VIII SA/Wa 360/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Iwona Szymanowicz-Nowak po rozpoznaniu w dniu 24 listopada 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Radomiu sprawy z wniosku Powiatu L. o wstrzymanie wykonania decyzji w sprawie ze skargi Powiatu L. na decyzję Ministra Rozwoju i Finansów z dnia [...] marca 2017 r. znak [...] w przedmiocie zwrotu do budżetu państwa nienależnie uzyskanej części oświatowej subwencji ogólnej za 2012 rok postanawia: wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji

Pismem z 31 marca 2017 r. (data nadania w urzędzie pocztowym) Powiat L. (dalej: skarżący, Powiat) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie za pośrednictwem organu skargę na decyzję Ministra Rozwoju i Finansów (dalej: organ) z [...] marca 2017 r. znak [...] w przedmiocie zwrotu do budżetu państwa nienależnie uzyskanej części oświatowej subwencji ogólnej za 2012 rok. Następnie pismem z 26 września 2017 r. (data nadania w urzędzie pocztowym) skarżący wniósł o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Jako podstawę wniosku podał, iż w związku z wydaniem zaskarżonej decyzji zwrócił się do organu o rozłożenie spłaty kwoty zobowiązania na raty. Decyzją nr [...] z [...] sierpnia 2017 r. organ orzekł o rozłożeniu spłaty zobowiązania na 2 raty - I rata płatna do 27 września 2017 r. w wysokości [...] zł, II rata płatna do 27 marca 2018 r. w wysokości [...] zł. Wniosek skarżącego o ponowne rozpatrzenie sprawy rozłożenia płatności na raty nie został jeszcze rozpatrzony. Zdaniem skarżącego wykonanie zaskarżonej decyzji, nawet po rozłożeniu płatności zobowiązania na 2 raty, spowoduje niebezpieczeństwo zaistnienia trudnych do odwrócenia skutków oraz wystąpienia znacznej szkody. Podał, iż Powiat w ramach swojego budżetu na zaspokojenie bieżących potrzeb, planowane inwestycje oraz wykonywanie zadań własnych nie posiada zgromadzonych środków, które pozwoliłyby na zapłatę kwoty określonej w zaskarżonej decyzji. Co więcej, Powiat nie dysponuje rezerwami, które mógłby przeznaczyć na spłatę tego zobowiązania, a sytuacja ta spowoduje zaciągnięcie kolejnych zobowiązań, co z kolei będzie miało wpływ nie tylko na powstanie deficytu budżetowego, ale przede wszystkim wywoła niebezpieczeństwo wystąpienia nieodwracalnych skutków - zachwiania płynności finansowej skarżącego i znacznego zubożenia Powiatu. Zubożenie Powiatu z kolei najbardziej odbije się na jego mieszkańcach - spowoduje zahamowanie przedsięwzięć inwestycyjnych. Skarżący wskazał, iż ww. okoliczności potwierdza, przeprowadzona na zlecenie organu przez Regionalną Izbę Obrachunkową w W. (dalej: RIO), analiza realizacji budżetu skarżącego za rok 2016 oraz I kwartał 2017 r., w której stwierdzono, że spłata zobowiązania wpłynie na pogorszenie wskaźników określonych w art. 243 ustawy o finansach publicznych i stworzy zagrożenie dla realizacji budżetu w 2017 r. Ponadto, RIO stwierdziła, że bardzo prawdopodobnym zagrożeniem jest niedotrzymanie wymogu tzw. zrównoważonego budżetu, określonego w art. 242 ustawy o finansach publicznych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369, zwana dalej: p.p.s.a), wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek strony skarżącej wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zaistnieją szczególne okoliczności uzasadniające takie orzeczenie, tj. gdy zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (art. 61 § 3 p.p.s.a.). Uwzględnienie wniosku o udzielenie tymczasowej ochrony w postaci wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, co stanowi odstępstwo od zasady wyrażonej w art. 61 § 1 p.p.s.a., jest zatem uwarunkowane uprzednim stwierdzeniem, że spełniona została któraś z określonych powyżej przesłanek (okoliczności faktycznych o charakterze nadzwyczajnym). Jak wynika z brzmienia przepisu art. 61 § 3 p.p.s.a., ustawodawca co prawda nie nałożył na stronę skarżącą obowiązku wykazania, że zachodzą przewidziane nim przesłanki wstrzymania zaskarżonego aktu, to jednakże uprawdopodobnienie przez stronę skarżącą podstaw złożonego wniosku powinno być rozpatrywane w kategoriach podejmowania działań we własnym procesowym interesie, przy czym w razie złożenia wniosku o wstrzymanie rzeczą Sądu jest zbadać okoliczności decydujące o wstrzymaniu, bądź odmowie wstrzymania wykonania aktu lub czynności. Oceniając zasadność złożonego wniosku o udzielenie ochrony tymczasowej Sąd uznał, że jest on uzasadniony, ponieważ skarżący uprawdopodobnił wystąpienie przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a., tj. niebezpieczeństwa wystąpienia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków finansowych dla budżetu gminy w przypadku wyegzekwowania przez organ kwoty przypadającej do zwrotu. Zwrot przez skarżącego do budżetu państwa nienależnie uzyskanej kwoty subwencji oświatowej - nawet w ramach zawartego układu ratalnego – ze spłatą w dwóch ratach odpowiednio w kwotach: [...] zł i [...] zł może spowodować trudną sytuację materialną i brak wolnych środków w budżecie, a ponadto może skutkować nieodwracalnymi konsekwencjami, których w większości skarżący nie będzie mógł odwrócić nawet w sytuacji uwzględnienia skargi. Sąd miał przy tym na względzie fakt, że skarżący jest specyficzną instytucją działającą na podstawie i w granicach określonych przepisami prawa oraz uchwałą budżetową, a zatem jego swoboda w dysponowaniu środkami pieniężnymi jest znacznie ograniczona i odmienna niż w przypadku przedsiębiorstw prywatnych działających w ramach swobody działalności gospodarczej (por. postanowienia NSA z 27 lipca 2011 r. sygn. akt II GZ 371/11, z 26 lutego 2013 r., sygn. akt II GZ 72/13, pub. cbosa). Wykonanie zaskarżonej decyzji może doprowadzić do powstania trudnych do odwrócenia skutków w postaci utraty możliwości realizacji zadań publicznoprawnych nałożonych na skarżącego, który jest jednostką samorządu terytorialnego. Mając na uwadze powołane okoliczności Sąd, działając na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a, orzekł jak w sentencji postanowienia.