VII SA/Wa 895/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Janeczko (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 14 maja 2026 r. sprawy ze sprzeciwu [...] Sp. z o.o. w W. od postanowienia Wojewody Mazowieckiego z dnia 11 lutego 2026 r. nr 44/OPO/2026 w przedmiocie wznowienia postępowania uchyla zaskarżone postanowienie; zasądza od Wojewody Mazowieckiego na rzecz [...] Sp. z o.o. w W. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Wojewoda Mazowiecki (dalej "organ", "Wojewoda", "organ odwoławczy") postanowieniem z 11 lutego 2026 r., nr 44/OPO/2026 znak: WIR-II.7840.7.53.2025.JK, działając na podstawie art. 138 § 2 w zw. z art. 144 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2025 r., poz. 1691, dalej "k.p.a.") oraz art. 82 ust. 3 ustawy z 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2025 r., poz. 418), po rozpatrzeniu zażalenia B. Z. (dalej: "wnioskodawczyni") na postanowienie Prezydenta m. st. Warszawy (dalej "Prezydent", "organ I instancji") z 12 listopada 2025 r. Nr 856/WAW/Pa/2025, znak: UD-XIII-WAB-AB.6740.603.2024.ARD odmawiające wznowienia postępowania na wniosek B. Z. w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Prezydenta z 22 września 2023 r., Nr 340/PBR/2023, zatwierdzającą projekt zagospodarowania terenu i projekt architektoniczno-budowlany oraz udzielającą pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego w usługami w parterze budynku i garażem podziemnym na działkach ew. nr [...] z obrębu [...] przy ul. A. w dzielnicy W. m. W. wydaną dla inwestora - Spółki T. Sp. z o.o. w W. ( dalej: "inwestor", "skarżący"), uchylił postanowienie Prezydenta z 12 listopada 2025 r. Nr 856/WAW/Pa/2025 i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Powyższe postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym. Prezydent decyzją z 22 września 2023 r., Nr 340/PBR/2023 zatwierdził projekt zagospodarowania terenu i projekt architektoniczno-budowlany oraz udzielił inwestorowi pozwolenia na budowę wspomnianej wyżej inwestycji. Pismem z 25 sierpnia 2024 r. skierowanym do Wojewody, wnioskodawczyni wniosła o uznanie jej za stronę postępowania oraz o wznowienie postępowania zakończonego ww. decyzją Prezydenta z 22 września 2023 r. Nr 340/PBR/2023. W uzasadnieniu wniosku wskazała, że "W tym stanie faktycznym, na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. jako strona pominięta w postępowaniu o wydanie pozwolenia na budowę, w oparciu o art. 147 k.p.a. wnoszę o wznowienie postępowania w sprawie wydania pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego z usługami w parterze i garażem podziemnym przy ul. A. [...] w dzielnicy W. nn. W. (na działkach ew. nr [...] z obrębu [...] )". Pismem z 14 października 2024 r., organ I instancji na podstawie art. 64 § 2 k.p.a., wezwał wnioskodawczynię do usunięcia braków formalnych wniosku poprzez wykazanie zachowania terminu do złożenia podania o wznowienie, wskazując, że zgodnie z art. 148 § 2 k.p.a. - termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Pismem z 18 października 2024 r., wnioskodawczyni złożyła pismo skierowane do Prezydenta, zatytułowane "Podanie o wznowienie postępowania" - podając podstawę prawną art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. w związku z art. 145 § 2 k.p.a., zaś pismem z 28 października 2024 r. odpowiedziała na wezwanie Prezydenta z 14 października 2024 r. Prezydent postanowieniem z 12 listopada 2025 r., odmówił wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją z 22 września 2023 r. Na powyższe postanowienie zażalenie złożyła wnioskodawczyni. Przy piśmie z 22 stycznia 2026 r. uzupełniła zażalenie. Po rozpatrzeniu ww. zażalenia Wojewoda wspomnianym na wstępie skarżonym postanowieniem z 11 lutego 2026 r., uchylił postanowienie Prezydenta z 12 listopada 2025 r. i przekazał sprawę do rozpoznania przez organ I instancji. Uzasadniając powyższe rozstrzygnięcie, organ odwoławczy przypomniał, że złożone w niniejszej sprawie podanie o wznowienie, oparte zostało na przesłance wymienionej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. (strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu). W takim wypadku organ rozpatrujący wniosek o wznowienie w postępowaniu ustala w pierwszej kolejności, czy wniosek został złożony w terminie określonym w art. 