Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

VII SA/Wa 1542/23

VII SA/Wa 1542/23 - Wyrok WSA w Warszawie z 2023-10-19

Wynik

Oddalono skargę

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia
19 października 2023
Prawomocne
nie

Treść rozstrzygnięcia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły (spr.), Sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Asesor WSA Iwona Ścieszka, Protokolant st.spec. Joanna Piątek-Macugowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 października 2023 r. sprawy ze skargi R.S. na decyzję Rady Doskonałości Naukowej z dnia [...] października 2022 r. znak [...] w przedmiocie nadania stopnia doktora habilitowanego oddala skargę

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Przedmiotem skargi R. S. ("skarżący") jest decyzja Rady Doskonałości Naukowej ("RDN") znak: [...] z [...] października 2022 r. wydana w sprawie dotyczącej nadania stopnia doktora habilitowanego w dziedzinie nauk ścisłych i przyrodniczych w dyscyplinie nauki fizyczne w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych: Wnioskiem z 30 kwietnia 2019 r. skarżący R. S. zwrócił się do Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów o przeprowadzenie postępowania habilitacyjnego w dziedzinie nauki fizyczne w dyscyplinie fizyka. Po przeprowadzeniu postępowania habilitacyjnego wyznaczona Komisja Habilitacyjna podjęła [...] września 2020 r. uchwałę, aby nie rekomendować Radzie Naukowej Dyscypliny Nauki Fizyczne Uniwersytetu [...] nadania doktorowi inżynierowi R. S. stopnia doktora habilitowanego w dyscyplinie nauki fizyczne. W uzasadnieniu tej uchwały wskazano, że takie rozstrzygnięcie zostało podjęte na podstawie negatywnych opinii o osiągnięciu naukowym i dorobku skarżącego wyrażonych przez recenzentów, tj.: prof. dra hab. J. K., prof. dra hab. M. R. oraz prof. dra hab. A. S.. Wobec powyższego Rada Naukowej Dyscypliny Nauki Fizyczne Uniwersytetu [...] uchwałą nr [...] z [...] grudnia 2020 r. odmówiła skarżącemu nadania stopnia doktora habilitowanego w dziedzinie nauk ścisłych i przyrodniczych w dyscyplinie nauki fizyczne. Rada Doskonałości Naukowej, po rozpatrzeniu odwołania skarżącego, decyzją znak: [...] z [...] listopada 2021 r., uchyliła uchwałę Rady Naukowej Dyscypliny Nauki Fizyczne Uniwersytetu [...] nr [...] z [...] grudnia 2020 r. W uzasadnieniu decyzji RDN stwierdziła, że uchwała Rady Naukowej Dyscypliny Nauki Fizyczne Uniwersytetu [...] z [...] grudnia 2020 r. została podjęta z naruszeniem art. 18a ust. 11 zd. 2 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1789 – dalej: "ustawa o stopniach naukowych i tytule naukowym", "ustawa z 2003 r.", "ustawa z 14 marca 2003 r."). Zgodnie z tym przepisem rada jednostki organizacyjnej, w terminie miesiąca od otrzymania uchwały komisji habilitacyjnej, podejmuje uchwałę o nadaniu lub o odmowie nadania stopnia doktora habilitowanego. W tym przypadku Rada Naukowej Dyscypliny Nauki Fizyczne Uniwersytetu [...] nie podjęła w wymaganym terminie uchwały o nadaniu stopnia doktora habilitowanego albo uchwały o odmowie nadania stopnia doktora habilitowanego. Poddana pod głosowanie Rady uchwała w sprawie nadania stopnia doktora habilitowanego dr R. S. nie uzyskała wymaganej większości głosów. Wynik głosowania Rada błędnie zinterpretowała jako odmowę nadania stopnia doktora habilitowanego skarżącemu. W tej sytuacji koniecznie było przeprowadzenie drugiego głosowania z wnioskiem o odmowie nadania stopnia doktora habilitowanego – co nie miało miejsca. Dalej, Rada Naukowa Dyscypliny Nauki Fizyczne Uniwersytetu [...] uchwałą nr [...] z [...] marca 2022 r., na podstawie art. 18a ust. 11 ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym w zw. z art. 179 ust. 1 i ust. 3 pkt 1 i pkt 2 lit. b ustawy z dnia 3 lipca 2018 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2018 r., poz. 1669 ze zm. – dalej: "ustawa wprowadzająca") w związku z § 2 ust. 2, § 5 ust. 1 i 2 oraz § 7 ust. 3 uchwały nr [...] Senatu Uniwersytetu [...] z dnia 16 października 2019 r. w sprawie określenia sposobu postępowania w sprawie nadania