Sygnatura
VIII SA/Wa 913/25
Wyrok WSA w Warszawie z 16 kwietnia 2026 r., VIII SA/Wa 913/25 – rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego
Wynik
Oddalono skargę
- Sąd
- Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
- Data orzeczenia
- 16 kwietnia 2026
- Prawomocne
- nie
Treść rozstrzygnięcia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Justyna Mazur, Sędziowie Sędzia WSA Leszek Kobylski, Sędzia WSA Iwona Szymanowicz-Nowak (sprawozdawca), , Protokolant Specjalista Marlena Stolarczyk, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 kwietnia 2026 r. w Radomiu sprawy ze skargi J. G., W. G. - wspólników PPHU [...] J. G., W. G. s.c. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 24 października 2025 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki pól betonowych oddala skargę.
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
W niniejszej sprawie stan faktyczny i prawny przedstawia się następująco: Urząd Gminy w J. pismem z 10 marca 2021 r. zwrócił się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. (dalej: PINB, organ I instancji) z prośbą o kontrolę w zakresie legalności posadowienia ciągów technologicznych, elementów technologii produkcji budowli i obiektów w związku z faktycznym wykonywaniem czynności produkcji elementów z betonu m.in. na działce nr ewid. [...], położonej w miejscowości K.. Z dalszej części tego pisma wynika, że osobami prowadzącymi działalność gospodarczą na terenie tej działki są J. G. i W. G., prowadzący firmę PPHU [...]J. G., W. G. s.c. K. [...], gmina J. (dalej: inwestorzy, skarżący, strona). W dniu 30 sierpnia 2021 r. przeprowadzono czynności kontrolne, w toku których stwierdzono, że na działce nr [...] w K. odbywa się produkcja szamb betonowych. Na części działki utwardzonej gruzem betonowym i przykrytych plandekami znajduje się 18 gotowych prefabrykatów betonowych "wierzchnie płyty szamb" o wymiarach około 2,5 m x 3,5 m. Odległości pomiędzy płytami to około 1,20 m. Działka od strony zachodniej ogrodzona jest płotem betonowym o wysokości około 2 m, przy tym ogrodzeniu znajduje się 16 pól betonowych o wymiarach około 2,5 m x 2,7 m i odległość między nimi około 1 m, od ogrodzenia betonowego około 2 m. W kolejnych dwóch rzędach znajduje się 18 pól betonowych o wymiarach około 3,60 m x 2,5 m, odległość między płytami około 1 m. Na 10 polach stoją gotowe wyroby betonowe, pozostałe pola są puste. W kolejnych dwóch rzędach znajduje się 16 pól betonowych, z czego 6 z nich są puste, na kolejnych znajdują się gotowe zbiorniki betonowe - "szamba". Od strony wschodniej, obok ogrodzenia betonowego, znajduje się 9 pól o wymiarach około 2,5 m x 3,6 m, na których leżą gotowe prefabrykaty. Przy ogrodzeniu drewnianym znajduje się 9 pól w odległości około 1,30 m - 0,70 m o wymiarach 2,60 m x 2,20 m. Organ I instancji ustalił, że pola betonowe to betonowe płyty ułożone na gruncie rodzimym, nie są trwale związane z gruntem, a ich grubość wynosi około 8-10 cm. Kolejne czynności kontrolne na ww. działce odbyły się 11 marca 2022 r., podczas których stwierdzono, że na terenie tej nieruchomości wykonywana jest produkcja żelbetowych zbiorników na nieczystości ciekłe. Ustalono, że wzdłuż linii ogrodzenia (przy drodze) znajduje się około 16 pól betonowych o wymiarach około 2,50 m x 2 m, natomiast w zbliżeniu do zachodniej granicy wzdłuż działki znajduje się około 18 pól betonowych o wymiarach około 2,70 