Sygnatura
VIII SA/Wa 516/25
Wyrok WSA w Warszawie z 28 maja 2026 r., VIII SA/Wa 516/25 – rozgraniczenia nieruchomości
Wynik
Oddalono skargę
- Sąd
- Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
- Data orzeczenia
- 28 maja 2026
- Prawomocne
- nie
Treść rozstrzygnięcia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Wroczyński Sędziowie Sędzia WSA Leszek Kobylski (sprawozdawca) Sędzia WSA Justyna Mazur po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Radomiu w trybie uproszczonym w dniu 28 maja 2026 r. sprawy ze skargi E. P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Radomiu z dnia 20 maja 2025 r. znak: [...] w przedmiocie ustalenia kosztów postępowania rozgraniczeniowego oddala skargę.
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Przedmiotem rozpoznania w sprawie jest skarga na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. (dalej: "Kolegium", "SKO") z 20 maja 2025 r. znak [...], na podstawie którego Kolegium działając na podstawie art.138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2024r., poz. 572 ze zm. dalej: k.p.a.), po rozpoznaniu zażalenia E.P. (dalej: "strona", "skarżąca") na postanowienie Prezydenta Miasta R. (dalej: organ I instancji, Prezydent) z dnia 28 marca 2025r. znak: [...] ustalające koszty postępowania rozgraniczeniowego - orzekło o utrzymaniu w mocy zaskarżonego postanowienia. U podstaw podjętego w tej sprawie rozstrzygnięcia legły następujące ustalenia. Na wniosek skarżącej z 9 lutego 2023r. wszczęto postępowanie rozgraniczeniowe dotyczące ustalenia przebiegu granicy pomiędzy nieruchomościami położonymi w R., przy ulicy S., tj. pomiędzy działką ewidencyjną Nr [...] a działkami sąsiednimi Nr [...], [...], [...], [...] oraz pomiędzy działką Nr [...] a działką sąsiednią Nr [...], arkusz [...], obręb [...] – W. (postanowienie organu I instancji z 11 września 2023r.). Na podstawie umowy Nr [...] z dnia 29 sierpnia 2023 r., zawartej z M.O., prowadzącą działalność gospodarczą pod nazwą [...] M.O.z, czynności rozgraniczeniowe zakończyły się sporządzeniem operatu technicznego, który został wpisany do ewidencji materiałów państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego dla miasta R. dnia 22 lutego 2024 r., pod [...]. Za wykonane czynności Wykonawca wystawił fakturę numer [...] z dnia 28 lutego 2024 r. na kwotę 5.500,00 zł brutto. Zakończenie procedury rozgraniczeniowej nastąpiło wydaniem przez Prezydenta decyzji z 28 marca 2025 r., zatwierdzającej przebieg granic, na podstawie zebranych dowodów. Postanowieniem z dnia 28 marca 2025 r. znak: [...] wydanym z upoważnienia Prezydenta Miasta R. przez Dyrektora Wydziału Geodezji Urzędu Miejskiego w R. ustalono koszty postępowania rozgraniczeniowego w kwocie brutto 5 500,00 zł dotyczącego ustalenia przebiegu granicy pomiędzy nieruchomościami położonymi w R. przy ulicy S., arkusz [...], obręb [...]- W., tj.: a) nieruchomością objętą księgą wieczystą - KW Nr [...], położoną w R., przy ulicy S., oznaczoną jako działka Nr [...], arkusz [..], obręb [...]- W., stanowiącą współwłasność E.P., M.T.P., J. A. i S. małż. Z. a nieruchomościami sąsiednimi, tj.: - nieruchomością objętą księgą wieczystą - KW Nr [...], położoną w R., przy ulicy S., oznaczoną jako działka Nr [...], arkusz [...], obręb [...] W., stanowiącą współwłasność E.P., M.T.P., - nieruchomością objętą księgą wieczystą - KW Nr [...], położoną w R., przy ulicy S., w skład której wchodzi działka oznaczona Nr [...], arkusz [...], obręb [...] - W., stanowiącą współwłasność J. A. i S. małż. Z., - nieruchomością objętą księgą wieczystą - KW Nr [...], położoną w R., przy ulicy S. [...], w skład której wchodzi działka oznaczona Nr [...], arkusz [...], obręb [...] - W., stanowiącą współwłasność J. G. Ś., J. Z. Ś., A. Ś., - nieruchomością objętą księgą wieczystą - KW Nr [...], położoną w R., przy ulicy S., w skład której wchodzi działka oznaczona Nr [...], arkusz [...], obręb [...] - W., stanowiąca własność M.I. B., b) nieruchomością objętą księgą wieczystą - KW Nr [...], położoną w - R., przy ulicy S., oznaczoną jako działka Nr [...], arkusz [...], obręb [...] W., stanowiącą współwłasność E.P., M.T.P., z nieruchomością sąsiednią, tj. objętą księgą wieczystą - KW Nr [...], położoną w R., przy ulicy S., w skład której wchodzi działka oznaczona Nr [...], arkusz [...], obręb [...] - W., stanowiąca współwłasność J. A. i S. małż. Z. i zobowiązano do uiszczenia tych kosztów w sposób następujący: a) J. A. (K., A.) i S. (J., J.) małż. Z. 550,00 złotych brutto; b) E.P. (M., Z.) - 3 712,50 złotych brutto; c) M.T. P. (T., E.) - 137,50 złotych brutto; d) J.G. Ś. (A., Z.) - 183,34 złotych brutto; e) J. Z.Ś.(W., J.) - 183,33 złotych brutto ; f) A.Ś. (Wiesław, Jolanta) 183,33 złotych brutto; g) M. I. B. (S., T.) - 550,00 złotych brutto; w terminie 14 dni od dnia otrzymania postanowienia na podane konto Urzędu Miejskiego w R.. Na powyższe postanowienie, zażalenie wniosła skarżąca. W uzasadnieniu wskazanego na wstępie postanowienia z 20 maja 2025r. Kolegium przytoczyło brzmienie art. 29 ust. 1, art. 31 ust. 1, art. 33 ust. 1-3 ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (j. t. Dz. U. z 2024 r., poz. 1151 ze zm. dalej: P.g.k.). Wyjaśniło, iż decyzją z dnia 28 marca2025 r. znak: [...], sprostowaną postanowieniem z dnia 25 kwietnia 2025 r. znak: [...], na podstawie art. 33 P.g.k. Prezydent zatwierdził ustalony na podstawie zebranych dowodów, przebieg granicy pomiędzy wskazanymi wyżej nieruchomościami. Następnie organ I instancji w dniu 29 kwietnia 2025 r. przekazał Sądowi Rejonowemu w R. akta sprawy Nr [...] z rozgraniczenia przedmiotowych nieruchomości, ponieważ E.P.jako strona niezadowolona z ustalenia przebiegu granicy wystąpiła z żądaniem przekazania sprawy do Sądu. SKO zauważył, że organ prowadzący postępowanie rozgraniczeniowe poniósł w interesie stron koszty wynagrodzenia geodety, co potwierdza faktura nr [...]wystawiona w dniu 28 lutego 2024r. przez geodetę M.O. na kwotę 5500,00 zł. Następnie wskazał, że z przedłożonej dokumentacji rozgraniczeniowej wynika, że strony zostały zawiadomione prawidłowo o terminie ustalenia przebiegu granic. Czynności ustalenia granic zostały wykonane w dniu 24 stycznia 2024 r. przy udziale stron. Uczestnikom przedstawiono istniejące dokumenty dotyczące określenia przebiegu granic nieruchomości, następnie wyznaczono punkty graniczne i zamarkowano drewnianymi palikami, po czym poproszono o wyrażenie stanowiska co do wskazanego przebiegu granic. Punktów [...], [...] nie markowano palikami ze względu na to, że są to słupki ogrodzenia. Skarżąca nie zgodziła się z przebiegiem granic, pozostałe strony nie wniosły zastrzeżeń i uwag. Kolegium podniosło, że w odniesieniu do odcinków granic będących przedmiotem rozgraniczenia dokumenty są kompletne, wzajemnie spójne, a sposób określenia współrzędnych punktów granicznych spełnia wymagane kryteria dokładności. Dokumenty archiwalne pozwalają na jednoznaczne odtworzenie przebiegu granic. Granica pomiędzy punktami [...] -[...] biegnie wzdłuż trwałego ogrodzenia, w punkcie nr [...] płot w odległości około 20 cm od punktu, granica pomiędzy punktami [...] - [...] biegnie wzdłuż trwałego ogrodzenia, granica pomiędzy punktami [...] - [...] biegnie po istniejącej bramie, granica pomiędzy punktami [...] - [...] biegnie wzdłuż drewnianego płotu, przęsła płotu w odległości około 15-18 cm od granicy, granica pomiędzy punktami [...] - [...] biegnie wzdłuż płotu z metalowej siatki. Pomimo dążenia do ugodowego rozstrzygnięcia sporu E.P.nie zgodziła się z wyznaczonymi granicami, nie wskazała w sposób jednoznaczny przebiegu granic, odmówiła podpisania protokołów. Kolegium wskazało, że podstawą prawną umożliwiającą obciążenie stron kosztami tego postępowania jest art. 264 § 1 k.p.a. stanowiący, iż jednocześnie z wydaniem decyzji organ administracji publicznej ustali w drodze postanowienia wysokość kosztów postępowania, osoby zobowiązane do ich poniesienia oraz termin i sposób ich uiszczenia. W postępowaniu będzie miał również zastosowanie art. 262 § 1 pkt 2 k.p.a., zgodnie z którym stronę obciążają te koszty postępowania, które zostały poniesione w interesie lub na żądanie strony, a nie wynikają z ustawowego obowiązku organów prowadzących postępowanie. Dalej podniosło, że z uwagi na istnienie dwóch faz postępowania rozgraniczeniowego w postępowaniu administracyjnym oprócz przepisów kodeksu postępowania administracyjnego zastosowanie mają także przepisy kodeksu cywilnego. Dlatego też w przedmiotowej sprawie ma również zastosowanie art. 152 kodeksu cywilnego stanowiący, iż właściciele nieruchomości koszty rozgraniczenia ponoszą po połowie, co wynika z zasady, iż właściciele gruntów sąsiadujących mają obowiązek współdziałania przy rozgraniczeniu gruntów oraz przy utrzymywaniu stałych znaków granicznych. Wskazało również na uchwałę 7 Sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 grudnia 2006 r. sygn. akt I OPS 5/06,, która stanowi wyjaśnienie przepisów prawnych i ma moc wiążącą w indywidualnych sprawach. Kolegium podniosło, że z uwagi na fakt, iż granice działek były sporne rozgraniczenie prowadzone było w interesie wszystkich właścicieli działek, a zatem istniała podstawa do obciążenia kosztami postępowania właścicielki wszystkich działek. Zauważyło, że organ I instancji wskazał, że całkowite koszty rozgraniczenia wynoszące 5 500,00 zł brutto zostały rozdzielone w równej kwocie w stosunku do ilości granic podlegających rozgraniczeniu - 5 granic po 20% kosztów tj. granica pomiędzy działkami Nr [...] i Nr [...] w kwocie 1 100, 00 zł, granica pomiędzy działkami Nr [...] i Nr [...] w kwocie 1 100, 00 zł, granica pomiędzy działkami Nr [...] i Nr [...] w kwocie 1 100, 00 zł, granica pomiędzy działkami Nr [...] i Nr [...] w kwocie 1 100, 00 zł oraz granica pomiędzy działkami Nr [...] i Nr [...] w kwocie 1 100,00 zł. Koszty granicy pomiędzy działkami Nr [...] i Nr [...] w kwocie 1 100, 00 zł oraz koszty granicy pomiędzy działkami Nr [...] i Nr [...] w kwocie 1 100, 00 zł rozdzielono w równej kwocie po 50% kosztów odpowiednio na współwłaścicieli działki Nr [...] i działki Nr [...] oraz współwłaścicieli działki Nr [...] i działki Nr [...], jednocześnie proporcjonalnie do posiadanych przez współwłaścicieli udziałów, z uwagi na fakt, że granice pomiędzy ww. działkami są granicami ewidencyjnymi. Koszty granicy pomiędzy działkami Nr [...] i Nr [...] w kwocie 1 100, 00 zł, koszty granicy pomiędzy działkami Nr [...] i Nr [...] w kwocie 1 100, 00 zł oraz koszty granicy pomiędzy działkami Nr [...] i Nr [...] w kwocie 1 100, 00 zł przysądzono wnioskodawcy rozgraniczenia, z uwagi na fakt, że granice pomiędzy ww. działkami są granicami prawnymi, tj. granicami które zostały zatwierdzone postanowieniem Sądu Rejonowego w R. I Wydziału Cywilnego z dnia 28 września 2004 r., sygn. akt I [...]w oparciu o mapę sporządzoną przez geodetę uprawnionego J. M. w dniu 30 lipca 2004 r. której kopia jest zgodna z oryginałem nr [...]-[...]/[...] przyjętym do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 24 sierpnia 2004 r. Konkludując SKO uznało zaskarżone postanowienie za uzasadnione i nie pozostające z sprzeczności z obowiązującymi przepisami prawa. Odnosząc się do zarzutów zażalenia Kolegium wyjaśniało, że nie mają one wpływu na rozstrzygnięcie. Podniosło, że koszty postępowania rozgraniczeniowego nie należą do kosztów ustawowo ponoszonych przez gminę i obciążają strony będące właścicielami rozgraniczanych nieruchomości. Ponadto wskazało, że w piśmie z dnia 23 kwietnia 2025 r. znak:[...] organ I instancji wskazał, że pomimo wielokrotnego informowania E.P., że rozgraniczenie prowadzi się na wniosek i koszt stron oraz o braku możliwości przeprowadzenia rozgraniczenia w oparciu o konkretną dokumentację, tj. postanowienie Sądu Rejonowego w R. z dnia 28.09.2004 r. sygn. akt I [...]stwierdzającego nabycie własności działek Nr Nr [...], [...] oraz mapy do celów sądowych przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 24.08.2004 r. za numerem [...]-[...]/[...], gdyż naruszałoby to art. 7 K.p.a., wnioskodawczyni nie złożyła wniosku o wycofanie żądania w zakresie prowadzonego postępowania. Skargę na powyższe postanowienie Kolegium, pismem z 20 czerwca 2025 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła skarżąca. Zarzuciła naruszenie art. 264 § 1 pkt 2, art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 97 § 1 pkt 4, art. 107 § 3 k.p.a. Podnosiła, że organ odwoławczy nie zebrał i nie rozpatrzył wyczerpująco całego materiału dowodowego, niedokładnie i pobieżnie rozpatrując istotne zarzuty zażalenia, pominął i nie rozstrzygnął przed wydaniem zaskarżonego postanowienia jej wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta R. z dnia 28 marca 2025 r. znak: [...]. Decyzja ta została wydana z rażącym naruszeniem art. 33 § 1 i art. 12b ust. 4 i 5 P.g.k. Skarżąca zażądała przekazania sprawy do sądu, co nie wyklucza stwierdzenia nieważności decyzji z dnia 28 marca 2025 r. Dalej skarżąca podnosiła, że pominięto fakt, iż zgodnie z mapą do celów sądowych przyjętą do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 24 sierpnia 2004 r. za numerem [...]-[...]/[...] Sąd Rejonowy w R. stwierdził, nabycie prawa własności działek [...], [...],[...] i zasięg tego prawa. Organ mógł wszcząć i przeprowadzić postępowanie rozgraniczeniowe zgodnie z jej wnioskiem lub odmówić jego wszczęcia. Koszty rozgraniczeniowe nie zostały poniesione na jej żądanie ani w jej interesie. Organ odmówił uzupełnienia postanowienia o wszczęciu postępowania rozgraniczeniowego. Ponadto skarżąca opisuje sposób streszczenia przez organ odwoławczy wniesionego zażalenia. Firmie wykonującej czynności rozgraniczeniowe nie przysługuje wynagrodzenie z tytułu wystawionej faktury, co powoduje, że ustalenie przez organ kosztów postępowania rozgraniczeniowego w wysokości 5500 zł jest bezpodstawne. Upoważniona firma wbrew twierdzeniom żadnej granicy nie ustaliła zgodnie ze stanem prawnym, czyli postanowieniem Sądu Rejonowego w R. z dnia 28.09.2004 r. sygn. akt I [...]stwierdzającego nabycie prawa własności m.in. rozgraniczanej nieruchomości Nr [...]. Dokumenty, zgodnie z którymi ustalono i zatwierdzono przebieg nie wiadomo w jakich okolicznościach trafiły do zasobu geodezyjnego w tym samym czasie, co mapa do celów sądowych i są z nią niezgodne, co powoduje naruszenie jej i współwłaściciela działek [...] i [...] M. P. prawa ich własności. Decyzją zatwierdzającą przebieg granic ustalonych przez upoważnioną firmę organ pozbawił prawa własności do części działek [...] i [...] na rzecz właścicieli działek [...], [...], [...]. To właściciele działek [...], [...], [...] powinni zostać obciążeni całymi kosztami. Zdaniem skarżącej nieprawdziwe są ustalenia, jakoby wnioskiem z dnia 9.02.2023 r., uzupełnionym w dniu 15.02.2023 r. wystąpiła o rozgraniczenie nieruchomości. Organ pominął istotny fakt, że tym wnioskiem wystąpiła o rozgraniczenie zgodnie z punktami granicznymi i ich współrzędnymi wskazanymi przez geodetę uprawnionego na mapie do celów sądowych przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 24.08.2004 r. za numerem [...]-[...]/[...]. S. Z. i J.Z. nie zostali obciążeni żadnymi kosztami rozgraniczenia. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego go postanowienia Prezydenta 28 marca 2025 r. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym orzeczeniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi w art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r., poz. 143, dalej: "p.p.s.a."), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. W myśl art. 3 § 2 ust. 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia - takim właśnie postanowieniem jest zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Jednocześnie Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną z zastrzeżeniem art. 57 a, który jednak na gruncie niniejszej sprawy nie znajduje zastosowania. Przedmiotem kontroli sądowej jest postanowienie Kolegium w przedmiocie ustalenia kosztów postępowania w sprawie o rozgraniczenie nieruchomości w postępowaniu administracyjnym. Na wstępie należy wskazać, że rozgraniczenie nieruchomości w postępowaniu administracyjnym normują przepisy przywołanej już wcześniej ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz przepisy rozporządzenia wykonawczego. Przepisy ustawy i rozporządzenia wykonawczego nie zawierają norm dotyczących kosztów administracyjnego postępowania rozgraniczeniowego i sposobu ich rozliczenia (por. art. 29 ust. 1 ustawy). W tej kwestii znajdują zastosowanie przepisy działu IX Kodeksu postępowania administracyjnego, to jest art. 262-267 k.p.a. Zgodnie z art. 262 § 1 pkt 2 k.p.a. stronę obciążają te koszty postępowania, które zostały poniesione w interesie lub na żądanie strony, a nie wynikają z ustawowego obowiązku organów prowadzących postępowanie. Stosownie natomiast do przepisu art. 263 § 1 k.p.a. do kosztów postępowania zalicza się koszty podróży i inne należności świadków i biegłych oraz stron w przypadkach przewidzianych w art. 56, koszty spowodowane oględzinami na miejscu, koszty doręczenia stronom pism urzędowych, a także koszty mediacji. Organ administracji publicznej może zaliczyć do kosztów postępowania także inne koszty bezpośrednio związane z rozstrzygnięciem sprawy (§ 2). Organ ustala wysokość kosztów postępowania, osoby zobowiązane do ich poniesienia oraz termin i sposób ich uiszczenia, w drodze postanowienia, jednocześnie z wydaniem decyzji (art. 264 § 1 k.p.a.). Tak więc, poniesienie przez stronę obciążających ją kosztów postępowania rozgraniczeniowego następuje w trybie przewidzianym w art. 264 k.p.a. Tym samym organ dopiero wraz z wydaniem decyzji rozstrzygającej sprawę ustala w drodze postanowienia wysokość kosztów postępowania, osobę zobowiązaną do ich poniesienia i wówczas obciąża ją tymi kosztami. Formą rozstrzygnięcia w sprawie kosztów jest postanowienie, które wydawane jest razem z decyzją, co wynika z art. 264 § 1 k.p.a. Wydaje się tu dwa akty administracyjne różnej rangi prawnej i wyraźnie rozdzielone, choć jednoznacznie powiązane ze sobą. Postanowienie w sprawie kosztów, które ma samodzielny byt, ponieważ dotyczy kwestii incydentalnej, stosowanie do art. 264 § 2 k.p.a. wydawane jest zarówno wtedy, gdy organ ustala takie koszty, jak i wtedy, gdy odmawia ich przyznania. Takie postanowienie o ustaleniu wysokości kosztów postępowania określa je odpowiednio do okoliczności sprawy, a więc żądań stron, ich interesu, czy spowodowania dodatkowych kosztów z winy którejś ze stron postępowania. Dodatkowo wskazać należy, że w myśl art. 152 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks Cywilny (Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93), właściciele gruntów sąsiadujących obowiązani są do współdziałania przy rozgraniczeniu gruntów oraz przy utrzymywaniu stałych znaków granicznych; koszty rozgraniczenia oraz koszty urządzenia i utrzymywania stałych znaków granicznych ponoszą po połowie. W konsekwencji, koszty postępowania administracyjnego o rozgraniczenie, których poniesienie nie jest ustawowym obowiązkiem organu obciążają właścicieli rozgraniczanych nieruchomości (wyrok WSA w Warszawie z dnia 2 września 2008 r., sygn. akt IV SA/Wa 980/08). Organ administracji orzekając o kosztach rozgraniczenia, uprawniony jest obciążyć nimi strony będące właścicielami gruntów sąsiadujących objętych rozgraniczeniem, na zasadach określonych w art. 152 k.c., a sam udział w postępowaniu administracyjnym w charakterze strony jest równoznaczny ze stwierdzeniem, że to postępowanie toczy się w interesie każdej ze stron postępowania (por. wyrok NSA z dnia 14 marca 2018 r. sygn. akt I OSK 1370/16). Pod pojęciem interesu strony, o którym mowa w art. 262 § 1 pkt 2 k.p.a. należy - w przypadku postępowania rozgraniczeniowego - rozumieć obiektywną korzyść prawną w postaci prawnej, stabilnej i należycie udokumentowanej granicy, której beneficjentem są w równym stopniu właściciele nieruchomości po obu stronach tak ustalonej granicy (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 maja 2020 r. sygn. akt I SA/Wa 696/20). Ustalając wysokość kosztów postępowania administracyjnego, organ zobowiązany jest więc wykazać i uzasadnić nie tylko ogólną wysokość kosztów danego postępowania, ale też wskazać, jakie składniki i na jakiej podstawie zostały zaliczone do kosztów postępowania oraz uzasadnić obciążenie strony kosztami. W orzecznictwie istniały rozbieżności co do stosowania przepisów art. 152 i art. 153 k.c. w postępowaniu administracyjnym o rozgraniczenie, a co za tym idzie, dopuszczalności obciążania stron kosztami postępowania rozgraniczeniowego po połowie, w oparciu o przepis art. 152 k.c. Zostały one wyjaśnione przez Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 11 grudnia 2006 r., sygn. akt I OPS 5/06, (ONSAiWSA 2007 nr 2 poz. 26). NSA wyraził w nim pogląd, że organ administracji publicznej, orzekając na podstawie przepisu art. 262 § 1 pkt 2 k.p.a. o kosztach postępowania rozgraniczeniowego, może – uwzględniając normę art. 152 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. z 2019 r. poz. 1145 ), dalej: k.c. - obciążyć kosztami rozgraniczenia nieruchomości strony będące właścicielami sąsiadujących nieruchomości, a nie tylko stronę, która żądała wszczęcia postępowania. Uzasadniając takie stanowisko, NSA wskazał, że koszty postępowania, których poniesienie nie jest ustawowym obowiązkiem organu, obciążają strony (art. 262 § 1 pkt 2 k.p.a.), a w wypadku kosztów rozgraniczenia obciążają one strony będące właścicielami rozgraniczanych nieruchomości, według zasady wyrażonej w przepisie art. 152 k.c. Wykładnia gramatyczna art. 262 § 1 pkt 2 k.p.a. skłania do wniosku, iż ustala on zasady rozdziału kosztów postępowania pomiędzy stronę (strony) a organ administracji. Oznacza to, że koszty postępowania, których poniesienie nie jest ustawowym obowiązkiem organu, obciążają strony; w wypadku kosztów rozgraniczenia obciążają one strony będące właścicielami rozgraniczanych nieruchomości, według zasady wyrażonej w art. 152 k.c. Twierdzenie, że posiada go jedynie strona, która żąda wszczęcia postępowania, bo postępowanie toczy się w jej interesie, gdyż to ona domaga się konkretyzacji swojego interesu prawnego w sprawie, pozostałoby w sprzeczności z pojęciem legitymacji strony w postępowaniu administracyjnym. Ustalenie granic sąsiadujących nieruchomości leży w interesie prawnym wszystkich właścicieli, gdyż granice gruntów sąsiadujących stały się sporne. Dodatkowo należy wskazać, że w postępowaniu rozgraniczeniowym organ ustala materialnoprawne przesłanki rozgraniczenia. Innymi słowy postępowanie to rozstrzyga o zasięgu prawa własności danego podmiotu. Prawo własności do nieruchomości stanowiącej przedmiot rozgraniczenia równoznaczne jest więc z posiadaniem interesu prawnego w postępowaniu rozgraniczeniowym. W orzecznictwie sądowo-administracyjnym jest powszechnie przyjęty pogląd, iż wybór geodety do przeprowadzenia czynności rozgraniczeniowych winien być poprzedzony rozeznaniem rynku co do wysokości kosztów wykonania takich czynności, przy czym organ administracji winien dołożyć w tym zakresie należytej staranności (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 22 grudnia 2021 r. sygn. akt II SA/Gl 958/21) Ustalenie wysokości kosztów postępowania rozgraniczeniowego obejmujących wynagrodzenie uprawnionego geodety za dokonane czynności geodezyjne, aczkolwiek dokonywane w nawiązaniu do treści zawartej z nim umowy, nie jest automatyczne i wymaga weryfikacji oraz oceny przedstawionych przez geodetę wyników jego prac, przedłożonej dokumentacji rozgraniczenia nieruchomości, specyfikacji kosztów oraz rachunku (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 lipca 2020 r. sygn. akt I OSK 2682/19; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 20 lipca 2021 r. sygn. akt II SA/Wr 176/21; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 9 września 2021 r. sygn. akt III SA/Łd 52/21). W rozpoznawanej sprawie przeprowadzenie postępowania rozgraniczeniowego przy udziale geodety leżało w interesie wszystkich stron tego postępowania. Sama ta okoliczność decyduje o rozłożeniu pomiędzy strony kosztów postępowania na podstawie art. 152 k.c. Wyliczenie składników kosztów postępowania zostało zawarte w art. 263 § 1 k.p.a., który stanowi, że do tych kosztów zalicza się koszty podroży i inne należności świadków i biegłych oraz stron w przypadkach przewidzianych w art. 56, a także koszty spowodowane oględzinami na miejscu, jak również koszty doręczenia stronom pism urzędowych. Z dokonanej przez Sąd analizy akt sprawy wynika, że organ I instancji podjął działania zmierzające do wyłonienia uprawnionego geodety w drodze przetargu – celem przeprowadzenia czynności rozgraniczeniowych w trybie ustawy Prawo zamówień publicznych, o czym poinformował strony. Wyboru geodety dokonano w trybie zapytania o cenę i oferta złożona przez M. O. była ofertą najkorzystniejszą. Umowa z geodetą została zawarta w dniu 29 sierpnia 2023r. (umowa nr [...]). W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie organ I instancji prawidłowo ustalił łączną wysokość kosztów postępowania rozgraniczeniowego oraz dokonał poprawnego sprawdzenia wysokości kosztów. Całkowite koszty rozgraniczenia wynoszące 5 500,00 zł brutto zostały rozdzielone w równej kwocie w stosunku do ilości granic podlegających rozgraniczeniu - 5 granic po 20% kosztów tj. granica pomiędzy działkami Nr [...] i Nr [...] w kwocie 1 100, 00 zł, granica pomiędzy działkami Nr [...] i Nr [...] w kwocie 1 100, 00 zł, granica pomiędzy działkami Nr [...] i Nr [...] w kwocie 1 100, 00 zł, granica pomiędzy działkami Nr [...] i Nr [...] w kwocie 1 100, 00 zł oraz granica pomiędzy działkami Nr [...] i Nr [...] w kwocie 1 100,00 zł. Koszty granicy pomiędzy działkami Nr [...] i Nr [...] w kwocie 1 100, 00 zł oraz koszty granicy pomiędzy działkami Nr [...] i Nr [...] w kwocie 1 100, 00 zł rozdzielono w równej kwocie po 50% kosztów odpowiednio na współwłaścicieli działki Nr [...] i działki Nr [...] oraz współwłaścicieli działki Nr [...] i działki Nr [...], jednocześnie proporcjonalnie do posiadanych przez współwłaścicieli udziałów, z uwagi na fakt, że granice pomiędzy ww. działkami są granicami ewidencyjnymi. Zaś koszty granicy pomiędzy działkami Nr [...] i Nr [...] w kwocie 1 100, 00 zł, koszty granicy pomiędzy działkami Nr [...] i Nr [...] w kwocie 1 100, 00 zł oraz koszty granicy pomiędzy działkami Nr [...] i Nr [...] w kwocie 1 100, 00 zł przysądzono wnioskodawcy rozgraniczenia, z uwagi na fakt, że granice pomiędzy ww. działkami są granicami prawnymi. Sąd zauważa także, iż zgodnie z art. 264 § 1 k.p.a. jednocześnie z wydaniem decyzji, organ administracji publicznej określi, w drodze postanowienia wysokość kosztów postępowania, osoby zobowiązane do ich poniesienia oraz termin i sposób ich uiszczenia. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 10 lipca 2020 r. (sygn. akt I OSK 2518/19, dostępny w CBOSA) wobec takiej treści przepisu nie ulega wątpliwości, że ewentualne uchylenie decyzji przez sąd administracyjny, czy też wszczęcie postępowania nadzwyczajnego wobec wydanej decyzji w przedmiocie rozgraniczenia nie mają wpływu na wydanie postanowienia w przedmiocie kosztów postępowania, które zaistniały w danym postępowaniu i muszą zostać poniesione przez strony postępowania. Tym bardziej nie ma wpływu na treść orzeczenia o kosztach postępowania administracyjnego przejście sprawy o rozgraniczenie do etapu postępowania sądowego, które powoduje, że decyzja o rozgraniczeniu traci byt. Stąd też za bezzasadną i nie mającą wpływu na wynik sprawy Sąd uznał argumentację skarżącej, że organy nie rozstrzygnęły przed wydaniem zaskarżonego postanowienia wniosku skarżącej o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta z 28 marca 2025r. zatwierdzającej przebieg granic. Za niezasadny należało uznać zatem zarzut naruszenia art. 262 §1 pkt 2 k.p.a. Organy, wbrew twierdzeniom skarżącej, prawidłowo ustaliły stan faktyczny sprawy i wyjaśniły wszystkie istotne okoliczności sprawy oraz rozważyły cały zebrany w sprawie materiał dowodowy, a zaskarżone postanowienie Kolegium zawiera szczegółową argumentację i wyjaśnienie podstawy faktycznej i prawnej rozstrzygnięcia. Stąd niezasadność zarzutów naruszenia art.7, art. 77§1, art. 80 k.p.a. Zaskarżone postanowienie odpowiada wymogom art. 107 § 3 k.p.a. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 24 lipca 2025
- Symbol z opisem
- 6122 Rozgraniczenia nieruchomości
- Hasła tematyczne
- Rozgraniczenie nieruchomości Koszty postępowania
- Skarżony organ
- Samorządowe Kolegium Odwoławcze
- Sędziowie
- Justyna Mazur Leszek Kobylski /sprawozdawca/ Marek Wroczyński /przewodniczący/
Powołane przepisy
- Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
art. 264 par. 1, art. 262 par. 1 pkt 2 · Dz.U. 2022 poz. 2000
- Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
art. 151 · Dz.U. 2026 poz. 143
- Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne
art. 29 ust.1, art. 31 ust.1, art. 33 ust.1-3 · Dz.U. 2024 poz. 1151
Powiązane dokumenty
Sygnatura: II SA/Gl 198/26 · 27 maja 2026
Wyrok WSA w Gliwicach z 27 maja 2026 r., II SA/Gl 198/26 – rozgraniczenia nieruchomości
Sygnatura: II SA/Bk 233/26 · 26 maja 2026
Wyrok WSA w Białymstoku z 26 maja 2026 r., II SA/Bk 233/26 – rozgraniczenia nieruchomości
Sygnatura: III SA/Kr 253/26 · 26 maja 2026
Wyrok WSA w Krakowie z 26 maja 2026 r., III SA/Kr 253/26 – rozgraniczenia nieruchomości
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny