VI SA/Wa 2684/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Sałek (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek Sędzia WSA Sławomir Kozik Protokolant ref. staż. Katarzyna Bińczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 kwietnia 2022 r. sprawy ze skargi ze skargi W. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] sierpnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wysokości kosztów związanych z usunięciem i przechowywaniem pojazdu oddala skargę

Starosta P. (dalej też jako "organ pierwszej instancji"), decyzją z [...] kwietnia 2021 roku o numerze [...], na podstawie art. 130a ust. 6 i 10h ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (tekst jednolity Dz. U. 2022 r. poz. 988 ze zm. dalej także jako "p.r.d."), nałożył na W. Z. (dalej także jako "Skarżąca" lub "Strona") obowiązek zapłaty kwoty trzech tysięcy stu sześćdziesięciu czterech złotych, tytułem kosztów powstałych w związku z wydaniem dyspozycji usunięcia i przechowywaniem pojazdu marki [...] o numerze rejestracyjnym [...]. W uzasadnieniu swej decyzji, organ pierwszej instancji podniósł, że w dniu 25 października 2020 r. funkcjonariusz Komendy Powiatowej Policji w P. wydał dyspozycję usunięcia pojazdu [...] o numerze rejestracyjnym [...]. W związku z powyższym pojazd został odholowany na wyznaczony przez Starostę P., odpłatny, strzeżony parking dla pojazdów usuniętych z dróg powiatu [...]. Z kolei w dniu 20 stycznia 2021 r. pojazd został odebrany z parkingu przez właściciela: W. Z., która została poinformowana o obowiązku uiszczenia opłaty za usunięcie i przechowywanie pojazdu, który wynika bezpośrednio z przepisów prawa - art. 130a ust. 10h ustawy - Prawo o ruchu drogowym. Zgodnie bowiem z powyższym przepisem, koszty związane z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu powstałe od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia do zakończenia postępowania ponosi osoba będąca właścicielem tego pojazdu w dniu wydania dyspozycji usunięcia, z zastrzeżeniem ust. 10d i 10i. W myśl zaś art. 130a ust. 10i, jeżeli w chwili usunięcia pojazd znajdował się we władaniu osoby dysponującej nim na podstawie innego niż własność tytułu prawnego, osoba ta jest zobowiązana solidarnie do pokrycia kosztów, o których mowa w ust. 10h. Tym samym Starosta P. uznał, że w świetle powyższych przepisów, koszty w kwocie 3 164 zł obciążają osobę, która w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu [...] o numerze rejestracyjnym [...], była jego właścicielem lub dysponentem. Organ pierwszej instancji podkreślił, że podstawą określenia wysokości kosztów usunięcia pojazdu jest uchwała nr [...] Rady Powiatu P. z dnia 15 października 2019 r. w sprawie ustalenia wysokości opłat za usunięcie i przechowywanie pojazdu oraz wysokości kosztów powstałych w przypadku odstąpienia od usunięcia pojazdu obowiązujących w 2020 r. a podstawą określenia wysokości kosztów przechowywania pojazdu jest uchwała nr XIV.118.2019 Rady Powiatu P. z dnia 15 października 2019 r. w sprawie ustalenia wysokości opłat za usunięcie i przechowywanie pojazdu oraz wysokości kosztów powstałych w przypadku odstąpienia od usunięcia pojazdu obowiązujących w 2020 r. (co do okresu przechowywania pojazdu na parkingu od 25 października 2020 r. do 31 grudnia 2020 r.) oraz uchwała nr XXV.202.2020 Rady Powiatu P. z dnia 24 listopada 2020 r. w sprawie ustalenia wysokości opłat za usunięcie i przechowywanie pojazdu oraz wysokości kosztów powstałych w przypadku odstąpienia od usunięcia pojazdu obowiązujących w 2021 r. (odnośnie przechowywania pojazdu na parkingu w okresie od 1 stycznia 2021 r. do 20 stycznia 2021 r.). Skarżąca w odwołaniu od ww. decyzji Starosty P. z dnia [...] kwietnia 2021 r., zarzuciła błędne ustalenie, że to ona jest właścicielem pojazdu, podczas gdy tylko odebrała samochód. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. (dalej też jako "SKO" lub "Kolegium") pismem z dnia 28 lipca 2021 roku zwróciło się do Starosty P. o nadesłanie danych pozyskanych z Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców dotyczących pojazdu [...] o numerze rejestracyjnym [...]. W odpowiedzi Starosta P. wyjaśnił, że przedmiotowy samochód nie figuruje jako zarejestrowany w Polsce. W Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców znajduje się co prawda informacja o poddaniu ww. pojazdu badaniu technicznemu w dniu 8 października 2020 roku, ale brak jest danych o jego właścicielu. Następnie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z [...] sierpnia 2021 roku numer [...], działając na podstawie art. 127 § 2 w związku z art. 17 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 735 z późn. zm., dalej: "k.p.a."), utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję Starosty P. z [...] kwietnia 2021 roku. SKO podkreśliło, że skoro przepis art. 130a ust. 10h p.r.d. odnosi obowiązek pokrycia kosztów usunięcia pojazdu do właściciela oraz do osoby, we władaniu której znajdował się pojazd, to należało uznać za stronę przedmiotowego postępowania właściciela pojazdu oraz osobę dysponującą nim na podstawie innego niż własność tytułu prawnego. Tymczasem z informacji ujętych w Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców, wynika, że pojazd marki [...] o nr rejestracyjnym [...]. nie figuruje jako zarejestrowany w Polsce, a w dyspozycji usunięcia pojazdu nr [...] r. z dnia 25 października 2020 r. wskazano, że pojazd odebrano od Skarżącej. Wobec tego, skoro w chwili usunięcia pojazd marki [...] o nr rejestracyjnym [...] znajdował się we władaniu W. Z. tj. osoby dysponującej nim na podstawie innego niż własność tytułu prawnego, to osoba ta jest zobowiązana solidarnie do pokrycia kosztów, o których mowa w ust. 10h p.r.d. Wobec tego uprawnione jest żądanie od Skarżącej pokrycia całości kosztów związanych z usunięciem i przechowywaniem pojazdu marki [...] o nr rejestracyjnym [...]. Dlatego też SKO uznało, że decyzja Starosty P. jest prawidłowa i odpowiada przepisom prawa. Na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] sierpnia 2021 r. nr [...] Skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, mających istotny wpływ na wynik sprawy a mianowicie: art. 7, art. 9, art. 77 § 1, art. 80, art 107 § 3 k.p.a. poprzez zaniechanie zebrania i w sposób wyczerpujący rozpatrzenia całego dostępnego materiału dowodowego, stronnicze prowadzenie postępowania przez organy obu instancji, w konsekwencji powielenie przez organ II instancji argumentacji organu pierwszej instancji, bez odniesienia się do zarzutów strony zawartych w odwołaniu, w szczególności do zarzutu, iż nie Skarżąca nie jest właścicielem jak również dysponentem, przedmiotowego pojazdu. SKO w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie, jako niezasadnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia. Z kolei zgodnie z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm., dalej ,,p.p.s.a.") Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. Nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi (art. 134 p.p.s.a.). Dokonując kontroli w wyżej zakreślonych granicach, Sąd stwierdził, że skarga nie jest zasadna, ponieważ żadna z wyżej wskazanych przesłanek nie zaszła w sprawie, a zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja Starosty P. z dnia [...] kwietnia 2021 roku, nie naruszają prawa. Wbrew zarzutom skargi, w ocenie Sądu, stan faktyczny w sprawie został ustalony przez organy prawidłowo i zgodnie z regułami wynikającymi z art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. Należy podkreślić, że sąd administracyjny nie ustala stanu faktycznego a jedynie wskazuje, które ustalenia organu zostały przez niego przyjęte, a które nie. W przedmiotowej sprawie Sąd przyjął za podstawę rozstrzygnięcia ustalenia faktyczne poczynione przez organy administracji publicznej, albowiem stan faktyczny został ustalony z zachowaniem reguł procedury administracyjnej. Ustalony w postępowaniu administracyjnym stan faktyczny stał się stanem faktycznym przyjętym przez Sąd (por. uchwała NSA z 15 lutego 2010 r., sygn. akt II FPS 8/09). Przesądzenie o prawidłowości przyjętych za podstawę zaskarżonego orzeczenia ustaleń faktycznych umożliwia ocenę procesu subsumcji tego stanu faktycznego pod mające zastosowanie w sprawie przepisy prawa materialnego. W pierwszej kolejności należy zaznaczyć, że zgodnie z art. 130a ust. 1 p.r.d. pojazd jest usuwany z drogi na koszt właściciela w przypadku: 1) pozostawienia pojazdu w miejscu, gdzie jest to zabronione i utrudnia ruch lub w inny sposób zagraża bezpieczeństwu; 2) nieokazania przez kierującego dokumentu potwierdzającego zawarcie umowy obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadacza pojazdu lub dowodu opłacenia składki za to ubezpieczenie, jeżeli pojazd ten jest zarejestrowany w kraju, o którym mowa w art. 129 ust. 2 pkt 8 lit. c; 3) przekroczenia wymiarów, dopuszczalnej masy całkowitej lub nacisku osi określonych w przepisach ruchu drogowego, chyba że istnieje możliwość skierowania pojazdu na pobliską drogę, na której dopuszczalny jest ruch takiego pojazdu; 4) pozostawienia pojazdu nieoznakowanego kartą parkingową, w miejscu przeznaczonym dla pojazdu kierowanego przez osoby wymienione w art. 8 ust. 1 i 2; 5) pozostawienia pojazdu w miejscu obowiązywania znaku wskazującego, że zaparkowany pojazd zostanie usunięty na koszt właściciela; 6) kierowania nim przez osobę nieposiadającą uprawnienia do kierowania pojazdami albo której zatrzymano prawo jazdy i nie ma możliwości zabezpieczenia pojazdu przez przekazanie go osobie znajdującej się w nim i posiadającej uprawnienie do kierowania tym pojazdem; przepisu nie stosuje się, jeżeli kierujący posiada pokwitowanie, o którym mowa w art. 135 ust. 4 lub 5 albo w art. 135a ust. 5 lub 6, upoważniające do kierowania pojazdem. W realiach przedmiotowej sprawy, z treści wydanej w dniu 25 października 2020 r. przez funkcjonariusza Komendy Powiatowej Policji w P., dyspozycji usunięcia pojazdu [...] o numerze rejestracyjnym [...] (nr [...] r.), jasno wynika, że jej podstawą było zaistnienie przesłanki ujętej w art. 130a ust. 1 pkt 6 p.r.d. a pojazd odebrano od Skarżącej. Ponadto pojazd został odholowany na wyznaczony przez Starostę P., odpłatny, strzeżony parking dla pojazdów usuniętych z dróg powiatu pruszkowskiego. Pojazd został przy tym odebrany ze wspomnianego parkingu przez Skarżącą w dniu 20 stycznia 2021 roku (p. "Potwierdzenie wydania pojazdu nr [...]"). Tym samym, z powyższego wynika, że wystąpiły przesłanki do wydania decyzji w oparciu o art. 130a ust. 10h p.r.d., zobowiązującej Skarżącą do zapłaty kosztów związanych z usunięciem pojazdu z drogi w dniu 25 października 2020 roku i jego parkowaniem na parkingu strzeżonym, od momentu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu w dniu 25 października 2020 r. do odebrania przez nią samochodu marki [...] o numerze rejestracyjnym [...]. W myśl bowiem wspomnianego przepisu art. 130a ust. 10h p.r.d., koszty związane z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu powstałe od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia do zakończenia postępowania ponosi osoba będąca właścicielem tego pojazdu w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu, z zastrzeżeniem ust. 10d i 10i. Decyzję o zapłacie tych kosztów wydaje starosta. Mając przy tym na uwadze treść skargi i stanowisko konsekwentnie eksponowane w sprawie przez Skarżącą, odnośnie nieuzasadnionego obciążenia jej wspomnianymi kosztami ze względu na okoliczność, że nie jest ona ani nie była właścicielem samochodu marki [...] o numerze rejestracyjnym [...], Sąd uznaje za zasadne wskazać, że, orzekając w oparciu o art. 130a ust. 10h u.p.r.d., organy, miały na uwadze, iż prowadzone postępowanie nie pozwoliło na ustalenie właściciela pojazdu. Z danych pozyskanych z Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców dotyczących pojazdu [...] o numerze rejestracyjnym [...], wynikało, że pojazd ten nie figuruje jako zarejestrowany w Polsce i pomimo, że w Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców znajduje się informacja o poddaniu ww. pojazdu badaniu technicznemu w dniu 8 października 2020 roku, to jednakże brak jest danych o jego właścicielu. Jednocześnie w sporządzonej przez funkcjonariusza Komendy Powiatowej Policji w P., dyspozycji usunięcia pojazdu [...] o numerze rejestracyjnym [...], wprost wskazano, że pojazd odebrano właśnie od Skarżącej, co oznacza, że była ona w dniu 25 października 2020 roku dysponentem pojazdu [...] o numerze rejestracyjnym [...]. Co istotne, na żadnym etapie postępowania Skarżąca nie wskazała właściciela wspomnianego pojazdu. Wobec takich okoliczności prawidłowo - zdaniem Sądu - uwzględniono w sprawie art. 130a ust. 10i p.r.d., w myśl którego jeżeli w chwili usunięcia pojazd znajdował się we władaniu osoby dysponującej nim na podstawie innego niż własność tytułu prawnego, osoba ta jest zobowiązana solidarnie do pokrycia kosztów, o których mowa w ust. 10h. Stosując ten przepis prawidłowo zaś wywiedziono o możliwości skierowania decyzji zobowiązującej wyłącznie do Skarżącej jako władającej pojazdem w dacie wystąpienia zdarzenia, w związku z którym pojazd ten następnie został objęty dyspozycją usunięcia z drogi. Przepis ten nakazuje pociągnąć do współodpowiedzialności za koszty spowodowane koniecznością usunięcia pojazdu z drogi (powstałe od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia do jego odbioru), osobę, w której władaniu znajdował się faktycznie pojazd w czasie wystąpienia zdarzenia uzasadniającego jego usunięcie. Z tego też powodu Sąd nie stwierdził, aby w sprawie doszło do naruszenia przepisów postępowania poprzez poczynienie niepełnych ustaleń faktycznych, czy też przepisów prawa materialnego, w szczególności art. 130a ust. 10h i 10i u.p.r.d. poprzez ich wadliwą interpretację i zastosowanie. Sąd wyjaśnia jednocześnie, że SKO prawidłowo w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wywiodło (powołując się posiłkowo na definicję zobowiązania solidarnego z Kodeksu cywilnego) o możliwości uczynienia Skarżącej jedynym adresatem decyzji, na zasadzie art. 130a ust. 10i ww. ustawy. Sąd zgadza się bowiem z organem odwoławczym, że wobec treści tego przepisu, obowiązek zwrotu kosztów, o których mowa w art. 130a ust. 10h, może być skierowany: wyłącznie do właściciela pojazdu (w dacie wydania dyspozycji jego usunięcia); do właściciela i użytkownika w dacie zaistnienia zdarzenia skutkującego wydaniem dyspozycji usunięcia pojazdu; tylko do użytkownika – a więc osoby nie będącej właścicielem pojazdu. W efekcie Sąd stwierdza, że nieustalenie właściciela pojazdu nie stoi na przeszkodzie obciążeniu użytkownika omawianymi kosztami. Przy czym niespornie i zgodnie z zasadą wynikającą z art. 130a ust. 10h u.p.r.d., koszty te w pierwszej kolejności winny obciążać właściciela pojazdu; niemniej nie sposób wykluczyć i takich sytuacji, w których ustalenie właściciela okaże się utrudnione/niemożliwe; w takim zaś przypadku art. 130a ust. 10i na zasadzie wyjątku umożliwia obciążenie kosztami usunięcia i przechowywania pojazdu osobę kierującą a nie będącą właścicielem, czy inaczej: osobę, która przyczyniła się do wydania dyspozycji usunięcia pojazdu. Warto nadmienić, że przepisy art. 10h oraz 10i u.p.r.d., zostały uchwalone na podstawie art. 1 pkt 10 lit. k nowelizacji ustawy Prawo ruchu drogowym wprowadzonego ustawą z dnia 22 lipca 2010 r. – o zmianie ustawy Prawo ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 152 poz. 1018). Ustawodawca wprowadził proponowane rozwiązania po to, aby stworzyć skuteczny system usuwania pojazdów pozostawionych na drogach, tak aby ograniczać zanieczyszczenie nimi środowiska (p. uzasadnienie do projektu ustawy o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym. Druk Sejmowy nr 2916, Sejm VI Kadencji, s. 16). Oczywistym jest, aby taki system był efektywny powinien posiadać zabezpieczone finasowanie ze strony osób, które takie pojazdy pozostawiły. W pierwszej kolejności obowiązek finansowania kosztów zabezpieczenia i usunięcia pojazdu spoczywa na jego właścicielu, jednak ustawodawca przewidział w tym zakresie również odpowiedzialność solidarną osoby, we władaniu której pojazd znajdował się w chwili usunięcia. Rozwiązanie takie ma służyć temu, by w sytuacji, gdy właściciela nie można ustalić (tak jak miało to miejsce w rozpoznawanej sprawie) lub nie można było uzyskać od niego środków na pokrycie kosztów zabezpieczenia i usunięcia pojazdu - koszty te pokryła osoba, która faktycznie przyczyniła się do tego, że zasiniała konieczność usunięcia pojazdu, a co za tym idzie wygenerowała koszty z tym związane. W tym zakresie zatem organy obu instancji prawidłowo uznały, że art. 10h p.r.d. nakazuje pociągnięcie do współodpowiedzialności za koszty zabezpieczenia i usunięcia pojazdu z drogi tej osoby, w której władaniu faktycznie znajdował się pojazd w momencie, gdy wystąpiło zdarzenie, wskutek którego nastąpiło jego usunięcie. Art. 10h p.r.d. w żaden sposób nie wskazuje, że sposób władania powinien być w jakiś sposób sformalizowany tak aby odpowiadać jednej z form własności znanej z K.c. W rozpoznawanej sprawie nie budzi wątpliwości, że to Skarżąca władała faktycznie pojazdem [...] o numerze rejestracyjnym [...], w dniu 25 października 2020 r., i spowodowała zdarzenie powodujące konieczność usunięcia pojazdu. W takiej sytuacji zgodnie z dyspozycją art. 10h p.r.d ponosi ona solidarną odpowiedzialność wraz z nieustalonym właścicielem pojazdu za koszty jego zabezpieczenia i usunięcia. Ustalając wysokość wspomnianych kosztów, Starosta P., kierując się art. 130a ust. 6 u.p.r.d., prawidłowo uwzględnił przy tym stawki wynikające z obowiązujących uchwał Rady Powiatu P. dotyczących lat 2020 i 2021. Obydwie uchwały, z dnia 15 października 2019 roku i z dnia 24 listopada 2020 roku, zostały włączone do materiału dowodowego a uzasadnienia obu decyzji wydanych w sprawie zawierają pełną argumentację dotyczącą przedmiotowej materii, którą Sąd traktuje jako własną, a wobec tego, że skarga nie zawiera żadnych zarzutów w tej kwestii, odstępuje od dokonania głębszej analizy wskazanych powyżej zagadnień. W tej sytuacji, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji.