VII SA/Wa 2069/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Janeczko (spr.), , Sędzia WSA Grzegorz Antas, Sędzia WSA Grzegorz Rudnicki, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 29 kwietnia 2021 r. sprawy ze skargi G. M. na rozstrzygnięcie Rzecznika Praw Pacjenta z dnia [...] sierpnia 2020 r. znak: [...] w przedmiocie niestwierdzenia naruszenia prawa pacjenta do świadczeń zdrowotnych oddala skargę

Zaskarżonym rozstrzygnięciem z dnia [...] sierpnia 2020 r., znak:[...], działając na podstawie art. 53 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta (Dz. U. z 2020 r., poz. 849) (zwanej dalej: "ustawą"), oraz art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – k.p.a., po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Rzecznik Praw Pacjenta (dalej: "RzPP") utrzymał w mocy swoje rozstrzygnięcie z dnia [...] lipca 2020 r., znak:[...], niestwierdzające naruszenia prawa pacjenta – G.M.(dalej: "skarżąca") do świadczeń zdrowotnych, o którym mowa w art. 8 ustawy, przez podmiot leczniczy Szpital Specjalistyczny w P. im.{>>>}. Do wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia doszło w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych wskazanych przez RzPP. Organ wskazał, iż postępowanie wyjaśniające w przedmiotowej sprawie zostało wszczęte na podstawie informacji zawartych w korespondencji skarżącej. Wnioskodawczyni zgłosiła zastrzeżenia w zakresie nienależycie udzielonych świadczeń zdrowotnych przez podmiot leczniczy podczas pobytu w nocy z [...] na [...] maja 2019 r. Pacjentka wskazała, że cierpiała na silne drgawki, okresowe utraty przytomności, a jej stan zdrowia nie był na bieżąco monitorowany. Rozstrzygnięciem z dnia [...] lipca 2020 r., znak:[...], organ stwierdził naruszenie prawa pacjenta G.M.do poszanowania intymności i godności, o którym mowa w art. 20 ust. 1 ustawy. Jednocześnie po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, wziąwszy pod uwagę zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, odrębnym rozstrzygnięciem z dnia [...] lipca 2020 r., znak:[...], organ nie stwierdził naruszenia przez podmiot leczniczy prawa pacjentki do świadczeń zdrowotnych, o którym mowa w art. 8 ustawy. RzPP uwzględnił w swoim rozstrzygnięciu wyjaśnienia pacjentki, dokumentację medyczną z udzielonych świadczeń zdrowotnych, opinię konsultanta wewnętrznego Biura RzPP z dnia [...] kwietnia 2020 r. oraz opinię uzupełniającą konsultanta wewnętrznego Biura RzPP z dnia [...] lipca 2020 r. Powyższe rozstrzygnięcie zostało zakwestionowane przez pacjentkę we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. W piśmie, skarżąca zarzuciła, iż organ oparł się na niepełnym materiale dowodowym, a opinia konsultanta medycznego nie odnosi się do dokumentacji medycznej zebranej w sprawie ani do innych faktów. W wyniku ponownej oceny RzPP stwierdził, iż zgromadzony w przedmiotowym postępowaniu wyjaśniającym materiał dowodowy był kompletny, a wydane w sprawie rozstrzygnięcie jest prawidłowe i odpowiada przepisom prawa. Organ wyjaśnił, iż zarzut naruszenia prawa pacjenta do świadczeń zdrowotnych można postawić tylko wtedy, gdy znajduje on odzwierciedlenie w materiałach zgromadzonych w postępowaniu wyjaśniającym. Stosownie zaś do treści art. 80 k.p.a., organ administracji publicznej jest obowiązany ocenić na postawie całokształtu materiału dowodowego czy dana okoliczność została udowodniona. Z treści wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy wynika, że skarżąca pacjentka kwestionuje ustalony przez organ stan faktyczny i nie zgadza się z rozstrzygnięciem dokonanym przez organ. Odnosząc się do powyższego zarzutu, organ wskazał, że postępowanie wyjaśniające, które zakończone zostało wydaniem zaskarżonego rozstrzygnięcia, obejmowało swoim zakresem prawo do świadczeń zdrowotnych, o których mowa w art. 8 ustawy. Na jego podstawie, jak wyjaśnił RzPP, pacjent ma prawo do świadczeń zdrowotnych udzielanych z należytą starannością przez podmioty udzielające świadczeń zdrowotnych w warunkach odpowiadających określonym w odrębnych przepisach wymaganiom fachowym i sanitarnym. Przechodząc zaś do analizy zakresu prawa pacjenta do świadczeń zdrowotnych udzielanych z należytą starannością, o którym mowa w art. 8 ustawy, organ wskazał, że przepisy nie zawierają katalogu zasad ostrożnego postępowania czy wskazówek w tym zakresie. Organ podkreślił, iż zachowanie należytej staranności jest kluczowym elementem zasad ogólnej ostrożności, których zachowania wymaga się w trakcie procesu udzielania świadczeń zdrowotnych. To z kolei ma na celu zapewnienie osiągnięcia pozytywnego skutku podjętych czynności medycznych oraz zminimalizowania ryzyka z nim związanego oraz stanowić ma gwarancje dla pacjenta, że podjęte wobec niego czynności są bezpieczne. Organ wskazał, że rozstrzygnięcie niestwierdzające naruszenia prawa pacjenta do świadczeń zdrowotnych zostało wydane na podstawie opinii oraz opinii uzupełniającej konsultanta medycznego, który ocenił postępowanie personelu medycznego placówki. RzPP wyjaśnił również, iż w katalogu swoich kompetencji nie posiada uprawnień pozwalających na ocenę zastosowanego u pacjenta procesu diagnostyczno-leczniczego. Z tego względu, rozstrzygając postępowanie obejmujące prawo pacjenta do świadczeń zdrowotnych, najczęściej wymagające zweryfikowania udzielonych świadczeń, jak w niniejszej sprawie, RzPP jest zobligowany do uwzględnienia stanowiska podmiotów w tym zakresie władnych. W treści ww. opinii konsultant wskazał, iż szpitalne oddziały ratunkowe są jednostkami udzielającymi świadczeń opieki zdrowotnej polegających na wstępnej diagnostyce oraz podjęciu leczenia w zakresie niezbędnym dla stabilizacji funkcji życiowych osób, które znajdują się w stanie nagłego zagrożenia zdrowotnego. Ponadto, konsultant zwrócił uwagę, iż w oddziale ratunkowym badanie EKG zostało wykonane dwukrotnie. Pierwsze badanie, technicznie niedoskonałe, nie wskazywało jednak odchyleń od normy (godz. 23.16). Badanie zdecydowano się powtórzyć (godz. 00.15), i było już technicznie prawidłowe oraz również wykluczało stan zagrażający życiu. Wykonane powtórnie badania świadczą o dochowaniu należytej staranności w potwierdzeniu wiarygodności wyniku. Na podstawie dostępnej dokumentacji medycznej nie stwierdzono uchybień w zakresie postępowania medycznego zgodnego z aktualną wiedzą medyczną i przyjętymi standardami. W ocenie konsultanta, nie można również mieć zastrzeżeń do staranności wykonywanych procedur. O dołożeniu tej staranności świadczy między innymi fakt powtórzenia zapisu EKG, który był technicznie niedoskonały, mimo możliwości oceny badania. Konsultant wskazał, iż ze względu na fakt, iż pacjentka zgłosiła swoje zastrzeżenia co do opinii, konsultant po zapoznaniu się z nimi sporządził opinię uzupełniającą, bazując na podstawie wieloletniej praktyki oraz wiedzy medycznej opartej na rzetelnych, aktualnych standardach postępowania w kontekście danej sytuacji klinicznej. W opinii tej konsultant stwierdził jednoznacznie, iż przeprowadzone procedury medyczne były zgodne z aktualną wiedza medyczną i zostały przeprowadzone z należytą starannością. RzPP wskazał, iż przyjął stanowisko określone w ww. opinii specjalistycznej. Dokonanie zaś takich ustaleń przez organ wyklucza możliwość stwierdzenia po stronie podmiotu leczniczego naruszenia prawa pacjenta do świadczeń zdrowotnych, o którym mowa w art. 8 ustawy. Organ zaznaczył, iż po ponownym rozpatrzeniu sprawy podtrzymał swoje rozstrzygnięcie z dnia [...] lipca 2020 r., niestwierdzające naruszenia prawa skarżącej pacjentki co do świadczeń zdrowotnych, o którym mowa w art. 8 ustawy. Jednocześnie RzPP uznał, iż jest ono zgodne z prawem, określonym w sprawie stanem faktycznym, jak również uzyskaną w sprawie specjalistyczną opinią medyczną. Konkludując, organ wskazał, iż analiza wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, jak i dotychczas zgromadzonego materiału dowodowego, nie dała podstaw do zmiany rozstrzygnięcia. Z powyższym rozstrzygnięciem nie zgodziła się skarżąca wnosząc skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu, skarżąca zarzuciła: a) sprzeczność ustaleń pomieszczonych w zaskarżonym rozstrzygnięciu z materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie i stanem faktycznym sprawy, polegającą na nie stwierdzeniu naruszenia prawa skarżącej do świadczeń zdrowotnych, o których mowa w art. 8 ustawy, a przez to narażenie skarżącej na utratę życia bądź zdrowia; b) oparcie zaskarżonego rozstrzygnięcia na nierzetelnych i niemiarodajnych dla rozstrzygnięcia opinii konsultanta, które to opinie pozostają w sprzeczności ze stanem faktycznym sprawy oraz z materiałem dowodowym, zgromadzonym w sprawie, a w szczególności z wnioskami płynącymi ze zgromadzonej dokumentacji medycznej skarżącej. Powyższe zarzuty, znalazły rozwinięcie w uzasadnieniu skargi. Skarżąca wniosła o zmianę zaskarżonego rozstrzygnięcia w całości i orzeczenie, że zostały naruszone prawa pacjenta – skarżącej do świadczeń zdrowotnych, o których mowa w art. 8 ustawy, a przez to narażenie skarżącej na utratę życia bądź zdrowia, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia w całości i przekazanie sprawy RzPP do ponownego rozpoznania. W odpowiedzi na skargę, RzPP podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonym rozstrzygnięciu, wnosząc o oddalenie skargi w całości z uwagi na jej bezzasadność. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, dalej "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Zakres tych spraw wymienia art. 3 § 2 i 3 p.p.s.a., określając akty prawne poddane kontroli w postępowaniu przed wojewódzkimi sądami administracyjnymi. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje głownie orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne oraz postanowienia, ale także na inne akty lub czynności z zakresu administracji publicznej, dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Przedmiotem kontroli jest badanie, czy organy administracji w toku rozpoznania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Stosownie zaś do art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Badając legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o powyższe kryteria, Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Obszerna argumentacja zawarta w jej uzasadnieniu, w istocie stanowi wyłącznie polemikę z ustaleniami dokonanymi w niniejszym postępowaniu przez specjalistów. Przedmiotem kontroli Sądu w rozpoznawanej sprawie, jest rozstrzygnięcie Rzecznika Praw Pacjent, który utrzymał w mocy swoje rozstrzygnięcie z dnia [...] lipca 2020 r., niestwierdzające naruszenia prawa pacjenta – skarżącej do świadczeń zdrowotnych, o którym mowa w art. 8 ustawy, przez podmiot leczniczy Szpital Specjalistyczny w P. im.{...]. Należy wskazać, że zgodnie z treścią art. 51 pkt 1-4 ustawy, RzPP po zapoznaniu się ze skierowanym do niego wnioskiem może: podjąć sprawę, poprzestać na wskazaniu wnioskodawcy przysługujących mu lub pacjentowi środków prawnych, przekazać sprawę według właściwości, nie podjąć sprawy, zawiadamiając o tym wnioskodawcę i pacjenta, którego sprawa dotyczy. Zgodnie z dyspozycją art. 51 pkt 1 ustawy, podjąwszy sprawę RzPP prowadzi postępowanie wyjaśniające wykorzystując posiadane kompetencje, które uprawniają go do samodzielnego prowadzenia sprawy, ewentualnie do żądania wyjaśnień/informacji od różnego rodzaju podmiotów, przedłożenia akt, czy też zlecenia sporządzenia opinii/ekspertyzy. Na podstawie art. 53 ustawy, organ może stwierdzić lub nie, naruszenie praw pacjenta, skierować wystąpienie do organu, który to spowodował lub do organu nadrzędnego z wnioskiem o zastosowanie środków przewidzianych w przepisach prawa. W przypadku, o którym mowa w art. 53 ust. 1 pkt 1 (dot. braku stwierdzenia naruszenia praw pacjenta), zastosowanie mają przepisy k.p.a. Zdaniem Sądu w rozpoznawanej sprawie, organy zasadnie przyjęły brak naruszenia praw pacjenta w odniesieniu do skarżącej. W ocenie Sądu, zarzut naruszenia prawa pacjenta można postawić tylko wtedy, gdy znajduje on odzwierciedlenie w materiałach zgromadzonych w postępowaniu wyjaśniającym, zaś stosownie do treści art. 80 k.p.a. organ administracji publicznej jest obowiązany ocenić na postawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Sąd w pełni podziela ocenę organu, że zgromadzony w przedmiotowej sprawie materiał dowodowy, nie pozwolił na stwierdzenie naruszenia praw skarżącej jako Pacjentki do świadczeń zdrowotnych, o którym mowa w art. 8 ustawy. Należy wskazać, że w toku postępowania Rzecznik zebrał pełny materiał dowodowy i uwzględnił w swoim rozstrzygnięciu wyjaśnienia skarżącej, dokumentację medyczną z udzielonych świadczeń zdrowotnych, opinię konsultanta wewnętrznego Biura Rzecznika Praw Pacjenta z dnia [....] kwietnia 2020 r. oraz opinię uzupełniającą konsultanta wewnętrznego Biura Rzecznika Praw Pacjenta z dnia [...] lipca 2020 r. Ponadto organ trafnie wskazał, że Rzecznik w katalogu swoich kompetencji nie posiada uprawnień pozwalających na ocenę zastosowanego u Pacjenta procesu diagnostyczno-leczniczego. Z tego też względu, wydając rozstrzygnięcie obejmujące prawo pacjenta do świadczeń zdrowotnych, zobligowany jest uwzględnić stanowisko podmiotu uprawnionego do takowej oceny. Taki tryb postępowania potwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 18 grudnia 2018 r., sygn.. akt: II OSK 3277/18 oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie m.in. w wyrokach: z dnia 29 stycznia 2014 r., sygn. akt: VII SA/Wa 2268/13, z dnia 22 kwietnia 2015 r., sygn. akt: VII SA/Wa 2487/14, 18 lipca 2018 r., sygn.. akt. VII Sa/Wa 2595/17, 25 października 2018 r., sygn.. akt. VII SA/Wa 2844/17 oraz z dnia 27 listopada 2018 r., sygn.. akt. VII SA/Wa 1940/18. Z uwagi na powyższe, utrwalone w orzecznictwie stanowisko, rozstrzygnięcie w przedmiotowej sprawie oparte zostało na dwóch opiniach Wewnętrznego Konsultanta Medycznego Biura Rzecznika Praw Pacjenta, który posiadając odpowiednie kwalifikacje mógł poddać bezstronnej ocenie postępowanie personelu medycznego Szpitala. W treści przedmiotowej opinii konsultant wskazał, że: szpitalne oddziały ratunkowe są jednostkami udzielającymi świadczeń opieki zdrowotnej polegających na wstępnej diagnostyce oraz podjęciu leczenia w zakresie niezbędnym dla dla stabilizacji funkcji życiowych osób, które znajdują się w stanie nagłego zagrożenia zdrowotnego. (...) W oddziale ratunkowym EKG wykonano dwukrotnie. Pierwsze badanie, technicznie niedoskonałe, nie wskazywało jednak odchyleń od normy (godz. 23.16). Zdecydowano się powtórzyć o godz. 0.15, i było już technicznie prawidłowe oraz również wykluczało stan zagrażający. Wykonanie powtórne badania świadczy o dochowaniu należytej staranności w potwierdzeniu wiarygodności wyniku. (...) na podstawie dostępnej dokumentacji medycznej nie stwierdza się uchybień w zakresie postępowania medycznego zgodnego z aktualną wiedza medyczną i przyjętymi standardami. Nie można również mieć zastrzeżeń do staranności wykonywanych procedur. O dołożeniu tej staranności świadczy między innymi wskazany już fakt powtórzenia zapisu EKG, który był technicznie niedoskonały mimo możliwości oceny badania. W opinii uzupełniającej Konsultant Wewnętrzny ponownie stwierdził, że przeprowadzone procedury medyczne były zgodne z aktualną wiedza medyczną i zostały przeprowadzone z należytą starannością, wskazując, że: Na podstawie dostępnej dokumentacji medycznej nie stwierdzam uchybień w zakresie postępowania medycznego zgodnego z aktualną wiedzą medyczną i przyjętymi standardami. Podczas ponownego rozpatrzenia sprawy przez organ odwoławczy, nie uzyskano dowodów podważających pierwotne ustalenia organu. Wyjaśnienia oraz dowody zebrane w toku postępowania, jak również opinie są ze sobą tożsame i nie budzą wątpliwości co do treści skarżonego rozstrzygnięcia. Ponadto dokładnie przeanalizowano dokumentację, co pozwoliło organowi przyjąć, że wydawane rozstrzygnięcia są zgodne z literą prawa i wiedza medyczną. Reasumując, zatem podniesione przez skarżącą zastrzeżenia należy uznać za chybione i sprowadzające się do polemiki z prawidłowymi ustaleniami dokonanymi przez organ i odpowiednich specjalistów. Brak jest zdaniem Sądu, podstaw do stwierdzenia, że w przedmiotowej sprawie podmiot leczniczy naruszył prawo skarżącej do świadczeń zdrowotnych. Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.