VII SA/Wa 1520/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Tomasz Janeczko (spr.), Sędziowie sędzia WSA Mirosław Montowski, asesor WSA Anna Pospiech-Kłak, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 15 września 2023 r. sprawy ze skargi E. P. na postanowienie Rektora [...] z dnia [...] listopada 2022 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy oddala skargę

Zaskarżonym postanowieniem z 2 listopada 2022 r. nr [...] Rektor [...] (dalej: "organ", "Rektor"), na podstawie art. 124 § 1 i § 2, art. 125 § 1, art. 126, art. 127 § 3 w zw. z art. 134 oraz art. 129 § 2 w zw. z art. 110 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2021 poz. 735 ze zm.,dalej: "k.p.a.") w zw. z art. 15zzs ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. 2020 poz. 374 ze zm.) oraz art. 46 pkt 20 ustawy z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz. U. 2020 poz. 875 ze zm.), stwierdził uchybienie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy E. P. (dalej: "skarżąca") od decyzji Rektora [...] z 5 marca 2020 r. nr [...] w sprawie skreślenia z listy studentów. Uzasadniając powyższe rozstrzygnięcie, Rektor przypomniał, że skarżąca pismem z 10 października 2022 r. (doręczonym do organu w dniu 20 października 2022 roku), zwróciła się do organu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej ww. decyzją Rektora [...] z 5 marca 2020 r. w sprawie skreślenia jej z listy studentów [...], Wydział [...], rok studiów 5, kierunek [...] forma studiów niestacjonarne, poziom jednolite studia magisterskie z dniem 29 lutego 2020 r. z powodu rezygnacji ze studiów. Powyższa decyzja z 5 marca 2020 r. została pierwotnie zaadresowana na adres korespondencyjny skarżącej wskazany w internetowej platformie komunikacji dla studentów, doktorantów i pracowników Uczelni oraz innych osób, które na podstawie odrębnych regulacji uzyskały dostęp do informacji w niej zawartych (dalej: [...]"), tj. skrytka pocztowa [...] ([...]) i wysłana do skarżącej, zaś po zwrocie do organu, została ponownie wysłana na adres znajdujący się w aktach osobowych: ul. [...] ([...]). Decyzja nie została odebrana przez stronę postępowania i po przechowaniu pisma przez okres 14 dni w placówce pocztowej operatora pocztowego została zwrócona do [...] w dniu 27 marca 2020 r. Rektor przytoczył treść art. 127 § 3 k.p.a., art. 129 § 2 k.p.a., oraz art. 134 k.p.a. i wskazał, że w niniejszej sprawie zaistniały przesłanki do zastosowania domniemania doręczenia przy zastosowaniu instytucji tzw. fikcji doręczenia, a skarżąca uchybiła terminowi do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej ww. decyzją z 5 marca 2020 r. Dalej przytoczył art. 42 § 1 k.p.a, art. 44 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 44 § 1 § 4 k.p.a. i wyjaśnił, że ww. decyzja z 5 marca 2020 r., przy przyjęciu tzw. fikcji doręczenia, została doręczona w dniu 27 marca 2020 r. Niemniej Rektor wskazał, że wobec obowiązywania wówczas art. 15zzs ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 2 marca 2020 roku o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. 2020 poz. 374 ze zm., dalej: "ustawa COVID-19"), termin na złożenie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy w sprawie skreślenia z listy studentów, pomimo rozpoczęcia swojego biegu, został zawieszony w dniu 31 marca 2020 r., tj. w dniu jego wejścia w życie. Wskazał ponadto, że okres zawieszenia biegu terminu procesowego do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy od ww. decyzji z 5 marca 2020 r. w sprawie skreślenia z listy studentów zakończył się w dniu 16 maja 2020 r., wobec uchylenia z tym dniem art. 115zzs ustawy COVID-19 na podstawie art. 46 pkt 20 ustawy z dnia 14 maja 2020 roku o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz. U. 2020 poz. 875 ze zm.). W związku z powyższym Rektor wskazał, że termin do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy od ww. decyzji z 5 marca 2020 r. został ponownie podjęty i upłynął w dniu 28 maja 2020 r. W ocenie Rektora bezspornym jest fakt upływu terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Doręczenie ww. decyzji z 5 marca 2020 r. było skuteczne na podstawie domniemania doręczenia decyzji określonego w art. 44 § 4 k.p.a. Rektor wyjaśnił, że w postępowaniu wstępnym organ właściwy do rozpoznania odwołania (wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy) w pierwszej kolejności podejmuje czynności mające na celu ustalenie, czy odwołanie jest dopuszczalne oraz czy zostało wniesione w przewidzianym prawem terminie, a art. 134 k.p.a. przewiduje sposób zakończenia tegoż postępowania poprzez wydanie postanowienia w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania lub postanowienia w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Ponadto Rektor wskazał, że nie może nadać sprawie dalszego biegu i przeprowadzić postępowania w przedmiocie ponownego rozpatrzenia sprawy zakończonej ww. decyzją 5 marca 2020 r., albowiem art. 134 k.p.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący. Rektor zaznaczył, że nie jest zatem obecnie uprawniony do oceny legalności decyzji wydanych wcześniej w tym samym postępowaniu administracyjnym. Skargę na ww. postanowienie Rektora z 2 listopada 2022 r. złożyła E. P. ( dalej: "skarżąca"). W uzasadnieniu skargi podniosła, że Uczelnia "potwierdziła doręczenie 4 października 2022 r po interwencji Sądu Okręgowego w K. dwóch decyzji [...] dotyczących skreślenia z listy studentów". Wskazała także, że: "[...] skreślił osobę niepełnosprawną w trakcie leczenia podczas trwania pandemii". W ocenie skarżącej złożenie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy w dniu 17 października 2022 r. nastąpiło z zachowaniem terminu, tj. 14 dni od dnia "otrzymania" decyzji. Ponadto wskazała także: "Nie wiem dlaczego [...] żąda ode mnie rzeczy niewykonalnych (...) nie jest możliwe złożenie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy przed otrzymaniem Decyzji i zapoznaniem się z ich treścią (...)". W odpowiedzi na skargę Rektor wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259, dalej: "p.p.s.a."), sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd uwzględnia skargę w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a.) oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach, sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Biorąc pod uwagę powyższe kryteria, skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, ponieważ zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. Przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie nr [...] Rektora [...] stwierdzające uchybienie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy od decyzji Rektora [...] z 5 marca 2020 r. nr [...] w sprawie skreślenia z listy studentów. Podstawę prawną zaskarżonego postanowienia stanowił art. 134 k.p.a., zgodnie z którym organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Wskazać należy, że w postępowaniu wstępnym organ właściwy do rozpoznania odwołania (wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy) w pierwszej kolejności podejmuje czynności mające na celu ustalenie, czy odwołanie jest dopuszczalne oraz czy zostało wniesione w przewidzianym prawem terminie, a przepis art. 134 k.p.a. przewiduje sposób zakończenia tegoż postępowania poprzez wydanie postanowienia w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania lub postanowienia w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Stosownie do art. 127 § 3 k.p.a. od decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra lub samorządowe kolegium odwoławcze nie służy odwołanie, jednakże strona niezadowolona z decyzji może zwrócić się do tego organu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy; do wniosku tego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji. Zgodnie z art. 129 § 2 k.p.a. - odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie od dnia jej ogłoszenia stronie. Termin na wniesienie odwołania należy zatem liczyć od chwili doręczenia decyzji stronie lub jej ogłoszenia. Jak wynika z akt sprawy, decyzja Rektora nr [...] z dnia 5 marca 2020 roku, została pierwotnie zaadresowana na adres korespondencyjny skarżącej wskazany w [...], tj. skrytka [...] i wysłana do skarżącej, zaś po zwrocie do organu, została ponownie wysłana na adres znajdujący się w aktach osobowych: ul. [...]. Decyzja nie została odebrana przez skarżącą i po przechowaniu pism przez okres 14 dni w placówce pocztowej operatora pocztowego została zwrócona do [...] w dniu 27 marca 2020 roku. Słusznie zatem organ przyjął, że zgodnie z art. 44 § 1 pkt 1 i § 4 k.p.a, należało decyzję uznać za doręczoną w dniu 27 marca 2020 roku. Jednocześnie z uwagi na obowiązywanie wówczas przepisu art. 15zzs ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. 2020 poz. 374 ze zm.), termin na złożenie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy w sprawie skreślenia z listy studentów, pomimo rozpoczęcia swojego biegu, został zawieszony w dniu 31 marca 2020 roku, tj. w dniu jego wejścia w życie. Jednakże w dniu 16 maja 2020 roku został uchylony przepis art. 15 zzs ust. 1 pkt 6 ww. ustawy na podstawie art. 46 pkt 20 ustawy z dnia 14 maja 2020 roku o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz. U. 2020 poz. 875 ze zm.), a tym samym zakończył się okres zawieszenia biegu terminu procesowego do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy od ww. decyzji. Z uwagi na powyższe, termin do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy od decyzji nr [...] został ponownie podjęty i upłynął w dniu 28 maja 2020 roku. Nie jest zasadne w ocenie Sądu stanowisko skarżącej, zgodnie z którym Uczelnia "potwierdziła doręczenie 4 października 2022 roku po interwencji Sądu Okręgowego w K. dwóch decyzji [...] dotyczących skreślenia z listy studentów". Przedmiotem postępowania przed Sądem Okręgowym w K. nie było bowiem postępowanie administracyjne w sprawie skreślenia skarżącej z listy studentów, zaś uczelnia w toku tego postępowania Uczelnia nie potwierdzała doręczenia decyzji w sprawie skreślenia z listy studentów w dniu 4 października 2022 roku. Jak wynika z akt sprawy, pismem z dnia 21 listopada 2021 roku, skarżąca wniosła do Sądu Okręgowego w K. pozew o ochronę dóbr osobistych wskazując m.in. że: [...] dezorganizuje moje funkcjonowanie, zwłaszcza zawodowe naruszając moje dobra osobiste, m.in.: niwecząc twórczość (i działalność) naukową. Poczynania. [...] naruszają moją godność i dobre imię nie tylko jako naukowca; są też źródłem bardzo dużego stresu (naruszenie dobra osobistego, jakim jest zdrowie, sprawa dotyczy osoby niepełnosprawnej)". Następnie w odpowiedzi na zobowiązanie Sądu Okręgowego w K., skarżąca pismem z dnia 22 lutego 2022 roku uzupełniła ww. pozew wskazując: "Proszę by zaniechano uniemożliwiania mi nauki i prowadzenia działalności naukowej oraz usunięto spowodowane przez Uniwersytet [...] skutki przerwy w nauce (m.in. wydano mi dyplom ukończenia studiów na jednym ze studiowanych kierunków) (...)". Po rozpoznaniu sprawy, Sąd Okręgowy w K.wyrokiem z dnia 19 października 2022 roku (sygn. akt I C 3654/21) oddalił powództwo skarżącej o nakazanie stronie pozwanej (Uniwersytetowi [...]) zaniechania uniemożliwiania jej nauki i prowadzenia działalności naukowej oraz nakazanie stronie pozwanej usunięcia spowodowanych przez stronę pozwaną skutków przerw w nauce poprzez wydanie powódce dyplomu ukończenia studiów na jednym ze studiowanych kierunków. Z powyższego nie wynika zatem wskazany przez skarżącą fakt "potwierdzenia doręczenia 4 października 2022 roku decyzji z 5 marca 2020 r. Nie jest zatem uprawnione twierdzenie skarżącej "Nie wiem dlaczego [...] żąda ode mnie rzeczy niewykonalnych. Zgodnie z sentencją (..) nie jest możliwe złożenie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy przed otrzymaniem Decyzji i zapoznaniem się z ich treścią (...)". Jak już wspomniano przy zastosowaniu fikcji doręczenia oraz uwzględniając obowiązujące przepisy związane ze stanem epidemii, doręczenie decyzji, nastąpiło w dniu 27 marca 2020 roku a termin do złożenia przez skarżącą wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy upłynął w dniu 28 maja 2020 r., a zatem złożenie przez skarżącą pismem z dnia 10 października 2022 r. ( doręczonym organowi w dniu 20 października 2022 r.) wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, nastąpiło z uchybieniem 14 dniowego terminu określonego w art. 129 § 2 k.p.a. Należy wskazać, że w orzecznictwie utrwalił się pogląd, że uchybienie terminowi jest okolicznością obiektywną i w razie jej stwierdzenia organ odwoławczy nie ma innej możliwości niż wydanie postanowienia o uchybieniu terminowi przewidzianego w art. 134 (wyrok NSA w Łodzi z 21.03.1997 r., SA/Łd 2990/95, LEX nr 29079). W związku z tym stwierdzenie uchybienia terminowi wniesienia odwołania nie zależy od uznania organu odwoławczego (wyrok NSA w Gdańsku z 29.01.1997 r., I SA/Gd 1482/96, LEX nr 29004, w którym stwierdzono, że: "Skarżący wniósł odwołanie z uchybieniem 14-dniowego terminu (art. 129 § 2 k.p.a.). W takiej sytuacji organ nie ma innej możliwości, jak tylko stwierdzić uchybienie terminu do wniesienia odwołania, co wynika z przepisu art. 134 k.p.a. Nie jest to zależne od swobodnego uznania organu, lecz wynika z bezwzględnie obowiązującej normy prawnej"; zob. wyrok NSA w Katowicach z 15.11.1995 r., SA/Ka 2111/94, LEX nr 27060, w którym przyjęto, że: "Gdy organ II instancji stwierdzi, że środek odwoławczy został wniesiony z uchybieniem terminu, nie może przystąpić do jego merytorycznego rozpoznania, a ma obowiązek zastosować się do dyspozycji art. 134 k.p.a." i nawet nieznaczne przekroczenie terminu wniesienia odwołania zobowiązuje organ do stwierdzenia uchybienia temu terminowi – wyrok NSA w Łodzi z 27.11.1996 r., SA/Łd 2665/95, Biul. Skarb. 1997/5, poz. 32). Należy zgodzić się z organem, że subiektywne przekonanie skarżącej o przysługującym jej uprawnieniu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, rozumianym jako 14 dni od "dnia otrzymania decyzji i zapoznania się z jej treścią" jest prawnie irrelewantne w świetle przepisów k.p.a. statuujących zasady doręczeń oraz przyjmujących tzw. fikcję doręczeń. Podkreślić w tym miejscu należy, że doręczenie następowało na ten sam adres skarżącej, który wskazywany był w niniejszym postępowaniu sądowoadministracyjnym wszczętym skargą z dnia 25 września 2020 roku (tj. [...]). Przesłanie decyzji administracyjnych do sądu cywilnego w innym postępowaniu, nie stanowi doręczenia w rozumieniu przepisów postępowania administracyjnego, zatem pozostaje bez znaczenia dla niniejszej sprawy. Podsumowując, nie można podzielić twierdzenia skarżącej, że termin na zaskarżenie decyzji w sprawie skreślenia jej z listy studentów rozpoczął swój bieg w dniu 4 października 2022 roku, a tym samym że wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy datowany na dzień 10 października 2022 roku został złożony z zachowaniem ustawowego 14-dniowego terminu. Ze względów Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.