148 k.p.a. Wojewoda wskazał, że z dokumentacji sprawy wynika, że wnioskodawczyni we wniosku nie wskazała daty kiedy dowiedziała się o skarżonej decyzji. Słusznie zatem zdaniem Wojewody, organ I instancji wezwał ją do wskazania terminu uzyskania informacji o przesłance wskazanej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. W odpowiedzi na powyższe wezwanie, wnioskodawczyni przy piśmie z 28 października 2024 r. nie podała konkretnej daty kiedy dowiedziała się o decyzji. Wskazała jedynie, cyt.: "prośbę o uznanie za stronę napisałam niezwłocznie po zauważeniu w moim ogrodzie uszkodzeń ogrodzeń i muru granicznego. Nie posiadam dowodów potwierdzających moment zauważenia przeze mnie uszkodzeń. (...) Numer ww. decyzji ustaliłam z treści tablicy budowlanej". Ponadto w powyższym piśmie wnioskodawczyni powołała się na kolejny swój wniosek o wznowienie postępowania skierowany do Prezydenta przy piśmie z 21 października 2024 r. - w którym wskazała, że dowód na fałszywość oświadczenia projektantki budynku przy ul. A. [...] o zgodności projektu z rozporządzeniem o warunkach technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie - uzyskała w dniu 21 września 2024 r. Ustosunkowując się do powyższego organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z przywołanym art. 148 k.p.a., termin do złożenia podania o wznowienie postępowania zależy od przyczyny tj. przesłanki na którą powołuje się wnioskodawca. Należy więc odróżnić datę dowiedzenia się o decyzji (w przypadku przesłanki określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.) od daty dowiedzenia się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania (w przypadku pozostałych przesłanek wskazanych we wniosku). Wojewoda wyjaśnił, że w niniejszej sprawie za powód odmowy wznowienia postępowania organ I instancji przyjął przekroczenie terminu przewidzianego w art. 148 § 2 k.p.a., do złożenia wniosku o wznowienie na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Organ odwoławczy przypomniał, że Prezydent stwierdził, że wniosek z 25 sierpnia 2024 r. o wznowienie postępowania, został sporządzony na podstawie dokumentacji przekazanej Wspólnocie Mieszkaniowej A. [...] (będącą zarządcą i przedstawicielem współwłaścicieli budynku przy ul. A. [...] - w tym także wnioskodawczyni) w formie dostępu do informacji publicznej, która została udzielona Wspólnocie przy pismach Urzędu z 30 kwietnia 2024 r. i 14 maja 2024 r. O powyższym ma świadczyć powołanie się wnioskodawczyni we wniosku z 25 sierpnia 2024 r. na niezgodność inwestycji z konkretnym punktem decyzji o warunkach zabudowy wydanej dla inwencji - gdzie wnioskodawczyni powołała się na numer, datę i znak decyzji oraz jej treść. Na tej podstawie organ I instancji przyjął, że wnioskodawczyni nie zachowała terminu przewidzianego w art. 148 § 2 k.p.a. W tym kontekście organ odwoławczy zwrócił uwagę, że w dokumentacji sprawy brak wyżej wskazanej korespondencji ze Wspólnotą Mieszkaniową A. [...] . W ocenie Wojewody materiał dowodowy winien zostać uzupełniony w tym zakresie. W ocenie Wojewody, organ I instancji przed wydaniem zaskarżonego postanowienia winien był zgromadzić dowody, pozwalające na jednoznaczne ustalenie, że wniosek o wznowienie postępowania złożony został z uchybieniem terminu, o którym mowa w art. 148 § 2 k.p.a.. Ze zgromadzonego materiału dowodowego nie wynika powyższe. Fakt, że Wspólnota Mieszkaniowa uzyskała informację o decyzji w dniach 30 kwietnia 2024 r. i 14 maja 2024 r. - nie świadczy zdaniem Wojewody o tym, że wnioskodawczyni w tym samym czasie także ją powzięła. Mogła zwrócić się do Wspólnoty w zupełnie innej dacie i tym samym zmieścić się w terminie do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. W ocenie Wojewody na gruncie sprawy, z uwagi na podniesione przez wnioskodawczynię przesłanki wznowienia, należało przeprowadzić postępowanie wyjaśniające w zakresie ustalenia terminu w jakim wnioskodawczyni dowiedziała się o decyzji o pozwoleniu na budowę oraz o podniesionych okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania. Wojewoda podkreślił, że ciężar dowodu dochowania terminu o którym mowa w art. 148 § 1 k.p.a. spoczywa na stronie, która domaga się wznowienia postępowania w sprawie. W judykaturze przyjmuje się, że strona musi udowodnić, kiedy dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania, w sposób pozwalający organowi zweryfikować i ustalić, że jej podanie o wznowienie wpłynęło przed upływem jednomiesięcznego terminu od dnia, w którym dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia. Organ ma zaś obowiązek dokonania weryfikacji twierdzeń strony i przedstawianych przez nią dowodów oraz przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w zakresie ustalenia tej okoliczności, a następnie dokonania oceny zebranego materiału dowodowego zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów. Powyższe oznacza, że to strona musi wykazać, kiedy (w jakiej dacie) dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę wznowienia postępowania, ze ścisłością dostateczną do ustalenia, że jej podanie o wznowienie wpłynęło przed upływem terminu miesięcznego od dnia, w którym dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę wznowienia. Jednakże organ administracji publicznej nie jest zwolniony z obowiązku przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w zakresie ustalenia tej okoliczności. Organ administracji jest bowiem obowiązany z urzędu badać zachowanie terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, gdyż wszczęcie postępowania wznowieniowego na wniosek strony, pomimo uchybienia terminu, stanowi rażące naruszenie prawa, godząc w zasadę trwałości decyzji administracyjnych. Wojewoda zwrócił uwagę, że zwrot "dzień w którym strona dowiedziała się o decyzji" należy rozumieć w ten sposób, że strona uzyskała informacje pozwalające zidentyfikować decyzję w stopniu pozwalającym na sformułowanie żądania wznowienia postępowania. Nie jest natomiast konieczne dokładne poznanie pełnej treści decyzji. Chodzi więc o takie dane, jak nazwa organu, który decyzję wydał oraz sposób rozstrzygnięcia sprawy. Wystarczające jest przy tym posiadanie informacji, czego dana decyzja dotyczy. Nie jest natomiast konieczne dokładne poznanie pełnej treści decyzji. Zatem powzięcie wiadomości o wydaniu decyzji nie jest tożsame z zawiadomieniem o pełnej treści decyzji, co mogłoby nastąpić dopiero po doręczeniu decyzji. Aby skutecznie zakwestionować wskazany przez osobę wnioskującą o wznowienie postępowania termin dowiedzenia się o wydaniu decyzji, organ zobowiązany jest wykazać, że osoba ta dowiedziała się o decyzji w innym terminie, niż przez nią wskazany i jeżeli za kwestię sporną uznać należy rodzaj domniemań, jakie należy łączyć z faktem prowadzenia robót budowlanych w sąsiedztwie nieruchomości należącej do wnioskodawcy, niewątpliwie uznając wskazaną okoliczność za istotną dla rozstrzygnięcia sprawy, organ administracji architektoniczno-budowlanej powinien rozważyć skorzystanie z możliwości przeprowadzenia dowodu z przesłuchania wnioskodawcy. W obliczu powyższego organ I instancji winien przeprowadzić postępowanie wyjaśniające w zakresie ustalenia zachowania terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania przez wnioskodawczynię. Winien zgromadzić dowody, pozwalające na jednoznaczne ustalenie, że wniosek o wznowienie postępowania złożony został z uchybieniem terminu, o którym mowa wart. 148 § 2 k.p.a. Nieprzeprowadzenie przez organ I instancji postępowania wyjaśniającego w znacznej części uniemożliwia rozstrzygnięcie sprawy przez organ odwoławczy zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, zgodnie z którą każda sprawa administracyjna rozpoznana i rozstrzygnięta decyzją organu I instancji podlega w wyniku wniesienia odwołania przez legitymowany podmiot, ponownemu rozpoznaniu i rozstrzygnięciu przez organ II instancji. Wobec powyższego, z uwagi na konieczność ponownego zbadania sprawy przez Prezydenta, Wojewoda uznał za uzasadnione skorzystanie z uprawnień kasacyjnych wynikających z art.138 § 2 k.p.a. Organ wskazał, że rozpatrując ponownie sprawę Prezydent winien mieć na uwadze, że w sytuacji niespełnienia wymogów formalnych, w tym niezachowania terminu do zainicjowania postępowania wznowieniowego, postępowanie winno podlegać umorzeniu jako bezprzedmiotowe. Ustalenie zaś, że wnioskodawczyni spełniła wymagania formalne do złożenia wniosku o wznowienie postępowania obliguje do przeprowadzenia postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Sprzeciw do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na ww. postanowienie Wojewody Mazowieckiego złożyło T. Sp. z o. o. w W. . Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, w tym: - naruszenie art. 138 § 2 w zw. z art. 126 k.p.a. poprzez jego niezasadne zastosowanie i uchylenie postanowienia Prezydenta Nr 856/WAW/Pa/2025 z 12 listopada 2025 r., w sytuacji gdy to rozstrzygnięcie jest prawidłowe i w sprawie nie zachodzi konieczność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w dodatkowym zakresie; - naruszenie art. 149 § 3 k.p.a. w zw. z art. 148 § 2 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i w konsekwencji uchylenie prawidłowego postanowienia Prezydenta z 12 listopada 2025 r., o odmowie wznowienia postępowania, mimo że we wniosku o wznowienie oraz w dalszych pismach wnioskodawczyni - pomimo wezwania - nie wskazała daty powzięcia wiadomości o decyzji Prezydenta z 22 września 2023 r.; - naruszenie art. 7, art. 77 § 1 i 80 k.p.a. poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że organ I instancji nie przeprowadził w należyty sposób postępowania wyjaśniającego w zakresie ustalenia terminu w jakim wnioskodawczyni dowiedziała się o decyzji Prezydenta z 22 września 2023 r., w sytuacji gdy w podaniu o wznowienie postępowania wnioskodawczyni nie wskazała kiedy dowiedziała się o ww. decyzji oraz nie uzupełniła tego braku pomimo wezwania. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia Wojewody oraz zasądzenie na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu sprzeciwu wskazano, że w ocenie skarżącego, zaskarżone postanowienie Wojewody z 11 lutego 2026 r. narusza obowiązujące przepisy prawa w sposób skutkujący koniecznością jego uchylenia. Podniesiono, że podanie o wznowienie - poza spełnieniem ogólnych wymagań wynikających z art. 63 k.p.a. - powinno obok podstawy wznowienia wskazywać także termin, w którym strona uzyskała stosowną wiedzę umożliwiającą zainicjowanie wznowienia postępowania. Wskazanie tego terminu można uznać za wymóg formalny stawiany przez ustawodawcę podaniu o wznowienie. Jak wynika z akt administracyjnych, wnioskodawczyni w treści podania oznaczonego datą 25 sierpnia 2024 r. nie wskazała, kiedy dowiedziała się o decyzji Prezydenta z 22 września 2023 r. wydanej dla inwestora o pozwoleniu na budowę. Organ I instancji pismem z 14 października 2024 r. wezwał wnioskodawczynię do usunięcia braków formalnych wniosku - podania okoliczności wskazujących na zachowanie terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. W odpowiedzi na wezwanie organu wnioskodawczyni tych okoliczności nie wskazała. Nie nastąpiło to również w kolejnych jej pismach. Skarżący podniósł, że to na składającym wniosek o wznowienie postępowania ciąży obowiązek wykazania, że zachował miesięczny termin do jego złożenia. Musi on udowodnić, kiedy (w jakiej dacie) dowiedział się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania, w sposób pozwalający organowi zweryfikować i ustalić, że jej podanie o wznowienie wpłynęło przed upływem jednomiesięcznego terminu od dnia, w którym dowiedział się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia. Jeżeli strona nie wykazuje aktywności i nie wskazuje terminu, w którym dowiedziała się o decyzji, o której mowa w art. 148 § 2 k.p.a. ze ścisłością dostateczną do ustalenia, że jej podanie o wznowienie postępowania wpłynęło przed ustawowego upływem terminu, organ, który bezskutecznie wezwał stronę do uzupełnienia tego braku nie jest zobowiązany do prowadzenia postępowania wyjaśniającego w dalszym zakresie. Zadaniem organu nie jest prowadzenie postępowania wyjaśniającego, gdy strona - mimo wezwania - nie wskazuje kiedy dowiedziała się o decyzji, o której mowa w art. 148 § 2 k.p.a. Stosownie do treści art. 149 § 3 k.p.a., następstwem niedochowania terminu z art. 148 k.p.a. do złożenia wniosku o wznowienie postępowania lub też nie wykazania, że termin ten został zachowany jest wydanie postanowienia o odmowie wznowienia postępowania. Skarżący podniósł, że roboty budowlane związane z realizacją przedmiotowej inwestycji, rozpoczęły się w kwietniu 2024 r., zaś przepisy Prawa budowlanego, nakładają na inwestora obowiązek umieszczenia tablicy informującej o dacie i numerze decyzji o pozwoleniu budowę oraz o organie, który ją wydał. Skarżący podniósł, że wnioskodawczyni w piśmie z 30 października 2024 r. wyjaśniła, że numer decyzji o pozwoleniu na budowę ustaliła z treści tablicy informacyjnej, zaś odwołując się do zasad doświadczenia życiowego i uwzględniając, że wnioskodawczyni jest architektem, należałoby uznać, że miała ona wiedzę o wydanej decyzji o pozwoleniu na budowę od czasu rozpoczęcia budowy, tj. od wiosny 2024 r. W odpowiedzi na sprzeciw organ wniósł o jego oddalenie i podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje. Zgodnie z art. 64f ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 r., poz. 143, dalej jako: p.p.s.a.), od postanowienia, do którego odpowiednie zastosowanie ma przepis art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, skarga nie przysługuje, jednakże strona niezadowolona z treści postanowienia może wnieść od niego sprzeciw. Przepisy art. 64b-64e stosuje się odpowiednio. Przepis ten wszedł w życie w dniu 13 lipca 2025 r. na mocy ustawy z dnia 21 maja 2025 r. o zmianie niektórych ustaw w celu deregulacji prawa gospodarczego i administracyjnego oraz doskonalenia zasad opracowywania prawa gospodarczego (Dz.U. z 2025 r., poz. 769). W art. 64e p.p.s.a. ustawodawca określił granice kontroli decyzji lub postanowienia kasacyjnego przez Sąd, stanowiąc, że przy rozpoznaniu sprzeciwu od decyzji (postanowienia), ocenia się jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji (postanowienia) kasacyjnej (art. 138 § 2 k.p.a.). Spod kontroli sądowej sprawowanej w tym trybie, wyłączona została zatem możliwość oceny prawidłowego zastosowania przepisów prawa materialnego. Sąd bada, czy organ odwoławczy miał podstawę do wydania decyzji (postanowienia) kasacyjnej, czy też bezpodstawnie uchylił się od merytorycznej oceny sprawy. Innymi słowy rozpoznając sprzeciw od decyzji sąd ocenia wyłącznie istnienie przesłanek do wydania rozstrzygnięcia kasacyjnego; nie rozstrzyga więc, jak w przypadku skarg, w granicach danej sprawy, nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Sąd nie bada zatem w tym postępowaniu innych naruszeń prawa niż prawidłowe zastosowanie przez organ odwoławczy art. 138 § 2 k.p.a., a kontrola zgodności z prawem decyzji lub postanowienia objętych sprzeciwem sprowadza się wyłącznie do oceny, czy w realiach konkretnej sprawy organ odwoławczy w uzasadniony sposób skorzystał z możliwości wydania rozstrzygnięcia kasacyjnego, czy też bezpodstawnie uchylił się od załatwienia sprawy co do jej istoty. Orzeczenie sądu w przedmiocie sprzeciwu ma wyłącznie charakter procesowy; nie kreuje żadnych skutków, gdy chodzi o zakres praw i obowiązków stron postępowania, zainteresowanych konkretnym rozstrzygnięciem, a rozstrzyga jedynie o prawidłowości zastosowania art. 138 § 2 k.p.a. (o czym przesądza także brzmienie art. 64e p.p.s.a.). Wydanie decyzji kasacyjnej i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji jest bowiem wyjątkiem od zasady merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej - niedopuszczalna jest jego wykładnia rozszerzająca (zob. uchwała SN z 16 stycznia 1997 r. sygn. akt III ZP 5/96; uchwała NSA z 4 maja 1998 r. sygn. akt FPS 2/9; wyroki NSA: z 22 września 1981 r. sygn. akt II SA 400/81, z 25 maja 1983 r. sygn. akt II SA 403/83, z 29 marca 2006 r. sygn. akt II OSK 633/05, wszystkie powołane orzeczenia publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy, Sąd uznał, że sprzeciw zasługuje na uwzględnienie, ponieważ nie zostały spełnione przesłanki do wydania rozstrzygnięcia o charakterze kasacyjnym, o którym mowa w art. 138 § 2 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem, organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. W ocenie Sądu, w przedmiotowej sprawie nie została spełniona przesłanka naruszenia przez organ I instancji przepisów postępowania. Organ I instancji zasadnie bowiem odmówił wznowienia postępowania. Nie występują też żadne okoliczności sprawy wymagające wyjaśnienia. Wojewoda naruszył zatem art. 138 § 2 k.p.a., co uzasadnia uchylenie zaskarżonego postanowienia. Przedmiotem postępowania sądowego w niniejszej sprawie jest sprzeciw od postanowienia Wojewody uchylającego postanowienie Prezydenta w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania. Przypomnieć zatem należy, że w niniejszej sprawie, wnioskodawczyni pismem z dnia 25 sierpnia 2024 r. ( data wpływu do Wojewody 16 września 2024 r., k. 22 akt administracyjnych), wystąpiła z wnioskiem o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Prezydenta m. st. Warszawy Nr 340/PBR/2023 z dnia 22 września 2023 r., zatwierdzającą projekt zagospodarowania terenu i projekt architektoniczno-budowlany oraz udzielającą inwestorowi pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego z usługami w parterze budynku i garażem podziemnym na działkach ewid. nr [...] z obrębu [...] przy ul. A. w dzielnicy W. m. W. . Jako podstawę wniosku wskazała art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. We wniosku tym, wnioskodawczyni szeroko argumentowała, dlaczego w jej ocenie, powinna zostać uznana za stronę postępowania. Wskazała też na liczne jej zdaniem naruszenia przepisów techniczno-budowlanych. Nie wskazała jednak, kiedy dowiedziała się o decyzji Prezydenta z 22 września 2023 r. wydanej dla inwestora. Organ I instancji pismem z 14 października 2024 r. (data doręczenia wnioskodawczyni: 24 października 2024 r., k. 24 akt), wezwał wnioskodawczynię na podstawie art. 64 § 2 k.p.a. do usunięcia w terminie 14 dni braków formalnych wniosku - podania okoliczności wskazujących na zachowanie terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Organ poinformował wnioskodawczynię, że nieusunięcie ww. braków w tym terminie, spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania. W odpowiedzi na wezwanie organu wnioskodawczyni nie wskazała tych okoliczności. W piśmie z dnia 18 października 2024 r. wnioskodawczyni zawarła kolejny wniosek o wznowienie postępowania, oparty o przesłankę z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. ale również w oparciu o przesłankę z art. 145 § 1 pkt. 1 k.p.a., ponieważ zdaniem wnioskodawczyni miało miejsce poświadczenie nieprawdy przez projektantkę budynku co do jego zgodności z warunkami technicznymi. Również w piśmie z 28 października 2024 r. (data wpływu do organu: 30 października 2024 r.) stanowiącym odpowiedź na wezwanie do uzupełnienia braków, wnioskodawczyni nie podała w jakiej dacie dowiedziała się o decyzji o pozwoleniu na budowę. Nie wskazała tego również w kolejnym piśmie datowanym na 30 października 2024 r. (data wpływu do organu: 30 października 2024 r.), a także w zażaleniu z 19 listopada 2025 r. na postanowienie Prezydenta m. st. Warszawy Nr 856/WAW/PA/2025 z dnia 12 listopada 2025 r. Zdaniem Wojewody, organ I instancji przed wydaniem zaskarżonego postanowienia winien był zgromadzić dowody pozwalające na jednoznaczne ustalenie, że wniosek o wznowienie postępowania złożony został z uchybieniem terminu, o którym mowa w art. 148 § 2 k.p.a., zaś okoliczność ta w ocenie Wojewody nie wynika ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Ponadto zdaniem Wojewody należało przeprowadzić postępowanie wyjaśniające w zakresie ustalenia terminu w jakim wnioskodawczyni dowiedziała się o decyzji o pozwoleniu na budowę, w tym także rozważyć skorzystanie z możliwości przeprowadzenia dowodu z przesłuchania wnioskodawczyni. Sąd nie podziela powyższej argumentacji Wojewody. Podkreślić należy, że jedną z naczelnych zasad postępowania administracyjnego jest zasada trwałości decyzji. Zgodnie z art. 16 § 1 k.p.a. decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, są ostateczne. Uchylenie lub zmiana takich decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w k.p.a. lub ustawach szczególnych. Jakakolwiek wykładnia rozszerzająca przepisów regulujących ten tryb postępowania jest niedopuszczalna. W konsekwencji wzruszenie decyzji ostatecznych nie jest poddane pełnej swobodzie, lecz ogranicza się do ściśle określonych przypadków, do których należą m.in. tzw. tryby nadzwyczajne, w tym tryb wznowienia postępowania. Wznowienie postępowania jest instytucją procesową mającą na celu stworzenie prawnej możliwości przeprowadzenia ponownego postępowania wyjaśniającego i ponownego rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, w której została już wydana decyzja ostateczna. Potrzeba stosowania tego rodzaju instytucji pojawia się w sytuacjach, kiedy po wydaniu decyzji ostatecznej ujawniła się wadliwość postępowania, albo też gdy wystąpiły później okoliczności, które pozbawiają znaczenia przesłanki, na jakich oparto rozstrzygnięcie sprawy. Należy jednak podkreślić, że samo złożenie wniosku o wznowienie postępowania nie prowadzi do jego wznowienia. Zanim bowiem dojdzie do wznowienia postępowania w konkretnej sprawie, muszą zostać zweryfikowane przesłanki jego dopuszczalności, od których zależy samo uruchomienie tego nadzwyczajnego trybu. W pierwszej fazie rozpatrywania podania o wznowienie postępowania, organ administracji publicznej obowiązany jest badać następujące kwestie: czy podanie o wznowienie postępowania odpowiada ogólnym wymogom k.p.a. dotyczącym podań w postępowaniu administracyjnym (tj. czy zostało podpisane, wskazuje konkretną decyzję, której dotyczy wniosek o wznowienie postępowania), czy zostało wniesione przez osobę będącą stroną w sprawie i czy zostały w nim wskazane przyczyny wznowienia określone w art. 145-145b k.p.a. oraz czy został zachowany miesięczny termin do jego złożenia. Dopiero kumulatywne spełnienie tych przesłanek może prowadzić do wznowienia postępowania na podstawie art. 149 § 1 k.p.a. Jeżeli wniosek o wznowienie postępowania nie spełnia powołanych wyżej warunków, organ administracji zobligowany jest do wydania postanowienia o odmowie wznowienia postępowania, stosownie do art. 149 § 3 k.p.a. (zob. wyroki NSA: z 30 kwietnia 2020 r., sygn. akt I OSK 898/19; z 18 września 2019 r., sygn. akt II OSK 1833/19; z 11 października 2017 r., sygn. akt II OSK 2541/16). Również w doktrynie jednolicie prezentowany jest pogląd, że odmowa wznowienia postępowania w myśl art. 149 § 3 k.p.a. następuje wtedy, gdy wznowienie postępowania z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych jest niedopuszczalne, albo gdy uchybiono wymogom formalnym. Odmowa wznowienia może nastąpić z przyczyn formalnych, a nie merytorycznych (por. M. Jaśkowska, M. Wilbrandt-Gotowicz, A. Wróbel, Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego. Komentarz LEX, Warszawa 2024). W ocenie Sądu, Prezydent zasadnie uznał, że w niniejszej sprawie zachodziły podstawy do odmowy wznowienia postępowania na podstawie art. 149 § 3 k.p.a. Jak już wspomniano wyżej, wnioskodawczyni pomimo wezwań, nie wskazała daty, w której dowiedziała o decyzji o pozwoleniu na budowę. W doktrynie podkreśla się, że zachowanie miesięcznego terminu, o którym mowa w art. 148 k.p.a. musi być przez stronę udowodnione, nie wystarczy uprawdopodobnienie (tak: E. Iserzon, J. Starościak, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, teksty, wzory i formularze, Warszawa 1970). Ciężar dowodu dochowania terminu, o którym mowa w art. 148 § 1 k.p.a. spoczywa na stronie, która domaga się wznowienia postępowania w sprawie. Strona musi więc udowodnić, kiedy dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę wznowienia postępowania, ze ścisłością dostateczną do ustalenia, że jej podanie o wznowienie wpłynęło przed upływem terminu miesięcznego od dnia, w którym dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę wznowienia. Nie zwalnia to jednak organu od obowiązku dokonania weryfikacji twierdzeń strony i przedstawianych przez nią dowodów oraz przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w zakresie ustalenia tej okoliczności, a następnie dokonania oceny zebranego materiału dowodowego zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów (wyrok NSA z 28 maja 2025 r., sygn. akt I GSK 1364/22). Odnosząc się do argumentacji zaprezentowanej przez Wojewodę, wskazać należy, że wspomniane wyżej postępowanie wyjaśniające, do którego zobowiązany jest organ, polega na weryfikacji twierdzeń strony i przedłożonych przez nią dowodów, nie obliguje natomiast organu do wyręczania strony i wyjaśnianiu czy wniosek o wznowienie, złożony został z zachowaniem terminu. Organ nie ma obowiązku poszukiwania za stronę dowodów wskazujących, że wniosek o wznowienie złożony został z zachowaniem terminu określonego w art. 148 § 1 lub § 2 k.p.a. W rozpoznawanej sprawie wezwanie skierowane do wnioskodawczyni zobowiązujące ją do wykazania zachowania tego terminu było jasne i nie budzące wątpliwości. Skoro zatem wnioskodawczyni na wezwanie organu nie zareagowała i nie wskazała w jakiej dacie dowiedziała się o decyzji o pozwoleniu na budowę, to zbędnym byłoby przeprowadzenie dowodu z jej przesłuchania na okoliczności których nie chciała wskazać mimo wezwań. Zgodnie z treścią art. 148 § i 2 k.p.a. podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Natomiast, termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Zachowanie przez wnioskodawcę powyższego terminu stanowi jeden z wymogów formalnych umożliwiających zainicjowanie postępowania. Jak już wyżej wskazano, wnioskodawczyni w żadnym ze swoich pism nie wskazała daty, w której dowiedziała się o decyzji o pozwoleniu na budowę. Było to zatem wystarczającą podstawą do wydania przez Prezydenta postanowienia o odmowie wznowienia postępowania. Skoro wnioskodawczyni nie wskazała kiedy dowiedziała się o decyzji o pozwoleniu na budowę, nie otworzyła się możliwość weryfikacji i badania przez organ, czy podanie o wznowienie postępowania wpłynęło zachowaniem jednomiesięcznego terminu, o którym mowa w art. 148 § 2 k.p.a. Jak słusznie zauważył skarżący, rozpoczęcie przez inwestora robót budowlanych i zamieszczenie na tablicy informacyjnej ustawionej na budowie danych o wydaniu pozwolenia na budowę można uznać za okoliczność ujawniającą, zwłaszcza wobec najbliższych sąsiadów, że roboty prowadzone są na podstawie wydanej decyzji o pozwoleniu na budowę. Ujawnienie tych okoliczności uzasadnia złożenie wniosku o wznowienie postępowania, gdyż okoliczności te wprost wskazują, iż w sprawie została wydana decyzja, której nie doręczono stronie (wyrok NSA z 7 października 1999 r., sygn. akt IV SA 1600/06). Jak wyjaśnił WSA w Warszawie w wyroku z 30 listopada 2016 r., sygn. akt VII SA/Wa 2757/15, "Informacja o decyzji o pozwoleniu na budowę zamieszczona na tablicy informacyjnej nie może być obojętna w sporze, czy osoba zainteresowana inwestycjami budowlanymi na znaczną skalę w jej bezpośrednim sąsiedztwie wiedziała o wydanej decyzji. (...) Na tablicy informacyjnej wpisuje się datę i dane (m.in. numer) pozwolenia na budowę, które zostało udzielone. (...). Nie można zatem racjonalnie twierdzić, że mimo prawidłowego ustawienia tablicy informacyjnej podmiot sąsiadujący z nieruchomością inwestycyjną i obecny (poprzez swoich przedstawicieli) na terenie nieruchomości inwestycyjnej, nie wiedział o fakcie wydania pozwolenia na budowę i o zasadniczej treści tej decyzji administracyjnej - udzieleniu pozwolenia." Jak wskazał inwestor, roboty budowlane przy spornej inwestycji, rozpoczęły się w kwietniu 2024 r. Zgodnie w wymogami określonymi w art. 45a ust. 1 pkt 3 lit. a i art. 45b ustawy Prawo budowlane, na terenie budowy, w miejscu widocznym umieszczona została tablica informująca o dacie i numerze wyżej wskazanej decyzji oraz organie, który ją wydał. Powyższe okoliczności znajdują potwierdzenie w treści pism wniesionych przez wnioskodawczynię w niniejszym postępowaniu wznowieniowym. W podaniu z 16 września 2024 r. wnioskodawczyni wskazała, że "rozpoczęta wiosną tego roku budowa na działkach ew. nr 3, 5, 7/1,7/3, 7/4, 8,9" oddziałuje na jej nieruchomość. Z kolei w piśmie z 30 października 2024 r. wyjaśniła, że numer decyzji o pozwoleniu na budowę ustaliła z treści tablicy informacyjnej. Zgodzić się zatem należy z inwestorem, że mając na uwadze zasady doświadczenia życiowego, należałoby uznać, że wnioskodawczyni miała wiedzę o wydanej decyzji o pozwoleniu na budowę od czasu rozpoczęcia budowy, tj. od wiosny 2024 r. Taki wniosek jest tym bardziej uzasadniony, że wnioskodawczyni jest architektem z uprawnieniami do sporządzania i sprawdzania projektów oraz nadzoru i kontrolowania budowy, co wynika z dokumentów przedłożonych przez nią w postepowaniu administracyjnym (analiza graficzna nasłonecznienia okna tarasowego mieszkania wykonanej przez mgr inż. arch. B. Z. załączona do pisma wnioskodawczyni datowanego na 18 października 2024 r., oraz pisma z 30 października 2024 r.). Sąd jednocześnie podziela ocenę, że okoliczności te mają jedynie charakter uzupełniający, ponieważ zasadniczą okolicznością, która przesądziła o zasadności rozstrzygnięcia organu I instancji jest niewskazanie przez wnioskodawczynię mimo wezwania organu, kiedy dowiedziała się o decyzji o pozwoleniu na budowę. Skutkowało to koniecznością wydania postanowienia o odmowie wznowienia postępowania. Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie działając na podstawie art. 151a § 1 p.p.s.a. orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku. O zwrocie kosztów postępowania sądowego Sąd postanowił na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 i art. 64b § 1 p.p.s.a.