VIII SA/Wa 209/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Fularski, Sędziowie Sędzia WSA Justyna Mazur, Sędzia WSA Iwona Owsińska – Gwiazda (sprawozdawca), po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Radomiu w trybie uproszczonym w dniu 15 czerwca 2023 r. sprawy ze skargi T. M. na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 28 grudnia 2022 r. Nr: [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę.

Zaskarżonym postanowieniem Nr [...] z 28 grudnia 2022 r. M. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960r Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz.U. z 2022 r., poz. 2000) w związku z art. 144 Kpa oraz art. 83 ust. 2 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j.: Dz.U. z 2021 r., poz. 2351) po rozpatrzeniu zażalenia T.M.(dalej: skarżący) na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. Nr [...]z 14.09.2022 r., w przedmiocie oddalenia zarzutów wniesionych w sprawie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego Nr [...]z dnia 21.07.2022 r. ze względu na niewykonanie dyspozycji decyzji MWINB Nr [...] z dnia 13.04.2017 r., nakazującej dokonanie przebudowy dachu dwuspadowego istniejącego budynku obory na działce w B. Nr [...], gm. J. na dach jednospadowy ze spadkiem na własną działkę w terminie do dnia 31.08.2019 r. – utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał w szczególności, że wobec niewykonania przez skarżącego obowiązku z decyzji MWINB Nr [...] z 13.04.2017 r. organ powiatowy przeprowadził czynności mające na celu wyegzekwowanie w/w obowiązku wynikającego z decyzji. Podniósł, że 17.12.2020 r. PINB w R. wystawił tytuł wykonawczy Nr [...] doręczony skarżącemu 22.12.2020 r., celem wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Postanowieniem z 27.01.2021 r. nr 15.2021 PINB stwierdził bezzasadność zarzutów wniesionych przez skarżącego. MWINB postanowieniem z 7.04.2021 r. nr [...] uchylił postanowienie z 27.01.2021 r. i umorzył postępowanie w przedmiocie uznania zarzutów za bezzasadne. 7.05.2021 r. PINB w R. wystawił tytuł wykonawczy nr [...] doręczony skarżącemu 10.05.2021 r. Postanowieniem Nr [...] 25.06.2021 r. PINB w R. oddalił zarzuty skarżącego. MWINB postanowieniem z dnia19.10.2021 r. nr [...] uchylił postanowienie nr [...]i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Rozpoznając sprawę ponownie PINB w R. 5.11.2021 r. wystawił tytuł wykonawczy nr [...], który doręczył zobowiązanemu 08.11.2021 r. Postanowieniem nr [...]PINB w R. oddalił zarzuty skarżącego. Postanowieniem nr [...] z 25.03.2022 r. MWINB uchylił postanowienie nr [...] i umorzył postępowanie w przedmiocie zarzutów. Postanowieniem Nr [...] z dnia 05.05.2022 r. PINB w R. umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego Nr [...]. W dniu 05.05.2022 r. do zobowiązanego zostało skierowane upomnienie Nr [...] wzywające do wykonania w/w obowiązku. Upomnienie doręczono w dniu 17.05.2022 r. W dniu 21.07.2022 r. PINB w R. wystawił tytuł wykonawczy Nr [...], którego doręczenie skarżącemu w dniu 02.08.2022 r. wszczęło postępowanie egzekucyjne w przedmiotowej sprawie. Skarżący w piśmie z 08.08.2022 r. wniósł zarzuty w sprawie wszczętego postępowania egzekucyjnego. Postanowieniem Nr [...]z 14.09.2022 r. PINB oddalił zarzuty. W zażaleniu na w/w postanowienie skarżący powołał się na brak uprzedniego doręczenia upomnienia o którym mowa w art. 15 § 1 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postepowaniu egzekucyjnym w administracji. Organ wskazał, ze skarżący wskazał także na inne argumenty ale mając na uwadze ich charakter nie mogą one stanowić okoliczności z art. 33 § 1 2 cyt. ustawy będących podstawa wniesienia zarzutów. Organ wskazał też, że zgodnie z brzmieniem art. 33 § 2 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji obowiązującym od dnia 30.07.2020 r. podstawą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej jest: 1) nieistnienie obowiązku; 2) określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z; a) orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4, b) dokumentu, o którym mowa w art. 3a § 1, c) przepisu prawa, jeżeli obowiązek wynika bezpośrednio z tego przepisu; 3) błąd co do zobowiązanego; 4) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane: 5) wygaśnięcie obowiązku w całości albo w części; 6) brak wymagalności obowiązku w przypadku: a) odroczenia terminu wykonania obowiązku, b) rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej, c) wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b Zdaniem MWINB skarżone rozstrzygnięcie odpowiada przepisom prawa a zarzuty zawarte w zażaleniu są niezasadne. W odniesieniu do pozostałej treści pisma z dnia 08.08.2022 r. zawierającego zarzuty wskazał, że zgodnie z art. 29 ust. 1 w/w ustawy organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności samego obowiązku objętego tytułem wykonawczym i nie ma prawnych możliwości dokonania oceny weryfikacji wydanego rozstrzygnięcia nakazowego w sprawie. Podniósł, że upomnienie Nr [...]z 05.05.2022 r. zostało skutecznie doręczone zobowiązanemu w dniu 17.05.2022 r. - na co dowodem jest dołączone do akt sprawy PINB w R. zwrotne potwierdzenie odbioru niniejszego upomnienia. Wskazał też, iż zarzut wniesiony w oparciu o w/w przepis powinien spełniać wymogi formalne wynikające z treści art. 63 Kpa w zw. z art. 18 w/w u.p.e.a. Powołując się na wyrok WSA w Gdańsku z 16 lipca 2013 r., sygn. akt I SA/Gd 638/1 podniósł, że "Postępowanie w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym może toczyć się jedynie w ramach nakreślonych przez zgłaszającego te zarzuty w terminie otwartym na ich zgłoszenie, zaś konieczność wskazania podstawy prawnej spoczywa na zobowiązanym. Obowiązek wskazania, na której z okoliczności z wymienionych w art. 33 u.p.e.a. zobowiązany opiera swój zarzut, spoczywa na zobowiązanym." W ocenie organu wniesienie zarzutów z innych przyczyn niż to wynika z w/w przepisu pozbawia organ egzekucyjny uprawnień do ich rozpatrzenia. W skardze na w/w postanowienie skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania egzekucyjnego w administracji, które miało wpływ na wynik sprawy tj. art. 33 § 2 pkt 4 u.p.e.a. w ten sposób, że MWINB twierdzi, że w aktach PINB w R. jest zwrotne potwierdzenie odbioru upomnienia, a skarżący przed wszczęciem egzekucji, żadnego upomnienia nie otrzymał. Wniósł o uchylenie w całości postanowienia M. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nr [...] z dnia 28 grudnia 2022 roku, które utrzymuje w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. nr [...]z dnia 14 września 2022 roku ([...]) zasądzenie kosztów postępowania na rzecz skarżącego wg. norm prawem przepisanych. W uzasadnieniu wskazał m.in., iż nie zgadza się z tą decyzją i jej nie wykonał. Z tego powodu PINB wszczął postępowanie egzekucyjne. Podał, że jego sprawa dotyczy przebudowy dwuspadowego dachu obory, która znajduje się na działce w B. nr [...], w gminie J.. Organ zmusza skarżącego do przebudowy dachu dwuspadowego na dach jednospadowy i w tym celu została wydana decyzja MWINB nr [...] z 13 kwietnia 2017 roku. Obowiązek ten skarżący miał wykonać do dnia 31 sierpnia 2019 roku. Wskazał, że postępowanie egzekucyjne, które się toczy jest obarczone brakami formalnymi. Niewłaściwym jest, aby taka egzekucja mogła funkcjonować w obrocie prawnym. Mianowicie, w postanowieniu z dnia 28 grudnia 2022 roku o nr [...] MWINB pisze, że skarżący otrzymał upomnienie w dniu 17 maja 2022 roku, które to upomnienie jest datowane na 5 maja 2022 roku. Dalej w uzasadnieniu MWINB twierdzi, że w aktach jest zwrotne potwierdzenie odbioru. Jeżeli w aktach jest zwrotne potwierdzenie odbioru i organ o tym wie to, czemu do postanowienia nie został załączony dowód MWINB twierdzi, że jest zwrotka, ale tego nie udowadnia. Skarżący jest zdania, że upomnienie nie zostało odebrane, co skutkuje tym, że egzekucja jest bezprawna. Nadto podniósł, że nawet, jeżeli organ ma zwrotkę w aktach to, skarżący nie dostał informacji, z której wynikałoby, że organ w toku postępowania zgromadził cały materiał dowodowy, wykazujący brak mojej racji Prowadzenie postępowania w taki sposób jest skrajnie niezrozumiałe, bo organ wie, że źle uczynił i nie chce przyznać racji. Skarżący wskazał, że nałożony obowiązek ma charakter kuriozalny. Jak wynika z decyzji PINB nr [...] z 28 maja 2014 roku nawet jeśli dach obory jest dwuspadowy, a nie jednospadowy nie wpływa to na stan zagospodarowania działki sąsiedniej ani istotny sposób nie wpływa na ograniczenie dysponowania lub korzystania z niej. Ewentualne przebudowy istniejącego 40 lat dachu byłyby dużym obciążeniem finansowym i być może represyjnym działaniem organu w stosunku do obywatela. Postępowanie takie w ocenie skarżącego jest niedopuszczalne. Doprowadziło do wcześniejszej śmierci jego brata S., bo kwestie dotyczące dachu trwały jeszcze za jego życia. S. żył w ciągłym stresie, jak obecnie skarżący przez gehennę, którą urządza organ. Podał też za NSA (wyrok z 2 sierpnia 2022 r., II OSK 2442/19), że niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym powinna mieć charakter zobiektywizowany, wobec czego nie powinno się jej odnosić do przypadków, w których formułowane przez zobowiązanego problemy z wykonaniem obowiązku mają charakter pozorny albowiem ich podłożem jest dostrzegane zainteresowanie utrzymaniem przez zobowiązanego dotychczasowego stanu rzeczy. Zdaniem skarżącego skoro organ poprzednio dostrzegł problem w jego sprawie odnośnie robót związanych z dachem, twierdząc że dach nikomu nie wadzi a jego remont jest zbyt kosztowny to niewykonalność ma charakter w pełni zobiektywizowany i nie jest efektem jedynie punktu widzenia skarżącego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie natomiast do art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 259 ze zm.; dalej jako p.p.s.a.) uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu. Sąd rozpoznał skargę na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do brzmienia art. 119 pkt 3 p.p.s.a. Przedmiotem kontroli w rozpoznawanej sprawie jest postanowienie M. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 28 grudnia 2022 r. utrzymujące w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. z 14 września 2022 r. w przedmiocie oddalenia zarzutów wniesionych przez skarżącego. Zgodnie z art. 33 § 2 u.p.e.a. (w brzmieniu obowiązującym od dnia 30 lipca 2020 r.). podstawą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej jest: 1) nieistnienie obowiązku; 2) określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z: a) orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4, b) dokumentu, o którym mowa w art. 3 a § 1, c) przepisu prawa, jeżeli obowiązek wynika bezpośrednio z tego przepisu; 3) błąd co do zobowiązanego; 4) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane; 5) wygaśnięcie obowiązku w całości albo w części; 6) brak wymagalności obowiązku w przypadku: a) odroczenia terminu wykonania obowiązku, b) rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej, c) wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b. W myśl art. 32 § 4 u.p.e.a. zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej określa istotę i zakres żądania oraz dowody uzasadniające to żądanie. W niniejszej sprawie przedmiotem obowiązku o charakterze niepieniężnym jest nakazanie skarżącemu przebudowy dachu dwuspadowego istniejącego budynku obory na działce w B.nr [...] gm. J. na dach jednospadowy na własną działkę – w oparciu o tytuł wykonawczy nr [...]z 21.07.2022 r. doręczony skarżącemu 7.08.2022 r. (k.90 akt administracyjnych). Podstawą prawną nałożonego obowiązku jest decyzja MWINB Nr [...] z 13.04.2017 r. Przed wystawieniem w/w tytułu wykonawczego PINB upomnieniem Nr [...] z 5 maja 2022 r. na podstawie m.in. art. 15 § 1, 1a i 2 u.p.e.a. wezwał skarżącego jako właściciela działki w B.nr [...] gm. J. do dobrowolnego wykonania obowiązku wynikającego z w/w decyzji MWINB z 13 kwietnia 2017 r. Upomnienie powyższe doręczono skarżącemu w dniu 17.05.2022 r. Dowodem na powyższe jest zwrotne potwierdzenie odbioru pisma adresowanego do T.M.z jego podpisem i datą (k.89 verte akt administracyjnych podpięte do pisma z 5.05.2022 r. p.t. "Upomnienie Nr [...]") Skarżący jako podstawę zarzutu wskazał niedoręczenie upomnienia, co nie znajduje potwierdzenia w aktach administracyjnych, jak wskazano wyżej. Kolejny zarzut sprowadza się do kwestionowania zasadności nałożonego na skarżącego obowiązku objętego tytułem wykonawczym wobec wykonania robót polegających na poprawnym odprowadzaniu opadów atmosferycznych na działkę skarżącego, wykonania zabezpieczeń przeciwpożarowych, zbyt dużego obciążenia finansowego dla skarżącego w związku z zaistniałym obowiązkiem. Odnosząc się do powyższego należy wskazać, że zobowiązany, podnosząc zarzut "nieistnienia obowiązku" (art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a.), powinien przedstawić dowody potwierdzające, że obowiązek nie istnieje (art. 32 § 4 u.p.e.a.), ponieważ nigdy nie powstał albo wprawdzie powstał, ale wygasł z powodu wykonania lub z innych przyczyn wynikających wprost z przepisów prawa takich jak przedawnienie lub wydania aktu o uchyleniu lub stwierdzeniu nieważności decyzji o nałożeniu obowiązku (zob. wyrok NSA z dnia 13 grudnia 2022 r., III FSK 1222/22, www.orzeczenia.nsa.gov.pl - dalej CBOSA). Wskazać należy, że podstawową zasadą w postępowaniu egzekucyjnym jest to, że organy egzekucyjne nie badają prawidłowości decyzji ostatecznej, będącej podstawą tytułu wykonawczego. Zgodnie z art. 29 § 1 u.p.e.a., organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej, organ ten nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Postępowanie prowadzone w przedmiocie zastosowania środka egzekucyjnego nie może prowadzić do podważenia ostatecznych merytorycznych rozstrzygnięć wydanych przez właściwe organy w postępowaniu administracyjnym. Dopóki zatem decyzja stanowiąca podstawę tytułu wykonawczego nie zostanie usunięta z obrotu prawnego w trybach nadzwyczajnych, to zobowiązany nie może kwestionować w ramach postępowania egzekucyjnego legalności decyzji nakładającej obowiązki podlegające egzekucji (por. wyrok NSA z 21 czerwca 2013 r., II OSK 524/12, 20 lutego 2020 r., II FSK 916/18, 1 grudnia 2020 r., II OSK 1583/18, 18 listopada 2021 r., II OSK 3419/18, CBOSA). Mając na uwadze powyższe należy uznać, że skarżący nie wykazał nieistnienia obowiązku. Wobec powyższego prawidłowo wierzyciel uznając zarzuty za nieuzasadnione wydał postanowienie o oddaleniu zarzutów (art. 34 § 2 pkt 1 u.p.e.a.) W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd oddalił skargę.