nie podlega kognicji kontroli konstytucyjnej (por. postanowie- nie TK z 7 października 2014 r., sygn. Ts 220/13, OTK ZU nr 1/B/2015, poz. 35). Mając na uwadze powyższe, Trybunał uznaje, że analizowane zarzuty dotyczą aktu stosowania prawa, p odczas gdy przedmiotem skargi konstytucyjnej może być tylko akt normatywny. Implikuje to – stosownie do art. 79 ust. 1 Konstytucji w związku z art. 53 ust. 1 pkt 1 u.o.t.p. TK – ko- nieczność odmowy nadania skardze dalszego biegu. W zakresie badania zgodności art. 153 i art. 190 p.p.s.a. z art. 45 Konstytucji skarżący twierdzą, że związanie orzekających w ich sprawie sądów administracyjnych oceną prawną wyrażoną w orzeczeniu NSA z 5 grudnia 2017 r. (sygn. akt […] ), naruszyło przysługujące im prawo do sądu „polegające na zignorowaniu przez sąd administracyjny drugiej instancji wy- roku TK, wydanego w tej sprawie na skutek pytania prawnego przedstawionego przez sąd administracyjny pierwszej instancji” (skarga, s. 2). Mając na uwadze powyższe, Trybunał zauważa, że związanie organów administracji oraz sądów niższej instancji orzeczeniami wy- danymi w danej sprawie jest wyrazem sądowej kontroli administracji oraz zasady instancyj- ności postępowania sądowoadministracyjnego. Skuteczna kontrola działania organów admini- stracji i orzeczeń sądów niższego rzędu wymaga, aby – w wypadku uchylenia wydanego roz- strzygnięcia – organ lub sąd niższej instancji ponownie rozpatrujący daną sprawę był związa- ny stanowiskiem NSA. Takie związanie nie jest – jak sugerują skarżący – naruszeniem prawa do sądu, a wynikiem skorzystania z tego prawa na wcześniejszych etapach postępowania (zob. postanowienie TK z: 11 września 2014 r., sygn. Ts 242/13, OTK ZU nr 5/B/2014, poz. 441; 8 lipca 2014 r., sygn. Ts 256/13, OTK ZU nr 1/B/2015, poz. 43). Konstytucja nie gwarantuje natomiast prawa do weryfikowania w kolejnych postępowaniach ustaleń poczy- nionych w poprzednich, prawomocnych orzeczeniach sądo wych (zob. wyrok TK z 12 stycz- nia 2010 r., sygn. SK 2/09, OTK ZU nr 1/A/2010), a tego w istocie domagają się skarżący. Skarżący zażądali zbadania zgodności zaskarżonych przepisów także m.in. z art. 190 Konstytucji. Regulacja ta nie wyraża jednak publicznego prawa podmiotowego – ma charak- ter jedynie ustrojowy (por. postanowienie TK z 11 września 2015 r., sygn. Ts 328/14, OTK ZU B/2016, poz. 68 ; zob. też wyrok TK z 27 kwietnia 2 005 r., sygn. P 1/05, OTK ZU nr 4/A/2005, poz. 42). W odniesieniu do zarzutu niezgodności zakw estionowanych przepisów z art. 1 Proto- kołu nr 1 do Konwencj i o ochronie praw człowieka i podstaw owych wolności, sporządzonej OTK ZU B/2021 Ts 154/19 poz. 182 7 w Paryżu dnia 20 marca 1952 r., (Dz. U. z 1995 r. Nr 36, poz. 175/1 ; dalej: Protokół nr 1 do Konwencji ) należy podkreślić, że – zgodnie z art. 79 ust. 1 Konstytucji – wzorcami kontroli skarg i konstytucyjnej mogą być jedynie przepisy Konstytucji wyrażające prawa lub wolności skarżącego. Badanie przez Trybunał aktów normatywnych pod kątem ich zgodności z aktami prawa międzyn arodowego jest niedopuszczalne. Z arzut niezgodności z art. 1 Protokołu nr 1 do Konwencji musi więc pozostać bez rozpoznania (por. wyrok TK z 6 października 2009 r., sygn. SK 46/07, OTK ZU nr 9/A/2009, poz. 132). W tym stanie rzeczy Trybunał Konstytucyjny postanowił jak w sentencji. POUCZENIE Na podstawie art. 61 ust. 5 u.o.t.p. TK skarżącym przysługuje prawo wniesienia zażalenia na powy ższe postanowienie w terminie 7 dni od daty jego doręczenia.