m x 2 m. Dokładne określenie ilości tych pól w dniu kontroli nie było możliwe, albowiem na niektórych z nich znajdowały się płyty wierzchnie, niektóre z nich nakryte były arkuszami blach; na części placu znajdował się rumosz betonu, plandeki, a na pozostałej części działki złożono gotowe zbiorniki i płyty nakrywowe. W dalszej kolejności PINB ustalił, że pola betonowe w ilości 34 sztuk zostały wybudowane bez zgody właściwego organu administracji architektoniczno-budowlanej po 2007 roku, co potwierdza analiza zdjęć lotniczych załączonych do pisma z 22 września 2021 r. oraz pismo Starostwa Powiatowego w R. z 28 marca 2022 r. Postanowieniem z 25 maja 2022 r. nr [...]PINB, działając na podstawie art. 48 ust. 1 pkt 1, art. 48 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2021 r. poz. 2351 ze zm., dalej: P.b.) oraz art. 123 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r. poz. 735 ze zm., dalej: k.p.a.), wstrzymał inwestorom prowadzenie robót budowlanych przy około 34 polach betonowych pod produkcję bezodpływowych zbiorników na nieczystości ciekłe, zlokalizowanych na terenie działki nr ewid. [...], położonej w miejscowości K., gm. J. oraz poinformował o możliwości złożenia wniosku o legalizację i konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: [...]WINB, organ odwoławczy, organ II instancji) postanowieniem nr [...] z 14 lipca 2022 r. utrzymał w mocy ww. postanowienie PINB, uznając, że przedmiotowe pola betonowe tworzą ciągi betonowe (technologiczne) stanowią całość techniczno-użytkową pod produkcję zbiorników typu szambo. W ocenie organu odwoławczego tego typu inwestycja wypełnia definicję budowli w rozumieniu art. 3 pkt 3 P.b. Zarówno więc na gruncie obecnie obowiązujących przepisów, jak i regulacji obowiązujących w dacie rozpoczęcia robót, realizacja tego typu budowli nie była zwolniona z obowiązku uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę, a samowolne wykonanie takich prac skutkuje wdrożeniem postępowania legalizacyjnego określonego w art. 48 ust. 1 pkt 1 P.b. Następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 2 grudnia 2022 r., sygn. akt VIII SA/Wa 734/22, oddalił skargę inwestorów na postanowienie [...]WINB. W ocenie Sądu organy nadzoru budowlanego prawidłowo przyjęły kwalifikację utwardzenia powierzchni gruntu jako budowy ciągu technologiczno-użytkowego, służącego pod produkcję zbiorników typu "szambo", jak również tryb procedury legalizacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny (dalej: NSA) wyrokiem z 25 czerwca 2024 r., sygn. akt II OSK 794/23, oddalił skargę kasacyjną skarżących od wyroku Sądu I instancji z 2 grudnia 2022 r. Zdaniem NSA w sprawie bezsporne jest, że przedmiotowe płyty betonowe o grubości około 8-10 cm nie są ani budynkiem, ani obiektem małej architektury. Sposób ich rozmieszczenia na nieruchomości, ilość, okoliczność, że w trakcie kontroli trwała tam produkcja zbiorników na nieczystości ciekłe, przy czym na niektórych płytach betonowych znajdowały się gotowe betonowe szamba (co wynika z protokołów z czynności kontrolnych z 21 sierpnia 2021 r., 11 marca 2022 r. i załączonej dokumentacji fotograficznej działki nr [...]) świadczy o tym, że sporne płyty betonowe stanowią niezbędne elementy budowlane służące do produkcji zbiorników typu "szambo". Związek między płytami betonowymi ułożonymi na gruncie skarżących i prowadzoną przez nich produkcją szamb betonowych jest wobec