Sygnatura
VII SA/Wa 821/23
Wyrok WSA w Warszawie z 6 lipca 2023 r., VII SA/Wa 821/23 – warunki zabudowy terenu
Wynik
Oddalono skargę
- Sąd
- Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
- Data orzeczenia
- 6 lipca 2023
- Prawomocne
- tak
Treść rozstrzygnięcia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka (spr.), Sędzia WSA Wojciech Rowiński, Asesor WSA Michał Podsiadło, Protokolant st.spec. Joanna Piątek-Macugowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 lipca 2023 r. sprawy ze skargi E.J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 24 stycznia 2023 r. nr KOC/7058/Ar/22 w przedmiocie ustalenia warunków i szczegółowych zasad zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy oddala skargę
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją z dnia 24 stycznia 2023 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie, po rozpatrzeniu odwołania E. J. od decyzji Zarządu Dzielnicy [...] nr [...] z dnia [...] października 2022 r., ustalającej warunki i szczegółowe zasady zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy dla inwestycji polegającej na rozbudowie i przebudowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego (dobudowa ryzalitu na elewacji frontowej) na działkach nr [...] w Dzielnicy [...]utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu SKO podało, że w wyniku uchylenia przez WSA w Warszawie wyrokiem z dnia 7 maja 2021 r., sygn. akt VII SA/Wa 506/21, poprzedniej decyzji występuje konieczność odniesienia się do wiążących wytycznych Sądu co do dalszego postępowania. Organ pozyskał - w trybie art. 136 Kpa - postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla m.st. Warszawy (dalej PINB) z dnia 25 września 2019 r. wstrzymujące prowadzenia robót budowlanych przy realizacji rozbudowy i nadbudowy na działce nr ew. nr [...]. Postanowienie to zostało wydane na podstawie art. 50 Prawa budowlanego. Pozyskano również decyzję tego organu z dnia 18 listopada 2019 r. nakazujące inwestorom rozbiórkę części obiektu budowlanego, tj. ryzalitu od strony północno-wschodniej (elewacja frontowa), budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie szeregowej na działce ew. nr [...]. Decyzja ta została wydana na podstawie art. 51 Prawa budowlanego. SKO przyjęło za wiążącym stanowiskiem WSA w Warszawie, że prowadzenie postępowania legalizacyjnego w trybie art. 50-51 Prawa budowlanego nie stanowi przeszkody w możliwości uzyskania warunków zabudowy dla inwestycji, która została w całości lub części zrealizowana bez takiej decyzji. SKO podało, że kolejną okolicznością jaką miało ustalić jest kwestia wydanej decyzji Zarządu Dzielnicy [...] z dnia [...] września 2018 r. nr [...], a więc weryfikacja czy w sprawie tej oraz obecnie prowadzonej nie zachodzi tożsamość. W tym zakresie organ II instancji pozyskał od organu I instancji akta tej sprawy. Wskazana decyzja z dnia [...]września 2018 r. została utrzymana w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] grudnia 2018 r., znak [...], a skarga na tę decyzja została oddalona wyrokiem WSA w Warszawie z dnia 13 czerwca 2019 r., sygn. akt IV SA/Wa 460/19. Organ I instancji wskazał, że przedmiotem sprawy jest rozbudowa budynku mieszkalnego od strony ulicy (budowa wykusza o powierzchni zabudowy 8m2) oraz od strony ogrodu (rozbudowa tarasu o 2,7 m2). Taki też przedmiot określono w decyzji - rozbudowa budynku o 10,7 m2. Jak wynika zaś z wniosku z dnia 9 grudnia 2019 r., przedmiotem inwestycji jest rozbudowa i przebudowa budynku. W piśmie z dnia 28 lipca 2020 r. wnioskodawcy wskazali, że wniosek dotyczy inwestycji już zrealizowanej na podstawie pozwolenia na budowę. Wystąpienie z nowym wnioskiem na prace budowlane ma na celu legalizację samowoli budowlanej. Z akt wynika, że pozwolenie na budowę - decyzja Prezydenta [...] z dnia [...] czerwca 2019 r. (dot. dobudowy ryzalitu na elewacji frontowej) - zostało uchylone decyzją Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] października 2019 r. Przedmiotem inwestycji jest dobudowa ryzalitu. Odnosząc się do zarzutów odwołania wskazano, że sam fakt podjęcia przez Wojewodę [...] postanowieniem z dnia 3 czerwca 2022 r. postępowania odwoławczego od decyzji PINB nakazującego rozbiórkę przedmiotowej inwestycji nie oznacza, że postępowanie przed organami nadzoru budowlanego zakończyło się. W przedmiotowej sprawie, w celu ustalenia wymagań dla planowanej nowej zabudowy i zagospodarowania terenu, z powodu braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, przeprowadzono czynności o jakich mowa w art. 61 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 2022 r. poz. 503 ze zm. – dalej u.p.z.p.) i rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, wyznaczono wokół przedmiotowej działki granice obszaru analizowanego. Przyjęto przy tym za front działki odcinek od strony ul. Zeusa, gdzie zlokalizowane jest główne wejście/wjazd na działkę. Obszar analizowany wyznaczono w odległości me mniejszej niż 50 m (nie mniej niż trzykrotna szerokość frontu działki, nie mniej jednak niż 50 m), natomiast granice terenu analizowanego poszerzono tak, aby nie dzieliły działek zabudowanych budynkami oraz zespołami budynków, stanowiących odniesienie dla wnioskowanej inwestycji. Gdy jeden z segmentów zabudowy szeregowej znajduje się w odległości mniejszej niż 50 m od granic terenu inwestycji analizą objęto cały szereg (wszystkie segmenty), aby lepiej scharakteryzować cechy i parametry zabudowy na działkach sąsiednich. Obszar analizowany obejmuje fragment osiedla budynków mieszkalnych jednorodzinnych w zabudowie szeregowej, a także fragment pasa drogowego ul. [...]. W ocenie SKO, skoro zabudowa w sąsiedztwie inwestycji tworzy jeden układ urbanistyczny z terenem objętym inwestycją, w związku z powyższym za zasadne należy uznać poszerzenie obszaru objętego analizą. Wyznaczenie obszaru wskazuje, że organ I instancji objął nim wszystkie najbliżej położone kompleksy zabudowy mieszkaniowej w zabudowie szeregowej. SKO wskazało, że pierwszym i podstawowym sposobem ustalenia linii zabudowy jest jej wyznaczenie jako przedłużenie linii istniejącej zabudowy na działkach sąsiednich (ust. 1 ww. rozporządzenia). Ustępy 2 i 3 regulują sytuacje wyjątkowe, gdy ww. linia jest niezgodna z przepisami odrębnymi - wówczas nową linię należy ustalić zgodnie z tymi przepisami (ust. 2) lub też gdy (w braku konieczności zastosowania przepisów odrębnych) tworzy ona uskok - nową linię należy ustalić jako kontynuację linii zabudowy tego budynku, który znajduje się w większej odległości od pasa drogowego (ust. 3). W analizie wskazano, że zgodnie z wnioskiem po korekcie linia zabudowy będzie przebiegać w odległości od 4,28 m do 4,20 m od granicy działki ew. nr [...] (około 6 m od krawędzi jezdni ul. [...]). Budynki zostały zaprojektowane w taki sposób aby ich elewacje frontowe tworzyły liczne, dość rytmiczne, uskoki zarówno linii zabudowy, jak i wysokości bryły budynków. Każdy segment składa się z dwóch trzykondygnacyjnych części, jednej zagłębionej względem ulicy (z garażem nachylonym w dół podjazdem do garażu) oraz części wyniesionej (gdzie do wejścia głównego w I-kondygnacji nadziemnej z poziomu terenu prowadzą w górę zewnętrzne schody). Różnica między dwoma częściami wynosi pół kondygnacji (około 1,5m). Elewacje frontowe budynków składają się z części bardziej przybliżonej do krawędzi jezdni oraz części oddalonej od krawędzi jezdni - od 6 m do 7-8 m (segmenty bardzie przybliżone) oraz od 5 m do 6 m (segmenty skrajne). Różnica usytuowania bardziej wycofanej części elewacji budynku [...]i przylegającej do niej części elewacji budynku [...] wynosi 4 m i jest to największy uskok linii zabudowy w analizowanym obszarze. SKO wskazało, że na wnioskowanej działce w części południowej budynek oddalony jest o niemal 4,5 m od granicy z działką drogową, a przedłużenie tej linii w części północnej znajdowałoby się w odległości 5,5 m od granicy z działką drogową (a jednocześnie około 7m od krawędzi jezdni). Pierwotnie uskok elewacji w północnej części wiązał się z usytuowaniem elewacji budynku w północnej części działki w odległości niemal 6,5 m od granicy z działką drogową (ponad 8 m od krawędzi jezdni). Wnioskowana inwestycja wiąże się z symetrycznym odwróceniem uskoku elewacji w ten sposób, że północna cześć elewacji będzie o 1,5 m wysunięta (zamiast jak pierwotnie o około 1,5 m wycofania) względem pozostałem części elewacji frontowej. Jednocześnie istniejący uskok linii zabudowy pomiędzy elewacjami budynków [...]- dotychczas największy w całym szeregu budynków, uzyska kształt harmonijnie wpisujący się w charakterze zabudowy badanego osiedla. Ze względu na ww. specyfikę linii zabudowy w obszarze analizowanym stwierdzono, że przybliżenie części elewacji frontowej budynku [...]do odległości 6 m od krawędzi jezdni nie zaburzy ładu przestrzennego w obszarze analizowanym i będzie stanowić kontynuację rytmicznych uskoków elewacji frontowych (przeważnie o około 2 m - 1,5 m). Dla inwestycji ustalono nieprzekraczalną linię zabudowy zgodnie z załącznikiem do decyzji, to jest w części południowej na przedłużeniu pierwotnej linii zabudowy budynku, zaś w części północnej w odległości 4 m od wschodniej granicy terenu inwestycji z działką drogową. Tak ustalona linia jest zgodna z ustawa o drogach publicznych. Organ II instancji uznał je za prawidłowe. Linia zabudowy na działkach sąsiednich do terenu inwestycji (nr [...]) jest nieregularna, tworząc uskok. Organ odwoławczy uznał, że w okolicznościach sprawy możliwym było ustalenie linii zabudowy w sposób wskazany w decyzji i wykreślony na załączniku mapowym nr 2a. Dodatkowo linia zabudowy na poszczególnych działkach w ciągu segmentów obejmujących m.in. teren inwestycji jest nieregularna. Na wysokości terenu inwestycji pas drogowy ul. [...] zakrzywia się. Pozwala to uznać, że wyznaczenie linii zabudowy w nawiązaniu do linii zabudowy na działkach bezpośrednio sąsiadujących oraz uwzględniająca przebieg pasa drogowego, będzie tworzyło bardziej harmonijny przebieg linii zabudowy, niż by to wynikało z zasady stosowanej przy uskoku w linii zabudowy. W zakresie powierzchni zabudowy organ I instancji wskazał, że wg. wniosku po dokonanej rozbudowie powierzchnia zabudowy wyniesie 98,71 m2 (zwiększy się o 4,91 m2). Powierzchnia terenu inwestycji wynosi łącznie 246 m2, w związku z czym wskaźnik powierzchni zabudowy do powierzchni działki wyniesie około 0,40. Wskaźniki wielkości powierzchni zabudowy w stosunku do powierzchni działki są zróżnicowane i wynoszą od 0,28 do 0,41. Średni wskaźnik zabudowy dla terenu analizowanego wynosi 0,37. Wskazano, że zlokalizowane są budynki o wskaźniku wyższym niż średnia (maksymalnie 0,41 budynki Zeusa 25, 27 oraz bezpośrednio sąsiadujący z terenem wnioskowanej inwestycji budynek [...]). Pierwotnie wskaźnik na terenie inwestycji wynosił 0,39. Zwiększenie tego wskaźnika o 0,02 z uwagi na rozmiar działki i wielkość powierzchni zabudowy nie spowoduje zauważalnego wzrostu wskaźnika powierzchni zabudowy i nie wpłynie negatywnie na ład przestrzenny osiedla. W ocenie SKO analiza zawiera wystarczające informacje i oceny pozwalające stwierdzić, że przyjęty dla planowanej inwestycji wskaźnik został ustalony w sposób prawidłowy. Punktem wyjścia jest znaczące zróżnicowanie wielkości wskaźnika powierzchni zabudowy w stosunku do powierzchni działki dla obszaru analizowanego. Z tego punktu widzenia zasadnym jest, w ocenie organu odwoławczego, weryfikacja czy w sposób korzystniejszy na kształtowanie ładu przestrzennego będzie stwierdzenie jak kształtuje się zabudowa w najbliższym otoczeniu terenu inwestycji. To właśnie ten obszar wraz z przyszłym obiektem mającym powstać na podstawie przedmiotowej decyzji będzie podstawowym obszarem, z którym będzie miał styk odbiorca przestrzeni. Z tego względu obiekt, który powstanie wśród innych obiektów na sąsiednich działkach nie powinien od nich odbiegać swoimi parametrami. Z powyższych względów przyjęty wskaźnik, zgodny z wnioskiem, nie odbiega znacząco od wskaźnika odnoszącego się do sąsiednich nieruchomości. Tylko rażąca w tym zakresie różnica mogłaby powodować negatywną ocenę dokonanych ustaleń. Wskaźnik powierzchni biologicznie czynnej został określony na poziomie 40%, zgodnie z wnioskiem. W tym zakresie wskazano, że na najbliższych działkach wskaźnik powierzchni biologicznie czynnej wynosi około 37,3% (Zeusa 39 - około 30%; Zeusa 35 - około 37%; ul. Posejdona 1 około 35%). Ustalenie wskaźnika jest, w ocenie SKO, zgodne z wnioskiem inwestora i nie jest sprzeczne z wynikami analizy. Powyższe ustalenia, tak jak odnośnie wskaźnika powierzchni zabudowy, należy w ocenie SKO, uznać za przyjęte prawidłowo, jako odnoszące się do sposobu kształtowania się powierzchni biologicznie czynnej na sąsiednich nieruchomościach. Wskaźnik ten jest wprawdzie wyższy niż w najbliższej okolicy, tym niemniej jednak jest to niewielka różnica. Z punktu widzenia kształtowania ładu przestrzennego, w czym mieści się kształtowanie przestrzenni z punktu widzenia wymagań ochrony środowiska, w tym gospodarowania wodami, uzyskanie jak największej powierzchni biologicznie czynnej, w przypadku zabudowy mieszkaniowej, uznano za działanie korzystne i warte uwzględnienia, jeżeli taki jest zamiar inwestora. Działanie takie nie wpływa w żaden sposób niekorzystnie na ład przestrzenny w najbliższej, jak i dalszej okolicy. W analizie wskazano, że średni wymiar szerokości elewacji frontowej w obszarze analizy wynosi 9,39 (z tolerancją +/-20% od 7,51 do 11,27m). Szerokość elewacji frontowej wskazana, zgodnie w wnioskiem, na 9 m nie ulegnie zmianie. Tak więc ustalono w tej wysokości tę wartość. W ocenie organu odwoławczego skoro inwestycja nie zmieni zastanego stanu, a istniejąca wartość mieści się w przedziale wynikającym z tolerancji do średniej, to ustalenia decyzji w tym zakresie są prawidłowe. SKO wskazało, że zgodnie z wnioskiem planowana inwestycja nie zmieni wysokości elewacji frontowe. Ryzalit zaprojektowano w wyniesionej części budynku (gdzie wysokość elewacji frontowej wynosi ok. 8,5m, natomiast wysokość elewacji frontowej segmentu zagłębionego wynosi około 7 m względem poziomu ulicy). Wysokość planowanej rozbudowy (ryzalitu) i przebudowy budynku w elewacji frontowej wyniesie 3,62 m licząc od poziomu zero budynku (od podłogi wyniesionego parteru), co daje wartość 4,72 m ponad poziom terenu przed budynkiem. Wskazano, że wysokości elewacji frontowych w obszarze analizowanym są jednolite (około 8,5 m), przy czym elewacje posiadają rytmiczne obniżenia i wyniesienia. W obniżonej części jest to 7 m, a w częściach wyniesionych około 8,5 m. frontowe elewacje są urozmaicone dodatkowymi zadaszeniami nad wejściami, nad którymi dolna krawędź daszku znajduje się na wysokości 3 m. Organ I instancji wskazał, że wysokość elewacji frontowej głównej bryły budynku pozostanie bez zmian. Wysokość planowanego ryzalitu w elewacji frontowej ustalono na przedłużeniu zadaszenia nad wejściem głównym do budynku ul. Zeusa 37, to jest w wysokości do 34,67m od poziomu terenu. Z uwagi na fakt, że w wyniku dobudowy nie nastąpi zmiana wysokości całości obiektu, a jedynie jego części frontowej w zakresie dobudowanego ryzalitu, ustalenia decyzji, zdaniem SKO, należało zaaprobować, bowiem podjęte działanie nie wypłynie negatywnie na ład przestrzenny. Organ pierwszej instancji wskazał, że zgodnie z wnioskiem geometria dachu nad główną bryłą budynku nie ulegnie zmianie. Zadaszenie wnioskowanego ryzalitu to dach jednospadowy (o dwóch kątach nachylenia 14 i 24°). Wskazano, że budynki w obszarze analizowanym mają dachy wielopołaciowe o zróżnicowanych spadkach od 10 do około 35°. Średnia wysokość budynków w obszarze analizowanym wynosi 10,25 m. SKO podało, że organ I instancji przyjął, że geometria dachu będzie bez zmian oraz ustalił parametry zadaszenia wnioskowanego ryzalitu: - kąt nachylenia połaci od 14 do 24°, - wysokość zadaszenia nad wnioskowanym ryzalitem na przedłużeniu wysokości zadaszenia nad wejściem głównym do budynku przy ul. Zeusa 37, to jest do 4,72m licząc od poziomu terenu przez budynkiem. Ustalenia te SKO zaaprobowało wskazując, że zamierzenie inwestycyjne nie ingeruje w zasadnicze wymiary bryły budynku, a jedynie w jej frontowy element, który pozwala zachować zasadniczy układ obiektu, jak i nie będzie negatywnie wpływał na odbiór inwestycji z punktu widzenia ładu przestrzennego. Teren inwestycji ma dostęp do drogi publicznej kategorii gminnej ul. Zeusa oraz posiada dostęp do istniejącej sieci inżynieryjnej, nie wymagał uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych lub leśnych na cele nierolnicze i nieleśne, brak jest dowodów lub ustaleń świadczących aby decyzja była niezgodna z przepisami odrębnymi - art. 61 ust. 1 pkt 5 u.p.z.p.. Dlatego, zdaniem SKO, spełnione zostały pozostałe przesłanki umożliwiające ustalenie warunków zabudowy. Planowana inwestycja nie należy do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na tę decyzję wniosła E. J. podnosząc zarzut naruszenia: - art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. w zw. z § 3 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, - naruszenie art 105 k.p.a., - naruszenie art. 7 k.p.a., 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a. W uzasadnieniu podniesiono, sprawa dotycząca wydania decyzji o pozwoleniu na budowę dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie szeregowej na ww. działce została już prawomocnie zakończona. Na skutek bowiem odrzucenia skargi inwestorów przez WSA w Warszawie postanowienie z dnia 16 marca 2020 r. sygn. akt VII SA/Wa 2944/19, prawomocnie z obrotu prawnego została wyeliminowana decyzja o pozwoleniu na budowę. Przy czym ta sprawa dotyczyła pozwolenia na rozbudowę i przebudowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie szeregowej (polegającej na dobudowie ryzalitu na elewacji frontowej) na działce ew. nr [...]. W tej też sprawie decyzje z dnia 18 listopada 2019 r. nr - [...]o nakazie rozbiórki wydał zaś PINB. Tak więc, nie toczy się żadne postępowanie administracyjne w przedmiocie wydania decyzji o pozwoleniu na rozbudowę i przebudowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie szeregowej (polegającej na dobudowie ryzalitu na elewacji frontowej) na działce ew. nr [...], ponieważ zostało ono umorzone ostateczną decyzją Wojewody Mazowieckiego z dnia 25 października 2019 r. nr 874/OPON/2019. Nie toczy się też żadne postępowanie naprawcze (legalizacyjne) w ramach którego, organ nadzoru budowlanego zobowiązałby inwestorów do przedstawienia ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy dla tej inwestycji, ponieważ wydano już decyzję z dnia 18 listopada 2019 r. nr - IOT/415/2019 r. nakazującą rozbiórkę. Warunkiem zaś tego, aby zasadne było ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji, co do której wszczęto postępowanie legalizacyjne w oparciu o art 50 lub art. 51 ustawy - Prawo budowlane jest to, aby organ nadzoru budowlanego nałożył na inwestora obowiązek przedstawienia takiej ostatecznej decyzji, z której wynikałoby, że sama inwestycja jest zgodna z tymi warunkami. Tyle że, w przedmiotowej sprawie organ nadzoru budowlanego nie nałożył takiego obowiązku bo decyzją z dnia 18 listopada 2019 r. wydaną na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 51 ust. 7 i art. 83 ust. 1 ustawy - Prawo budowlane, nakazał już rozbiórkę. W wyroku z dnia 7 maja 2021 r. sygn. akt VII SA/Wa 506/21 WSA w Warszawie zobowiązał organ do wyjaśnienia stanu faktycznego poprzez ustalenie w jakim trybie prowadzone jest postępowanie naprawcze (art. 50 - 51 bądź art. 48, 49 Prawa budowlanego). Jednakże, w przypadku przedmiotowej inwestycji, takich warunków zabudowy nie można już wydać celem legalizacji, bowiem organ nadzoru nie wymaga ich i nie wymagał w ogóle od inwestora, gdyż orzekł już o rozbiórce, a nakazanie rozbiórki wyklucza prawną potrzebę ubiegania się o warunki zabudowy. A zatem, organ I instancji nie powinien wydawać decyzji o ustaleniu warunków zabudowy tylko winien umorzyć postępowanie, z uwagi na to, że brak jest przedmiotu postępowania (art. 105 k.p.a.). Organ I instancji nie powinien wydawać decyzji o ustaleniu warunków zabudowy, a wobec ich wydania organ II instancji winien był uchylić zaskarżoną decyzję i umorzyć postępowanie, z uwagi na to, że brak jest przedmiotu postępowania, polegającego na konieczności uzyskania tych warunków zabudowy ze względu na nałożenie takiego obowiązku przez organ nadzoru budowlanego. Ponadto już w poprzedniej decyzji kasacyjnej Kolegium wskazało, że co najmniej nie zostało wyjaśnione dlaczego poszerzono obszar analizowany. (...) Organ I instancji znowu poszerzył wadliwie obszar analizowany, a tym samym dokonał błędnego wyliczenia parametrów zabudowy. Nie uzasadnił prawidłowo i racjonalnie potrzeby poszerzenia obszaru analizowanego, a zawsze kiedy dochodzi do poszerzenia obszaru analizowanego ponad minimum, winno do być przez organ wyjaśnione i poparte przekonywującymi argumentami natury prawnej. Te kwestie zostały zaś pominięte przez Kolegium. Reasumując, skarżąca wskazała, iż Kolegium wadliwie odczytało wytyczne wynikające z prawomocnego wyroku WSA z dnia 7 maja 2021 r., sygn. akt VII SA/Wa 506/21. Co najistotniejsze, organ nadzoru budowlanego nie nałożył w ogóle na inwestora obowiązku przedstawienia nowej decyzji o warunkach zabudowy celem dokonania legalizacji. Tak więc, wystąpienie przez inwestorów o nowe warunki zabudowy jest działaniem samodzielnym i nie wynikającym z obowiązku nałożonego przez organ nadzoru budowlanego. Poprzez błędne odczytanie prawomocnego wyroku WSA z dnia 7 maja 2021 r., sygn. akt VII SA/Wa 506/21 i błędne określenie stanu faktycznego Kolegium w zaskarżoną decyzją utrzymało w mocy decyzję organu I instancji ustalającą warunki zabudowy dla inwestycji wobec której jest orzeczona rozbiórka. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie wniosło o jej oddalenie podtrzymując argumentację zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. W pierwszej kolejności omówienia wymaga zarzut dotyczący braku podstaw do prowadzenia postępowania w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy. Ustalenia w tym zakresie stanowią bowiem podstawę do dalszych rozważań Sądu co do samej decyzji o ustaleniu warunków zabudowy. Bezsprzecznie, warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na rozbudowie i przebudowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego (dobudowa ryzalitu na elewacji frontowej) na działkach nr [...] zostały wydane dla budynku już zrealizowanego. SKO uznało, że wiązał je prawomocny wyrok WSA w Warszawie z dnia 7 maja 2021 r., sygn. VII SA/Wa 506/21, w którym stwierdzono, że prowadzenie postępowania legalizacyjnego w trybie art. 50-51 Prawa budowlanego nie stanowi przeszkody w możliwości uzyskania warunków zabudowy dla inwestycji, która została w całości lub części zrealizowana bez takiej decyzji. Należy zatem ocenić, jakie wytyczne płynęły z tego wyroku oraz w jakim zakresie wiązał on, na podstawie art. 153 i 170 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej P.p.s.a), organy oraz Sąd orzekający w niniejszym postępowaniu. W wyroku tym Sąd nie podzielił poprzedniego stanowiska Kolegium, że w sytuacji postępowania naprawczego prowadzonego na podstawie art. 50 – 51 Prawa budowlanego brak jest podstaw do prowadzenia postępowania w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy. Wskazał m.in., że zrealizowanie inwestycji, w kształcie określonym przez inwestora, nie stoi na przeszkodzie ubieganiu się przezeń o ustalenie warunków zabudowy dla tego przedsięwzięcia. Na etapie postępowania o ustalenie warunków zabudowy nie ma bowiem żadnego uzasadnienia dla różnicowania sytuacji prawnej podmiotów, które w toku postępowania legalizacyjnego uzyskają decyzję o warunkach zabudowy od tych, które wykonają rozbiórkę wybudowanego samowolnie obiektu i ubiegać się będą o pozwolenie na budowę w oparciu o tę decyzję. Stwierdzić należy, że skoro SKO ustaliło, że postępowanie legalizacyjne było prowadzone na podstawie art. 51 Prawa budowalnego (k.4 zaskarżonej decyzji) zatem w świetle wytycznych z powyższego wyroku możliwe było prowadzenie postępowania o ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji już zrealizowanej. Tym samym organy obowiązane były do przeprowadzenia analizy cech i funkcji zagospodarowania terenu w zakresie umożliwiającym ustalenie warunków zabudowy dla zrealizowanej inwestycji. Z kolei Sąd orzekający w niniejszym postępowaniu jest obowiązany ustalić, czy organy orzekające w sprawie zastosowały się do wiążących wytycznych płynących z prawomocnego wyroku, nie mogąc kwestionować oceny prawnej zaprezentowanej we wcześniejszym orzeczeniu Sądu. Kwestia dotycząca możliwości prowadzenia postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla tej inwestycji została zatem prawomocnie przesądzona. We wskazanym wyroku nakazano również organowi odwoławczemu ustalenie, czy nie zachodzi tożsamość prowadzonej sprawy ze sprawą już ostatecznie zakończoną decyzją Zarządu Dzielnicy [...] m.st. Warszawy z dnia 17 września 2018 r. nr [...] ustalającą szczegółowe zasady zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy dla inwestycji polegającej na rozbudowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie szeregowej na działce nr [...]. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że SKO rozważyło i ustaliło tę okoliczność wskazując, że poprzednia decyzja z dnia 17 września 2018 r. dotyczyła rozbudowy budynku mieszkalnego od strony ulicy (budowa wykusza o powierzchni zabudowy 8m2) oraz od strony ogrodu (rozbudowa tarasu o 2,7 m2). Jak wynika zaś z wniosku z dnia 9 grudnia 2019 r., inicjującego niniejsze postępowania, przedmiotem inwestycji jest dobudowy ryzalitu na elewacji frontowej. Nie zachodzi zatem tożsamość sprawy z wcześniej prowadzoną, zatem postępowanie mogło być prowadzone. Kolejnym zarzutem podnoszonym przez skarżącą jest niemożność prowadzenia postępowania o ustalenie warunków zabudowy z uwagi na to, że nie toczy się żadne postępowanie naprawcze (legalizacyjne) w ramach którego, organ nadzoru budowlanego zobowiązałby inwestorów do przedstawienia ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy dla tej inwestycji, ponieważ wydano już decyzję z dnia 18 listopada 2019 r. nr - IOT/415/2019 r. nakazującą rozbiórkę. Z akt sprawy i wyjaśnień organu wynika, że faktycznie wymienioną decyzją z dnia 18 listopada 2019 r. nakazano inwestorom rozbiórkę obiektu budowlanego tj. dobudowanego ryzalitu od strony północno – wschodniej budynku przy ul. Zeusa 37 w Warszawie, jednakże wniesiono od niej odwołanie, a postępowanie odwoławcze zostało zawieszone. Zostało ono podjęte w październiku 2022 r. na dzień wydawania zaskarżonej decyzji nie zostało zakończone. Nie można zatem twierdzić, że na dzień orzekania przez SKO istniała w obrocie prawnym ostateczna decyzja nakazująca rozbiórkę przedmiotowej inwestycji. Ponadto istniała ona w obrocie już w dniu orzekania przez Sąd w postępowaniu zakończonym wyrokiem z dnia 7 maja 2021 r., sygn. VII SA/Wa 506/21, a Sąd ze względu na jej wydanie nie stwierdził braku podstaw do prowadzenia postępowania o ustalenie warunków zabudowy. Dlatego też nie można obecnie uznać, że postępowanie w niniejszej sprawie jest bezprzedmiotowe. Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego, o której mowa w art. 105 § 1 K.p.a. oznacza, że przestaje istnieć jeden z konstytutywnych elementów materialnego stosunku administracyjnoprawnego, a wobec tego nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. Wydanie nieostatecznej decyzji o nakazie rozbiórki nie powoduje, że postępowanie w przedmiocie ustalenie warunków zabudowy dla samowoli budowalnej, którego przeprowadzenie uznał Sąd we wcześniejszym wyroku za dopuszczalne, straci rację bytu. Skoro postępowanie o ustalenie warunków zabudowy w niniejszej sprawie było dopuszczalne należało ocenić czy SKO prawidłowo przeprowadziło procedurę określoną w art. 61 u.p.z.p. Wydana w trybie legalizacji samowoli budowlanej decyzja o warunkach zabudowy będzie rozstrzygać, czy dany obiekt wybudowano zgodnie z przepisami ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz z przepisami szczególnymi. W takim postępowaniu, dla zrealizowanej już inwestycji organ bada, czy spełnia ona wszystkie przesłanki określone w art. 61 ust. 1 u.p.z.p. Stosownie do tego przepisu wydanie decyzji o warunkach zabudowy jest możliwe jedynie w przypadku łącznego spełnienia następujących warunków: 1) co najmniej jedna działka sąsiednia, dostępna z tej samej drogi publicznej, jest zabudowana w sposób pozwalający na określenie wymagań dotyczących nowej zabudowy w zakresie kontynuacji funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, w tym gabarytów i formy architektonicznej obiektów budowlanych, linii zabudowy oraz intensywności wykorzystania terenu; 2) teren ma dostęp do drogi publicznej; 3) istniejące lub projektowane uzbrojenie terenu, z uwzględnieniem ust. 5, jest wystarczające dla zamierzenia budowlanego; 4) teren nie wymaga uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne albo jest objęty zgodą uzyskaną przy sporządzaniu miejscowych planów, które utraciły moc na podstawie art. 67 ustawy, o której mowa w art. 88 ust. 1; 5) decyzja jest zgodna z przepisami odrębnymi, 6) zamierzenie budowlane nie znajdzie się na obszarze o strategicznym znaczeniu wymienionym w tym punkcie. Sposób ustalania wymagań, wymienionych w art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p., określa rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań, dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Kluczową rolę dla ustalenia wymagań dotyczących zagospodarowania terenu w takim postępowaniu stanowi prawidłowe wyznaczenie obszaru analizowanego. Możliwa jest wówczas ocena, czy spełniony jest wymóg tzw. dobrego sąsiedztwa (art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p.). Obecnie zasady wyznaczania obszaru analizowanego zostały określone w art. 61 ust. 5a u.p.z.p. (wcześniej w § 3 ww. rozporządzenia). Granice obszaru analizowanego wyznacza się w odległości nie mniejszej niż trzykrotna szerokość frontu działki objętej wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy, nie mniejszej jednak niż 50 m. Zasadą jest wyznaczanie obszaru analizowanego w podstawowych jego wymiarach. Nie ma jednak znaczenia ostateczny kształt tego obszaru. Przepis posługuje się pojęciem wyznaczenia obszaru wokół działki budowlanej. Taka regulacja sugeruje formę koła dla tego obszaru. Niemniej jest to jedynie podstawowy wzorzec, który w konkretnych realiach podlega modyfikacji. Choćby w sytuacji, gdy objęcie większej lub znaczącej części działki spowoduje, że zostanie ona włączona do analizy, to kształt koła ulegnie zmianie poprzez wprowadzenie w miejsce krzywizny, linii prostej, bo taki kontur mają zazwyczaj działki ewidencyjne. Obszar ten jednak może być poszerzony dopiero wówczas, gdy pojawią się okoliczności uzasadniające taką zmianę, jednakże powiększenie obszaru analizowanego zawsze musi jednak służyć zachowaniu ładu przestrzennego, ponadto uzasadnienie dla takiego poszerzenia powinno być szczegółowo umotywowane w analizie oraz w uzasadnieniu decyzji o warunkach zabudowy (por. np. wyrok NSA z 21 czerwca 2017 r., sygn. akt II OSK 2650/15). Sąd nie stwierdził, by wyznaczony obszar analizowany (załącznik do decyzji organu I instancji z dnia 24 października 2022 r.) został wyznaczony w sposób dowolny. Został oznaczony linią przerywaną i cyframi 14-22 oraz wyznaczony na kopii mapy, o której mowa w art. 52 ust. 2 pkt 1 u.p.z.p. w skali 1: 500 - stanowiącej załącznik graficzny nr 2b do decyzji, w odległości nie mniejszej niż trzykrotna szerokość frontu działki objętej wnioskiem. Za front działki prawidłowo przyjęto odcinek od ul. Zeusa. Co prawda obszar analizowany został wyznaczony w kształcie nieregularnej figury, ale jednak jego sposób wyznaczenia nie wskazuje, że poszukiwano niejako "na siłę" nieruchomości podobnych, by móc określić sposób zabudowy. Objęto nim budynki w zwartej, szeregowej zabudowie. Wyznaczenie obszaru w wartościach minimalnych oznaczałoby objęcie nim części budynków, bowiem linia wyznaczająca analizowany obszar musiałaby je przecinać. Natomiast analizie porównawczej mogą zostać poddane całe budynki, a nie ich części, wobec tego takie poszerzenie obszaru analizowanego, jakiego dokonano w sprawie objętej skargą należy uznać za dopuszczalne. Ponadto z zestawienia zabudowy działek przyjętych do analizy nie wynika, by w związku z powiększeniem obszaru analizowanego znalazły się w nim budynki odbiegające powierzchnią, szerokością elewacji frontowej, liczbą kondygnacji, czy wysokością od pozostałych budynków. Wobec tego zwiększenie obszaru analizowanego nie wpłynęło na ustalone w decyzji o warunkach zabudowy parametry inwestycji. Podkreślić należy, że wszystkie parametry planowanego obiektu muszą odpowiadać cechom zabudowy i zagospodarowania terenu objętego obszarem analizy. Z rozporządzenie wynika (§1), że ustalania wymaga: linia zabudowy; wielkość powierzchni zabudowy w stosunku do powierzchni działki albo terenu; szerokość elewacji frontowej; wysokości górnej krawędzi elewacji frontowej, jej gzymsu lub attyki; geometrii dachu (kąta nachylenia, wysokości kalenicy i układu połaci dachowych). Jeżeli inwestycja nie wpisuje się w parametry wynikające z przeprowadzonej analizy, ani też nie zachodzą przesłanki - wynikające z tej analizy – do określenia innych, indywidualnych wartości wynikających również z analizy, organ nie ma możliwości uwzględnieniu wniosku. Podkreślić przy tym należy, że brak możliwości ustalenia warunków zabudowy choćby w stosunku do jednego parametru wskazanego we wniosku przez inwestora, w sytuacji gdy nie istnieją podstawy do ustalenia takiego wskaźnika w sposób indywidualny, skutkuje decyzją odmowną. Sąd poddał analizie wszystkie warunki ustalone dla inwestycji w zaskarżonej decyzji i nie dostrzegł by zostały ustalone w sposób niezgodny z obowiązującymi przepisami. Obszarem analizowanym objęto 36 budynków przy ul. Artemidy, Posejdona, Prometeusza i Zeusa zrealizowanych na działkach o pow. od 233 do 357. Powierzchnia zabudowy na tym terenie waha się od 86 do 126 m2, wskaźnik zabudowy wynosi od 0,28 do 0,41, szerokość elewacji frontowych wynosi od 9 do 11 metrów, wszystkie budynki liczą 3 kondygnacje wysokość ich elewacji wynosi 8,5 m, wysokość kalenicy od 10 do 12. Średnie wartości dla tego obszaru wynoszą: dla wskaźnika wartości zabudowy 0,37, szerokości elewacji frontowych 9,39, liczny kondygnacji – 3, wysokości elewacji 8,5 i wysokości kalenicy 10,25. Linię zabudowy wyznaczono w zgodzie z § 4 ww. rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. W ocenie Sądu, mając na uwadze charakterystykę budynków znajdujących się w obszarze analizowanym oraz to, że tworzą uskoki zarówno linii zabudowy jak i w wysokości bryły budynku, co szczegółowo zostało ujęte w wynikach analizy, stanowiącej załącznik do decyzji organu I instancji, należało uznać, że przybliżenie części elewacji frontowej budynku ul. [...] do odległości 6 m od krawędzi jezdni nie zaburzy ładu przestrzennego w obszarze analizowanym i będzie stanowić kontynuację uskoków elewacji frontowych (przeważnie o około 2 m -1,5 m). Ustalona linia zabudowy - w części południowej na przedłużeniu pierwotnej linii zabudowy budynku, zaś w części północnej w odległości 4 m od wschodniej granicy terenu inwestycji z działką [...] jest również zgodna z ustawą o drogach publicznych. Wnioskowany wskaźnik powierzchni zabudowy w stosunku do powierzchni terenu został ustalony na poziomie wyższym od uśrednionego wskaźnika w obszarze analizowanym, jednak jego zwiększenie o wartość 0,02 poprzez ustalenie wskaźnika na poziomie 0,41 w świetle wyników analizy, z uwagi na rozmiar działki i wielkość powierzchni zabudowy budynku - nie spowoduje zauważalnego wzrostu średniego wskaźnika powierzchni zabudowy do powierzchni terenu w obszarze analizowanym i nie wpłynie negatywnie na ład przestrzenny osiedla. Szerokość elewacji frontowej jak i wysokość górnej krawędzi elewacji frontowej pozostanie bez zmian Geometria dachu pozostanie bez zmian, zaś dla zadaszenia wnioskowanego ryzalitu określono w odniesieniu do geometrii dachów występujących na obszarze analizowanym. Nie budziło ono wątpliwości Sądu. Na najbliższych działkach zabudowanych budynkami w obszarze analizowanym wskaźnik powierzchni biologicznie czynnej w stosunku do powierzchni terenu wynosił średnio około 37,3%, zatem jego ustalenie na poziomie 40 % nie było sprzeczne z wynikami analizy. Skoro teren ma dostęp do drogi publicznej oraz dostęp do istniejącej sieci inżynieryjnej, nie pozostaje w sprzeczności z przepisami odrębnymi, a przeprowadzona analiza istniejącego zagospodarowania obszaru wykazała, że planowana inwestycja spełnia wymogi ustawowe zawartych w art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. w zakresie gabarytów zabudowy, istniała zatem na możliwość wydania decyzji o warunkach zabudowy dla przedmiotowej inwestycji. Sąd nie dostrzegł w zaskarżonych decyzjach również wskazywanych przez skarżącą naruszeń przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Kolegium prawidłowo oceniło decyzję I instancji ponadto w sposób prawidłowy, w zgodzie z art. 15 K.p.a. rozpoznało ponadto ponownie sprawę, prawidłowo oceniając ustalenia zawarte w wynikach analizy funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu w obszarze analizowanym. Skarga podlegała zatem oddaleniu, na podstawie art. 151 P.p.s.a.
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 13 kwietnia 2023
- Symbol z opisem
- 6153 Warunki zabudowy terenu
- Skarżony organ
- Samorządowe Kolegium Odwoławcze
- Sędziowie
- Agnieszka Wilczewska-Rzepecka /przewodniczący sprawozdawca/ Michał Podsiadło. Wojciech Rowiński
Powiązane dokumenty
Sygnatura: II SA/Łd 229/23 · 6 lipca 2023
Wyrok WSA w Łodzi z 6 lipca 2023 r., II SA/Łd 229/23 – warunki zabudowy terenu
Sygnatura: II OZ 402/23 · 6 lipca 2023
Postanowienie NSA z 6 lipca 2023 r., II OZ 402/23 – warunki zabudowy terenu
Sygnatura: II OZ 403/23 · 6 lipca 2023
Postanowienie NSA z 6 lipca 2023 r., II OZ 403/23 – warunki zabudowy terenu
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny