VII SA/Wa 183/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący: asesor WSA Aneta Żak po rozpoznaniu w dniu 5 kwietnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K.Z. na pismo Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 7 grudnia 2022 r. znak: DAB-V.051.27.2022.DW.2 w przedmiocie zawiadomienia o sposobie załatwienia skargi postanawia: odrzucić skargę.

Pismem z 16 stycznia 2023 r. Minister Rozwoju i Technologii przekazał Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie wniesione do tego organu za pośrednictwem poczty elektronicznej e-mail pismo K.Z. z 15 grudnia 2022 r., określone jako skarga złożona na wydane na podstawie art. 237 § 3 w zw. z art. 238 § 1 k.p.a. pismo Ministra Rozwoju i Technologii z 7 grudnia 2022 r. znak DAB-V.051.27.2022.DW.2 stanowiące zawiadomienie o sposobie załatwienia skargi. Organ przedstawił jednocześnie Sądowi akta sprawy wraz z odpowiedzią na skargę, w której zawarł wniosek o odrzucenie skargi, gdyż jej przedmiotem jest czynność materialno-techniczna organu, która nie podlega kognicji sądu. W związku z powyższym, zarządzeniem z 31 stycznia 2023 r. Przewodniczący Wydziału VII WSA w Warszawie zarządził wezwać skarżącego do usunięcia braków formalnych skargi poprzez: 1) nadesłanie skargi własnoręcznie podpisanej, 2) wskazanie numeru PESEL skarżącego – w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.), dalej: p.p.s.a. Wezwanie w tym przedmiocie z 24 lutego 2023 r. zostało skutecznie doręczone skarżącemu w dniu 20 marca 2023 r. W odpowiedzi na nie, w wyznaczonym terminie, skarżący wniósł pismo datowane na 21 marca 2023 r. w jego treści wskazując, że nie otrzymał emaila do własnoręcznego podpisania, zatem nie wie, w jaki sposób ma podpisać skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. Zgodnie z art. 54 § 1 p.p.s.a., skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Wniesienie skargi jest możliwe za pomocą tradycyjnych środków komunikacji (przez operatora pocztowego) bądź osobiście w siedzibie organu. Ponadto, w świetle art. 54 § 1a p.p.s.a., skargę w formie dokumentu elektronicznego wnosi się do elektronicznej skrzynki podawczej tego organu, zaś przepis art. 49a stosuje się odpowiednio. Przepis art. 49a p.p.s.a. określa zaś sposób potwierdzenia przez sąd wniesienia pisma w formie dokumentu elektronicznego do elektronicznej skrzynki podawczej, którą jest dostępny publicznie środek komunikacji elektronicznej służący do przekazywania dokumentu elektronicznego do podmiotu publicznego przy wykorzystaniu powszechnie dostępnego systemu teleinformatycznego. W niniejszej sprawie należy mieć na uwadze, że pismo uznane przez Ministra Rozwoju i Technologii za skargę na jego pismo z dnia 7 grudnia 2022 r. zostało wniesione za pośrednictwem zwykłej skrzynki email, zaś Minister Rozwoju i Technologii jest podmiotem wskazanym w art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 2070 - dalej jako: u.i.p.p.), a więc ujętym w katalogu podmiotów publicznych objętych obowiązkiem udostępnienia i zapewnienia obsługi elektronicznej skrzynki podawczej. Obowiązujące przepisy prawa nie przewidują możliwości skutecznego wniesienia skargi do sądu w formie elektronicznej za pośrednictwem poczty e-mail organu. Ubocznie zauważyć należy, że zgodnie z aktualnym brzmieniem art. 63 § 1 zd. trzecie k.p.a., jeżeli przepisy odrębne nie stanowią inaczej organ administracji publicznej pozostawia bez rozpoznania podania wniesione na adres poczty elektronicznej organu. Zgodnie z wymogiem określonym w zacytowanym powyżej art. 54 § 1a p.p.s.a., skarżący powinien wnieść skargę w formie dokumentu elektronicznego za pomocą środków komunikacji elektronicznej, do elektronicznej skrzynki podawczej organu, gdyż skierowanie skargi do sądu administracyjnego w formie pisma elektronicznego skierowanego do odbiorcy na e-mail, który nie jest elektroniczną skrzynką podawczą, nie może być uznane za skuteczne wniesienie skargi w formie dokumentu elektronicznego. Jakkolwiek bowiem poczta elektroniczna (adres e-mail) stanowi środek komunikacji elektronicznej i jest objęta definicją w art. 3 pkt 4 u.i.p.p., to nie stanowi ona elektronicznej skrzynki podawczej stanowiącej dostępny publicznie środek komunikacji elektronicznej i służącej do przekazywania dokumentu elektronicznego. W orzecznictwie trafnie wskazuje się, że elektroniczna skrzynka podawcza organu to dostępny publicznie środek komunikacji elektronicznej służący do przekazywania dokumentu elektronicznego do podmiotu publicznego przy wykorzystaniu powszechnie dostępnego systemu teleinformatycznego (art. 3 pkt 17 u.i.p.p.). System teleinformatyczny to zespół współpracujących ze sobą urządzeń informatycznych i oprogramowania, zapewniający przetwarzanie i przechowywanie, a także wysyłanie i odbieranie danych poprzez sieci telekomunikacyjne za pomocą właściwego dla danego rodzaju sieci telekomunikacyjnego urządzenia końcowego w rozumieniu ustawy – Prawo telekomunikacyjne 560 (art. 2 pkt 3 ustawy z dnia 18 lipca 2002 r. o świadczeniu usług drogą elektroniczną /t.j.: Dz. U. z 2020 r. poz. 344/, dalej: u.ś.u.d.e.). Jak trafnie wskazuje się w piśmiennictwie, stanowi ona wirtualny odpowiednik biura podawczego urzędu (B. Kwiatek, Dokument elektroniczny w ogólnym postępowaniu administracyjnym, WKP 2020, rozdział IV, pkt 4.2.2.2. i powołane tam piśmiennictwo). Zgodnie z art. 16 ust. 1a u.i.p.p., podmiot publiczny udostępnia elektroniczną skrzynkę podawczą, spełniającą standardy określone i opublikowane na ePUAP przez ministra właściwego do spraw informatyzacji oraz zapewnia jej obsługę, natomiast zgodnie z art. 2 pkt 1u.ś.u.d.e., przez adres elektroniczny rozumieć należy oznaczenie systemu teleinformatycznego umożliwiające porozumiewanie się za pomocą środków komunikacji elektronicznej, w szczególności poczty elektronicznej. Elektroniczna skrzynka podawcza, wymagająca spełnienia standardów określonych i opublikowanych na ePUAP przez ministra właściwego do spraw informatyzacji nie jest zatem tożsama z jakimkolwiek adresem elektronicznym, czy "urzędową skrzynką mailową", a funkcjonalność elektronicznej skrzynki podawczej zasadniczo wiąże się z dostarczaniem dokumentów do tzw. podmiotu publicznego (por. postanowienia NSA: z 27 kwietnia 2022 r. I OZ 134/22; z 3 lutego 2022 r. III OZ 35/22; z 15 czerwca 2021 r. III OSK 4856/21; - orzeczenie dostępne na https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Stosownie do § 8 ust. 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z 14 września 2011 r. w sprawie sporządzania i doręczania dokumentów elektronicznych oraz udostępniania formularzy, wzorów i kopii dokumentów elektronicznych (Dz. U. z 2018 r. poz. 180), minister właściwy do spraw informatyzacji umożliwia podmiotom publicznym tworzenie elektronicznych skrzynek podawczych na ePUAP (skrót nazwy Elektroniczna Platforma Usług Administracji Publicznej - system teleinformatyczny, w którym instytucje publiczne udostępniają usługi przez pojedynczy punkt dostępowy w sieci Internet w rozumieniu art. 3 pkt 13 u.i.p.p.). Natomiast utworzenie elektronicznej skrzynki podawczej na ePUAP oznacza upoważnienie ministra do obsługi doręczeń za pomocą ePUAP do pomiotów, o których mowa w ust. 1, i doręczeń realizowanych przez te podmioty (§ 8 ust. 2). Doręczenia dokonywane za pomocą ePUAP uważa się za dokonane przez podmiot publiczny lub do podmiotu publicznego, który utworzył na ePUAP elektroniczną skrzynkę podawczą. Za pomocą ePUAP możliwe jest przekazywanie doręczanych podmiotowi publicznemu dokumentów elektronicznych do jego systemu teleinformatycznego (§ 8 ust. 3). Należy też podkreślić, że w przypadku odebrania dokumentu elektronicznego przez elektroniczną skrzynkę podawczą podmiotu publicznego wydane poświadczenie przedłożenia jest automatycznie tworzone i udostępniane nadawcy tego dokumentu przez system teleinformatyczny służący do obsługi doręczeń (§ 13 ust. 1 rozporządzenia). Tym samym poświadczenie przedłożenia jest automatycznie generowane przez system teleinformatyczny i przekazywany nadawcy. Jeżeli zatem pismo (podanie, wniosek, skarga) zostało przesłane drogą elektroniczną do podmiotu publicznego, zgodnie z warunkami korzystania z platformy e-PUAP, to automatyczne wygenerowanie poświadczenia przedłożenia pozwala przyjąć przez nadawcę, że dokument ten wpłynął do urzędu (por. postanowienie NSA z 10 września 2019 r., II FZ 483/19). Standardów takich nie musi spełniać "zwykła" skrzynka mailowa. W odniesieniu do powyższych rozważań przyjąć należy, że w niniejszej sprawie skarga została wniesiona bezskutecznie, ponieważ wysłanie wiadomości e-mail na adres elektroniczny poczty elektronicznej urzędu obsługującego organ administracji nie odpowiada aktualnym wymogom wniesienia skargi. Jeżeli jednak nawet przyjąć, opierając się na założeniu, że pismo wniesione jako skarga w niewłaściwy sposób, po jego wydrukowaniu może być uznane za skargę, o ile strona złoży na wydruku własnoręczny podpis, to wezwanie skarżącego w rozpoznawanej sprawie do własnoręcznego podpisanie skargi nie doprowadziło do dokonania powyższej czynności (podpisania skargi). W okolicznościach tej sprawy przyjąć zatem ostatecznie należy, że skarga nie została skutecznie wniesiona. W odniesieniu do zarzutów skarżącego zawartych w jego piśmie z 21 marca 2023 r. wskazać trzeba, że opisywaną wadliwość skarżący mógł wyeliminować poprzez własnoręczne podpisanie przesłanego wydruku w siedzibie Sądu, albo poprzez nadesłanie wydruku sporządzonej wiadomości e-mail pozyskanej z własnej skrzynki nadawczej e-mail, po jego własnoręcznym podpisaniu. Ubocznie równocześnie należy mieć na uwadze, że skarżący wezwany do wskazania numeru PESEL, do powyższego wezwania się nie zastosował, co stanowi zaniechanie stanowiące samodzielną podstawę do odrzucenia skargi (art. 58 § 1 pkt 3 w zw. z art. 46 § 2 pkt 1 lit. b p.p.s.a.). W tych warunkach Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. skargę odrzucił.