Sygnatura
VI SA/Wa 5064/23
VI SA/Wa 5064/23 - Wyrok WSA w Warszawie z 2024-03-14
Wynik
Oddalono skargę
- Sąd
- Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
- Data orzeczenia
- 14 marca 2024
- Prawomocne
- nie
Treść rozstrzygnięcia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Honorata Łopianowska Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Asesor WSA Justyna Żurawska (spr.) Protokolant ref. Robert Mirończyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 marca 2024 r. sprawy ze skargi P. Z. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia 16 czerwca 2023 r. nr [...] w przedmiocie powołania i odmowy powołania na stanowisko komornika sądowego oddala skargę
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi P. Z. (dalej także: "Strona", "Skarżący" lub "Kandydat") jest decyzja Ministra Sprawiedliwości (dalej: "Minister", "organ") z dnia [...] czerwca 2023 r. znak [...] utrzymująca w mocy decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] lutego 2023 r. znak [...], [...], którą: 1) powołano K. P. (dalej także "Kandydatka") na stanowisko komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym [...] w W. po komorniku sądowym A. S., 2) odmówiono powołania na ww. stanowisko komornika sądowego P. Z. Decyzja zaskarżona została wydana w następującym stanie sprawy: K. P. i P. Z. w terminie miesięcznym, wskazanym w ogłoszeniu Ministra sprawiedliwości z dnia 22 sierpnia 2022 r. o wolnym stanowisku komornika sadowego przy Sądzie Rejonowym [...] w W. po komorniku A. S., złożyli wnioski o powołanie na to stanowisko. Z zebranego materiału dowodowego wynika, że kandydaci posiadają następujące kwalifikacje: K. P. w dniu 1 czerwca 2012 r. ukończyła wyższe studia prawnicze na Uniwersytecie [...] w W. z wynikiem bardzo dobrym, uzyskując tytuł magistra prawa. Pracę w kancelarii komorniczej rozpoczeła od zatrudnienia w dniu 1 czerwca 2012 r. w kancelarii Komornika Sądowego przy sądzie Rejonowym w P. M. J., w której pracowała początkowo jako asystent komornika, a później, w okresie od 1 stycznia 2013 r. do 31 grudnia 2014 r., jako aplikant komorniczy. Po ukończeniu aplikacji, w dniach 19-20 marca 2015 r. przystąpiła do egzaminu komorniczego. Z części pierwszej egzaminu Kandydatka uzyskała ocenę dobrą, z części drugiej – ocenę bardzo dobrą. Do wniosku Kandydatka załączyła m.in. opinię Komornika Sadowego przy Sądzie Rejonowym [...] z dnia 12 września 2022 r. Kolejno, decyzją Prezesa Sądu [...] w W. z dnia 24 czerwca 2015 r. [...], została powołana na stanowisko asesora komorniczego w kancelarii Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym [...] w W. M. P., w której pracuje od 1 lipca 2015 r. do chwili obecnej. Natomiast Skarżący w dniu 30 czerwca 2003 r. ukończył studia prawnicze w Wyższej Szkole [...] w W. z oceną dobrą uzyskując tytuł magistra prawa. W dniu 30 czerwca 1998 r. ukończył z tytułem licencjata studia na kierunku zarządzanie i marketing w Wyższej Szkole Zarządzania - [...] z wynikiem dostatecznym. Po odbyciu aplikacji komorniczej w kancelarii Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym [...] w W. J. B. złożył w dniach 8 października i 26 listopada 2007 r. egzamin komorniczy i uzyskał ocenę dobrą. Decyzją Prezesa Sądu [...] w W. z dnia [...] lutego 2008 r. znak [...], został powołany na stanowisko asesora komorniczego w kancelarii Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym [...] w W. J. B., w której pracował jako asesor komorniczy ponad 3 lata. W dniu [...] maja 2011 r. decyzją Ministra Sprawiedliwości został powołany na stanowisko komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym w S. Obowiązki komornika wykonywał od dnia 29 sierpnia 2011 r. do momentu złożenia rezygnacji ze stanowiska, tj. 29 grudnia 2018 r. Rezygnację Kandydat uzasadnił względami osobistymi. Skarżący od października 2017 r. jest wpisany na listę adwokatów, lecz nie wykonuje zawodu. W piśmie z dnia 3 grudnia 2022 r. wskazał, że podjął zatrudnienie związane ze stosowaniem prawa. Oświadczył, że obecnie zatrudniony jest "na etacie", co uniemożliwia mu wykonywanie zawodu adwokata. Do wniosku o powołanie Skarżący dołączył opinię Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym [...] w W. J. B. z dnia 25 maja 2010 r. Rada lzby Komorniczej w W. w uchwale nr [...] z dnia 7 grudnia 2022r., po przeanalizowaniu dokumentów i wysłuchaniu kandydatów stwierdziła, że wszyscy spełniają wymogi formalne. Na zwolnione stanowisko po A. S. Rada pozytywnie zaopiniowała i rekomendowała K. P. Dalej Minister wyjaśnił, że z materiału dowodowego zebranego w sprawie wynika, że kandydaci spełniają wymagania formalne wymienione w art. 11 i art. 24 ust. 1 pkt 2 ustawy o komornikach sądowych niezbędne do powołania na stanowisko komornika sądowego. Zaś wybierając jednego spośród dwóch kandydatów rozważono wszystkie okoliczności, biorąc pod uwagę ich przygotowanie teoretyczne, tj. ocenę wiedzy ze studiów i z egzaminu komorniczego, doświadczenie zawodowe poparte załączonymi opiniami pracodawców oraz opinię samorządu komorniczego. Porównując kwalifikacje kandydatów Minister wskazał, że oceny z ukończonych studiów odzwierciedlają ogólny poziom wiedzy prawniczej – Skarżący uzyskał ocenę dobrą, a Kandydatka – ocenę bardzo dobrą. Następnie porównano oceny z egzaminu zawodowego (komorniczego) – Skarżący uzyskał ocenę dobrą, średnia 4,0, a K. P. – średnią 4,5, a zatem lepszy rezultat osiągnęła Kandydatka. Oceniając doświadczenie w pracy w kancelarii komorniczej, organ wskazał, że Skarżący posiada dłuższy staż pracy, bo ponad 13 lat (2005-2018), najpierw jako aplikant komorniczy, asesor komorniczy, a końcowo komornik. Posiada zatem większe doświadczenie w pracy komorniczej. Jednakże od 4 lat nie wykonywał zawodu – nie podejmował czynności egzekucyjnych lub zabezpieczających w oparciu o nowe regulacje prawne dotyczące komorników sądowych w takim zakresie, jak to czyniła K. P. pracując jako asesor. Staż pracy Kandydatki to ponad 10 lat (od 2012 r.). Organ zaznaczył, że przeciwko Kandydatce toczyło się postępowanie dyscyplinarne, jednakże zostało ono zakończone ustaleniem, że czyn nie został popełniony. Organ ocenił również dołączone przez kandydatów opinie pracodawców dotyczące ich pracy na stanowisku asesora komorniczego. Wziął pod uwagę protokoły kontroli prowadzonej przez Skarżącego kancelarii – wynika z nich, że nie było skarg. Po szczegółowej analizie kwalifikacji poszczególnych kandydatów Minister Sprawiedliwości uznał, że najlepszym kandydatem na stanowisko komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym [...] w W. po komorniku A. S. jest K. P. Wybrana kandydatka poza najlepszym przygotowaniem teoretycznym, na co wskazują lepsze od drugiego kandydata oceny, zarówno z ukończenia studiów jak i z egzaminu zawodowego, jest także bardzo dobrze przygotowana praktycznie do sprawowania funkcji komornika sądowego. Wprawdzie Skarżący przez 7 lat wykonywał zawód komornika sądowego, to jednak miało to miejsce w oparciu o poprzednio obowiązującą ustawę dotyczącą komorników sądowych. Kandydatka pracując jako asesor i zastępca komornika stosuje przepisy egzekucyjne w praktyce w szerszym wymiarze i podnosi swoje kwalifikacje, biorąc udział w szkoleniach organizowanych przez Izbę. Ponadto cechuje ją stabilność ścieżki zawodowej, co wiąże się z ciągłością zatrudnienia na stanowisku asesora komorniczego. Zdaniem organu, praca kandydatki na tym stanowisku, wysoko oceniona przez patrona, korzystnie wpłynie na utrzymanie sprawności i ciągłości czasowej przejmowanych, a następnie kontynuowanych postępowań egzekucyjnych. Mieszkając i pracując w kancelarii mieszczącej się w rewirze Sądu Rejonowego [...] w W. zna doskonale teren i specyfikę egzekucji prowadzonej w tym rewirze. Mając na uwadze powyższe, decyzją z dnia [...] lutego 2023 r., Minister Sprawiedliwości powołał K. P. na stanowisko komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym [...] w W. po komorniku sądowym A. S. oraz odmówił powołania na ww. stanowisko Skarżącego. Podstawę prawną decyzji stanowił art. 11 ust. 1, art. 12 ust. 1 i art. 24 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 22 marca 2018 r. o komornikach sądowych (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r. poz. 2224) oraz art. 62, art. 104 i art. 107 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r. poz. 2000), dalej: "k.p.a.". Na skutek wniosku Skarżącego o ponowne rozpatrzenie sprawy, Minister Sprawiedliwości wydał decyzję zaskarżoną, utrzymując w mocy decyzję własną z dnia [...] lutego 2023 r., na podstawie art. 11 ust. 1, art. 24 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 12 ust. 1 ustawy o komornikach sądowych (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r. poz. 590) oraz art. 62, art. 104, art. 107 § 1 i 3, art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 k.p.a. (tekst jedn. Dz.U. z 2023r. poz. 775, ze zm.). W uzasadnieniu tej decyzji organ podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko. Zdaniem Ministra, interes społeczny i słuszny interes obywateli wymaga, aby komornikiem sądowym została osoba, która po powołaniu jej na to stanowisko zapewni sprawne i nieprzerwane funkcjonowanie kancelarii, bez negatywnego wpływu na tok wszczętych i prowadzonych w niej postepowań egzekucyjnych. Zdaniem Ministra, kandydatura Skarżącego, aczkolwiek odznaczająca się największym doświadczeniem w pracy na stanowisku komornika sądowego, nie chroni należycie interesu społecznego i słusznego interesu obywateli. Istnieje bowiem wysokie prawdopodobieństwo, że Skarżący ponownie zrezygnuje z urzędu komornika sądowego, co niewątpliwe przełoży się negatywnie na funkcjonowanie kancelarii, długość prowadzonych w niej postępowań egzekucyjnych, ich sprawność i skuteczność. Wybrana Kandydatka jest konsekwentna w wyborze swojej drogi zawodowej. Dalej Minister wyjaśnił, że nie pominął tego, iż Skarżący pełnił obowiązki komornika sądowego przez okres ponad 7 lat. Wręcz przeciwnie, podkreślił że posiada on względem Kandydatki większe doświadczenie w pracy. Jednak, w ocenie organu, nie mniej istotny okazał się fakt, iż Skarżący zrezygnował z funkcji komornika i od ponad 4 lat nie wykonuje tego zawodu. Co ważne, nie podejmował on też czynności egzekucyjnych lub zabezpieczających w oparciu o nowe regulacje prawne dotyczące komorników sądowych jako komornik czy asesor, w przeciwieństwie do Kandydatki. Wskazał, że Skarżący podnosi, że został wpisany na listę adwokatów, jednakże nie wykazał się doświadczeniem zawodowym jako adwokat. A zatem okoliczność ta nie stanowi o przewadze nad Kandydatką. Kwestia wpisu na listę adwokatów nie stanowi wymogu koniecznego do powołania na to stanowisko. Wyjaśnił, że do powołania na stanowisko komornika wystarczające jest przepracowanie w charakterze asesora przez okres minimum dwóch lat. Przyjąć więc należy, że jest to czas pozwalający asesorowi zdobyć niezbędne doświadczenie i umiejętności praktyczne potrzebne w przyszłej pracy w zawodzie komornika, niezależnie od tego, czy kiedykolwiek w tym czasie wykonywał obowiązki zastępcy komornika, czy też nie. W związku z powyższym nie ma podstaw do tego, aby na całość doświadczenia zawodowego Kandydatki patrzeć jedynie przez pryzmat liczby pełnionych przez nią zastępstw. Również i fakt pełnienia przez Skarżącego obowiązków starszego poborcy skarbowego nie ma znaczenia dla podjęcia decyzji w sprawie. Informacja ta może jedynie pomocniczo zobrazować organowi, jak przedstawiało się dotychczasowe życie zawodowe kandydata. Skargę na powyższą decyzję z dnia [...] czerwca 2023 r. wniósł P. Z. domagając się uchylenia obydwu wydanych w sprawie decyzji. Zdaniem Strony organ naruszył art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. oraz art. 65 Konstytucji i art. 11 ustawy o komornikach sądowych. Skarżący zarzucił organowi m.in., że w toku postępowania nie zwrócił się do Rady Izby Komorniczej o przyczynę wydania w stosunku do niego opinii negatywnej. Wskazał, że obie decyzje nie uzasadniają wyboru K. P. Skarżący podkreślił swoje dłuższe doświadczenie zawodowe – blisko ośmioletni staż w pełnieniu obowiązków komornika sądowego, a Kandydatka tylko 7 dni oraz pełnienie obowiązków poborcy skarbowego przez blisko 17 lat. Podkreślił okoliczność, że miał prawo wpisania się na listę adwokatów bądź radców prawnych, w związku z pełnieniem funkcji komorniczych, w przeciwieństwie do asesora. Wyjaśnił, że jako komornik sądowy uczestniczył w szkoleniach prowadzonych przez sędziów Sądu Okręgowego, dotyczących nowej ustawy o komornikach sądowych oraz ustawy o kosztach komorniczych. Zaznaczył, że jako komornik sądowy nabył prawo do wpisania na listę adwokatów lub radców prawnych, a zatem ustawodawca uznał, że sam fakt pełnienia obowiązków komornika sądowego jest równoznaczny z nabyciem wiedzy niezbędnej do zdania egzaminu radcowskiego lub adwokackiego. W odpowiedzi na skargę Minister Sprawiedliwości wniósł o jej oddalenie. Na rozprawie w dniu 14 marca 2024 r. pełnomocnik organu podtrzymał dotychczasowe stanowisko co do oddalenia skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: W ocenie Sądu, skarga złożona w sprawie niniejszej jest niezasadna, ponieważ zaskarżona decyzja nie została wydana z naruszeniem prawa dającym podstawę do wyeliminowania tego rozstrzygnięcia z obrotu prawnego. Przedmiotem skargi w sprawie niniejszej jest decyzja Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] czerwca 2023 r. utrzymująca w mocy decyzję tego organu z dnia [...] lutego 2023 r. powołującą K. P. na stanowisko komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym [...] w W. po komorniku A. S. i odmawiającą powołania na to stanowisko P. Z. Materialnoprawną podstawę decyzji zaskarżonej stanowiły przepisy art. 11 ust. 1, art. 24 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 12 ust. 1 ustawy o komornikach sądowych. Stosownie do treści art. 12 ust. 1 ustawy o komornikach sądowych Minister Sprawiedliwości na wniosek zainteresowanego powołuje go na stanowisko komornika, w drodze decyzji, po zasięgnięciu opinii rady właściwej izby komorniczej o zainteresowanym. Z treści art. 11 ust. 1 ustawy o komornikach sądowych wynika, że na stanowisko komornika może zostać powołana osoba, która: 1) posiada obywatelstwo polskie, 2) ma pełną zdolność do czynności prawnych, 3) jest nieskazitelnego charakteru, 4) nie była karana za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe, 5) nie jest podejrzana o przestępstwo ścigane z oskarżenia publicznego lub przestępstwo skarbowe, 6) ukończyła wyższe studia prawnicze w Rzeczypospolitej Polskiej i uzyskała tytuł magistra prawa lub zagraniczne studia prawnicze uznane w Rzeczypospolitej Polskiej, 7) jest zdolna, ze względu na stan zdrowia, do pełnienia obowiązków komornika, 8) odbyła aplikację komorniczą, 9) złożyła egzamin komorniczy, 10) pracowała w charakterze asesora przez okres co najmniej 2 lata oraz 11) ukończyła 28 lat. Ustawodawca przewidział także, że w przypadku: 1) odwołania komornika z zajmowanego stanowiska z przyczyn, o których mowa w art. 19 ust. 1 pkt 4, lub 2) wygaśnięcia powołania na stanowisko komornika z mocy prawa z przyczyn, o których mowa w art. 20 ust. 1 pkt 2 i 4-6, osoba może zostać ponownie powołana na stanowisko komornika, jeżeli spełnia wymogi określone w art. 11 ust. 1 pkt 1-7. Decyzja w przedmiocie powołania na stanowisko komornika sądowego ma charakter uznaniowy. Oznacza to, że Minister Sprawiedliwości ma pewien stopień swobody przy podejmowaniu decyzji, pozwalającej na wybór jednego spośród kilku prawnie dopuszczalnych wariantów rozstrzygnięć, który uważa za najbardziej właściwy. Decyzje wydane w granicach tzw. uznania administracyjnego wymagają wnikliwego i logicznego uzasadnienia, stosownie do wymagań wynikających z art. 107 § 3 k.p.a., zgodnie z którym uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Natomiast sądowa kontrola decyzji uznaniowej polega na zbadaniu, czy przed podjęciem decyzji organ dysponował niezbędnym materiałem dowodowym uzasadniającym rozstrzygnięcie sprawy (w sprawie – dokonanie wyboru jednego z kandydatów) i czy dokonał wszechstronnej oceny okoliczności faktycznych istotnych dla takiego wyboru. Sąd administracyjny kontroluje zatem, czy w toku postępowania administracyjnego podjęto wszelkie niezbędne kroki do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, czy zebrano wszystkie dowody w celu ustalenia istnienia bądź nieistnienia ustawowych przesłanek decyzji uznaniowej oraz czy podjęta na ich podstawie decyzja nie wykracza poza granice uznania administracyjnego, czyli nie nosi cech dowolności (zob. wyrok WSA w Warszawie z 31.05.2023 r. VI SA/Wa 247/23). Z akt sprawy wynika, co nie jest w sprawie kwestionowane, że wszyscy kandydaci spełniali wymogi formalne wskazane w art. 11 ust. 1 w zw. z art. 24 ust. 1 pkt 2 ustawy o komornikach sądowych. W takiej sytuacji, Minister Sprawiedliwości przy obsadzie wolnego stanowiska komorniczego dokonuje własnej oceny wszystkich okoliczności wynikających z materiału dowodowego zebranego w sprawie. Dokonując zaś wyboru kandydata, Minister uwzględnia przede wszystkim te okoliczności, które pozwalają na ustalenie osoby dającej najpełniejsze zabezpieczenie interesu społecznego, przy uwzględnieniu słusznego interesu strony. W ocenie Sądu, Minister Sprawiedliwości dokonując wyboru jednego spośród kandydatów, wbrew zarzutom skargi, prawidłowo rozważył ich przygotowanie zarówno teoretyczne jak i praktyczne, tj. ocenę wiedzy ze studiów i z egzaminu komorniczego, doświadczenie zawodowe poparte załączonymi opiniami pracodawców, uczestnictwo w szkoleniach, opinię samorządu komorniczego, a także staż pracy w kancelarii, w tym – staż pracy Skarżącego jako komornika sądowego oraz dotychczasową postawę kandydatów w życiu zawodowym. Zdaniem Sądu, Minister Sprawiedliwości uznając K. P. za najlepszą kandydatką na stanowisko komornika sądowego, nie przekroczył granic uznania administracyjnego. W sposób wyczerpujący, z uwzględnieniem treści art. 107 § 3 k.p.a., uzasadnił podjętą decyzję. Z treści decyzji wynika, że została ona wydana po dokonaniu pełnej analizy materiału dowodowego zebranego w sprawie. Analiza treści decyzji oraz zebranego w sprawie materiału dowodowego potwierdza powyższe. Minister podkreślił, że za wyborem Kandydatki przemawiają dobre oceny ze studiów i z egzaminu komorniczego, konsekwentnie realizowana od 2012 r. droga zawodowa – najpierw jako asystent komornika, potem aplikant komorniczy, a dalej jako asesor komorniczy. Organ wziął także pod uwagę pozytywną opinię Rady Izby Komorniczej, która rekomendowała Kandydatkę na wakujące stanowisko komornika sądowego. Sąd podkreśla, że organ dostrzegł i rozważył, że Skarżący posiada najdłuższy staż pracy, w tym staż w pełnieniu służby na stanowisku komornika sądowego, oraz że w okresie funkcjonowania kancelarii nie odnotowano skarg, jednakże okoliczność ta sama w sobie nie przesądza o lepszej kandydaturze Strony. Z przepisów nie wynika, by uprzedni staż pracy w pełnieniu służby komorniczej był zawsze okolicznością przesądzającą o wyborze takiego kandydata na stanowisko komornika sądowego, chociaż niewątpliwe może przemawiać na korzyść strony która się takim stażem legitymuje. Jednakże nie następuje to automatycznie. Okoliczność ta jest oceniana w kontekście całego zebranego w sprawie materiału dowodowego. Organ wziął bowiem pod uwagę, że od 2019 r. Strona nie pełni już służby komorniczej na skutek rezygnacji, a zmianie w tym czasie uległy przepisy prawa dotyczące komorników sądowych. Strona w oparciu o nowe przepisy nie dokonywała czynności egzekucyjnych, w przeciwieństwie do Kandydatki, która od roku 2012 cały czas pełni obowiązki w kancelarii komorniczej. Okoliczność tę organ ocenił jako istotną, gwarantującą szybkość i sprawność postępowań objętych po komorniku A. S., w przeciwieństwie do Strony – w tym zakresie organ ocenił, że Strona nie daje gwarancji ciągłości pracy na stanowisku komornika sądowego. Zdaniem Sądu okoliczność ta została oceniona swobodnie, ale nie dowolnie, bo w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy. Zatem zarzut w tym zakresie nie mógł zostać uznany za skuteczny. Komornik sądowy jest specyficznym zawodem prawniczym, gdzie oprócz samej wiedzy z zakresu prawa, kluczowe znaczenie ma odpowiednia praktyka. Z tego punktu widzenia istotna jest także postawa kandydata wskazująca na wytrwałość i zdecydowanie na obranym kierunku rozwoju zawodowego. W interesie społecznym leży bowiem także nieprzerwane funkcjonowanie kancelarii komorniczej, co trafnie dostrzegł organ. Okoliczność ta bezsprzecznie ma wpływ na tok wszczętych i prowadzonych postępowań komorniczych, a w interesie społecznym leży dokonywanie czynności egzekucyjnych lub zabezpieczających w sposób ciągły i sprawny. Okoliczność, że okres pełnienia służby komorniczej uprawniał Stronę do wpisu na listę adwokatów, również została oceniona przez organ, i w tym zakresie Sąd nie doszukał się dowolności w ocenie organu. Wprawdzie jak wskazuje Skarżący, jest wpisany na listę adwokatów, jednak nie wykonuje zawodu, gdyż pracuje "na etacie". A zatem okoliczność ta, wbrew przekonaniu Skarżącego, nie stanowi o jego przewadze nad Kandydatką. Zarówno Skarżący jak i Kandydatka posiadają odpowiednią wiedzę pozwalającą na samodzielnie wykonywanie czynności na stanowisku komornika sądowego. Okoliczność ta nie jest w sprawie sporna, gdyż zarówno Skarżący jak i Kandydatka ukończyli wyższe studia prawnicze i uzyskali tytuł magistra, odbyli aplikację komorniczą i złożyli egzamin komorniczy oraz pracowali w kancelarii komorniczej. Wymóg by kandydat na komornika sądowego pracował w charakterze asesora przez okres co najmniej dwóch lat pozwala uznać, że kandydat wypełniający powyższą przesłankę jest, wedle ustawodawcy, przygotowany do pełnienia samodzielnej służby na stanowisku komornika sądowego. Jest to okres służący praktycznemu przygotowaniu do samodzielnego wykonywania zawodu komornika sądowego, albowiem w toku asesury asesor na zlecenie komornika dokonuje samodzielnie czynności w postępowaniu egzekucyjnym oraz zabezpieczającym, jak również czynności nieegzekucyjnych (art. 3 ust. 2 i art. 138 ustawy o komornikach sadowych). A zatem sama okoliczność, że Skarżący niegdyś pełnił służbę na stanowisku komornika sądowego, podczas gdy Kandydatka pracowała na stanowisku asesora komorniczego, nie jest co do zasady okolicznością zawsze przesądzającą o wyborze kandydata legitymującego się stażem pracy na stanowisku komornika. Sylwetki poszczególnych kandydatów oceniane są bowiem przez pryzmat całego zebranego w sprawie materiału dowodowego. Również i kwestia niezwrócenia się przez organ do właściwej rady komorniczej o wyjaśnienie negatywnej opinii (braku rekomendacji) w stosunku do Strony nie świadczy o naruszeniu prawa przez organ. Z ustawy o komornikach sądowych wynika, że obowiązkiem organu jest zwrócenie się o opinię do rady izby komorniczej, jednakże opinia nie ma dla organu charakteru wiążącego, co nie oznacza że organ nie może jej wziąć pod uwagę. Nawet gdyby Rada Izby Komorniczej w W. takowej opinii nie przedstawiła, to nie tamuje to toku postępowania (art. 12 ust. 4 ustawy o komornikach sądowych), pod warunkiem że organ o takową opinię do Rady się zwrócił. W tej sytuacji okoliczność, że w wydanej do sprawy opinii (uchwała nr [...] z dnia 7 grudnia 2022 r.) Rada Izby Komorniczej w W. nie wyjaśniła powodów rekomendacji K. P. na stanowisko komornika sądowego i nie wyjaśniła braku rekomendacji dla Strony, nie zobowiązywało organu do zwracania się do Rady o wyjaśnienie tej kwestii. Organ odniósł się także do kwestii pełnienia przez Skarżącego stanowiska poborcy skarbowego, wskazując że okoliczność ta nie ma przesądzającego znaczenia, a może być jedynie pomocnicza przy ocenie dotychczasowego życia zawodowego kandydata. Stanowisku temu, w realiach tej sprawy, nie można zdaniem Sądu zarzucić dowolności. W ocenie Sądu, niewątpliwie Skarżący spełniał kryteria formalne do ubiegania się o powołanie na stanowisko komornika sądowego, niemniej jednak w świetle kryteriów przyjętych przez Ministra Sprawiedliwości, które zostały wyczerpująco omówione i przeanalizowane w odniesieniu do poszczególnych kandydatów, w postępowaniu zakończonym zaskarżoną decyzją Minister miał prawo wskazać K. P. jako kandydatkę lepszą od innych kandydatów ubiegających się o stanowisko komornika w tym postępowaniu. Podsumowując, w ocenie Sądu, organ nie naruszył żadnego ze wskazanych w skardze przepisów ani prawa materialnego, ani przepisów postępowania. Sąd kontrolując zaskarżoną decyzję z urzędu również nie dopatrzył się takich naruszeń prawa, które usprawiedliwiałyby wyeliminowanie decyzji zaskarżonej z obrotu prawnego. Organ zebrał, a następnie rozważył w sposób wyczerpujący cały materiał dowodowy, dokonując jego oceny w sposób swobodny, ale nie dowolny, czym wypełnił dyspozycję art. 77 § 1 w zw. z art. 80 k.p.a., a podjęta decyzja nie przekracza granic uznania administracyjnego (art. 7 k.p.a.). W sprawie nie została naruszona norma art. 65 ust. 1 Konstytucji RP, zgodnie z którą "Każdemu zapewnia się wolność wyboru i wykonywania zawodu oraz wyboru miejsca pracy. Wyjątki określa ustawa.". Artykuł 65 Konstytucji RP ujmuje wolność pracy w kategoriach wolności jednostki. Nie wynika z niej roszczenie o zatrudnienie, ale możliwość zgodnego z wyborami życiowymi kształtowania przez jednostkę jej zachowań, której elementami są między innymi swoboda wyboru zawodu, miejsca pracy, a często także sposobu jej wykonywania. Do istoty wolności pracy należy więc między innymi swoboda wyboru pracodawcy (podmiotu zatrudniającego) – por. wyrok SN z 15 grudnia 2021 r. I CSKP 170/21. Celem postępowania o obsadzenie stanowiska komornika sądowego, spośród osób spełniających ustawowe wymogi, jest wyłonienie kandydata posiadającego kwalifikacje uzasadniające prognozy najlepszego wykonywania tej funkcji. Wybór jednego z kandydatów, który w ocenie organu daje lepszą prognozę wykonywania zawodu, nie oznacza że w stosunku do pozostałych niewybranych kandydatów została naruszona konstytucyjna zasada wolności wyboru i wykonywania zawodu. Mając na uwadze powyższe, w oparciu o przepis art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r. poz. 1634, ze zm.) Sąd skargę oddalił, orzekając jak w sentencji.
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 6 września 2023
- Symbol z opisem
- 6176 Komornicy i syndycy upadłości
- Skarżony organ
- Minister Sprawiedliwości
- Sędziowie
- Grażyna Śliwińska Honorata Łopianowska /przewodniczący/ Justyna Żurawska /sprawozdawca/
Inne orzeczenia w tej sprawie
Powiązane dokumenty
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny