Ts 134/24

O R Z E C Z N I C T W O TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 29 września 2026 r. Pozycja 176 POSTANOWIENIE z dnia 31 marca 2026 r. Sygn. akt Ts 134/24 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Bartłomiej Sochański , po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej A . R . o zbadanie zgodności: art. 55 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego (Dz. U. z 20 18 r. poz. 1987 , ze zm.) z art. 2 i art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczy - po spolitej Polskiej , p o s t a n a w i a: odmówić nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu. UZASADNIENIE W skardze ko nstytucyjnej wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 27 czerwca 202 4 r. (data nadania) A . R . (dalej: skarżący), reprezentowany przez pełnomocnika z wyboru , wystąpił z żądaniem przytoczonym w komparycji niniejszego postanowienia na tle następują- cego stanu faktycznego . Prokurat or Prokuratury Rejonow ej w B . postanowieniem z 23 listopada 202 3 r. (sygn. akt […] ) zatwierdził postanowienie Komendy Powiatowej Policji w B . z 20 listopada 2023 r. o odmowie wszczęcia dochodzenia . Na postanowienie p rokuratora skarżący w niósł zażalenie . Sąd Rejonowy w B . Wydział II Karny postanowieniem z 6 marca 2024 r. (sygn. akt […] ) utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie . R ozstrzygnięcie to (doręczone pełnomoc- nikowi skarżącego 27 marca 2024 r.) skarżący wskazał jako ostateczne w rozumieniu art. 79 ust. 1 Konstytucji. Prez es Trybunału Konstytucyjnego zarządzeniem z 2 sierpnia 202 4 r. (doręczonym pełnomocnikowi skarżącego 20 sierpnia 202 4 r. ) wezwał skarżącego do usunięcia braków formalnych skargi konstytucyjnej przez : 1) doręczenie peł nomocnictwa szczególnego ; 2) do- ręczenie odpisów lub kopii poświadczonych za zgodność z oryginałem wyroków, decyzji lub innych rozstrzygnięć potwierdzających wyczerpanie drogi prawnej , w szczególności posta- nowienia: a) Prokuratury Rejonowej w B . z 20 listop ada 2023 r. (sygn. akt […] ), b) Sądu Re- jonowego w B . z 6 marca 2024 r. (sygn. akt […] ) ; 3) udokumentowanie daty doręczenia skar- żącemu ostatecznego orzeczenia. OTK ZU B/2026 Ts 134/24 poz. 176 2 W piśmie procesowym z 27 sierpnia 202 4 r. (data nadania) , skarżący odniósł się do powyższego wezw ania. Sędzia Trybunału Konstytucyjnego zarządzeniem z 4 czerwca 202 5 r. (doręczonym pełnomocnikowi skarżącego 1 6 czerwca 202 5 r.) wezwał skarżącego do usunięcia braku for- malnego skargi przez podanie pełnej nazwy aktu normatywnego (wraz z adresem publikacyj- nym w Dzienniku Ustaw) zawierającego przepis, który stanowi przedmiot kontroli. Pismem z 2 3 czerwca 202 5 r. (data nadania) skarżący wykonał powyższe zarządzenie. W skardze konstytucyjnej skarżący wniósł o stwierdzenie niezgodności art. 55 § 1 ustawy z 6 cz erwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 1987, ze zm.) z art. 2 i art. 45 ust. 1 Konstytucji. Argumentował, że niezgodne ze wskazanymi przepi- sami Konstytucji jest odebranie mu prawa do wniesienia aktu oskarżenia po utrzymaniu przez sąd w mocy postanowienia w przedmiocie odmowy wszczęcia dochodzenia . Takie ukształto- wanie postępowania karnego – poprzez uniemożliwienie mu dochodzenia praworządności – godzi jego zdaniem w prawo do sądu, naruszając zasady demokratyczne go państw a prawa . Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: 1. Stosownie do art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393; dalej: u.o.t.p.TK) skarga konstytucyjna podlega wstępnemu rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym. Trybunał Konstytucyjny dokonuje oceny spełnienia przesłanek wynikających zarówno z art. 79 ust. 1 Konstytucji, jak i z przepisów u.o.t.p.TK, określających warunki formalne skargi konsty- tucyjnej. Trybunał wy daje postanowienie o odmowie nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu, gdy nie spełnia ona określonych przez prawo wy magań . 2. Zgodnie z art. 79 ust. 1 Konstytucji każdy, czyje konstytucyjne wolności lub prawa zostały naruszone, ma prawo, na zasadach określonych w ustawie, wnieść skargę do Trybuna- łu Konstytucyjnego w sprawie zgodności z Konstytucją ustawy lub innego aktu normatywne- go, na podstawie którego sąd lub organ administracji publicznej orzekł ostatecznie o jego wolnościach lub prawach albo o jego obowiązkach określonych w Konstytucji. W świetle powołanego przepisu Konstytucji przedmiotem rozpoznania Trybunału Konstytucyjnego w trybie skargi konstytucyjnej może być tylko przepis, który uprzednio zo- stał zastosowany w sprawie jako podstawa prawna ostatecznego orzeczenia wydanego przez sąd lub organ administracji publicznej. Jest to wymóg bezwzględny i w tym trybie p ostępo- wania przed Trybunałem prawodawca nie przewiduje możliwości poddania kontroli jakiego- kolwiek unormowania, które nie byłoby podstawą prawną orzeczenia wydanego w sprawie skarżącego (zob. np. postanowienia TK z 10 listopada 2014 r., sygn. Ts 242/14, OTK ZU nr 1/B/2015, poz. 99 oraz 2 października 2019 r., sygn. Ts 8/18, OTK ZU B/2020, poz. 44). Doprecyzowanie art. 79 ust. 1 Konstytucji następuje w art. 53 ust. 1 pkt 1 u.o.t.p.TK, który zobowiązuje skarżącego do określenia kwestionowanego przepisu ustaw y lub innego aktu normatywnego, na podstawie którego sąd lub organ administracji publicznej orzekł ostatecz- nie o jego wolnościach lub prawach albo obowiązkach określonych w Konstytucji i w stosun- ku do którego domaga się on stwierdzenia niezgodności z Konstytucją. Ze wskazanego powyżej unormowania instytucji skargi konstytucyjnej wynika dla skarżącego obowiązek wykazania, że na skutek zastosowania zakwestionowanego w skardze przepisu doszło do wydania ostatecznego rozstrzygnięcia, naruszającego jego konst ytucyjne prawa lub wolności (zob. postanowienie TK z 1 grudnia 2020 r., sygn. Ts 8/20, OTK ZU B/2021, poz. 1). Trybunał Konstytucyjny uznaje, że ten podstawowy warunek dopuszczalności skargi konstytucyjnej nie został spełniony . OTK ZU B/2026 Ts 134/24 poz. 176 3 W rozpatrywanej sprawie Sąd Rejonowy w B . II Wydział Karny (dalej: sąd rejonowy) postanowieniem z 6 marca 202 4 r. (sygn. akt […] ), które skarżący wskazał jako ostateczne orzeczenie w sprawie, nie uwzględnił zażalenia skarżącego i utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie Prokurato ra Prokura tury Rejonowej w B . (sygn. akt […] ) o odmowie wszczę- cia dochodzenia . W skardze konstytucyjnej skarżący zakwestionował art. 55 § 1 ustawy z 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 1987, ze zm. ; dalej: k.p.k. ) , który reguluje procedurę samodzielnego składania aktu oskarżenia przez pokrzywdzonego w sprawach z oskarżenia publicznego (subsydiarny akt oskarżenia). Z arzut naruszenia przysłu- gujących mu praw konstytucyjnych skarżący oparł na argumencie pozbawienia go prawa do wniesienia subsydiarnego aktu oskarżenia w trybie art. 55 § 1 k.p.k. wskutek wydania przez sąd rejonowy postanowienia z 6 marca 202 4 r. Trybunał stwierdza , że art. 55 § 1 k.p.k. , stanowiący przedmiot zaskarżenia, nie był podstawą prawną ostatecznego orzeczenia wydanego w sprawie, w związku z którą została wniesiona niniejsza skarga. Skarżący , przed wystąpieniem ze skargą konstytucyjną, stosownie do warunku okre- ślonego w art. 79 ust. 1 Konstytucji w związku z art. 53 ust. 1 pkt 1 u.o.t.p.TK, zobowiązan y był wnieść subsydiarny akt oskarżenia do sądu w celu wszczęcia postępowania . T ylko w ten sposób bowiem mógł doprowadzić do wydania przez sąd, w oparciu o art. 55 § 1 k.p.k., orze- czenia pozbawiającego go prawa do złożenia subsydiarnego aktu oskarżenia i uzyskać prawo do wskazania w skardze konstytucyjnej art. 55 § 1 k.p.k. jako przedmiotu zaskarżenia. W związku z powyższym Trybunał Konstytucyjny uzna ł , że rozpoznawana s karga kon stytucyjna nie spełnia warunku określonego w art. 79 ust. 1 Konstytucji w zwi ązku z art. 53 ust. 1 pkt 1 u.o.t.p.TK. Okoliczność ta stanowi samodzielną przesłankę odmowy na- dania skardze konstytucyjnej dalszego biegu , na podstawie art. 61 ust. 4 pkt 1 u.o.t.p.TK . POUCZENIE Na podstawie art. 61 ust. 5 u.o.t.p.TK skarżącemu przysługuje prawo do wniesienia zażalenia na powyższe postanowienie w terminie 7 dni od dnia jego doręczeni a.