tego jasny. Płyty te stanowią całość techniczno-budowlaną wykorzystywaną na cele prowadzonej przez skarżących działalności gospodarczej, polegającej na produkcji zbiorników betonowych, dlatego należy je zakwalifikować jako budowlę w rozumieniu art. 3 pkt 3 P.b. W żadnym wypadku nie można ich uznać za utwardzenie powierzchni gruntu na działce budowlanej (art. 29 ust. 4 pkt 4 P.b.). W związku z powyższym PINB decyzją z 3 stycznia 2025 r. nr [...], działając na podstawie art. 49e pkt 1 P.b., nakazał inwestorom rozbiórkę około 34 pól betonowych pod produkcję bezodpływowych zbiorników na nieczystości ciekłe, zlokalizowanych na działce nr [...] w miejscowości K., gmina J.. [...]WINB w toku postępowania odwoławczego od ww. decyzji postanowieniem z 26 marca 2025 r. nr [...] zlecił organowi I instancji przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego poprzez dokonanie czynności kontrolnych celem ustalenia stanu faktycznego na przedmiotowej działce. Pracownicy PINB 18 kwietnia 2025 r. przeprowadzili oględziny, podczas których stwierdzili m.in., że na nieruchomości nr [...] w K. znajduje się 42 pola betonowe, które nie budzą wątpliwości. Ze względu na strukturę podłoża działki jest to nieutwardzony plac rumosz betonu, na części działki rozłożone plandeki oraz arkusze blach, dlatego nie ma możliwości, aby dokładnie policzyć ilość pól betonowych. W związku ze zmianą stanu faktycznego (stwierdzone podczas kontroli 42 pola betonowe) [...]WINB decyzją z 15 maja 2025 r. nr [...] uchylił w całości zaskarżone przez inwestorów rozstrzygnięcie PINB z 3 stycznia 2025 r. Ponownie rozpoznając sprawę, PINB decyzją z 9 lipca 2025 r., nr [...], działając na podstawie art. 49e pkt 1 i pkt 6 P.b. oraz art. 104 k.p.a., nakazał inwestorom rozbiórkę 42 pól betonowych, w tym: - 34 pól betonowych pod produkcję bezodpływowych zbiorników na nieczystości ciekłe, zlokalizowanych na terenie działki nr [...], położonej w miejscowości K., gmina J. – ze względu na fakt niezłożenia wniosku o legalizację w wyznaczonym terminie (art. 49e pkt 1 P.b.), - 8 pól betonowych, zlokalizowanych na terenie działki nr [...], położonej w miejscowości K., gmina J. – zrealizowanych podczas kontynuowania budowy, pomimo postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych (art. 49e pkt 6 P.b.). Od powyższej decyzji odwołanie wnieśli skarżący, zarzucając organowi I instancji naruszenie następujących przepisów: 1) art. 49e pkt 1 P.b. poprzez błędne zastosowanie, podczas gdy od czasu kontroli, tj. 11 marca 2022 r., doszło do zmiany charakteru części użytkowania pól betonowych, w związku z powyższym nie zachodzą przesłanki do ich legalizacji oraz w konsekwencji nie zaszła przesłanka do wszczęcia postępowania w zakresie ich legalizacji; 2) art. 49e pkt 6 P.b. poprzez błędne zastosowanie, podczas gdy 8 pól betonowych nie zostało zrealizowanych jako kontynuowanie budowy, pomimo wydania postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych; rzeczone pola betonowe nie mają bowiem związku z produkcją bezodpływowych zbiorników na nieczystości ciekłe, zatem w konsekwencji nie obejmuje ich postanowienie o wstrzymaniu robót; 3) art. 7 k.p.a. w związku z art. 8 k.p.a. w związku z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niepełne przeprowadzenie postępowania dowodowego, gdyż od dnia przeprowadzenia oględzin do dnia wydania zaskarżonej decyzji doszły kolejne płyty betonowe utwardzające podłoże, zaś z decyzji PINB nie wynika, które płyty winny być rozebrane; 4) art. 107 § 1 pkt 5 k.p.a. poprzez błędne niezastosowanie oraz wydanie osnowy decyzji w sposób niejasny oraz nieprecyzyjny, a tym samym wydanie decyzji niewykonalnej w rozumieniu przepisów o egzekucji w administracji - przy zmianie stanu faktycznego brak jest bowiem precyzyjnego określenia, które pole betonowe winny być rozebrane; 5) art. 107 § 1 pkt 6 k.p.a. poprzez błędne niezastosowanie oraz sporządzenie wadliwego uzasadnienia decyzji, poprzez brak wskazania, na jakiej zasadzie organ przyjął, że 8 pól betonowych powstało jako kontynuacja budowy, pomimo że nie spełniają one funkcji pod produkcję bezodpływowych zbiorników na nieczystości ciekłe; 6) art. 7 k.p.a. w związku z art. 8 k.p.a. w związku z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez wadliwą ocenę zgromadzonego materiału dowodowego, w szczególności w zakresie oględzin z 18 kwietnia 2025 r., a tym samym brak ustalenia rzeczywistego charakteru posadowienia płyt betonowych, podczas gdy doszło do zmiany stanu faktycznego poprzez: - umieszczenie dodatkowych płyt betonowych służących utwardzeniu powierzchni gruntu; - zmianę przeznaczenia części płyt betonowych, uznanych poprzednio przez Sąd za część ciągu techniczno-użytkowego, na element utwardzenia gruntu, tj. niemający charakteru samoistnego i przyporządkowany celom związanym ze sposobem korzystania z działki; - z treści decyzji wynika, że w odróżnieniu od wcześniejszego ustalania stanu faktycznego na działce nie znajdują się elementy charakterystyczne do produkcji zbiorników na nieczystości ciekłe; 7) art. 7 k.p.a. w związku z art. 8 k.p.a. poprzez błędne niezastosowanie oraz wydanie decyzji w oparciu nie o stan faktyczny i prawny istniejący w dacie orzekania, a na podstawie stanu faktycznego ustalonego 11 marca 2022 r., tj. w dniu kontroli; związany charakter zaskarżonej decyzji nie zwalnia organu od konieczności ustalenia rzeczywistego stanu faktycznego. Decyzją z 24 października 2025 r. nr [...] [...]WINB, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., po rozpatrzeniu odwołania inwestorów, utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy przedstawił stan faktyczny oraz przepisy Prawa budowlanego, mające zastosowanie w niniejszej sprawie. Wskazał, że w obrocie prawnym znajduje się prawomocne postanowienie PINB nr [...]z 25 maja 2022 r. wstrzymujące prowadzenie robót budowlanych przy budowie około 34 pól betonowych pod produkcję bezodpływowych zbiorników na nieczystości ciekłe, zlokalizowanych na terenie działki nr ewid. [...], położonej w miejscowości K., gm. J., informujące o możliwości złożenia w terminie 30 dni od dnia doręczenia tego postanowienia wniosku o legalizację budowy oraz o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej w celu uzyskania decyzji o legalizacji. Inwestorzy nie złożyli jednak w ustawowym terminie wniosku o legalizację 34 pól betonowych pod produkcję bezodpływowych zbiorników na nieczystości ciekłe, zlokalizowanych na terenie ww. działki, stąd PINB zobligowany był do wydania decyzji na podstawie art. 49e pkt 1 P.b. Ponadto [...]WINB podniósł okoliczność, że po wydaniu postanowienia z 25 maja 2022 r. inwestorzy kontynuowali roboty, pomimo ich wstrzymania. Pracownicy organu I instancji przeprowadzili 18 kwietnia 2025 r. czynności kontrolne, w trakcie których stwierdzono, że na ww. nieruchomości znajdują się około 42 pola betonowe (ilość ta to widoczne pola, które nie budzą wątpliwości). Powyższa sytuacja oznacza, że zwiększyła się ilość pól betonowych na nieruchomości z około 34 na około 42 pola. Zatem zasadnie nakazano rozbiórkę wobec dodatkowych 8 pól betonowych na podstawie art. 49e pkt 6 P.b. Jak wynika z akt sprawy, skarżący nie skorzystali z możliwości legalizacji samowoli budowlanej oraz kontynuowali roboty, pomimo ich wstrzymania. Zasadnie więc organ I instancji nakazał rozbiórkę 42 pól betonowych na podstawie ww. przepisów. Odnosząc się do zarzutów odwołania, [...]WINB wskazał, że zaskarżona decyzja została wydana na podstawie ustaleń dokonanych w trakcie oględzin 18 kwietnia 2025 r., co wprost wynika z uzasadnienia decyzji PINB. Brak jest więc podstaw do powtórnych oględzin, o co wnoszą skarżący. Ponadto inwestorzy posiadają wiedzę, które dokładnie pola betonowe wykonali po wydaniu postanowienia nr [...]. [...]WINB wskazał również, że NSA w wyroku z 25 czerwca 2024 r., sygn. akt II OSK 794/23, przesądził, iż nie stanowi naruszenia skutkującego koniecznością uchylenia zaskarżonego postanowienia brak określenia dokładnej ilości pól betonowych, ponieważ przedmiotem postępowania jest całe przedsięwzięcie budowlane, tj. płyty betonowe tworzące ciąg techniczno-użytkowy służący produkcji zbiorników typu "szambo", stanowiący jedną budowlę, a nie każda płyta z osobna. Niezasadny jest więc zarzut nieustalenia dokładnej ilości pól betonowych objętych nakazem rozbiórki orzeczonej decyzją nr [...]. Brak jest też podstaw do uznania, że przedmiotowe pola betonowe służą jako utwardzenie terenu. W tym zakresie organ odwoławczy zacytował stanowisko NSA, zawarte w ww. wyroku: "Związek między płytami betonowymi ułożonymi na gruncie skarżących i prowadzoną przez nich produkcją szamb betonowych jest wobec tego jasny. Płyty te stanowią całość techniczno-budowlaną wykorzystywaną na cele prowadzonej przez skarżących działalności gospodarczej, polegającej na produkcji zbiorników betonowych - szamb, dlatego zakwalifikować je należy jako budowlę w rozumieniu art. 3 pkt 3 P.b. W żadnym wypadku nie można ich uznać, jak chce autor skargi kasacyjnej, za utwardzenie powierzchni gruntu na działce budowlanej (art. 29 ust. 4 pkt 4 P.b.)". W skardze na decyzję [...]WINB z 24 października 2025 r. skarżący postawili tożsame zarzuty, co w odwołaniu. W konsekwencji podniesionych zarzutów wnieśli o uchylenie zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych. W uzasadnieniu skargi jej autor (profesjonalny pełnomocnik skarżących) wskazał, że [...]WINB powielił w całości błędy PINB, dlatego zastosowanie znajdują zarzuty zawarte w odwołaniu. W przedmiotowej sprawie doszło do znacznej zmiany stanu faktycznego, tym samym i prawnego, tj.: w zakresie części pól betonowych doszło do zmiany charakteru ich użytkowania oraz inwestorzy położyli nowe pola betonowe, które nie są związane w żaden sposób z produkcją szamb betonowych. W ocenie strony organ nadzoru budowlanego powinien tak oznaczyć pola betonowe, aby nie było wątpliwości, że decyzja o rozbiórce ich dotyczy. Nie jest bowiem istotą organu egzekucyjnego usunięcie konkretnej liczby płyt betonowych, ale konkretnych płyt betonowych. Wobec tego [...]WINB powinien dokonać powtórnych oględzin oraz ustalić, które pola betonowe tworzą ciąg technologiczno-użytkowy. Skarżący podnieśli, że dalej nie zgadzają się z wyrokami sądów administracyjnych, które zapadły w przedmiotowej sprawie. Obecnie bowiem zmienili przeznaczenie większości pól betonowych, częściowo przez zmianę położenia na nieruchomości i tym samym nie mają one charakteru samoistnego, są przyporządkowane celom związanym ze sposobem korzystania z działki. Zatem co do większości pól nie zachodzi już przesłanka do ich usunięcia. Zdaniem strony odnośnie do 8 pól betonowych, to organ wadliwie ustalił, że ich posadowienie stanowi kontynuację wstrzymanych prac budowlanych. Nie stanowią one rozbudowy 34 pól betonowych, nie służą produkcji szamb, a jedynie utwardzeniu terenu. W konkluzji autor skargi podniósł, że sentencja decyzji powinna być precyzyjna, mieć odpowiednią podstawę w ustaleniach faktycznych, zaś uzasadnienie decyzji winno być jasne, a tego w niniejszej sprawie zabrakło. Z decyzji w ogóle nie wynika, jak wybrać pola do rozbiórki. W niniejszym stanie faktycznym mamy bowiem kilka pól będących pozostałością po ciągu technologicznym, większość z 34 pól będących utwardzeniem powierzchni działki, 8 nowych pól niezwiązanych z wcześniejszym przeznaczeniem pozostałych pól, a także nowe pola położone po oględzinach. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 137 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę nad działalnością administracji publicznej, przyjmując jako kryterium kontroli zgodność z prawem. Ponadto zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej: p.p.s.a.) w zakresie realizowanej kontroli Sąd nie jest związany granicami skargi. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji [...]WINB z 24 października 2025 r. stanowią przepisy Prawa budowlanego, mające zastosowanie w przypadku budowy obiektu budowlanego w warunkach samowoli. W przedmiotowej sprawie bezsporne jest, że przedmiotowe pola betonowe, rozmieszczone na działce nr [...] w miejscowości K., gmina J., stanowią budowlę w rozumieniu art. 3 pkt 3 P.b. W ten sposób zakwalifikowały sporną inwestycję organy nadzoru budowlanego, jak również sądy administracyjne w wiążących w tej sprawie wyrokach, tj. w wyroku WSA w Warszawie z 2 grudnia 2022 r., sygn. akt VIII SA/Wa 734/22 oraz w wyroku NSA z 25 czerwca 2024 r., sygn. akt II OSK 794/23. Przyjęto zatem, że zgodnie z art. 3 pkt 3 P.b. zasadniczo każdy obiekt budowlany (tj. wzniesiony z użyciem materiałów budowlanych) niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury może być uznany za budowlę, co oznacza, że kwalifikacja danego obiektu budowlanego jako budowla wymaga uwzględnienia jego funkcji. W odniesieniu do płyt betonowych ułożonych na gruncie skarżących, będących przedmiotem rozważań ww. orzeczeń sądowych, stanowią one całość technologiczno-budowlaną wykorzystywaną na cele prowadzonej przez inwestorów działalności gospodarczej, polegającej na produkcji zbiorników betonowych – szamb. W żadnym razie nie można ich więc uznać za utwardzenie powierzchni gruntu na działce budowlanej (art. 29 ust. 4 pkt 4 P.b.). NSA w wyroku z 25 czerwca 2024 r. w sprawie o sygn. akt II OSK 794/23 zdecydowanie przesądził, że roboty budowlane wykonane przez inwestorów na działce nr [...] nie odpowiadają pojęciu "utwardzenia powierzchni gruntu". Zwolnienie, o którym mowa w art. 29 ust. 4 pkt 4 P.b., nie obejmuje robót budowlanych realizowanych w celu stworzenia obiektu budowlanego o oznaczonej funkcji, a taki właśnie charakter należało przypisać wykonanym płytom betonowym, służącym wspomnianej produkcji. Nie może budzić wątpliwości, że właściwości przedmiotowych płyt zostały przyporządkowane ściśle celom związanym z tą produkcją (por. również wyrok NSA z 22 września 2022 r., sygn. akt II OSK 2923/19, publ. cbosa). W związku z powyższym zasadnie PINB zakwalifikował przedmiotowe roboty budowlane jako budowlę wymagającą pozwolenia na budowę, a w sytuacji jego braku 25 maja 2022 r. wydał postanowienie nr [...]. Tym samym wszczęto postępowanie legalizacyjne w trybie art. 48 ust. 1 pkt 1 i ust. 3 P.b., zgodnie z którym organ nadzoru budowlanego wydaje postanowienie o wstrzymaniu budowy w przypadku obiektu budowlanego lub jego części będącego w budowie albo wybudowanego: 1) bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę albo 2) bez wymaganego zgłoszenia albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia (ust. 1). W postanowieniu o wstrzymaniu budowy informuje się o możliwości złożenia wniosku o legalizację obiektu budowlanego lub jego części, zwanego dalej "wnioskiem o legalizację", oraz o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej w celu uzyskania decyzji o legalizacji obiektu budowlanego lub jego części, zwanej dalej "decyzją o legalizacji", oraz o zasadach obliczania opłaty legalizacyjnej (ust. 3). Postanowienie wydane przez PINB w trybie art. 48 ust. 1 pkt 1 i ust. 3 P.b. jest ostateczne i prawomocne, a więc argument skarżących, że nie akceptują wyroków sądów administracyjnych, kontrolujących treść ww. postanowienia pod względem legalności (zgodności z prawem), na tym etapie postępowania nie ma żadnego znaczenia. Jest jedynie polemiką i subiektywną oceną inwestorów wszczętego przez organy nadzoru budowlanego procesu legalizacyjnego. Bezsporne jest, że skarżący nie złożyli w terminie 30 dni od otrzymania postanowienia PINB nr [...](tj. od 30 maja 2022 r.), ani też - zgodnie z art. 48a ust. 3 P.b. - od dnia, w którym stało się ono ostateczne (data doręczenia stronie postanowienia [...]WINB z 14 lipca 2022 r. nr [...]) wniosku o legalizację 34 pól betonowych, zatem zrezygnowali z przysługującego im prawa w tym zakresie. Złożenie wniosku o legalizację zależy wyłącznie od woli inwestorów, a nie od woli organów nadzoru budowlanego. Jeżeli strona, odpowiednio pouczona, z prawa tego nie korzysta, to musi liczyć się z konsekwencjami w postaci nakazu rozbiórki. Skarżący, nie dość, że świadomie zrezygnowali z możliwości zalegalizowania 34 pól betonowych, to jeszcze w trakcie kontroli sądowej postanowienia PINB nr [...]dodatkowo wybudowali kolejne 8 pól betonowych, co wynika z czynności kontrolnych z 18 kwietnia 2025 r. Tym samym nie zastosowali się do obowiązku wstrzymania budowy i w dacie ostatniej kontroli stwierdzono łącznie 42 pola betonowe, których widoczność nie budziła żadnych wątpliwości kontrolujących pracowników PINB. W związku z powyższym organy nadzoru budowlanego były zobowiązane do wydania związanej decyzji o rozbiórce na podstawie art. 49e pkt 1 pkt 6 P.b. Przepis ten stanowi, że organ nadzoru budowlanego wydaje decyzję o rozbiórce obiektu budowlanego lub jego części w przypadku: niezłożenia wniosku o legalizację w wymaganym terminie (pkt 1) oraz kontynuowania budowy, pomimo postanowienia o wstrzymaniu budowy (pkt 6). Na tym etapie postępowania organ działa na zasadzie prostej subsumpcji, jeśli potwierdzi istnienie ww. przesłanek, zobowiązany jest wydać decyzję o nakazie rozbiórki. Nie rozważa się wówczas samej legalności budowy, gdyż ta ocena została dokonana na etapie postanowienia o wstrzymaniu budowy. Przypomnieć w tym miejscu należy, że ową budową w przedmiotowej sprawie jest całe przedsięwzięcie budowlane na działce nr [...] w K., powstałe bez pozwolenia na budowę, które jest wymagane przez art. 28 ust. 1 P.b. Rozbiórce podlegają wszystkie ujawnione płyty betonowe w ilości 34 sztuk – na podstawie art. 49e pkt 1 P.b. oraz 8 sztuk niewątpliwie należące do całego przedsięwzięcia, wybudowane pomimo wstrzymania ich budowy – na podstawie art. 49e pkt 6 P.b. Już NSA w wyroku z 25 czerwca 2024 r., sygn. akt II OSK 794/23 wypowiedział się wiążąco, że niezasadny jest zarzut nieustalenia dokładnej ilości pól betonowych, bowiem wszystkie płyty powstałe na działce nr [...] stanowią jedną budowlę, a nie każda płyta z osobna. Ten sam wniosek zawarł organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji. W związku z tym zarzuty skargi odnoszące się do naruszenia art. 49e pkt 1 i pkt 6 P.b. oraz niejasnej, nieprecyzyjnej sentencji decyzji, a tym samym niewykonalnej w trybie przepisów o egzekucji w administracji, nie zasługują na uwzględnienie. W ocenie Sądu podniesione przez skarżących zarzuty naruszenia przepisów postępowania: art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 107 § 1 pkt 5 i pkt 6 k.p.a. również są niezasadne. Organy nadzoru budowlanego na podstawie przeprowadzonych czynności kontrolnych, dołączonych zdjęć lotniczych, danych z ewidencji gruntów oraz zapadłych w sprawie wyroków sądów administracyjnych poczyniły prawidłowe ustalenia stanu faktycznego, a zaskarżona decyzja posiada wszystkie niezbędne elementy przewidziane w art. 107 § 1 k.p.a., w tym zawiera precyzyjną sentencję (utrzymanie w mocy decyzji PINB, mówiącej wyraźnie o 42 polach betonowych) oraz jasne i zrozumiałe uzasadnienie faktyczne i prawne. Specyfika postępowania legalizacyjnego powoduje, iż po wydaniu przez organ postanowienia na podstawie art. 48 ust. 1 i ust. 3 P.b. zakres zgromadzonego w aktach sprawy materiału dowodowego uzależniony jest w całości od aktywności strony. Brak złożenia wniosku o legalizację oraz kontynuowanie budowy, pomimo postanowienia o wstrzymaniu, obligował organ nadzoru budowlanego do wydania nakazu rozbiórki przedmiotowej budowli. Zaskarżona decyzja nie daje więc podstaw do jej uchylenia w postępowaniu sądowym. Mając powyższe na uwadze, Sąd, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 23 grudnia 2025
- Symbol z opisem
- 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
- Hasła tematyczne
- Budowlane prawo
- Skarżony organ
- Inspektor Nadzoru Budowlanego
- Sędziowie
- Iwona Szymanowicz-Nowak /sprawozdawca/ Justyna Mazur /przewodniczący/ Leszek Kobylski
Powołane przepisy
- Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - t.j.
art. 1 par. 1 i par. 2 · Dz.U. 2021 poz. 137
- Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
art. 134 par. 1 i art. 151 · Dz.U. 2019 poz. 2325
Powiązane dokumenty
Sygnatura: II OSK 47/24 · 16 kwietnia 2026
Wyrok NSA z 16 kwietnia 2026 r., II OSK 47/24 – rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego
Sygnatura: II OSK 1187/25 · 16 kwietnia 2026
Wyrok NSA z 16 kwietnia 2026 r., II OSK 1187/25 – rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego
Sygnatura: II OSK 1176/25 · 16 kwietnia 2026
Wyrok NSA z 16 kwietnia 2026 r., II OSK 1176/25 – rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny