Ts 98/16

O R Z E C Z N I C T W O TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 26 czerwca 2017 r. Pozycja 103 POSTANOWIENIE z dni a 15 grudnia 201 6 r. Sygn. akt Ts 98/16 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Piotr Tuleja , po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej Sp. z o.o. w sprawie z godności: art. 80 ust. 1 w związku z art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 29, poz. 257, ze zm.) z art. 217 w związku z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, p o s t a n a w i a: odmówić nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej . UZASADNIENIE 1. W e wniesione j do Trybunału Konstytucyjnego 2 4 maja 201 6 r. (data nadania) skardze konstytucyjnej , sporządzonej przez adwokata , Sp. z o.o. (dalej: skarżąc a ) zarzuci ł a niezgodność art. 80 ust. 1 w związku z art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 23 stycznia 200 4 r. o pod atku akcyzowym (Dz.U. 29.257, ze zm.; dalej: upa) – „w zakresie, w jakim [przepisy te] , odwołując się do Scalonej Nomenklatury (CN) , poszerzają przedmiot opo datkowania akcyzą w stosunku do przedmiotu opodatkow ania określonego wprost w upa i obejmują akcyzą samochody typu kamper” – z art. 217 w związku z art. 2 Konstytucji . 2. Skarga konstytucyjna została wniesiona w związku z następującym stanem faktycznym. Decyzją z października 2013 r. w sprawie Naczelnik Urzędu Celnego w W . określił wobec skarżącej zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym w wysokości 30 863,00 zł z tytułu sprzedaży przed pierwszą rejestracją w kraju samochodów osobowych w okresie rozliczeniowym maj 2008 r. Rozstrzygnięcie to, po rozpatrzeniu odwołania skar żącej, zostało utrzymane w mocy przez Dyrektora Izby Celnej w W . decyzją z grudnia 2013 r. w sprawie . W ocenie organów celnych obu instancji sprzedane przez skarżącą w maju 2008 r. samochody kempingowe (z uwagi na ich zasadnicze przeznaczenie do przewozu o sób) przed pierwszą rejestracją na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej podlegały opodatkowaniu w myśl pozycji 59 załącznika nr 1 do upa, co wynikało wprost z art. 80 tej ustawy. Wyrokiem z września 2014 r. w sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w W . odd alił skargę skarżącej na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. Orzeczenie to podtrzymał Naczelny Sąd Administracyjny – Izba Gospodarcza w wyroku z listopada 2015 r. w sprawie. OTK ZU B/2017 Ts 98/16 poz. 103 2 3. Zdaniem skarżące j norma prawna zawarta w art. 80 ust. 1 w związku z art. 3 ust. 1 upa jest niezgodna z wywodzoną z art. 217 Konstytucji zasadą nakładania danin publicznych w drodze ustawy w związku z wywodzoną z art. 2 Konstytucji zasadą państwa prawa w aspekcie zaufania do państwa i stanowionego przez nie prawa – umożliwia bowiem objęc ie podatkiem akcyzowym samochodu kempingowego przed jego pierwszą rejestracją w kraju. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: 1. W dniu 16 sierpnia 2016 r. weszła w życie u stawa z dnia 22 lipca 2016 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz.U.1157; dale j: ustawa o TK), która w art. 83 ust. 1 stanowi, że w sprawach wszczętych i niezakończo nych przed dniem jej wejścia w życie stosuje się przepisy tego aktu normatywnego. 2. Zgodnie z art. 37 ust. 1 w związku z art. 50 ustawy o TK skarga konstytucyjna podlega wstępnemu rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym, podczas którego Trybunał Konstytucyjny bada, czy odpowiada ona określonym przez prawo wymogom, a także czy postępowanie wszczęte na skutek w niesienia skargi należałoby umorzyć na podstawie art. 40 ust. 1 ustawy o TK . 3 . Na wstępie należy przypomnieć, że w myśl art. 79 ust. 1 Konstytucji sk argę konsty - tucyjną może wnieść każdy, czyje konstytucyjne wolno ści lub prawa zostały naruszone . Oznacza to, że warunkiem złożenia skargi konstytucyjnej nie jest jakiekolwiek naruszenie Konstytucji, ale tylko naruszenie wyrażonych w niej norm regulujących wolności lub prawa człowieka i obywatela. Skarga konstytucyjna musi zatem zawierać wskazanie zarówno kon - kretnej osoby, której wolności lub prawa naruszono, jak i tego, które z określonych w Kon - stytu cji wolności lub praw naruszono , a ponadto określ ać sposób tego naruszenia (art. 48 ust. 1 pkt 2 ustawy o TK). 3 .1. W sprawie będącej przedmiotem wstępnego roz poznania skarżąc a domaga się zbadania zgodności zakwestionowanych przepisów z art. 2 oraz art. 217 Konstytucji. Żaden z tych przepisów nie wyraża jednak prawa podmiotowego chronionego za pomocą skargi konstytucyjnej. 3 .2. Na temat możliwości powoływania się na naruszenie zasad określonych w art. 2 Konstytucji Trybunał wypowiadał się już wielokrotnie, a najpełniej w sprawie Ts 105/00 (postanowieni e TK z 12 grudnia 2000 r. i postanowienie pełnego składu TK z 23 stycznia 2002 r., OTK ZU nr 1/B/2002, poz. 59 i 60). Trybunał, badając, czy możliwe jest dochodzenie oc hrony zasad wynikających z art. 2 ustawy zasadniczej w trybie skargi konstytucyjnej, przede wszystkim zwrócił uwagę na konieczność precyzyjnego określenia wolności lub prawa podmiotowego, wyinterpret owanych z przepisu, którego naruszenie ma uzasadnić legitymację do wniesienia skargi konstytucyjnej. Trybunał podkreślił przy tym, że chodzi tu o prawa lub wolności o charakterze podmiotowym. To znaczy o takie prawa, adresowane do obywatela lub innego podm iotu prawa, które kształtują ich sytuację prawną i dają możliwość wyboru zachowania się, tj. spełnienia lub niespełnienia normy prawnej (zob. Z. Czeszejko - Sochacki, L. Garlicki, J. Trzciński, Komentarz do ustawy o Trybunale Konstytucyjnym , Warszawa 1999, s . 159). Podstawą do wniesienia skargi nie może być natomiast po wołanie się przez skarżą - cego na naruszenie wynikających z art. 2 Konstytucji zasad prawidłowej legislacji czy zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa. Normy te adresowane są przede wszystkim do ustawodawcy i wyznac zają sposób, w jaki powinny być regulowane poszczególne dziedziny życia publicznego. Trybunał podkreśla, że odwołanie się do tych zasad może mie ć znaczenie tylko w sytuacji, w której skarżący wskaże równocześnie w olność OTK ZU B/2017 Ts 98/16 poz. 103 3 lub prawo podmiotowe mające źródło w innym przepisie Konstytucji i ograniczone na skutek naruszenia powyższych zasad (zob. m.in. postanowienia TK z 19 grud nia 2001 r. w sprawie SK 8/01, OTK ZU nr 8/2001, poz. 272 oraz 26 czerwca 2002 r. w sprawie SK 1/02, OTK ZU nr 4/A/2002, poz. 53). 3 .3. W odniesieniu do art. 217 Konstytucji należy zwrócić uwagę na to , że w świetle ugruntowanego orzecznictwa Trybunału przepis ten określa zakres tzw. władztwa podatko - wego i zasady jego urzec zywistniania przez państwo. Nie gwarantuje jednak wprost obywate - lom czy innym podmiotom prawnym określonej wolności lub prawa konstytucyjnego, których ochrona przed naruszeniami mogłaby stanowić samoistny przedmiot skargi konstytucyjnej odpowiadając ej wymogom sformułowanym w art. 79 ust. 1 Konstytucji (zob. wyrok z 5 listo - pada 2008 r. w sprawie SK 79/06, OTK ZU nr 9/A/2008, poz. 153 oraz postanowienie pełnego składu TK z 16 lutego 2009 r. w sprawie Ts 202/06, OTK ZU nr 1/B/2009, poz. 23). 3 .4. Ze względu na powyższe Trybun ał Konstytucyjny stwierdza, że skarżąca nie wskazał a naruszonych praw przez zaskarżone przepisy, a w konsekwencji sposobu ich naruszenia . Prawidłowe wykonanie obowiązku wskazania, które konstytucyjne wolności lub prawa i w jaki sposób zostały naruszone, po lega bowiem nie tylko na numerycznym określeniu postanowień Konstytucji i wyprowadzanych z nich zasad, z którymi – zdaniem skarżącego – niezgodne są kwestionowane przepisy, lecz także na precyzyjnym przedsta - wieniu treści prawa lub wolności wywodzonych z tych postanowień, a naruszonych przez ustawodawcę, czemu powinna towarzyszyć szczegółowa i precyzyjna argumentacja uprawdopodabniająca stawiane zarzuty (zob. np. postanowienia TK z 17 grudnia 2013 r. w sprawie SK 59/12, OTK ZU nr 9/A/2013, poz. 144 oraz 27 stycznia 2014 r. w sprawie Ts 90/12, OTK ZU nr 4/B/2014, poz. 265). 3 .5. Uwzględniwszy wskazane orzecznictwo Trybunału, zgodnie z którym ani art. 2 , ani art. 217 Konstytucji nie są samodzielnymi wzorcami kontroli w postępowaniu skargowy m – gdyż nie wyraż ają praw podmiotowych (nie zmienia tego bynajmniej przywołanie ich w ni - niejszej sprawie przez skarżącą w ujęciu „związkowym”) – Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania dalszego biegu analizowanej skardze konstytucyjnej z powodu niedopuszczalności orzekania (art. 40 ust. 1 pkt 1 in fine oraz art. 37 ust. 3 w związku z art. 50 ustawy o TK) . 4 . Analiza skargi prowadzi również do wniosku, że skarżąca w istocie oczekuje uznania, iż zaklasyfikowanie na gruncie poz. 59 załącznika nr 1 do upa samochodu kempin- gowego do pozycji 8703 CN narusza jej konstytucyjne prawa. W odniesieniu do tak sformułowanego zarzu t u Trybunał przypomina, że jego zadaniem nie jest orzekanie o celowości i zasadności przyjętych przez parlament rozwiązań prawnych. Wybór wartości determinujących określone rozwiązanie legislacyjne należy do ustawodawcy i zasadniczo Trybuna ł Konstytucyjny opowiada się za swobodą tego podmiotu w określeniu hierarchii celów i w preferowaniu danych wartości czy środków służących ich realizacji. Granice swobody tego wyboru określają zasady i przepisy konstytucyjne, Trybunał może zaś badać, czy w procesie stanowienia prawa ustawodawca przestrzegał tych zasad i przepisów (zob. wyrok pełnego składu TK z 20 lutego 2002 r. w sprawie K 39/00, OTK ZU nr 1/A/2002, poz. 4). W związku z powyższym Trybunał stwierdza, że postawiony w skardze zarzut naruszenia Konstytucji przez możliwość klasyfikacji pojazdu kempingowego dla celów rejestracji i określenia wysokości podatku akcyzowego jest oczywiście bezzasadny. Powyższ a okoliczność – w myśl art. 37 ust. 3 in principio w związku z art. 50 ustawy o TK – stanowi również samodzielną przesłankę odmowy nadania dalszego biegu rozpatrywanej skardze konstytucyjnej. OTK ZU B/2017 Ts 98/16 poz. 103 4 5 . Ponadto, w ocenie Trybunału Konstytu cyjnego analizowana skarga jest niedo - puszczalna, gdyż dotyczy sfery stosowania prawa przez organy celne, które – zdaniem skar - żącej – „stosują Scaloną Nomenklaturę, i tym samym rozszerzają definicję samochodu osobowego, a w konsekwencji rozszerzają obowiązek podatkowy”. Odno sząc się do tak sfor - mułowanego z arzutu, Trybunał przypomina, że – działając w ramach kontroli konstytucyj - ności poddanych jego badaniu przepisów – jest sądem prawa (art. 188 Konstytucji) i do jego kompetencji nie należy ocena błędnej wykładni dokonywanej przez sądy, ani też ocena błędnej subsumpcji stanu faktycznego do regulacji prawnej n orm kontrolowanych, zawartych w rozstrzygnięciach organów stosujących prawo, czy wadliwości ich argumentacji (zob. wyrok TK z 12 czerwca 2008 r., K 50/05, OTK ZU nr 5/A/20 08, poz. 79). Trybunał Konstytucyjny stwierdza, że w postępowaniu skargowym podstawowe znaczenie ma m.in. ustalenie, czy źródłem naruszen ia konstytucyjnych wolności lub praw jest stosowanie prawa, czy też zastosowana w orzeczeniach wykładnia sądowa. Jest t o dlatego istotne, że zgodnie z art. 79 ust. 1 Konstytucji kontrola konstytucyjności może być podejmowana tylko wobec „ustawy lub innego aktu normatywnego”. Stosowanie prawa – w jego świetle – nie może być przedmiotem kontroli konstytucyjności, nawet gdyby dochodziło do naruszenia wolności lub prawa konstytucyjnego. Skarga konstytucyjna jest bowiem skargą na przepis, a nie na jego konkretne, wadliwe zastosowanie (por. postanowi enie TK z 2 grudnia 2010 r., SK 11/10, OTK ZU nr 10/A/2010, poz. 131). Jednocześnie Trybunał zwraca uwagę, że skoro skarżąca nie wykazała, że niekorzystna wykładnia zaskarżonego przepisu nabrała cech trwałości i po - wszechności, jej skargę konstytucyjną należało uznać za niedopuszczalną (por. wyrok TK z 9 ma ja 2005 r., SK 14/0 4, OTK ZU nr 5/A/2005, poz. 47). Z przedstawionych wyżej powodów Trybunał – na podstawie art. 40 ust. 1 pkt 1 in fine oraz art. 37 ust. 3 w związku z art. 50 ustawy o TK – p ostanow i ł jak w sentencji . P OUCZENIE Na podstawie art. 37 ust. 4 w związku z art. 50 ustawy o TK skarżącemu przysługuje prawo wniesienia zażalenia na powyższe postanowienie w terminie 7 dni od daty doręczenia tego postanowienia.