Sygnatura
II SA/Gl 198/26
Wyrok WSA w Gliwicach z 27 maja 2026 r., II SA/Gl 198/26 – rozgraniczenia nieruchomości
Wynik
Oddalono skargę
- Sąd
- Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
- Data orzeczenia
- 27 maja 2026
- Prawomocne
- tak
Treść rozstrzygnięcia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Nitecki, Sędziowie, Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska (spr.), Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 27 maja 2026 r. sprawy ze skargi S. G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie z dnia 24 listopada 2025 r., nr SKO.4104.98.2025 w przedmiocie kosztów postępowania w sprawie rozgraniczenia nieruchomości oddala skargę.
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Wnioskiem z dnia 21 lipca 2023 r. S. G. (dalej: "skarżący") wystąpił do Burmistrza W. (dalej: "organ") o rozgraniczenie jego nieruchomości oznaczonych jako działki nr [...] i [...] z nieruchomościami oznaczonymi jako działki nr [...], [...], [...], [...] i [...]. Organ wystąpił o wyjaśnienie, czy rozgraniczenie ma dotyczyć granic działek stanowiących własność skarżącego, bowiem tylko działka o nr [...] stanowi jego własność. Pismem z dnia 21 sierpnia 2023 r. organ wystąpił do Starostwa Powiatowego w L. o informację, czy w stosunku do wskazanych działek były wcześniej ustalane granice i czy postępowania zostały zakończone ostatecznymi decyzjami lub orzeczeniami sądu powszechnego. Skarżący wówczas skorygował złożony wniosek i podał, iż rozgraniczenie ma dotyczyć działek stanowiących jego własność o nr [...], [...] i [...] z nieruchomościami o nr [...], [...], [...], [...] i [...]. W dniu 11 września 2023 r. do organu wpłynęła odpowiedź Starostwa Powiatowego w L., że w zasobie geodezyjnym znajduje się dokumentacja dotycząca scalenia gruntów w L., w skład której wchodzi decyzja Naczelnika Miasta i Gminy W. z dnia 27 grudnia 1985 r., nr [...] oraz projekt scalenia i szkic. Wynika z nich, że granica obszaru scalenia stanowiąca kompleks działek [...]- [...] pokrywa się z granicą między działkami nr [...] i [...]. W zasobie znajduje się również dokumentacja z 1986 r., dotycząca rozgraniczenia działek o nr [...], [...], [...]--[...] z działkami o nr [...], [...] i [...] z jednoczesnym połączeniem działek nr [...], [...], [...]-[...]w jedną działkę o nr [...], która w trybie podziału rolnego została podzielona w 2021 r., na działki o nr [...] i [...]. W ramach pracy geodezyjnej [...], wchodzi m.in. postanowienie z dnia 11 sierpnia 1986 r., nr [...], wydane przez Urząd MiG w sprawie wszczęcia postępowania o rozgraniczenie działek o nr [...], [...], [...]-[...] z działkami o nr [...], [...], [...]-[...]. W zasobie nie odnaleziono decyzji rozgraniczeniowej ani też innego orzeczenia kończącego przedmiotowe rozgraniczenie. Brak jest też informacji dotyczących rozgraniczenia działek nr [...] i [...] z działkami o nr [...] i [...]. Kolejnym pismem z dnia 6 października 2023 r. organ poinformował skarżącego, iż wskazana we wniosku o rozgraniczenie działka o nr [...] nie graniczy z jego działkami, w związku z powyższym brak jest możliwości w całości rozpatrzenia złożonego przez niego wniosku. Rozgraniczenie może bowiem dotyczyć wyłącznie działek o nr [...], [...], [...] z działkami o nr [...], [...] i [...]. W odpowiedzi skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika, podtrzymał złożony wniosek wyjaśniając, iż działka [...] graniczyła z działkami zakupionymi w 1986 r. przez K. i M. G. Granice działki nr [...] ustalone zostały w postępowaniu rozgraniczeniowym według stanu użytkowania. Do pisma dołączone zostały: umowa dzierżawy, protokół odbioru przeprowadzonej rekultywacji, protokół graniczny, wykaz zmian gruntowych, szkic z 1913 r. i 1939 r., wypis i wyrys działek nr [...] i [...] oraz mapa wykonana w czasie modernizacji ewidencji gruntów. Pismem z dnia 24 października 2023 r. organ poinformował skarżącego, iż postępowanie rozgraniczeniowe może dotyczyć nieruchomości o uregulowanym stanie prawnym, w związku z powyższym wniosek skarżącego został skorygowany i do rozgraniczenia zostały przeznaczone działki o nr [...] i [...], stanowiące własność Gminy W.. Postanowieniem z dnia 2 stycznia 2024 r., nr [...], organ wszczął żądane przez skarżącego postępowanie rozgraniczeniowe, w skład którego wchodzą działki o nr [...] i [...] oraz działki nr [...], stanowiące własność skarżącego, z działkami stanowiącymi własność Gminy W. o nr [...] i [...] oraz z działką nr [...], stanowiącą współwłasność - K. i A. N. w punkcie wspólnym z działkami nr [...] (własność Gminy W.) i [...] (własność skarżącego), a także powiadomił strony o wyznaczeniu geodety do przeprowadzenia czynności rozgraniczeniowych. To postanowienie stało się ostateczne. Po przeprowadzeniu prac geodezyjnych i przyjęciu dokumentacji całość pracy geodezyjnej została przekazana organowi, a następnie udostępniona skarżącemu (kopia opinii geodety i protokół graniczny, sporządzony w dniu 21 maja 2024 r.). Skarżący wobec ich treści złożył uwagi, do których firma dokonująca rozgraniczenia przedłożyła wyjaśnienia w piśmie z dnia 26 czerwca 2024 r., z którymi skarżący został zapoznany. Decyzją z dnia 16 lipca 2024 r., nr [...], organ umorzył postępowanie rozgraniczeniowe i przekazał sprawę do sądu powszechnego. W dalszej kolejności organ postanowieniem z dnia 16 lipca 2024 r., nr [...], na podstawie art. 262 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (aktualny publikator: Dz. U. z 2025 r. poz. 1691, dalej w skrócie: "k.p.a."), ustalił koszty postępowania rozgraniczeniowego w łącznej wysokości 5 535,00 -zł. (kwota 4 500,00 + 23% VAT). Po złożeniu zażalenia i jego rozpatrzeniu, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Częstochowie postanowieniem z dnia 3 września 2024 r., nr [...], utrzymało w mocy postanowienie organu z dnia 16 lipca 2024 r. Wyrokiem z dnia 6 marca 2025 r. sygn. akt II SA/Gl 1529/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uwzględnił wniesioną przez skarżącego skargę i przekazał sprawę organowi do ponownego rozpatrzenia. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy organ postanowieniem z dnia 18 czerwca 2025 r., nr [...], działając na podstawie art. 262 § 1 pkt 2, art. 264 § 1 i art. 265 k.p.a., ustalił koszty postępowania rozgraniczeniowego w łącznej wysokości 5 535,00 - zł. (kwota 4 500,00 + 23% VAT), w tym na rzecz skarżącego kwotę 2 767,50 zł. brutto oraz Gminy W. kwotę 2 767,50 zł. brutto. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wyjaśnił, iż na koszty rozgraniczenia nieruchomości składają się jedynie koszty geodezyjne, które zostały po równo podzielone na obie strony postępowania, czyli skarżącego i Gminę W.. W zażaleniu z dnia 25 czerwca 2025 r. skarżący akcentował brak weryfikacji przedstawionych przez geodetę wyników jego pracy przez organ, jak i faktury oraz specyfikacji kosztów, zwłaszcza kalkulacji ceny wykonanej usługi. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Częstochowie postanowieniem z dnia 25 lipca 2025 r., nr [...], uchyliło w całości postanowienie organu z dnia 18 czerwca 2025 r. i poleciło dokonanie ponownej kalkulacji i analizy całości wynagrodzenia geodety, związanej tylko i wyłącznie oraz bezpośrednio z przeprowadzonym postępowaniem rozgraniczeniowym. Organ postanowieniem z dnia 25 września 2025 r., nr [...], działając na podstawie art. 262 § 1 pkt 2, art. 264 § 1 i art. 265 k.p.a., ustalił koszty postępowania rozgraniczeniowego w łącznej wysokości 5 535,00 - zł. (kwota 4 500,00 + 23% VAT), po połowie na rzecz skarżącego i Gminy W.. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wyjaśnił, iż dokonał analizy rynku geodezyjnego i oszacował na tej podstawie specyfikację kosztów rozgraniczenia nieruchomości rolnej w 6 punktach granicznych na poziomie 5-7 tyś. zł. Wystąpił również do geodety o złożenie specyfikacji, zgodnie z wystawioną fakturą z dnia 27 czerwca 2024 r. i z ofertą z dnia 28 listopada 2023 r. Na tej podstawie ustalił koszty rozgraniczenia nieruchomości, na które składają się wyłącznie koszty geodezyjne po równo podzielone na obie strony postępowania. W zażaleniu z dnia 21 października 2025 r. skarżący przedstawił specyfikację kosztów geodety z dnia 10 września 2025 r. i domagał się wykonania zaleceń zarówno Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 6 marca 2025r. o sygn. akt II SA/Gl 1529/24, jak też zaleceń Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie zawartych w postanowieniu z dnia 25 lipca 2025 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Częstochowie, po rozpatrzeniu zażalenia, postanowieniem z dnia 24 listopada 2025 r., nr SKO.4104.98.2025, utrzymało w mocy postanowienie organu z dnia 25 września 2025 r. Wyjaśniło, iż zgodnie z art. 262 § 1 pkt 2 k.p.a. stronę obciążają te koszty, które zostały poniesione w interesie lub na żądanie strony, a nie wynikają z ustawowego obowiązku organów prowadzących postępowanie. Oznacza to, że udział w kosztach postępowania administracyjnego zależy od posiadania przez określony podmiot interesu prawnego, czyli interesu własnego i indywidualnego opartego na konkretnej normie prawnej. Z kolei, zgodnie z art. 153 Kodeksu cywilnego koszty rozgraniczenia właściciele ponoszą po połowie, co jest powiązane z zasadą zawartą w art. 152 tego Kodeksu, że właściciele gruntów sąsiadujących mają obowiązek współdziałania przy rozgraniczeniu gruntów oraz przy utrzymywaniu stałych znaków granicznych. Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale składu 7 sędziów z dnia 11 grudnia 2006 r. sygn. akt I OPS 5/06 stwierdził, iż: "organ administracji publicznej orzekając o kosztach postępowania rozgraniczeniowego na podstawie art. 262 § 1 pkt 2 Kpa może obciążyć kosztami rozgraniczenia nieruchomości strony będące właścicielami sąsiadujących nieruchomości /art. 153 kc/, a nie tylko stronę, która żądała wszczęcia postępowania" (cytat). Dokonując wykładni powyższej uchwały Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w wyroku z dnia 10 stycznia 2013 r. sygn. akt II SA/Gl 835/12 stwierdził, iż: "uchwała nie przesądza, że koszty postępowania rozgraniczeniowego zawsze obciążają wszystkich właścicieli sąsiadujących nieruchomości. Wniosek taki należy wyprowadzić przede wszystkim z faktu posłużenia się sformułowaniem "może obciążyć" a nie "obciąża" co przesądzałoby, że tylko równy podział kosztów postępowania rozgraniczeniowego wchodzi w rachubę przy orzekaniu w trybie art. 262 § 1 Kpa. Przepis ten, jak i powołana uchwała - przy uwzględnieniu treści jej uzasadnienia - wskazują bowiem, że koszty postępowania mogą być rozłożone pomiędzy stronami, zaś określenie, w jakich częściach każda ze stron poniesie te koszty jest uzależnione od wyważenia interesów stron. Taki też pogląd wyraził WSA w Krakowie z wyroku z dnia 28 marca 2012 r. sygn. akt III SA/Kr 840/11." (cytat). Mając na uwadze konieczność podziału kwoty rozgraniczeniowej na obie strony postępowania i fakt wyjaśnienia sporządzonej przez geodetę specyfikacji (koszt map i opłat pocztowych, jako koszty robocizny) oraz ustalenie, że przedstawione na fakturze koszty nie odbiegają od kosztów występujących na rynku, nawet są w dolnej ich granicy, zatem nie można uznać za zawyżoną kwotę ustaloną przez organ w postanowieniu z dnia 25 września 2025 r. Również nie są to koszty tylko jednej strony postępowania, bowiem w częściach równych zobowiązanymi do ich uiszczenia są wszystkie strony postępowania. Skargę z dnia 23 grudnia 2025 r. na powyższe postanowienie wniósł skarżący. Zakwestionował prawidłowość działania organów administracji. Powołał się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 6 marca 2025 r. sygn. akt II SA/Gl 1529/24, oraz brak wyjaśnienia czy całość wynagrodzenia wynikająca z faktury może być zaliczona do kosztów bezpośrednio związanych z postępowaniem. Zdaniem skarżącego, wysokość wynagrodzenia powinna być określona precyzyjnie z powołaniem się na określone czynności wykonane w ramach postępowania rozgraniczeniowego. Organy bezkrytycznie przyjęły przedłożoną fakturę bez sprawdzenia, czy obejmuje wynikające z niej wynagrodzenie i czy jego wysokość jest uzasadniona w świetle okoliczności sprawy. Sam fakt przedłożenia przez geodetę faktury nie zwalnia organu ustalającego koszty od obowiązku zawarcia w wydanym postanowieniu rozważań i ocen co do sposobu ustalenia tej kwoty. Organ nie może bezkrytycznie przyjmować rachunków wystawionych przez geodetów, lecz jest zobligowany do ich sprawdzenia, uwzględniając także wydatki niezbędne do wykonania zleconej pracy (por. str. 6 przywołanego wyroku). Obciążenie kosztami rozgraniczenia jest zatem niezgodne z utrwalonym orzecznictwem sądowym wynikającym z uchwały 7 sędziów NSA z dnia 11 grudnia 2006 r. oraz art. 152 Kodeksu cywilnego, w myśl którego koszty rozgraniczenia ponoszą wszystkie strony postępowania rozgraniczeniowego. Skarżący domagał się uchylenia postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie oraz zwolnienia z nałożonej na niego opłaty. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Częstochowie wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności wskazać należy, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (aktualny publikator: Dz. U. z 2026 r. poz. 143 z późn. zm., dalej: "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego w sposób, który miał wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej (por. A. Kabat: Prawo do sądu jako gwarancja ochrony praw człowieka w sprawach administracyjnych [w:] Podstawowe prawa jednostki i ich sądowa ochrona, Warszawa 1997, s. 231). Sąd administracyjny, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a. Z brzmienia art. 145 § 1 p.p.s.a. wynika, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Nie ulega wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy (por. uchwała pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 października 2009 r. sygn. akt I OPS 10/09). Wskazać również należy, że zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a., Sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy. Orzekanie "na podstawie akt sprawy" oznacza, że sąd przy ocenie legalności decyzji lub postanowienia bierze pod uwagą okoliczności, które z akt tych wynikają i które legły u podstaw zaskarżonego aktu (por. wyrok NSA z dnia 9 lipca 2008 r. sygn. akt II OSK 795/07). Rozgraniczenie nieruchomości w postępowaniu administracyjnym normują przepisy ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (aktualny publikator: Dz. U. z 2024 r. poz. 1752, dalej w skrócie: "ustawa") oraz przepisy rozporządzenia wykonawczego. Przepisy ustawy i rozporządzenia wykonawczego nie zawierają norm dotyczących