VII SAB/Wa 1605/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący – sędzia WSA Lucyna Staniszewska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 27 sierpnia 2026 r. sprawy ze skargi I. G. na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Grodzisku Mazowieckim w przedmiocie przekazania ponaglenia postanawia: 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić skarżącej I. G. ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie kwotę 100 (sto) złotych uiszczoną tytułem wpisu sądowego od skargi.

I.G. (dalej: "skarżąca") pismem z 14 czerwca 2026 r. wniosła skargę na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] (dalej: "organ"). Skarżąca zarzuciła organowi uchybienie terminu do przekazania pisma skarżącej z 5 czerwca 2026 r. (stanowiącego ponaglenie) organowi wyższej instancji. 23 kwietnia 2026 r. do organu wpłynęło pismo skarżącej z 22 kwietnia 2026 r. stanowiące zawiadomienie o niebezpieczeństwie pożarowym. 24 kwietnia 2026 r. do organu wpłynęło uzupełnienie ww. zawiadomienia. 29 kwietnia 2026 r. przeprowadzono kontrolę w sprawie zgodności z przepisami prawa robót zabezpieczająco-remontowych po zaistniałym pożarze na działce nr ewid. [...] obr. [...] przy ul. [...] w [...]. 7 maja 2026 r. organ wszczął z urzędu postępowanie administracyjne. 13 maja 2026 r. do organu wpłynęło pismo skarżącej stanowiące prośbę o udzielenie informacji czy zawiadomienie skarżącej zostało zarejestrowane i przekazane do realizacji. Pismem z 18 maja 2026 r. organ udzielił skarżącej odpowiedzi. Pismem z 20 maja 2026 r. skarżąca zwróciła się do organu o potwierdzenie czy zakres prowadzonego postępowania obejmuje wszystkie okoliczności wskazane w zawiadomieniu skarżącej z 22 kwietnia 2026 r. Pismo to zawierało wniosek o udzielenie informacji w trybie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r. poz. 902 ze zm.). Pismem z 24 maja 2026 r. skarżąca poinformowała organ o udzielonej przez Państwową Inspekcję Pracy odpowiedzi na zgłoszenie skarżącej. Pismem z 3 czerwca 2026 r. organ udzielił skarżącej odpowiedzi na pismo z 20 maja 2026 r. Następnie skarżąca pismem z 4 czerwca 2026 r. złożyła ponaglenie na przewlekłość postępowania organu w związku z nieprzekazaniem skarżącej kopii protokołu z kontroli z 29 kwietnia 2026 r. Skarżąca 5 czerwca 2026 r. wniosła pismo zatytułowane "skarga na bezczynność i przewlekłość organu wraz z bezwzględnym wnioskiem o niezwłoczne wydanie pełnej dokumentacji sprawy". Przedmiotowe pismo było adresowane do Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego za pośrednictwem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...]. Jako podstawę prawną skarżąca wskazała art. 37 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1691, dalej: "k.p.a.") oraz art. 37 § 4 k.p.a. Nie ulega więc wątpliwości, że pismo skarżącej z 5 czerwca 2026 r. należy kwalifikować jako ponaglenie. Organ przekazał ponaglenie skarżącej Mazowieckiemu Wojewódzkiemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego przy piśmie z 12 czerwca 2026 r. Pismo przekazujące zostało nadane w dniu 15 czerwca 2026 r. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżąca zarzuciła organowi nieprzekazanie ponaglenia w ustawowym terminie. Skarżąca wskazała, że organ był zobowiązany do przekazania pisma skarżącej z 5 czerwca 2026 r. w trybie art. 37 k.p.a. w terminie 7 dni. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga podlegała odrzuceniu. Stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 i 9 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r., poz. 143 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a (pkt 8); bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw (pkt 9). Przedmiotowy zakres skargi na bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ określony jest przez brzmienie art. 3 § 2 pkt 1–4 i 4a p.p.s.a. Zaskarżenie bezczynności organu lub przewlekłego prowadzenia postępowania przez organ jest dopuszczalne tylko w takim zakresie, w jakim dopuszczalne jest z mocy powyższych przepisów zaskarżenie decyzji, postanowień oraz innych aktów lub czynności w nich wskazanych (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 9 listopada 2022 r. II OSK 2173/22, z 11 listopada 2021 III OSK 4188/21, z 12 listopada 2019 r. I OSK 2617/19, wszystkie orzeczenia dostępne pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Skarga na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest zatem dopuszczalna wówczas, gdy żądane przez skarżącego działanie miałoby przybrać formę decyzji administracyjnej, postanowienia, na które służy zażalenie, kończącego postępowanie lub rozstrzygającego sprawę co do istoty lub innego aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczącej uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, innych aktów lub czynności podejmowanych w ramach ogólnego postępowania administracyjnego lub postępowania podatkowego. Skarga złożona przez I. G. dotyczy bezczynności i przewlekłego prowadzenia postępowania przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] w przedmiocie przekazania ponaglenia złożonego w trybie art. 37 § 1 k.p.a. do organu wyższego stopnia. Niezależnie od oceny zasadności złożonego środka przez skarżącą Sąd wskazuje, że środek prawny uregulowany w tym przepisie jest w istocie podaniem (żądaniem) o rozpatrzenie sprawy bezczynności organu lub sprawy przewlekłego prowadzenia postępowania przez właściwy organ administracji publicznej. Skuteczne wniesienie ponaglenia wszczyna incydentalne postępowanie w sprawie stwierdzenia bezczynności lub w sprawie stwierdzenia przewlekłości, które kończy wydanie postanowienia i stanowi postępowanie incydentalne, odrębne od postępowania właściwego. Wniesienie ponaglenia jest również niezbędną do wyczerpania przesłanką złożenia do sądu administracyjnego skargi na bezczynność lub przewlekłość organu w rozpoznaniu sprawy. Co istotne, rozpoznanie ponaglenia jest sprawą odrębną od właściwego postępowania, choć niewątpliwie z nią powiązaną. Przepisy k.p.a. nie przewidują możliwości zaskarżenia zawiadomienia organu w przedmiocie pozostawienia ponaglenia bez rozpoznania. Skoro zaś prawodawca nie przewidział możliwości wnoszenia zażalenia czy innego środka zaskarżenia na tego typu rozstrzygnięcie stwierdzić należy, że nie przysługuje na nie również skarga do sądu administracyjnego. Rozstrzygnięcie wydane na podstawie art. 37 k.p.a. nie kończy postępowania ani nie rozstrzyga sprawy administracyjnej, co do jej istoty. Wniesienie ponaglenia nie może być zatem traktowane jako odrębne i samodzielne postępowanie administracyjne. W sprawie bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania w przedmiocie rozpoznania jak i przekazania ponaglenia skarga do sądu administracyjnego nie przysługuje. Skarga bowiem jest dopuszczalna jedynie w przypadkach, w których bezczynność lub przewlekłość dotyczy spraw, w których wydawane są postanowienia, na które przysługuje zażalenie albo kończące postępowanie, jak również rozstrzygające sprawę co do istoty. Postanowienie dotyczące ponaglenia nie jest orzeczeniem, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a. i dlatego nie podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Powyższe stanowisko jest utrwalone w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 kwietnia 2019 r. II OSK 866/19, z 27 listopada 2019 r. I OSK 2897/19, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z 13 grudnia 2024 r. II SAB/Wr 931/24, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z 16 sierpnia 2019 r. III SAB/Gd 47/19, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 23 listopada 2018 r. IV SAB/Wa 486/18 oraz z 1 sierpnia 2025 r. VIII SAB/Wa 59/25). Mając powyższe na względzie Sąd odrzucił skargę jako niedopuszczalną, o czym orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. O zwrocie wpisu (punkt 2 sentencji) Sąd orzekł na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a., w myśl którego Sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego lub cofniętego do dnia rozpoczęcia rozprawy.