Ts 294/23

O R Z E C Z N I C T W O TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 9 września 2026 r. Pozycja 135 POSTANOWIENIE z dnia 10 grudnia 2025 r. Sygn. akt Ts 294/23 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Rafał Wojciechowski , po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej H . G . o zbadanie zgodności: art. 1 w związku z art. 2 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do re- kompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 169, poz. 1418, ze zm.) w zakresie, w ja- kim „ rozszerza katalog przesłanek niezbędnych do spełn ienia w celu otrzymania prawa do rekompensaty za nieruchomości pozostawione poza granicami Rze- czypospolitej Polskiej o pozaustawową przesłankę « powrotu » lub « repatriacji » właścicieli nieruchomości położonych na byłym terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w obecnych granicach i unie- możliwia przyznanie prawa do rekompensaty spadkobiercom ustawowym (dzie- ciom i wnukom) osób, które utraciły własność nieruchomości na Kresach w związku z wybuchem II wojny światowej i podjęły (rozpoczęły) procedurę re- patriacyjną, ale zmarły w trakcie jej trwania ” , z: 1) art. 7 w związku z art. 87 ust. 1 w związku z art. 64 ust. 1 i 2 Konstytucji Rze- czypospolitej Polskiej ; 2) art. 32 ust. 1 w związku z art. 64 ust. 2 Konstytucji ; 3) art. 64 ust. 1 i 2 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji ; 4) art. 2 w związku z art. 64 ust. 1 i 2 Konstytucji , p o s t a n a w i a: nadać skardze konstytucyjnej dalszy bieg . UZASADNIENIE W skardze konstytucyjnej wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 12 paździe rnika 2023 r. (data nadania) H . G . (dalej: skarżąca), reprezentowana przez pełnomocnika, wystąpiła z żądaniem przytoczonym w komparycji niniejszego postanowienia na tle następującego sta- nu faktycznego. 29 grudnia 20 08 r. skarżąc a i jej siostra złożyły do Wo jewody wniosek o wydanie decyzji potwierdzającej prawo do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez H . B . i M . B . , OTK ZU B/2026 Ts 294/23 poz. 135 2 których są wnuczkami, nieruchomości położonych poza obecnymi granicami Rzeczypo - spolitej Polskiej – w W . przy ul. […] . Wojewoda decyzją nr 2 z 7 listopada 201 9 r. (znak : […] ) odmówił potwierdzenia skarżącej i jej siostrze prawa do rekompensaty. W uzasadnieniu s twierdził, że wnioskodaw - czynie nie wykazały faktu opuszczenia przez właścicieli nieruchomości byłego terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w związku z wojną rozpoczętą w 1939 r., a tym samym nie spełniły przesłanki, o której mowa w art. 2 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekom - pen saty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2017 r. poz. 2097; dalej: ustawa zabużańska ). Po rozpatrzeniu odwołania s karżąc ej i jej siostry od powyższej decyzji Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji utrzymał ją w mocy decyzją z 7 lutego 20 20 r. ( znak: […] ) . Wojewódzki Sąd Administracyjny w W . (dalej: WSA w W . ) wyrokiem z 11 lutego 2021 r. (sygn. akt […] ) oddalił skargę skarżącej i jej siostry na powyższą decyzję, a następnie Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 16 maja 2023 r. (sygn. akt […] ) oddalił wywie - dzioną przez nie skargę kasac yjną od wyroku WSA w W . W skardze zarzucono niekonstytucyjność art. 1 w związku z art. 2 ustawy zabużań- skiej . Skarżąca wskazała, że Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 16 maja 2023 r. (sygn. akt […] ) zamknął jej drogę do zrealizowania prawa majątkowego w postaci prawa do uzyskania rekompensaty za nieruchomości pozostawione przez jej spadkodawców poza obec- nymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej – w W . (art. 64 ust. 1 i 2 Konstytucji) i uczynił to w oparciu o wykładnię zaskarżonych przepisów stanowiąc ą „ wyraz ujednoliconego stosowa- nia prawa przez sądy administracyjne, mając[ ą ] charakter stały, powtarzalny i powszechny” (s. 11 skargi). Jak wskazała skarżąca, w ykładnia ta uzależnia możliwość przyznania prawa do rekompensaty od spełnienia pozaustawowej przesłanki powrotu (repatriacji) właściciela nie- ruchomości położonej na byłym terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na terytorium w obec- nych granicach Rzeczypospoli tej Polskiej i jako wykładnia contra legem podważa zasadę legalizmu, tj. zasadę działania organów władzy publicznej na podstawie i w granicach po- wszechnie obowiązującego prawa (art. 7 w związku z art. 87 ust. 1 Konstytucji). P rowadzi ponadto , zdaniem skarżącej, do nieusprawiedliwionej dyskryminacji (art. 32 ust. 1 Konstytu- cji) w zakresie możliwości ubiegania się o rekompensatę następc ów prawnych właścicieli nieruchomości pozostawionych na Kresach , którzy z przyczyn od nich niezależnych (śmier ć lub sytuacj a polityczn a po II wojnie światowej) nie mogli powrócić na obecne terytorium Rzeczypospolitej Polskiej . W przekonaniu skarżącej stosowanie przesłanki repatriacji jest nieproporcjonalne i nie spełnia wymogów określonych w art. 31 ust. 3 Konstytucji. Narusza zasadę ochrony praw słusznie nabytych, zasadę pewności prawa oraz zasadę rzetelnej legisla- cji, wynikając e z zasady demokratycznego państwa prawa (art. 2 Konstytucji). Zarządzeniem z 31 stycznia 2024 r. (doręczonym pełnomocnikowi skarżącej 7 lutego 2024 r.) Prezes Trybunału Konstytucyjnego wezwał skarżącą do doręczenia odpisów lub kopii prawidłowo poświadczonych za zgodność z oryginałem (na każdej stronie poświad - czanego dokumentu) wszystkich załączników złożonych wraz ze skargą konstytucyjną (z wy - jątkiem pełnomocnictwa i pism skarżącej). P ismem z 9 lutego 20 24 r. (data nadania) skarżąc a złożyła do akt sprawy wymagane dokumenty. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: 1. Zgodnie z art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie po- stępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393; dalej: u.o.t.p.TK) skarga konstytucyjna podlega wstępnemu rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym, podczas którego Trybunał bada, czy odpowiada ona określonym przez prawo wymogom. OTK ZU B/2026 Ts 294/23 poz. 135 3 2. Trybunał Konstytucyjny stwierdza, że analizowana skarga konstytucyjna spełnia przesłanki warunkujące przekazanie jej do rozpoznania merytorycznego, gdyż: – została sporządzona i wniesiona przez umocowanego adwokata (art. 53 ust. 2 pkt 3 w związku z art. 44 ust. 1 u.o.t.p.TK ) ; – złożono ją w terminie trzymiesięczn ym , o którym mowa w art. 77 ust. 1 u.o.t.p.TK, gdyż odpis wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 16 maja 2023 r. (sygn. akt […] ; dalej: wyrok NSA), wskazanego jako orzeczenie ostateczne w rozumieniu art. 79 ust. 1 Konstytucji, został doręczony skarżącej 13 lipca 2023 r., a skarga została wniesiona do Trybunału 12 października 2023 r.; – wyczerpano przysługującą skarżącej drogę prawną, ponieważ wyrok NSA jest prawomocny i nie przysługują od niego z wykłe środki zaskarżenia (art. 77 ust. 1 u.o.t.p.TK); – w skardze konstytucyjnej określono przedmiot kontroli (art. 53 ust. 1 pkt 1 u.o.t.p.TK); – wskazano, które konstytucyjne prawa i wolności oraz w jaki sposób, zdaniem skarżące j , zostały naruszone (art. 53 ust. 1 pkt 2 u.o.t.p.TK); – przedstawiono uzasadnienie sformułowanych zarzutów (art. 53 ust. 1 pkt 3 u.o.t.p.TK) oraz stan faktyczny sprawy (art. 53 ust. 1 pkt 4 u.o.t.p.TK) ; – poinformowano o niewniesieniu nadzwyczajnego środka zaskarżenia od wyroku N SA (art. 53 ust. 1 pkt 6 u.o.t.p.TK) ; – dołączono wiarygodne egzemplarze rozstrzygnięć wydanych na podstawie zaskarżonych przepisów (art. 53 ust. 2 pkt 1 i 2 u.o.t.p.TK) . W ocenie Trybunału skarga konstytucyjna nie jest obarczona nieusuwalnymi brakami formalnymi, o których mowa w art. 61 ust. 4 pkt 1 u.o.t.p.TK, a sformułowane w niej zarzuty nie są oczywiście bezzasadne w rozumieniu art. 61 ust. 4 pkt 3 u.o.t.p.TK. W tym stanie rzeczy – na podstawie art. 61 ust. 2 u.o.t.p.TK – postanowiono jak w sentencji .