Ts 311/21

O R Z E C Z N I C T W O TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 21 września 2026 r. Pozycja 15 8 POSTANOWIENIE z dnia 12 marca 2026 r. Sygn. akt Ts 311/21 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Bogdan Święczkowski – przewodniczący Jakub Stelina – sprawozdawca Stanisław Piotrowicz , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym zażalenia na postanowienie Trybunału Konstytu- cyjnego z 21 maja 2025 r. o odmowie nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej M . J . , p o s t a n a w i a: nie uwzględnić zażalenia. Orzeczenie zapadło jednogłośnie. UZASADNIENIE W skardze konstytucyjnej wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 27 grudnia 202 1 r. (data nadania) M . J . (dalej: skarżący), reprezentowany przez pełnomocnika z wyboru, wystąpił o zbadanie zgodności art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393 ; dalej: u.o.t.p.TK ) z art. 45 ust. 1, art. 45 ust. 1 w związku z art. 2 , art. 45 ust. 1 w związku z art. 77 ust. 1 i 2 , art. 45 ust. 1 w związku z art. 79 ust. 1, art. 77 ust. 1 i 2 , art. 79 ust. 1 Konstytucji. Postanowieniem z 21 maja 2025 r. (doręczonym pełnomocnikowi skarżącego 3 czerwca 2025 r.) Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania dalszego biegu skardze konsty- tucyjnej z uwagi na jej oczywistą bezzasadnoś ć oraz nieusunięcie – pomimo wezwania – bra- ków formalnych skargi , polegających na konieczności uzasadnienia zarzutu niezgodności kwestionowanego przepisu z e wskazaną konstytucyjną wolnością lub prawem skarżącego, z powołaniem argumentów lub dowodów na jego poparcie , wskazaniu, czy od ostatecznego rozstrzygnięcia wniesiono nadzwyczajny środek zaskarżenia oraz dołączeniu do akt niniej- szego postępowania uzasadnienia orzeczenia, które wskazał jako ostateczne (skarżący realizu- jąc zarządzenie wzywające go do usunięcia braków przesłał jedynie poświadczoną za zgod- ność kopię jego sentencji) . Skarżący 10 czerwca 2025 r. (data nadania) wniósł zażalenie na powyższe postano- wienie , żądając jego uchylenia oraz skierowania skargi do rozpoznania. Stwierdził, że anali- zowana skarga konstytucyjna pozbawiona była braków formalnych, zatem ich nieusunięcie OTK ZU B/2026 Ts 311/21 poz. 15 8 2 w terminie nie może być podstawą odmowy nadania jej dalszego biegu (s. 4 zażalenia ). Skar- żący zakwestionował również argumentację Trybunału w zakresie jej oczywistej bezzasadno- ści. Wskazał, że „w postępowaniu pod [s]ygn. [a]kt SK 136/20 strona nie uzyskała żadnego rozstrzygnięcia w przedmiocie skutecznie wniesionej skargi konstytucyjnej, albowiem w po- stępowaniu tym uznano, że nie wykształciła się jeszcze jednolita linia orzecznictwa zaskarżo- nego przepisu” ( s. 3 zażalenia ). Podkreślił ponadto, że – wbrew t emu, co stwierdził Trybunał w zaskarżonym postanowieniu – „ strona nie upatruje podstaw wniesienia skargi w braku ko- rzystnego dla si e bie orzeczenia w przedmiocie skargi konstytucyjnej. Strona upat ruj e nato- miast naruszenia prawa podmiotowego strony do skutecznego z łoż enia skargi konst yt ucyjnej w tym, iż w ogóle nie zapadł wyrok w przedmiocie zaskarżonych przepisów. Z tego puntu widzenia istot [ą] skargi jest to, ż e w ogóle nie zapadło jakiekolwiek orzeczenie skutkujące zbadaniem z Konstytucją zaskarżonych przepisów ” (tamże) . S karżący wniósł także o skierowanie przez skł a d orzekający „ pytania prejudycjalnego do Trybunału Konstytucyjnego ” o zbadanie zg o dności art. 60 ust. 4 u.o.t.p.TK z art. 190 ust. 5 Konstytucji oraz o zawieszenie postępowania do czasu rozpoz n ania tego wniosku. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: 1. Zgodnie z art. 61 ust. 5 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie po- stępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393; dalej: u.o.t.p.TK) skarżącemu przysługuje prawo wniesienia zażalenia na postanowienie Trybunału Konstytu- cyjnego o odmowie nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu. Trybunał, w składzie trzech sędziów, rozpatruje zażalenie na posiedzeniu niejawnym (art. 37 ust. 1 pkt 3 lit. c w związku z art. 61 ust. 5 - 8 u.o.t.p.TK). Na etapie rozpoznania zażalenia Trybunał bada prze- de wszystkim, czy w wydanym postanowieniu prawidłowo stwierdził istnienie przesłanek odmowy nadania skardze dalszego biegu. 2. Trybunał Konstytucyjny stwierdza, że kwestionowane postanowienie jest prawi- dłowe, a argumenty przytoczone w zażaleniu nie podważają ustaleń zawartych w tym orze- czeniu. 2.1. Trybunał w niniejszym składzie w pełni podziela argumentację wskazaną w za- skarżonym postanowieniu. Przypomnieć należy, że warunkiem odpuszczalności merytorycz- nego rozpoznania skarg i konstytucyjnej jest naruszenie praw lub wolności skarżącego zagwa- rantowanych w Konstytucji przez ostateczne rozstrzygnięcie zapadłe w jego indywidualnej sprawie, na podstawie stanowiącego przedmiot skargi aktu normatywnego lub jego redakcyj- nej części (art. 79 ust. 1 Konstytucji). W niniejszym przypadku skarżący jako ostateczne roz- strzygnięcie o jego prawach lub wolnościach wskazał postanowienie Trybunału z 26 paź- dziernika 2021 r. , sygn. SK 136 /20 (OTK ZU A/202 1 , poz. 6 1 ). Tymczasem, co wynika z dorobku nauki prawa konstytucyjnego i orzecznictwa Trybunału, ostateczność rozstrzygnięć rozumieć należy jako niemożność ich podważenia, uchylenia czy modyfikacji. Jak wskazano w zaskarżonym postanowieniu, „merytoryczne postępowanie przed TK jest jednoinstancyjne, a co za tym idzie TK nie ma kompetencji do rozpoznawania środków zaskarżenia wnoszo- nych na podstawie odpowiednio stosowanych przepisów postępowania cywilnego” . Choć Try bunał dopuścił wyjątkowo stosowanie do toczących się przed nim postępowań w ramach wstępnej kontroli skarg i wniosków standardów wynikających z art. 45 ust. 1 Konstytucji, nie można tego odnosić do judykatów wydawanych na etapie kontroli merytorycznej, nawet jeże- li przyczyną nieuwzględnienia żądań skarżącego w konkretnym postępowaniu były braki formalne skargi konstytucyjnej. OTK ZU B/2026 Ts 311/21 poz. 15 8 3 Ponadto zauważyć należy, że s karżący odnosząc się do argumentów podniesionych w zaskarżonym postanowieniu stwierdził, i ż „nie upatruje podstaw wniesienia skargi w braku korzystnego dla siebie orzeczenia w przedmiocie skargi konstytucyjnej. Strona upatruje na- tomiast naruszenia prawa podmiotowego strony do skutecznego złożenia skargi konstytucyj- nej w tym[,] iż w ogóle nie zapadł wyrok w przedmiocie zaskarżonych przepisów. Z tego puntu widzenia istot[ą] skargi jest to, że w ogóle nie zapadło jakiekolwiek orzeczenie skutku- jące zbadaniem z Konstytucją zaskarżonych przepisów” (s. 3 zażalenia). Trybunał przypomi- na, że praw o do wniesienia skargi konstytucyjnej zagwarantowane w art. 79 ust. 1 Konstytucji nie może być rozu miane jako gwarancja uzyskania merytorycznego rozstrzygni ęcia. Konsty- tucja w art. 79 ust. 1 oraz ustawodawca przesądzili, że ocena zgodno ści kwestionowanych przepisów ze wskazanymi wzorcami kontroli jest możliwa tylko po spełnieniu szeregu for- malnych warunków. W związku z powyższym Trybunał w niniejszym składzie podtrzymuje pogląd, iż ana- lizowana skarga konstytucyjna jest oczywiście bezzasadna , a przedstawione przez skarżącego argumenty nie uzasadniają uwzględnienia zażalenia . 2.2. Skarżący , odnosząc się do argumentacji Trybunału w zakresie nieusunięcia bra- ków formalnych analizowanej skargi wskazał, że w jego ocenie „pozbawiona była [ona] bra- ków formalnych” . Analiza akt postępowania w niniejszej sprawie przekonuje, że Trybunał wydając 15 lipca 2025 r. zaskarżone postanowienie słusznie wskaz ał , iż skarżący nie odniósł się w prawidłowy sposób do zastrzeżeń wskazanych w dwóch kolejnych zarządzeniach sędziego Trybunału z 16 września 2022 r. oraz z 28 listopada 2023 r. W szczególności skar- żący ni e dokonał dokładnego uzasadnienia zarzutu niezgodności zakwestionowanego przepi- su z prawami lub wolnościami konstytucyjnymi , które przywołał w charakterze wzorców kontroli, nie wskazał jakie prawa lub wolności konstytucyjne zostały naruszone przez zaskar- żony przepis, nie odniósł się również odpowiednio precyzyjnie do tego , w jaki sposób zakwe- stionowany przepis narusza jego konstytucyjne prawa lub wolności, których ochrony docho- dzi przez złożenie skargi konstytucyjnej. Dodatkowo wskazać należy, że nie dostarczył odpisu lub kopii poświadczonych za zgodność z oryginałem uzasadnienia orzeczenia, które wskazał jako ostateczne. W świetle powyższego Trybunał w niniejszym składzie podtrzymuje pogląd, iż skar- żący nie usunął braków formalnych skargi konstytucyjnej wskazanych w kolejnych zarządze- niach Trybunału, a przedstawione argumenty nie uzasadniają uwzględnienia zażalenia . 3. Odnośnie do żądania skarżącego w zakresie skierowania przez skład orzekający wniosku („pytania prejudycjalnego”) do Trybunału Konstytucyjnego o zbadanie zgodności z Konstytucją art. 61 ust. 4 u.o.t.p.TK należy pokreślić, że ani Konstytucja, ani przepisy u.o.t.p.TK nie przewidują takiej formy aktywności procesowej. Sformułowany przez skarżą- cego w zażaleniu wniosek nie wywołuje więc żadnych skutków procesowych (por. postano- wienia TK z: 23 października 2023 r. , sygn. Ts 6/23, OTK ZU B/2023, poz. 303; 7 marca 2024 r., sygn. Ts 260/22, OTK ZU B/2024, poz. 179 oraz 27 maja 2024 r., sygn. Ts 77/22, OTK ZU B/2024, poz. 200). W tym stanie rzeczy Trybunał Konst ytucyjny postanowił jak w sentencji .