kosztów administracyjnego postępowania rozgraniczeniowego i sposobu ich rozliczenia (por. art. 29 ust. 1 ustawy). W tej kwestii znajdują zastosowanie przepisy działu IX Kodeksu postępowania administracyjnego, to jest art. 262-267 k.p.a. Organem przeprowadzającym rozgraniczenie z urzędu lub na wniosek strony - stosownie do art. 29 ust. 3 i art. 30 ust. 1 ustawy - jest wójt (burmistrz, prezydent miasta), zaś czynności ustalania przebiegu granic - zgodnie z art. 31 ust. 1 ustawy - wykonuje geodeta upoważniony przez wymienione organy. Rodzaje dokumentów stanowiących podstawę ustalania przebiegu granic oraz sposób i tryb wykonywania przez geodetę czynności ustalania przebiegu granic i sporządzania dokumentacji przy rozgraniczaniu nieruchomości określają przepisy rozporządzenia wykonawczego. Przy ustalaniu przebiegu granic bierze się pod uwagę znaki i ślady graniczne, mapy i inne dokumenty oraz punkty osnowy geodezyjnej (art. 31 ust. 2 ustawy). Jeżeli jest brak danych, o których mowa w ust. 2, lub są one niewystarczające albo sprzeczne, ustala się przebieg granicy na podstawie zgodnego oświadczenia stron lub jednej strony, gdy druga strona w toku postępowania oświadczenia nie składa i nie kwestionuje przebiegu granicy (ust. 3). W razie sporu co do przebiegu linii granicznych, geodeta nakłania strony do zawarcia ugody. Ugoda zawarta przed geodetą posiada moc ugody sądowej (art. 31 ust. 4 ustawy.) Z powołanych przepisów wynika zasada udziału geodety w postępowaniu dotyczącym rozgraniczenia nieruchomości, zatem koniecznymi kosztami postępowania rozgraniczeniowego są koszty związane z czynnościami geodety w tym postępowaniu. Nie budzi też wątpliwości, że koszty czynności związanych z rozgraniczeniem należą do kosztów postępowania administracyjnego (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 29 września 2021 r. sygn. akt II SA/Gl 646/21). Zgodnie z art. 262 § 1 pkt 2 k.p.a. stronę obciążają te koszty postępowania, które zostały poniesione w interesie lub na żądanie strony, a nie wynikają z ustawowego obowiązku organów prowadzących postępowanie. Stosownie natomiast do przepisu art. 263 § 1 k.p.a. do kosztów postępowania zalicza się koszty podróży i inne należności świadków i biegłych oraz stron w przypadkach przewidzianych w art. 56, koszty spowodowane oględzinami na miejscu, koszty doręczenia stronom pism urzędowych, a także koszty mediacji. Organ administracji publicznej może zaliczyć do kosztów postępowania także inne koszty bezpośrednio związane z rozstrzygnięciem sprawy (§ 2). Organ ustala wysokość kosztów postępowania, osoby zobowiązane do ich poniesienia oraz termin i sposób ich uiszczenia, w drodze postanowienia, jednocześnie z wydaniem decyzji (art. 264 § 1 k.p.a.). Tak więc, poniesienie przez stronę obciążających ją kosztów postępowania rozgraniczeniowego następuje w trybie przewidzianym w art. 264 k.p.a. Tym samym organ dopiero wraz z wydaniem decyzji rozstrzygającej sprawę ustala w drodze postanowienia wysokość kosztów postępowania, osobę zobowiązaną do ich poniesienia i wówczas obciąża ją tymi kosztami. Formą rozstrzygnięcia w sprawie kosztów jest postanowienie, które wydawane jest razem z decyzją, co wynika z art. 264 § 1 k.p.a. Wydaje się tu dwa akty administracyjne różnej rangi prawnej i wyraźnie rozdzielone, choć jednoznacznie powiązane ze sobą. Postanowienie w sprawie kosztów, które ma samodzielny byt, ponieważ dotyczy kwestii incydentalnej, stosowanie do art. 264 § 2 k.p.a. wydawane jest zarówno wtedy, gdy organ ustala takie koszty, jak i wtedy, gdy odmawia ich przyznania. Takie postanowienie o ustaleniu wysokości kosztów postępowania określa je odpowiednio do okoliczności sprawy, a więc żądań stron, ich interesu, czy spowodowania dodatkowych kosztów z winy którejś ze stron postępowania. Dodatkowo wskazać należy, że w myśl art. 152 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks Cywilny (Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93, dalej w skrócie: "k.c."), właściciele gruntów sąsiadujących obowiązani są do współdziałania przy rozgraniczeniu gruntów oraz przy utrzymywaniu stałych znaków granicznych; koszty rozgraniczenia oraz koszty urządzenia i utrzymywania stałych znaków granicznych ponoszą po połowie. W konsekwencji, koszty postępowania administracyjnego o rozgraniczenie, których poniesienie nie jest ustawowym obowiązkiem organu obciążają właścicieli rozgraniczanych nieruchomości (wyrok WSA w Warszawie z dnia 2 września 2008 r. sygn. akt IV SA/Wa 980/08). Organ administracji orzekając o kosztach rozgraniczenia, uprawniony jest obciążyć nimi strony będące właścicielami gruntów sąsiadujących objętych rozgraniczeniem, na zasadach określonych w art. 152 k.c., a sam udział w postępowaniu administracyjnym w charakterze strony jest równoznaczny ze stwierdzeniem, że to postępowanie toczy się w interesie każdej ze stron postępowania (por. wyrok NSA z dnia 14 marca 2018 r. sygn. akt I OSK 1370/16). Pod pojęciem interesu strony, o którym mowa w art. 262 § 1 pkt 2 k.p.a. należy - w przypadku postępowania rozgraniczeniowego - rozumieć obiektywną korzyść prawną w postaci prawnej, stabilnej i należycie udokumentowanej granicy, której beneficjentem są w równym stopniu właściciele nieruchomości po obu stronach tak ustalonej granicy (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 maja 2020 r. sygn. akt I SA/Wa 696/20). Ustalając wysokość kosztów postępowania administracyjnego, organ zobowiązany jest wykazać i uzasadnić nie tylko ogólną wysokość kosztów danego postępowania, ale też wskazać, jakie składniki i na jakiej podstawie zostały zaliczone do kosztów postępowania oraz uzasadnić obciążenie strony kosztami. W orzecznictwie istniały rozbieżności co do stosowania przepisów art. 152 i art. 153 k.c. w postępowaniu administracyjnym o rozgraniczenie, a co za tym idzie, dopuszczalności obciążania stron kosztami postępowania rozgraniczeniowego po połowie, w oparciu o przepis art. 152 k.c. Zostały one wyjaśnione przez Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 11 grudnia 2006 r., sygn. akt I OPS 5/06, (ONSAiWSA 2007 nr 2 poz. 26). NSA wyraził w nim pogląd, że organ administracji publicznej, orzekając na podstawie przepisu art. 262 § 1 pkt 2 k.p.a. o kosztach postępowania rozgraniczeniowego, może - uwzględniając normę art. 152 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. z 2019 r. poz. 1145, dalej w skrócie: "k.c.") - obciążyć kosztami rozgraniczenia nieruchomości strony będące właścicielami sąsiadujących nieruchomości, a nie tylko stronę, która żądała wszczęcia postępowania. Uzasadniając takie stanowisko, NSA wskazał, że koszty postępowania, których poniesienie nie jest ustawowym obowiązkiem organu, obciążają strony (art. 262 § 1 pkt 2 k.p.a.), a w wypadku kosztów rozgraniczenia obciążają one strony będące właścicielami rozgraniczanych nieruchomości, według zasady wyrażonej w przepisie art. 152 k.c. Wykładnia gramatyczna art. 262 § 1 pkt 2 k.p.a. skłania do wniosku, iż ustala on zasady rozdziału kosztów postępowania pomiędzy stronę (strony) przez organ administracji. Oznacza to, że koszty postępowania, których poniesienie nie jest ustawowym obowiązkiem organu, obciążają strony; w wypadku kosztów rozgraniczenia obciążają one strony będące właścicielami rozgraniczanych nieruchomości, według zasady wyrażonej w art. 152 k.c. Twierdzenie, że posiada go jedynie strona, która żąda wszczęcia postępowania, bo postępowanie toczy się w jej interesie, gdyż to ona domaga się konkretyzacji swojego interesu prawnego w sprawie, pozostałoby w sprzeczności z pojęciem legitymacji strony w postępowaniu administracyjnym. Ustalenie granic sąsiadujących nieruchomości leży w interesie prawnym wszystkich właścicieli, gdyż granice gruntów sąsiadujących stały się sporne. Dodatkowo należy wskazać, że w postępowaniu rozgraniczeniowym organ ustala materialnoprawne przesłanki rozgraniczenia. Innymi słowy postępowanie to rozstrzyga o zasięgu prawa własności danego podmiotu. Prawo własności do nieruchomości stanowiącej przedmiot rozgraniczenia równoznaczne jest z posiadaniem interesu prawnego w postępowaniu rozgraniczeniowym. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym jest powszechnie przyjęty pogląd, iż wybór geodety do przeprowadzenia czynności rozgraniczeniowych winien być poprzedzony rozeznaniem rynku co do wysokości kosztów wykonania takich czynności, przy czym organ administracji winien dołożyć w tym zakresie należytej staranności (por. prawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 6 czerwca 2025 r. sygn. akt II SA/Gl 104/25) Ustalenie wysokości kosztów postępowania rozgraniczeniowego obejmujących wynagrodzenie uprawnionego geodety za dokonane czynności geodezyjne, aczkolwiek dokonywane w nawiązaniu do treści zawartej z nim umowy, nie jest automatyczne i wymaga weryfikacji oraz oceny przedstawiony przez geodetę wyników jego prac, przedłożonej dokumentacji rozgraniczenia nieruchomości, specyfikacji kosztów oraz rachunku (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 lipca 2020 r. sygn. akt I OSK 2682/19; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 20 lipca 2021 r. sygn. akt II SA/Wr 176/21; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 9 września 2021 r. sygn. akt III SA/Łd 52/21). W rozpoznawanej sprawie przeprowadzenie postępowania rozgraniczeniowego przy udziale geodety leżało w interesie wszystkich stron tego postępowania. Sama ta okoliczność decyduje o rozłożeniu po równo między strony kosztów postępowania na podstawie art. 152 k.c. (skarżący i Gmina W.) Organ w żaden sposób nie uchybił temu przepisowi, bowiem kosztami postępowania rozgraniczeniowego obciążył strony postępowania, w których interesie prawnym było ono prowadzone, a nie tylko wnioskodawcę postępowania, czyli skarżącego. Odpowiada to też tezie zawartej w powołanej już wcześniej uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 11 grudnia 2006 r. sygn. akt I OPS 5/06. Z uchwały tej nie wynika, w jakich proporcjach strony powinny ponosić koszty rozgraniczenia. Proporcja ta wynika z przepisów powołanych w jej uzasadnieniu, między innymi z art. 152 k.c. Wyliczenie składników kosztów postępowania zostało zawarte w art. 263 § 1 k.p.a., który stanowi, że do tych kosztów zalicza się koszty podroży i inne należności świadków i biegłych oraz stron w przypadkach przewidzianych w art. 56, a także koszty spowodowane oględzinami na miejscu, jak również koszty doręczenia stronom pism urzędowych. Z dokonanej przez Sąd analizy akt sprawy wynika, że wybór geodety poprzedzony był skierowaniem zapytań ofertowych do różnych geodetów i nie wpłynęła żadna oferta (por. zawiadomienie z dnia 9 listopada 2023 r.). W dniu 28 listopada 2023 r. wpłynęła jedna oferta, która została wybrana, o czym organ poinformował strony (por. zawiadomienie z dnia 1 grudnia 2023 r.). W toku postępowania rozgraniczeniowego, zakończonego decyzją organu z dnia 16 lipca 2024 r., nr [...], organ umorzył postępowanie rozgraniczeniowe i przekazał sprawę do sądu powszechnego. Kosztami postępowania rozgraniczeniowego, które zostały poniesione w interesie właścicieli wszystkich rozgraniczanych nieruchomości, były koszty stanowiące wynagrodzenie geodety, wyłonionego procedurze ofertowej, co wynika z umowy oraz wystawionej później przez geodetę faktury z dnia 27 czerwca 2024 r. Procedura wyłonienia geodety nie budziła wątpliwości. Organ przed wyborem geodety i zawarciem z nim umowy na wykonanie prac rozgraniczeniowych, wystosował do zainteresowanych podmiotów zaproszenia do złożenia oferty cenowej na wykonanie rozgraniczenia przedmiotowych działek. Wobec powyższego zawarcie umowy na wykonanie czynności ustalenia przebiegu granic z tym geodetą było racjonalne i zgodne z interesem właścicieli rozgraniczanych nieruchomości. W dalszej kolejności przyjdzie podkreślić, że skarżący nie uprawdopodobnił, że inny geodeta zgodziłby się wykonać te same czynności za niższą cenę. Nie wykazał, aby czynności geodezyjne wykonane zostały w sposób niestaranny lub nieprofesjonalny, a tylko w takim przypadku organ uprawniony byłby odmówić zapłaty uzgodnionej umownie ceny. Geodeta przekazał protokół z czynności ustalenia przebiegu granic w postępowaniu o rozgraniczenie przedmiotowych nieruchomości oraz złożył oświadczenie, że rozgraniczenie nieruchomości wykonane zostało zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawa (pismo geodety z dnia 10 września 2025 r.). W rozpoznawanej sprawie organ I instancji prawidłowo ustalił łączną wysokość kosztów postępowania rozgraniczeniowego oraz dokonał poprawnego sprawdzenia wysokości kosztów, na podstawie przedłożonego zestawienia. Z uwagi na fakt, że właściciele działek rozgraniczanych powinni ponosić koszty ustalenia granicy po połowie słusznie uznano, że skarżący powinien ponieść ustalone prawidłowo koszty (por. wyroki NSA z dnia 18 października 2017 r. sygn. akt I OSK 3421/15 i z dnia 20 kwietnia 2016 r. sygn. akt I OSK 1833/14 oraz WSA w Łodzi z dnia 1 lutego 2018 r. sygn. akt III SA/Łd 1128/17). Stąd też za niezasadny należy uznać zarzut naruszenia art. 262 § 1 pkt 2 k.p.a. Organ prawidłowo ustalił stan faktyczny sprawy i wyjaśnił wszystkie istotne okoliczności sprawy oraz rozważył cały zebrany w sprawie materiał dowodowy. Zaskarżone postanowienie nie narusza przepisów postępowania i odpowiada wymogom art. 107 § 3 k.p.a. Niniejsza sprawa, w oparciu o art. 119 pkt 3 w związku z art. 120 p.p.s.a., została rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji. Orzeczenia przywołane w treści niniejszego uzasadnienia dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie: www.orzeczenia.nsa.gov.pl.
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 9 lutego 2026
- Symbol z opisem
- 6122 Rozgraniczenia nieruchomości
- Hasła tematyczne
- Administracyjne postępowanie
- Skarżony organ
- Samorządowe Kolegium Odwoławcze
- Sędziowie
- Beata Kalaga-Gajewska /sprawozdawca/ Grzegorz Dobrowolski Stanisław Nitecki /przewodniczący/
Powołane przepisy
- Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
art. 262 § 1 pkt 2, art. 264 § 1 i art. 265 · Dz.U. 2025 poz. 1691
- Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
art. 151 · Dz.U. 2026 poz. 143
Powiązane dokumenty
Sygnatura: II SA/Bk 233/26 · 26 maja 2026
Wyrok WSA w Białymstoku z 26 maja 2026 r., II SA/Bk 233/26 – rozgraniczenia nieruchomości
Sygnatura: III SA/Kr 253/26 · 26 maja 2026
Wyrok WSA w Krakowie z 26 maja 2026 r., III SA/Kr 253/26 – rozgraniczenia nieruchomości
Sygnatura: III SA/Kr 252/26 · 26 maja 2026
Wyrok WSA w Krakowie z 26 maja 2026 r., III SA/Kr 252/26 – rozgraniczenia nieruchomości
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny