VIII SA/Wa 808/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda po rozpoznaniu w dniu 18 lipca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Radomiu sprzeciwu [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] od postanowienia starszego referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 22 czerwca 2017 r. umarzającego postępowanie z wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...] w przedmiocie płatności rolnośrodowiskowych postanowił: utrzymać w mocy postanowienie starszego referendarza sądowego z 22 czerwca 2017 r. umarzające postępowanie w przedmiocie wniosku o przyznanie prawa pomocy.

Postanowieniem z 28 marca 2017 r. Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu sprzeciwu od postanowienia referendarza odmówił [...] sp. z o.o. w [...] (dalej jako: "skarżąca" lub "spółka") przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W dniu 25 maja 2017 r. wpłynął do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (dalej także jako: "Sąd") kolejny wniosek spółki o przyznanie prawa pomocy, w którym ponownie oświadczyła, że znajduje się w trudnej sytuacji finansowej z powodu braku dopłaty z ARiMR, prowadzi jedynie działalność rolniczą i z tego wyłącznie się utrzymuje. W związku z tym, że "sezon rolniczy" jeszcze się nie rozpoczął spółka nie osiąga żadnych dochodów. Podniosła, że od kilku lat nie otrzymała dopłat z ARiMR, w związku z czym ponosi straty z gospodarstwa rolnego. Postanowieniem z 22 czerwca 2017 r. starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie umorzył postępowanie w przedmiocie wniosku o przyznanie prawa pomocy. Uzasadniając stwierdził brak podstaw do zmiany oceny sytuacji majątkowej skarżącej, dokonanej w prawomocnym postanowieniu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 marca 2017 r. Starszy referendarz sądowy dokonał porównania sytuacji materialnej skarżącej – w świetle oświadczeń złożonych na formularzu PPPr z dnia 6 lutego 2017 r. – stwierdził, że strona uzasadnia zasadność swojego wniosku poprzez eksponowanie tych samych przesłanek, które w jej ocenie przemawiają za udzieleniem prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W szczególności powołuje się na brak dochodów z działalności rolniczej oraz brak środków na rachunku bankowym. Dodatkowo zauważył, że z załączonego do wniosku bilansu sporządzonego na 31 grudnia 2016 r. wynika, że spółka posiadała na ten dzień aktywa trwałe w wysokości [...] zł, aktywa obrotowe w wysokości [...] zł, w tym należności krótkoterminowe [...] zł. Referendarz wyjaśnił, że obowiązany jest stwierdzić, iż treść kolejnego wniosku skarżącej o prawo pomocy nie wskazuje, by w jakimkolwiek zakresie nakierowany był on na wykazanie zmiany okoliczności dotyczących jej sytuacji materialnej. Podniósł, że spółka ponownie składa tożsame oświadczenia w zakresie stanu majątkowego (wysokość straty, wartości środków trwałych), to porównanie poprzedniego oświadczenia majątkowego z przedmiotowym wnioskiem ujawnia brak podstaw faktycznych dla przyjęcia stanowiska, że przyczyną wystąpienia z kolejnym żądaniem przyznania prawa pomocy jest pogorszenie się jej sytuacji majątkowej. Wskazał przy tym, iż postanowienie o przyznaniu prawa pomocy nie może być wydane na skutek ponownego wniosku o przyznanie prawa pomocy, który został oparty na tych samych podstawach, co wydane już prawomocne postanowienie o odmowie przyznania prawa pomocy. W związku z powyższym, na podstawie art. 249a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm., dalej jako "P.p.s.a.") referendarz sądowy umorzył postępowanie z wniosku o przyznanie prawa pomocy. Odpis postanowienia doręczono skarżącej w dniu 3 lipca 2017 r. (k. 265). W zakreślonym terminie skarżąca wniosła sprzeciw wnosząc o zmianę skarżonego postanowienia poprzez jego uchylenie, rozpoznanie wniosków i orzeczenie o przyznaniu spółce zwolnień. W uzasadnieniu spółka podniosła, że wnioski skarżącej powinny być bezwzględnie rozpoznane przez referendarza oraz, że nie było podstaw do zastosowania przez referendarza art. 249a P.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Sprzeciw nie jest zasadny. Zgodnie z art. 260 § 1 i § 2 P.p.s.a. rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8 P.p.s.a., w tym postanowienia w przedmiocie prawa pomocy, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Wojewódzki sąd administracyjny orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu. Zgodnie z art. 249a P.p.s.a. jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. W ocenie Sądu, starszy referendarz sądowy zasadnie uznał, że w niniejszej sprawie zachodziła podstawa do umorzenia postępowania w sprawie przyznania prawa pomocy. Należy zaznaczyć, że art. 249a P.p.s.a. może znaleźć zastosowanie w postępowaniach toczących się w trybie art. 165 P.p.s.a., a więc wówczas, gdy strona powtórnie wnosi o przyznanie prawa pomocy po uprzednim oddaleniu jej wniosku w tym przedmiocie, bądź domaga się – w drodze zmiany wcześniejszego postanowienia przyznającego stronie prawo pomocy – rozszerzenia jego zakresu (ergo przyznania tego prawa w szerszym zakresie) [tak trafnie M. Jagielska, J. Jagielski, P. Gołaszewski (w:) Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, pod red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego, Warszawa 2015, art. 249a Nb. 3, s. 989]. Sąd podziela ocenę starszego referendarza sądowego, że skarżąca ponownie w kolejnych wnioskach o prawo pomocy nie wskazuje, by w jakimkolwiek zakresie nakierowany był on na wykazanie zmiany okoliczności dotyczących jej sytuacji materialnej. Spółka ponownie składa tożsame oświadczenia w zakresie stanu majątkowego (wysokość straty, wartość środków trwałych), to porównanie poprzedniego oświadczenia majątkowego z przedmiotowym wnioskiem ujawnia brak podstaw faktycznych dla przyjęcia stanowiska, że przyczyną wystąpienia z kolejnym żądaniem przyznania prawa pomocy jest pogorszenie się jej sytuacji majątkowej. Sąd podziela i tę ocenę, że postanowienie o przyznaniu prawa pomocy nie może być wydane na skutek ponownego wniosku o przyznanie prawa pomocy, który został oparty na tych samych podstawach, co wydane już prawomocne postanowienie o odmowie przyznania prawa pomocy. Odnosząc się do zarzutu podnoszonego w sprzeciwie odnośnie innego zakresu prawa pomocy we wniosku pierwotnym i kolejnym nie zasługuje on na uwzględnienie. W pierwotnym wniosku skarżąca domagała się zwolnienia od opłaty kancelaryjnej (w wysokości [...] zł) a obecnie zwolnienia od wpisu od skargi kasacyjnej (w takiej samej wysokości) zatem kolejny wniosek dotyczący częściowego zwolnienia od kosztów sądowych prawidłowo potraktowany został jako tożsamy przedmiotowo z poprzednim, mający na celu jedynie przedłużenie toczącego się postępowania sądowego, skoro oparty został na identycznej argumentacji, jak podnoszona w oddalonym już rozstrzygnięciu. W ocenie Sądu zaskarżone sprzeciwem postanowienie starszego referendarza sądowego z 22 czerwca 2017 r. wydane zostało prawidłowo, w poprawnie ustalonym stanie faktycznym. Wobec powyższego, na podstawie art. 249a oraz art. 260 §1 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.