Ts 232/24

O R Z E C Z N I C T W O TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 16 września 2026 r. Pozycja 152 POSTANOWIENIE z dnia 1 kwietnia 2026 r. Sygn. akt Ts 232/24 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Rafał Wojciechowski , po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej Śląskiego Kon- sorcjum Kapitałowego sp. z o.o. z siedzibą w R . o zbadanie zgodności: art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a oraz art. 86 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 20 20 r. poz. 106 ) w zakresie, w jakim „umożliwi a [ j ą] zakwestionowanie prawa do odliczenia podatku należnego w sy- tuacji uznania, że transakcja była częścią schematu podatkowego [ , ] tj. karuzeli”, z art. 7, art. 22, art. 45 ust. 1, art. 64 ust. 1 i 2 oraz art. 217 w związku z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, p o s t a n a w i a: nadać skardze konst ytucyjnej dalszy bieg . UZASADNIENIE W skardze konstytucyjnej wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 29 listopada 2024 r. (data złożenia) Śląskie Konsorcjum Kapitałowe sp. z o.o. z siedzibą w R . (dalej: skar- żąca), reprezentowan a przez pełnomocnika z wybo ru, wystąpił a z żądaniem przytoczonym w komparycji niniejszego postanowienia na tle następującego stanu faktycznego . Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w K . (dalej: dyrektor U K S) decyzją z 6 września 2016 r. (nr […] ) określił za okres od kwietnia do grudnia 20 1 2 r. w poszczególnych miesią- cach : nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozli- czeniowy , zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług oraz kwotę podatku do zapłaty w oparciu o art. 108 ust. 1 ustawy z dnia 1 1 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2020 r. poz. 106 ; dalej: ustawa o VAT). Decyzją Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K . z 12 marca 2019 r. ( nr […] ; dalej: decyzja DIAS) utrzymano w mocy decyzję dyrektora U K S. W uzasadnieniu wskazano, że w wyniku przeprowadzonej kontroli zostało ustalone , że faktury VAT dotyczące zakupu przez skarżącą oleju rzepakowego oraz pasty nie odzwierciedlały rzeczywistych transakcji. Umieszczone na fakturach towary były nabywane od firm określanych jako „zn ikający podat- ni cy ” lub od takich, które nie władały sprzedawanym towarem jak właściciel. Podkreślono, że skarżąca pełniła rolę „bufora”, którego celem było przede wszystkim utrudnienie wykrycia OTK ZU B/2026 Ts 232/24 poz. 152 2 procederu polegającego na fikcyjnym obro cie olejem rzepakowym. Na tej podstawie dyrektor U K S zakwestionował prawo skarżącej do odliczenia podatku naliczonego z faktur VAT do- kumentujących zakup przedmiotowych towarów w poszczególnych miesiącach od kwietnia do grudnia 2012 r. Wyjaśniono, że w zakresie sprzedaży i podat ku należnego skarżąca wy- stawiła nieodzwierciedlające rzeczywistych transakcji gospodarczych faktury VAT dla trzech podmiotów krajowych oraz dla jednej firmy zagranicznej. Skutkow ało to zawyżeniem podat- ku należnego w tych miesiącach oraz zawyżenie wartości wewnątrzwspólnotowych dostaw towarów w listopadzie i grudniu 2012 r. Od decyzji DIAS skarżąca wniosła skargę do Woje- wódzkiego Sądu Administracyjnego w K . (dalej: WSA) . WSA wyrokiem z 5 marca 2020 r. ( sygn. […] ; dalej: wyrok WSA) oddalił skargę skarżącej. W uzasadnieniu podziel ił stanowisko organów podatkowych, że zakwestionowane faktury dotyczą czynności, które nie wystąpiły w realnym obrocie. Ich celem było uzyskanie nieuprawnionych korzyści podatkowych, czego skarżąca miała świadomość lub się na to go- dziła. WSA wyjaśnił, że „[p]odstawę do odliczenia podatku naliczonego może stanowić wy- łącznie faktura odzwierciedlająca faktyczne zdarzenie gospodarcze w aspekcie podmiotowym i przedmiotowym. Jeśli faktura w którymś z tych aspektów jest nierzetelna, to podatn ik dys- ponujący taką fakturą nie ma prawa do odliczenia podatku naliczonego z niej wynikającego na podstawie art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a ustawy VAT. Z przepisu tego jednoznacznie wynika, że sam fakt posiadania faktury nie gwarantuje jej odbiorcy prawa do odliczenia. Musi to bo- wiem być faktura dokumentująca faktyczną transakcję między wymienionymi w niej strona- mi”. Podkreślił również, że „(…) w tej sprawie nie budzi wątpliwości, że transakcje skarżącej z wskazanymi podmiotami realizowane były w warunkach tzw . karuzeli podatkowej. Jej uczestnicy wykorzystali konstrukcję podatku od towarów i usług tworząc iluzję okrężnego ruchu towarów, w tym między państwami członkowskimi Unii Europejskiej (UE) w celu uzy- skania korzyści podatkowych, a nie osiągnięcia celów gospodarczych”. N aczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 25 czerwca 2024 r. (sygn. […] ; dalej: wy- rok NSA ) oddalił skargę kasacyjną wniesioną od wyroku WSA. Wyrok NSA został wskazany jako ostateczne rozstrzygnięcie w rozumieniu art. 79 Konstytucji. Orzeczenie to doręczono pełnomocnikowi skarżącej 30 sierpnia 2024 r. Prezes Trybunału Konstytucyjnego zarządzeniem z 18 grudnia 2024 r. (doręczonym pełnomocnikowi skarżące j 30 grudnia 2024 r. ) wezwał skarżąc ą do usunięcia braków formal- nych skargi konstytucyjnej przez : 1) doręczenie odpisów lub kopii poświadczonych za zgod- ność z oryginałem wyroków, decyzji lub innych rozstrzygnięć (wraz z uzasadnieniami) po- twierdzających wyczerpanie drogi prawnej; 2) udokumentowanie daty doręczenia skarżącej ostatecznego or zeczenia; 3) poinformowanie, czy od wskazanego w skardze konstytucyjnej ostatecznego orzeczenia został wniesiony nadzwyczajny środek zaskarżenia. W piśmie z 7 stycznia 202 5 r. (data nadania) skarżąc a wykonał a powyższe zarządze- nie. Sędzia T rybunału K onstytucyjnego zarządzeniem z 15 kwietnia 202 5 r. (doręczonym pełnomocnikowi skarżące j 18 kwietnia 202 5 r.) wezwał skarżąc ą do usunięcia brak ów for- maln ych skargi konstytucyjnej przez : 1) doręczenie odpisu lub kopii poświadczonej za zgod- ność z oryginałem decyzj i DIAS ; 2) podanie adresu publikacyjnego ustawy, która zawiera przepisy zaskarżone w petitum skargi; 3) wyjaśnienie, w jaki sposób zaskarżone przepisy na- ruszają konstytucyjne wolności lub prawa skarżącej wraz z uzasadnieniem zarzutu niekonsty- tucyjności kwestionowanych przepisów, z powołaniem argumentów lub dowodów na jego poparcie . S karżąc a ustosunkował a się do powyższego wezwania w piśmie z 25 kwietnia 202 5 r. (data nadania) . Skarżąca wnosi o uznanie, że niezgodne ze wskazanymi przepisami Konstytucji je st odebranie jej możliwości odliczenia podatku naliczonego . Wskazuje, że taka regulacja godzi OTK ZU B/2026 Ts 232/24 poz. 152 3 w zasadę praworządności , pozbawiając ją możliwości odliczenia podatku pomimo działania w dobrej wierze i dochowania należytej staranności. Podkreśla, że naruszone zostały: zasada swobody działalności gospodarczej przez ingerencję w dysponowani e środkami finansowymi oraz prawo własności przez pozbawienie skarżącej części majątku przy jednoczesnym naru- szeniu zasady nakładania podatków i określenia podmiotów i przedmi otów opodatkowania. Skarżąca podnosi także , że taka regulacja narusza prawo do sądu, ograniczając możliwość skutecznej obrony jej praw. W konkluzji wskazuje na naruszenie zasady zaufania obywatela do państwa i prawa oraz wywodzonych z niej zasad proporcjonalności i sprawiedliwości spo- łecznej. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: 1. Zgodnie z art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie po- stępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393; dalej: u.o. t.p.TK) skarga konstytucyjna podlega wstępnemu rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym, podczas którego Trybunał bada, czy odpowiada ona określonym przez prawo wymogom. 2. W ocenie Trybunału skarga konstytucyjna spełnia przesłanki przekazania jej do me- rytorycznego rozpoznania, ponieważ: a) została sporządzona przez pełnomocnika, który przedłożył pełnomocnictwo do działania w imieniu skarżące j (art. 53 ust. 2 pkt 3 u.o.t.p.TK) , b) od wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 25 czerwca 2024 r. (sygn. […] ) , w skazanego jako ostateczne orzeczenie w rozumieniu art. 79 ust. 1 Konstytucji, nie przysłu- guje zwyczajny środek zaskarżenia , a skarżąca poinformował a , że nie wni o sł a od niego także nadzwyczajnego środka zaskarżenia (art. 53 ust. 1 pkt 6 u.o.t.p.TK) , c) dochowany został trzymiesięczny termin wniesienia skargi, zastrzeżony w art. 77 ust. 1 u.o.t.p.TK (ostateczne orzeczenie doręczono pełnomocnikowi skarżące j 30 sierpnia 2024 r., zaś skargę konstytucyjną wniesiono 29 listopada 2024 r. ) , d ) określony został przed miot kontroli (art. 53 ust. 1 pkt 1 u.o.t.p.TK) , e ) wskazano, które konstytucyjne wolności i prawa oraz w jaki sposób – zdaniem skarżące j – zostały naruszone (art. 53 ust. 1 pkt 2 u.o.t.p.TK) , f ) przedstawiono uzasadnienie sformułowanych w skardze zarzutów (art. 53 ust. 1 pkt 3 u.o.t.p.TK) . 3. W ocenie Trybunału analizowana skarga konstytucyjna nie jest obarczona nieusu- walnymi brakami formalnymi, o których mowa w art. 61 ust. 4 pkt 1 u.o.t.p.TK, ani oczywi- ście bezzasadn a w rozumieniu art. 61 ust. 4 pkt 3 u.o.t.p.TK . Mając powyższe na względzie Trybunał Konstytucyjny, na podstawie art. 61 ust. 2 u.o.t.p.TK, postanowił nadać skardze konstytucyjnej dalszy bieg.