VII SAB/Wa 212/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący asesor WSA Aneta Żak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 26 lutego 2024 r. skargi D. Z. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. w sprawie budowy sieci odwodnienia postanawia I. odrzucić skargę; II. zwrócić D. Z. ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie kwotę 100 (sto) złotych uiszczoną tytułem wpisu od skargi.

Pismem z dnia 5 grudnia 2023 r. D. Z. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na przewlekłe prowadzenie przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. (dalej jako: PINB) postępowania dotyczącego robót budowlanych polegających na budowie sieci odwodnienia terenu działki o nr ewid. [...] w miejscowości P. Jak wyjaśniono w skardze, postępowanie w tej sprawie zostało zainicjowane pismem, które wpłynęło do PINB w dniu 30 grudnia 2011 r. Wniesienie skargi zostało poprzedzone wniesieniem przez skarżącą pismem z 10 lipca 2023 r., na podstawie art. 37 k.p.a., ponaglenia (zatytułowanego zażaleniem) do Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej: MWINB). W odpowiedzi na skargę PINB wskazał, że decyzją z 9 października 2023 r. nr 252/2023 umorzył postępowanie w przedmiotowej sprawie, zaś od ww. decyzji zostało wniesione odwołanie, w związku z czym akta sprawy zostały przekazane MWINB pismem z 13 listopada 2023 r. Jak wyjaśniono w odpowiedzi na skargę, do czasu podjęcia rozstrzygnięcia przez organ odwoławczy, PINB nie będzie podejmował czynności w sprawie, w związku z czym wnosi o uznanie skargi za bezzasadną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.), dalej jako: p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny przyjmuje, że skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego podlega odrzuceniu, jeżeli została wniesiona po wydaniu decyzji przez organ, któremu zarzucono przewlekłe prowadzenie postępowania, nawet wówczas, gdy decyzja ta nie jest jeszcze ostateczna (art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. w zw. z art. 37 § 1 pkt 2 oraz art. 104 § 1 k.p.a.) – zob. postanowienie NSA z 24 stycznia 2023 r. sygn. II OSK 1575/22 (LEX nr 3515503). Z takim przypadkiem Sąd ma do czynienia na gruncie tej sprawy, gdyż w dniu wniesienia skargi, tj. 5 grudnia 2023 r. (data nadania skargi w placówce pocztowej – k. 10) sprawa prowadzona przez PINB została już załatwiona wydaniem przez ten organ w dniu 9 października 2023 r. decyzji nr 252/2023 umarzającej postępowanie w sprawie. W dniu wniesienia skargi nie istniał już zatem przedmiot postępowania sądowoadministracyjnego w postaci przewlekłości postępowania administracyjnego przed organem I instancji (art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. w zw. z art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a.). Jak trafnie wskazał NSA w ww. postanowieniu z 24 stycznia 2023 r., zagadnienie, czy dopuszczalna jest skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego, która została wniesiona już po wydaniu decyzji przez organ, któremu zarzucono przewlekłe prowadzenie postępowania, nawet wówczas, gdy w chwili wniesienia skargi decyzja ta nie jest jeszcze ostateczna, nie zostało dotychczas rozstrzygnięte w uchwale składu powiększonego Naczelnego Sądu Administracyjnego. Uchwała składu siedmiu sędziów NSA z 7 marca 2022 r. sygn. II OPS 1/21 dotyczy bowiem sytuacji, w której skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego została wniesiona po jego ostatecznym zakończeniu. Jak trafnie wskazał NSA w ww. postanowieniu z 24 stycznia 2023 r. II OSK 1575/22, nie sposób przyjąć, że wykładnia zawarta w sentencji tej uchwały obejmuje wszystkie sytuacje związane z dopuszczalnością skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego, jakie mogą wystąpić w kontekście zakończenia postępowania administracyjnego w momencie wniesienia skargi. Przyjąć należy, że teza tej uchwały nie odnosi się zatem do układu procesowego, jaki zaistniał w niniejszej sprawie, gdzie skarga na przewlekłość została wniesiona po wydaniu decyzji, która w chwili wniesienia skargi nie była jeszcze ostateczna. Należy bowiem mieć na uwadze, że ogólna moc wiążąca uchwał abstrakcyjnych i konkretnych, o której mowa w art. 269 § 1 p.p.s.a., obejmuje tylko wykładnię zawartą w sentencji uchwały. Podzielić należy też w całości stanowisko NSA akcentujące, że w świetle definicji "przewlekłości" (art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a.), zdarzeniem prawnym, które kończy stan przewlekłości jest załatwienie sprawy przez organ (tu: organ, którego przewlekłość zaskarżono czyli PINB). W świetle art. 104 § 1 k.p.a. należy zaś przyjęć, że momentem załatwienia sprawy jest z reguły, w razie braku odmiennych regulacji ustawowych, wydanie decyzji. Konkludując, skoro w chwili wniesienia przez skarżącą skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania przez PINB organ ten załatwił już sprawę administracyjną poprzez wydanie w dniu 9 października 2023 r. decyzji, to zachodziła pierwotna, bo istniejąca w dniu wniesienia skargi, bezprzedmiotowość postępowania sądowego. W dniu wniesienia skargi nie istniał już bowiem przedmiot postępowania, jakim w realiach niniejszej sprawy był stan przewlekłości PINB w rozumieniu art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a. W tych okolicznościach sprawy, skarga podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna z innych przyczyn (art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a.; por. np. postanowienie NSA z 4 marca 2021 r. II OSK 332/21, CBOSA). Dla wyniku tej sprawy nie ma znaczenia okoliczność, że po dacie wniesienia skargi, w dniu 26 stycznia 2024 r. wydana została decyzja organu II instancji (MWINB) uchylająca ww. decyzję PINB, a więc decyzja przenosząca ponownie sprawę na poziom postępowania pierwszoinstancyjnego. Uznać bowiem należy, że zakres czasowy danego postępowania objętego skargą na przewlekłość ustalić należy w kontekście brzmienia art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a., który "nadmierną" długość łączy z konkretnym organem i konkretnym postępowaniem, a nie ogólnym czasem załatwiania sprawy przez organy właściwe do jej rozpatrzenia. Uniemożliwia to sumowanie łącznego czasu trwania postępowań prowadzonych w danej instancji (zob. postanowienie NSA z 6 czerwca 2022 r., II OSK 1907/21). Przewlekłość PINB zwalczana przez skarżącą wniesionym przez nią ponagleniem z 10 lipca 2023 r. ustała w tym konkretnym przypadku w dacie wydania przez PINB decyzji z 9 października 2023 r. i w dacie wniesienia skargi brak było sprawy zawisłej przed organem I instancji, co determinowało niedopuszczalność skargi. Sąd nie ma podstaw do rozważania potencjalnego stanu przewlekłości po przekazaniu sprawy organowi I instancji przez MWINB do ponownego rozpatrzenia. Ewentualna przewlekłość organu I instancji procedującego na skutek decyzji MWINB z 26 stycznia 2024 r. będzie mogła stanowić przedmiot odrębnej skargi na przewlekłość tego organu, którą skarżąca, nie dostrzegając usprawiedliwionych powodów ewentualnej zwłoki w działaniu PINB (po przekazaniu mu akt sprawy), będzie mogła zwalczać ponagleniem do organu II instancji, poprzedzającym wniesienie skargi. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w punkcie I. sentencji. O zwrocie wpisu od skargi orzeczono w punkcie II. sentencji postanowienia na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.