stopnia doktora oraz stopnia doktora habilitowanego na Uniwersytecie [...] (Monitor [...] z 2019 r., poz. 340 ze zm.), po zapoznaniu się z uchwałą Komisji Habilitacyjnej z [...] września 2020 r., odmówiła skarżącemu nadania stopnia doktora habilitowanego w dziedzinie nauk ścisłych i przyrodniczych, w dyscyplinie nauki fizyczne. W uzasadnieniu Rada Naukowa Dyscypliny Nauki Fizyczne Uniwersytetu [...] ("Rada Naukowa") wskazała, że w głosowaniu tajnym nad odmową nadania dr inż. R. S. stopnia doktora habilitowanego głosowało 29 osób, uprawnionych do głosowania było 36 osób. Za odmową nadania stopnia doktora habilitowanego oddano 28 głosów, przeciw oddano 0 głosów, wstrzymała się od głosowania 1 osoba. Wobec tego bezwzględną większością głosów, przy obecności co najmniej połowy ogólnej liczby osób uprawnionych do głosowania, odmówiono skarżącemu nadania stopnia doktora habilitowanego. Dalej Rada Naukowa wskazała, że przeprowadziła ponownie wnikliwą analizę przedstawionych przez skarżącego materiałów, recenzji oraz opinii Komisji Habilitacyjnej i uznała, że skarżący po otrzymaniu stopnia doktora wykazuje się niewystarczającym dorobkiem naukowym z obszaru fizyki. Przedstawione przez skarżącego osiągnięcie naukowe zatytułowane "Mechanika relatywistyczna z uniwersalnym układem odniesienia" zaprezentowane w postaci cyklu dziesięciu publikacji, nie może być uznane jako wnoszące znaczny wkład w rozwój dyscypliny nauki fizyczne, a zatem nie spełnia ono wymagań koniecznych do nadania stopnia doktora habilitowanego określonych w art. 16 ust. 1 ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym. Rada Naukowa zauważyła, że w bazie Web of Science (WoS) odnaleźć można jedynie 5 prac skarżącego z dziedziny fizyki, w tym 3 wchodzące w skład osiągnięcia habilitacyjnego. Tylko jedna z nich opublikowana została w periodyku o międzynarodowej renomie "Results in Physics". Oznacza to, że 7 spośród 10 prac wchodzących w skład osiągnięcia naukowego opublikowanych zostało w periodykach niszowych, spoza głównego nurtu czasopism naukowych. Wszystkie prace skarżącego cytowane były wg. WoS około 8 razy (z czego 7 to autocytowania), zaś ich indeks Hirscha wynosi 2. Te niezwykle skromne liczby jednoznacznie świadczą o tym, że prace skarżącego nie tylko nie wywarły żadnego wpływu, a wręcz nie zostały nawet dostrzeżone przez międzynarodową społeczność fizyków. Przedstawione dane bibliograficzne są bez wątpienia zbyt skromne by ubiegać się o nadanie stopnia doktora habilitowanego nauk fizycznych. Rada Naukowa podała również, że w opinii recenzentów publikacje wchodzące w skład osiągnięcia naukowego mają niską wartość naukową, argumenty w nich przedstawione są w najlepszym wypadku niewystarczające, a częściowo wręcz błędne, zaś konsekwencje zaprezentowanych wyników nie zostały dostatecznie przeanalizowane. Po rozpatrzeniu odwołania skarżącego Rada Doskonałości Naukowej decyzją znak: [...] z [...] października 2022 r., na podstawie art. 21 ust. 2 ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym w zw. z art. 179 ust. 2 w zw. z art. 179 ust. 10 i art. 189 ust. 4 ustawy wprowadzającej, utrzymała w mocy uchwałę Rady Naukowej Dyscypliny Nauki Fizyczne Uniwersytetu [...] z [...] marca 2022 r. W uzasadnieniu RDN wyjaśniła, że jej właściwość w sprawie wynika z art. 179 ust. 10 przepisów wprowadzających, zgodnie z którym z dniem 1 stycznia 2021 r. Rada Doskonałości Naukowej wstępuje w prawa Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów. Dodała, że na podstawie art. 179 ust. 2 przepisów wprowadzających zastosowanie w sprawie znalazła ustawa o stopniach naukowych i tytule naukowym. Dalej Rada Doskonałości Naukowej wskazała, że Rada Naukowa Dyscypliny Nauki Fizyczne Uniwersytetu [...] uchwałą nr [...] z [...] czerwca 2022 r. przedstawia opinię negatywną w sprawie odwołania skarżącego i uznała je za bezzasadne. Zespół VI Nauk Ścisłych i Przyrodniczych [...] września 2022 r. również wyraził negatywną opinię w sprawie odwołania skarżącego. Z tego względu Prezydium Rady Doskonałości Naukowej podjęło decyzję o odmowie poparcia odwołania skarżącego, co skutkowało utrzymaniem w mocy uchwał Rady Naukowej Dyscypliny Nauki Fizyczne Uniwersytetu [...] nr [...] z [...] marca 2022 r. RDN wyjaśniła także, że postępowanie habilitacyjne skarżącego wszczęte zostało 30 kwietnia 2019 r. i było prowadzone zgodnie z ustawą o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz w oparciu o przepisy rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 1 września 2011 r. w sprawie kryteriów oceny osiągnięć osoby ubiegającej się o nadanie stopnia doktora habilitowanego (Dz. U. z 2011 r., Nr [...], poz. 1165) i rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 19 stycznia 2018 r. w sprawie szczegółowego trybu i warunków przeprowadzania czynności w przewodzie doktorskim, w postępowaniu habilitacyjnym oraz w postępowaniu o nadanie tytułu profesora (Dz. U. z 2018 r. poz. 261). RDN wskazała następnie, że Rada Naukowa Dyscypliny Nauki Fizyczne [...] składa się z przedstawicieli pracowników naukowych (oraz przedstawiciela doktorantów) Wydziału Fizyki [...]. Wydział Fizyki [...] posiada w kategorii MNiSW najwyższą kategorię naukową A+. W 2021 r. w edycji rankingu szanghajskiego dla poszczególnych dziedzin [...] zaliczony został do 100 najlepszych na świecie jednostek akademickich kształcących w dziedzinie physics. I dalej, RDN podała pełny skład Komisji Habilitacyjnej powołanej w postępowaniu. Stwierdziła, że skład tej Komisji Habilitacyjnej nie budzi zastrzeżeń, jak również skład Rady Naukowej Dyscypliny Nauki Fizyczne Uniwersytetu [...] zapewniał możliwość kompetentnej oceny dorobku naukowego skarżącego. W dalszej części uzasadnienia Rada Doskonałości Naukowej odniosła się do dorobku naukowego skarżącego oraz zawarła rozważania merytoryczne dotyczące kwestii naukowych i sporządzonych recenzji dorobku naukowego skarżącego. Po tych rozważaniach stwierdziła, że osiągnięcie naukowe skarżącego nie stanowi znacznego wkładu w rozwój dyscypliny nauki fizyczne, tym samym nie zostały spełnione wymogi art. 16 ust. 1 ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym. Odnosząc się natomiast do zarzutów odwołania RDN wyjaśniła, że terminy związane z postępowaniem dotyczącym stopni naukowych są terminami instrukcyjnymi, co oznacza, że przekroczenie terminu określonego w art. 18a ust. 11 zd. 2 ustawy o stopniach i tytule naukowym nie ma wpływu na treść wydanego rozstrzygnięcia. Rada Doskonałości Naukowej uznała również, że nie znajduje podstaw do kwestionowania kompetencji wyznaczonych w postępowaniu habilitacyjnym recenzentów i rzetelności ich recenzji. Wszyscy trzej powołani w sprawie recenzenci i dwaj rzeczoznawcy są ekspertami o uznanej renomie w świecie naukowym potwierdzonej licznie cytowanymi publikacjami. Wszyscy jednomyślnie stwierdzili, że brak jest podstaw do nadania skarżącemu stopnia naukowego doktora habilitowanego, a Komisja Habilitacyjna jednomyślnie wydała opinię o odmowie nadania stopnia doktora habilitowanego. RDN zwróciła również uwagę, że obowiązujące przepisy nie przewidują dyskusji kandydata z recenzentami. Recenzja nie ma na celu ustalenia obiektywnego stanu faktycznego. Posiada ona walor subiektywny, ta sama kwestia może zostać oceniona przez dwie osoby w różny sposób. Ocena dorobku naukowego wynika z opinii recenzentów, które są podstawową częścią materiału dowodowego w postępowaniach o nadanie stopnia naukowego. Przy czym, jak wskazała RDN, negatywne oceny recenzentów nie mogą być zaprzeczane wyjaśnieniami kandydata do tytułu czy do stopnia, a samo postępowanie dowodowe ograniczone jest tylko do uzyskania opinii recenzentów. Rada Doskonałości Naukowej wskazała, że skarżący, wszczynając postępowanie poddał ocenie swój dorobek naukowy przez środowisko naukowe i powinien przyjąć taką, a nie inną jego ocenę. Postępowanie habilitacyjne jest aktem oceny kandydata przez recenzentów, komisję habilitacyjną i wreszcie uprawnioną radę, a nie aktem sporu kandydata z recenzentami. Zarzut skarżącego o braku bezstronności osób biorących udział w postępowaniu jest całkowicie bezzasadny, gdyż skarżący nie podał żadnego faktu skutkującego naruszeniem bezstronności przez którąkolwiek wskazaną w odwołaniu osobę. Podsumowując, Rada Doskonałości Naukowej nie stwierdziła żadnych uchybień formalnych w postępowaniu organu pierwszej instancji. Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem Rady Doskonałości Naukowej skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie; wniósł o stwierdzenia niezgodności z prawem zaskarżonej decyzji, ewentualnie o jej uchylenie, przeprowadzenie postępowania habilitacyjnego przez inny ośrodek naukowy niż Uniwersytet [...] oraz zasądzenie kosztów postępowania sądowego. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie: 1) art. 7, art. 8 § 1, art. 11, art. 12 § 1, art. 15, art, 77 § 1, art. 80, art. 140 k.p.a. poprzez nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego oraz przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów, podczas gdy, przyjmuje się, że w postępowaniu o nadanie stopnia doktora habilitowanego należy stosować odpowiednio przepisy k.p.a., co oznacza, że organ prowadzący postępowanie obowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, 2) ww. przepisów postępowania poprzez zaniechanie wyczerpującego rozpatrzenia całego zebranego materiału dowodowego koniecznego dla rozstrzygnięcia sprawy, a w szczególności dorobku naukowego skarżącego i jego prac, które stanowiły podstawę do przyznania mu stopnia doktora habilitowanego; 3) art. 18a ust. 11 ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym poprzez jego niezastosowanie i wydanie przez Radę Naukową Dyscypliny Nauki Fizyczne Uniwersytetu [...] uchwały nr [...] w terminie około 1,5 roku, podczas gdy, "na podstawie tej opinii rada jednostki organizacyjnej, w terminie miesiąca, podejmuje uchwałę" o nadaniu lub odmowie nadania stopnia doktora habilitowanego, 4) art. 179 ust. 2 ustawy wprowadzającej poprzez jego niezastosowanie podczas gdy skarżący złożył wniosek o przeprowadzenie postępowania habilitacyjnego w dziedzinie nauki fizyczne w dyscyplinie fizyka na biurze Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów 30 kwietnia 2019 r. w związku z czym przedmiotowy wniosek skarżącego powinien zostać rozpatrywany na podstawie przepisów dotychczasowych, tj. na podstawie ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym, ponieważ dyspozycja przedmiotowego przepisu stanowi, że w okresie od dnia wejścia w życie ustawy, o której mowa w art. 1, do dnia 30 kwietnia 2019 r. przewody doktorskie, postępowania habilitacyjne i postępowania o nadanie tytułu profesora wszczyna się na podstawie przepisów dotychczasowych, 5) § 21 ust. 1 statutu Rady Doskonałości Naukowej w zw. z 29 ust. 1 i art. 35 ust. 5 ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym poprzez ich niezastosowanie z uwagi na fakt, że skarżący podnosi, że recenzenci, tj. prof. dr hab. J. K., prof. M. R. oraz prof. A. S. nie posiadają specjalistycznej wiedzy naukowej do sporządzenia recenzji, a ich recenzje są "niemiarodajne" i wadliwe. Odpowiadając na ww. skargę, organ podtrzymał swoje stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Rady Doskonałości Naukowej znak: [...] z [...] października 2022 r., utrzymująca w mocy uchwałę nr [...] z 7 marca 2022 r. Rady Naukowej Dyscypliny Nauki Fizyczne [...] o odmowie nadania skarżącemu stopnia doktora habilitowanego w dziedzinie nauk ścisłych i przyrodniczych. Orzeczenie to zakończyło postępowanie habilitacyjne skarżącego, zainicjowane jego wnioskiem z 30 kwietnia 2019 r., a kontrolując ten akt Sąd miał na uwadze, że w ramach swej kognicji nie jest uprawniony do oceny wartości naukowej dokumentacji złożonej przez kandydata do stopnia naukowego lub oceny trafności opinii recenzentów przedstawionych w postępowaniu prowadzonym w tym przedmiocie (por. np. wyrok NSA z 30 maja 2008 r., sygn. akt I OSK 212/08; wyrok NSA z 24 stycznia 2020 r. sygn. akt I OSK 1586/18). W zakresie kognicji Sądu pozostaje natomiast zbadanie, czy w toku postępowania o nadanie stopnia naukowego nie doszło do naruszenia trybu postępowania określonego właściwymi przepisami, w sposób mogący mieć wpływ na wynik sprawy (por. wyrok NSA z 27 stycznia 2023 r., sygn. akt III OSK 2660/21). Dokonując oceny w takim też zakresie, Sąd nie stwierdził tego rodzaju wad, które winny prowadzić do uwzględnienia rozpoznawanej skargi. Przede wszystkim Sąd nie stwierdził, aby w sprawie zastosowano niewłaściwy stan prawny, nie podzielił tym samym zarzutu skargi dotyczącego nieuwzględnienia art. 179 ust. 2 ustawy wprowadzającej. Zgodnie z tym przepisem, w okresie od dnia wejścia w życie ustawy, o której mowa w art. 1 (czyli ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, Dz. U. z 2018 r. poz. 1668, obowiązującej co do zasady od 1 października 2018 r.), do dnia 30 kwietnia 2019 r. przewody doktorskie, postępowania habilitacyjne i postępowania o nadanie tytułu profesora wszczyna się na podstawie przepisów dotychczasowych. Postępowanie habilitacyjne w niniejszej sprawie uruchomił wniosek skarżącego, który to wpłynął do Biura Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów w dniu 30 kwietnia 2019 r. Uzasadniało to, stosownie do przytoczonego powyżej przepisu, zastosowanie do tego wniosku ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym i przepisów wykonawczych do tej ustawy, co też (wbrew wywodom skargi) miało miejsce. Postępowanie habilitacyjne skarżącego prowadzono bowiem w oparciu o ustawę z 14 marca 2003 r., jak i rozporządzenie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 19 stycznia 2018 r. w sprawie szczegółowego trybu i warunków przeprowadzania czynności w przewodzie doktorskim, w postępowaniu habilitacyjnym oraz w postępowaniu o nadanie tytułu profesora (Dz. U. z 2018 r., poz. 261). Wskazują na to akta sprawy - przebieg postępowania habilitacyjnego, jak i uzasadnienie zaskarżonej w tej sprawie decyzji. Potwierdza to także treść uchwały Rady Naukowej nr [...] z [...] marca 2022 r., przywołana w niej podstawa prawa, jej uzasadnienie, nadto – zastosowany przez tą jednostkę tryb dotyczący przyznania stopnia doktora habilitowanego. Nie zmienia tej oceny wskazanie w uchwale nr [...] z [...] czerwca 2022 r. Rady Naukowej obecnie obowiązującej ustawy z dnia [...] lipca 2018 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, skoro nastąpiło to wyłącznie w celu wykazania niezasadności zarzutów odwołania (ww. uchwała dotyczy bowiem "tylko" wyrażenia opinii odnośnie do odwołania skarżącego od odmowy nadania mu stopnia doktora habilitowanego), zaś sama uchwała (co warto dodać) wydana została w oparciu o art. 21 ust. 1 ustawy o stopniach naukowych i nauce (z 14 marca 2003 r.). Z tych przyczyn, zdaniem Sądu, nie sposób przyjąć, aby postępowanie habilitacyjne przeprowadzono w oparciu o niewłaściwy stan prawny; uwzględniono art. 179 ust. 2 ustawy wprowadzającej, uwzględniono także (w toku tego postępowania habilitacyjnego) art. 179 ust. 10 ww. ustawy, zgodnie z którym z dniem 1 stycznia 2021 r. Rada Doskonałości Naukowej wstępuje w prawa Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów. Sąd nie stwierdził także, aby w sprawie doszło do naruszenia przepisów postępowania i art. 18a ust. 11 ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym, w tym z przyczyn eksponowanych w skardze. W tym też kontekście Sąd zauważa, że art. 18a ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym reguluje postępowanie habilitacyjne. Wskazuje on m.in., że postępowanie habilitacyjne wszczyna się na wniosek osoby ubiegającej się o nadanie stopnia doktora habilitowanego, skierowany wraz z autoreferatem do Centralnej Komisji (v. art. 18a ust. 1). Centralna Komisja w terminie 6 tygodni od dnia otrzymania wniosku spełniającego wymagania formalne powołuje komisję habilitacyjną w celu przeprowadzenia postępowania habilitacyjnego, w składzie tam uregulowanym, czyli czterech członków o uznanej renomie naukowej, w tym międzynarodowej, w tym przewodniczącego i dwóch recenzentów, wyznaczonych spoza jednostki wybranej lub wyznaczonej do przeprowadzenia postępowania habilitacyjnego i trzech członków o uznanej renomie naukowej, w tym międzynarodowej, w tym sekretarza i recenzenta, wyznaczonych przez jednostkę wybraną lub wyznaczoną do przeprowadzenia postępowania habilitacyjnego (v. art. 18a ust. 5). W terminie nie dłuższym niż sześć tygodni od dnia powołania komisji habilitacyjnej recenzenci, o których mowa w ust. 5, oceniają czy osiągnięcia naukowe wnioskodawcy spełniają kryteria określone w art. 16 i przygotowują recenzje (art. 18a ust. 7). Po przedstawieniu recenzji i zapoznaniu się z autoreferatem członkowie komisji habilitacyjnej w głosowaniu jawnym podejmują uchwałę zawierającą opinię w sprawie nadania lub odmowy nadania stopnia doktora habilitowanego (ust. 8). W szczególnych przypadkach, uzasadnionych wątpliwościami komisji habilitacyjnej dotyczącymi dokumentacji osiągnięć naukowych, komisja może przeprowadzić z wnioskodawcą rozmowę o jego osiągnięciach i planach naukowych (art. 18a ust. 10). Komisja habilitacyjna w terminie 21 dni od dnia otrzymania recenzji przedkłada radzie jednostki organizacyjnej uchwałę zawierającą opinię w sprawie nadania lub odmowy nadania stopnia doktora habilitowanego, o której mowa w ust. 8, wraz z uzasadnieniem i pełną dokumentacją postępowania habilitacyjnego, w tym recenzjami osiągnięć naukowych. Na podstawie tej opinii rada jednostki organizacyjnej, w terminie miesiąca, podejmuje uchwałę o nadaniu lub odmowie nadania stopnia doktora habilitowanego (art. 18a ust. 11). Osoba ubiegająca się o nadanie stopnia doktora lub doktora habilitowanego, zgodnie z art. 21 ust. 1 ww. ustawy, może wnieść od uchwał, o których mowa w art. 14 ust. 2 i art. 18a ust. 11, jeżeli są one odmowne, odwołanie do Centralnej Komisji za pośrednictwem właściwej rady w terminie miesiąca od dnia doręczenia uchwały wraz z uzasadnieniem. Rada przekazuje odwołanie Centralnej Komisji wraz ze swoją opinią i aktami sprawy w terminie trzech miesięcy od dnia złożenia odwołania. Jak z powyższego wynika, postępowanie w sprawach o nadanie stopnia doktora habilitowanego ma wyjątkowy charakter, wynikający ze specyfiki tych spraw; cechuje go znaczna odrębność w stosunku do postępowania prowadzonego wprost na podstawie przepisów ustawy Kodeks postępowania administracyjnego. Zgodnie bowiem z przepisem art. 29 ust. 1 ww. ustawy w postępowaniu tym przepisy k.p.a. mają odpowiednie zastosowanie w zakresie nieuregulowanym w ustawie. W konsekwencji, jeżeli ustawa zawiera szczególną regulację, to nie ma podstaw do stosowania w tym zakresie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Oznacza to też, że niektóre przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego w ogóle nie znajdują w tym postępowaniu zastosowania (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 kwietnia 2007 r., sygn. akt I OSK 1661/06). Ten szczególny charakter postępowania prowadzonego na podstawie przepisów ustawy z 2003 r. dotyczy kwestii dowodowych (recenzje, opinia komisji habilitacyjnej), w tym również postępowania odwoławczego toczącego się przed Centralną Komisją do Spraw Stopni i Tytułów, a od 1 stycznia 2021 r. – Radą Doskonałości Naukowej (działającą na podstawie ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, i statutu – stanowiącego załącznik do uchwały RDN z 9 października 2020 r.; kończy je orzeczenie wydane po zasięgnięciu opinii co najmniej jednego recenzenta (v. art. 35 ust. 3 ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym)). Uwzględniając m.in. wskazany powyżej stan prawny Sąd nie stwierdził, aby postępowanie habilitacyjne skarżącego przeprowadzono z istotnym naruszeniem znajdującej tu zastosowanie procedury. Sąd zauważa jednocześnie, że wada, która została stwierdzona w decyzji RDN z 29 listopada 2021 r. (odnosząca się do głosowania Rady Naukowej), została "naprawiona". Wobec tego, że jest to kwestia sporna w sprawie (a dotyczy stosowania art. 18a ust. 11 ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym), Sąd wyjaśnia przy tym, że w postępowaniu habilitacyjnym skarżącego powołano Komisję Habilitacyjną, a jej skład nie budził zastrzeżeń co do spełnienia wymogów z art. 18a ust. 5 ustawy z 2003 r. Wybrani w ten sposób trzej recenzenci (tj.: prof. dr hab. J. K., prof. dr hab. M. R. i prof. dr hab. A.S.), ocenili osiągnięcie naukowe skarżącego i przygotowali recenzje, a następnie Komisja Habilitacyjna w dniu 23 września 2020 r. podjęła uchwałę, aby nie rekomendować Radzie Naukowej nadania skarżącemu stopnia doktora habilitowanego. Uchwałę podjęto jednogłośnie, przez wszystkich uprawnionych do głosowania, w oparciu o trzy negatywne recenzje co do dorobku naukowego skarżącego. Na podstawie tej opinii Komisji Habilitacyjnej, Rada Naukowa w dniu [...] grudnia 2020 r. podjęła uchwałę nr [...] w sprawie odmowy nadania skarżącemu stopnia doktora habilitowanego w dziedzinie nauk ścisłych i przyrodniczych w dyscyplinie nauki fizyczne. Orzeczenie to, decyzją RDN z [...] listopada 2021 r., zostało jednak uchylone. Przy czym, wyłącznym powodem uchylenia ww. uchwały nr [...] było stwierdzenie, że doszło do wadliwego głosowania – poddana pod głosowanie uchwała w sprawie nadania stopnia doktora habilitowanego nie uzyskała bowiem wymaganej większości głosów, taki wynik błędnie zinterpretowano jako odmowę nadania stopnia doktora habilitowanego, a należało przeprowadzić drugie głosowanie, tym razem nad uchwałą o odmowie nadania stopnia doktora habilitowanego. Nie wskazano na żadne inne błędy, a powyższe wywiedziono powołując się na art. 18a ust. 11 ustawy z 2003 r. To też skutkowało powrotem sprawy do Rady Naukowej i ponownym głosowaniem tego organu, tym razem nad uchwałą zgodną z opinią Komisji Habilitacyjnej, a więc o nienadaniu stopnia doktora habilitowanego. Miało to miejsce na posiedzeniu Rady Naukowej [...] marca 2022 r., a za przyjęciem ww. uchwały było 28 z 29 biorących w tym udział, na 36 uprawnionych do głosowania. Sąd, w kontekście treści skargi, podkreśla jednocześnie, że wobec wady dostrzeżonej przez RDN w decyzji z [...] listopada 2021 r., nie było żadnego powodu, aby postępowanie habilitacyjne skarżącego prowadzić od początku – a więc powołać na nowo komisję habilitacyjną i wybrać recenzentów (czy też wyłącznie recenzentów), bo tylko w ten sposób możliwe byłoby (jak wywodzi skarżący) zachowanie terminu miesięcznego uregulowanego w art. 18a ust. 11 ustawy z 2003 r. Stanowisko to o tyle jest chybione, że wskazany termin miesięczny nie wywołuje skutku w sferze materialnoprawnej, czy inaczej – nie powoduje, że po jego upływie rada jednostki organizacyjnej nie może podjąć uchwały. Uchybienie tego terminu (jego niedochowanie) choć należy negatywnie oceniać (w kontekście szybkości postępowania), to jednak z racji tej, że ma charakter wyłącznie instrukcyjny (bo na inny jego charakter nie wskazują przepisy ustawy z 2003 r.), jego przekroczenie nie wpływa na prawidłowość rozstrzygnięcia (tu) Rady Naukowej. Przekroczenie tego terminu może być zwalczane w skardze na opieszałość właściwego organu, nie stanowi jednak o takiej ułomności postępowania habilitacyjnego, która uzasadniałaby powtórzenie tego postępowania w celu sporządzenia na nowo opinii przez Komisję Habilitacyjną (do czego to dąży skarżący). Co równie ważne, odmienna ocena – zgodna z twierdzeniem skarżącego, nie wynika także z ww. decyzji kasacyjnej RDN, a charakter ww. terminu jednolicie oceniany jest w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. wyrok NSA z 12 lipca 2022 r., sygn. akt III OSK 1414/21). Zatem, Rada Naukowa Dyscypliny Nauki Fizyczne [...] podjęła w sprawie uchwałę w dniu [...] marca 2022 r. o odmowie nadania skarżącemu stopnia doktora habilitowanego w dziedzinie nauk ścisłych i przyrodniczych w dyscyplinie nauki fizyczne. Uczyniła to, zdaniem Sądu, stosując się do zaleceń RDN i art. 18a ust. 11 oraz art. 20 ust. 1 ustawy z 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym. Poprzedziła to analizą materiałów przedstawionych przez kandydata, recenzji i opinii Komisji Habilitacyjnej uznając, że skarżący wykazuje się niewystarczającym dorobkiem naukowym z obszaru fizyki. To ostatnie (dotyczące oceny osiągnięcia skarżącego według kryterium uregulowanego w art. 16 ust. 1 ww. ustawy z 2003 r.) pozostaje poza zakresem kontroli Sądu w niniejszej sprawie, natomiast kwestie formalne – podpadające pod tę kontrolę, nie dawały podstaw do zakwestionowania postępowania tego organu, na co prawidłowo wskazała RDN w uzasadnieniu decyzji z 10 października 2022 r. Podtrzymując uchwałę z [...] marca 2022 r. Rady Naukowej, RDN w ww. decyzji [...] października 2022 r. wskazała także na to, że nie znajduje podstaw do kwestionowania kompetencji wyznaczonych w tym postępowaniu recenzentów. Zwróciła jednocześnie uwagę na to, że wyznaczeni recenzenci i dwaj rzeczoznawcy powołani przez nią (prof. dr hab. J. K. i prof. dr hab. P. J.), są ekspertami o uznanej renomie w świecie naukowym potwierdzonej licznie cytowanymi publikacjami; wszyscy jednomyślnie stwierdzili, że brak jest podstaw do nadania dr R. S. stopnia doktora habilitowanego, a Komisja Habilitacyjna jednomyślnie wydała opinię o odmowie nadania stopnia doktora habilitowanego. Nie wchodząc w trafność ww. recenzji i opinii Sąd zauważa, że tego rodzaju dokumenty stanowią zasadniczy materiał dowodowy w postępowaniach o nadanie stopnia naukowego, jak również, że nie mogą być one skutecznie zwalczane wyjaśnieniami/uwagami kandydata do stopnia naukowego (procedura o nadanie stopnia naukowego takiej możliwości nie daje). Osoba taka nie może też skutecznie podważać trafności wyboru członków komisji habilitacyjnej czy samych recenzentów; także sąd administracyjny w ramach przeprowadzanej kontroli nie ma uprawnień do weryfikowania spełnienia przez członka komisji habilitacyjnej wymogów z ustawy – uznanej renomy naukowej, w tym międzynarodowej (v. art. 18a ust. 5 ww. ustawy z 2003 r., por. wyrok NSA z 12 lipca 2022 r., sygn. akt III OSK 1414/21). Odnośnie do treści skargi Sąd stwierdza dodatkowo, że wszyscy członkowie powołanej -w postępowaniu habilitacyjnym skarżącego- Komisji Habilitacyjnej spełniają wymóg z art. 20 ust. 6 ustawy z 2003 r.; ich krytyczne oceny dorobku naukowego skarżącego są zbieżne ze sobą, jak również z ocenami recenzentów dodatkowych, powołanych przez RDN (te ostatnie zawierają konkluzję, że osiągnięcie habilitacyjne skarżącego nie stanowi znacznego wkładu habilitanta w rozwój dyscypliny nauki fizyczne, i akceptują tym samym opinię Komisji Habilitacyjnej). W końcu, materiał dowodowy sprawy nie wskazuje, że istniały uzasadnione wątpliwości co do bezstronności tak powołanych członków Komisji Habilitacyjnej. Poza tym Sąd zauważa, że orzekając w sprawie RDN dysponowała negatywną opinią Rady Nauki z [...] czerwca 2022 r. co do odwołania skarżącego. Wzięła też pod uwagę, że Zespół VI Nauk Ścisłych i Przyrodniczych (działający w ramach RDN) w dniu [...] września 2022 r. w wyniku tajnego głosowania także wyraził negatywną opinię w sprawie odwołania skarżącego od uchwały Rady Naukowej z [...] marca 2022 r., w końcu: że Prezydium RDN podjęło decyzję tej samej treści (w głosowaniu tajnym, 7 głosami na 7 biorących udział w głosowaniu z 10 uprawnionych). Podsumowując, Sąd zgadza się z oceną wyrażoną w zaskarżonej decyzji, że w toku postępowania przed Radą Nauki nie doszło do naruszenia prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na prawidłowość podjętej uchwały o odmowie nadania skarżącemu stopnia doktora habilitowanego. Sąd nie stwierdził także, aby postępowanie przed organem odwoławczym w niniejszej sprawie miało miejsce z istotnym naruszeniem procedur (biorąc pod uwagę m.in. status RDN, a także przyczynę, która doprowadziła do wzruszenia pierwotnie wydanej w tej sprawie uchwały Rady Naukowej – nie dającą podstaw do gromadzenia "nowego" materiału dowodowego w postaci recenzji, czy opinii Komisji Habilitacyjnej). Z tych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie podzielił zarzutów skargi i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634) orzekł, jak w sentencji.

Informacje o sprawie

Data wpływu
6 lipca 2023
Symbol z opisem
6140 Nadanie stopnia i tytułu naukowego oraz potwierdzenie równoznaczności dyplomów, świadectw i tytułów
Hasła tematyczne
Stopnie i tytuły naukowe
Skarżony organ
Inne
Sędziowie
Iwona Ścieszka. Joanna Gierak-Podsiadły /przewodniczący sprawozdawca/ Jolanta Augustyniak-Pęczkowska

Powołane przepisy

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny