VI SA/Wa 2169/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Nowecki Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska Asesor WSA Maciej Borychowski (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 13 listopada 2025 r. sprawy ze skargi [...] z siedzibą w S. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] kwietnia 2025 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę

Przedmiotem zaskarżenia do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (dalej również: "WSA) w Warszawie jest decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego (dalej: "GITD", "Organ") z dnia [...] kwietnia 2025 r. nr [...]nakładająca na T. [...] Sp. z o.o. z siedzibą w S. (dalej: "Skarżąca", "Strona") karę pieniężną w wysokości 1500 zł (dalej: zaskarżona decyzja). Zaskarżona decyzja została wydana na podstawie art. 104 w zw. z art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r. poz. 735, ze zm., dalej: "k.p.a."), art. 13 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz.U. z 2022 r. poz. 1693, dalej: "u.d.p.") w zw. z art. 13kust. 1 pkt 2 oraz art. 13l u.d.p., rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną, oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej (Dz.U. z 2021 r. poz. 32 ze zm.), art. 50 pkt 1 lit. j, art. 51 ust. 6 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz.U. z 2022 r. poz. 180 ze zm.). Podstawę faktyczną zaskarżonej decyzji stanowiło wykonywanie przejazdu po drodze krajowej wymienionej w załączniku do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej, z naruszeniem obowiązku uiszczenia opłaty, o której mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3 u.d.p. Do wydania zaskarżonej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym. Dnia [...] października 2024 r. o godzinie [...]na odcinku drogi krajowej S6 [...] (skrzyżowanie z drogą wojewódzką nr [...]) - połączenie z autostradą A1, wskazanym w załączniku do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną, oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej w związku z naruszeniem obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej, stwierdzono naruszenie i zatrzymano do kontroli pojazd samochodowy (pojazd ciężarowy) o numerze rejestracyjnym [...]. Przebieg kontroli utrwalono w protokole o numerze: [...]. W wyniku dokonanej kontroli ustalono, iż ww. pojazd samochodowy został zarejestrowany w Systemie Poboru Opłaty Elektronicznej KAS (SPOE KAS). Z aktywnym kontem użytkownika powiązano urządzenie służące do uiszczania opłat elektronicznych, które zgłaszało konieczność poboru opłaty dla ww. sekcji płatnej powiązanej z wykrytym przejazdem. Na ww. koncie użytkownika typu przedpłaconego nie znajdowały się środki umożliwiające pokrycie należnej opłaty. Tym samym za kontrolowany przejazd nie została uiszczona opłata elektroniczna. Na podstawie danych uzyskanych z Centralnej Ewidencji Pojazdów ustalono, iż dopuszczalna masa całkowita (DMC) kontrolowanego pojazdu przekraczała 12 000 kg. Ponadto w oparciu o dane zawarte w zgromadzonym materiale dowodowym GITD ustalił, iż na dzień odnotowania naruszenia odpowiedzialnym był podmiot będący posiadaczem ww. pojazdu samochodowego, tj. Skarżąca. Mając powyższe na uwadze, pismem z dnia [...] grudnia 2024 r. GITD zawiadomił Stronę o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie naruszenia zarejestrowanego podczas ww. przejazdu, pouczając o treści art. 10 § 1 k.p.a. W dniu [...] grudnia 2025 r. do siedziby Organu wpłynęła korespondencja, która nie spełniała wymogów zawartych w art. 64 § 2 k.p.a. W związku z powyższym pismem z dnia [...] stycznia 2025 r., GITD wezwał Skarżącą do usunięcia braków formalnych, pouczając jednocześnie o treści art. 64 § 2 k.p.a. Pismem, które wpłynęło dnia [...] stycznia 2025 r. pełnomocnik Skarżącej wniósł o odstąpienie od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestanie na pouczeniu. Skarżąca złożyła wyjaśnienia, w których wskazała, że brak uiszczenia opłaty elektronicznej nastąpił w skutek niedopatrzenia pracownika, który był odpowiedzialny za zlecenie płatności w celu uzupełnienia środków. Pełnomocnik Skarżącej wskazała, że naruszenie zostało usunięte poprzez dokonanie przelewu w dniu kontroli tj. [...] stycznia 2024 r., jako dowód załączono potwierdzenie dokonania przelewu. Pismem z dnia [...] stycznia 2025 r. Organ zawiadomił Stronę o uzupełnieniu i zakończeniu gromadzenia materiału dowodowego, jednocześnie w załączeniu przesyłając Skarżącej wydruk z SPOE KAS, który zawierał historię przejazdów pojazdu o numerze rejestracyjnym [...] z dnia [...] października 2024 r. Niniejszy wydruk potwierdzał, iż opłata elektroniczna za przejazd nie została uiszczona. Stan salda konta rozliczeniowego w trybie przedpłaty powiązanego z ww. pojazdem w chwili rozpoczęcia kontroli był ujemny. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] kwietnia 2025 r. nr [...]GITD nałożył na Skarżącą karę pieniężną w wysokości 1500 zł za naruszenie obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Organ wskazał, że materiał dowodowy zgromadzony w przedmiotowej sprawie w sposób pełny odzwierciedla opisany powyżej stan faktyczny. GITD wyjaśnił, że w sposób prawidłowy ustalił stronę prowadzonego postępowania. Stosownie do treści art. 13k ust. 4 u.d.p., odpowiedzialnym jest bowiem podmiot będący posiadaczem ww. pojazdu samochodowego, którym poruszano się po płatnych odcinkach dróg krajowych. Zdaniem Organu okolicznością bezsporną jest fakt, że ww. pojazd, którego dopuszczalna masa całkowita przekraczała 3,5 tony, poruszał się w dniu [...] października 2024 r. po płatnym odcinku drogi krajowej. Z poczynionych ustaleń jednoznacznie wynika, iż za kontrolowany przejazd nie została uiszczona opłata elektroniczna, ponieważ na koncie użytkownika tj. Skarżącej w systemie SPOE KAS nie znajdowały się dostępne środki na pokrycie należnej opłaty. Tym samym doszło do naruszenia obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej, o którym mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3 u.d.p. Organ podkreślił, że naruszenie zostało ujawnione w wyniku kontroli mobilnej z dnia [...] października 2024 r., której przebieg udokumentowano w protokole o numerze [...]. Jednocześnie zostało ustalone, że podczas kontroli stan salda konta rozliczeniowego w trybie przedpłaty był ujemny, co potwierdzały załączniki dodane do protokołu kontroli w postaci zrzutów ekranu jak i historii przejazdów pozyskanych z SPOE KAS. Organ podkreślił również, że w przypadku naruszenia stwierdzonego w ramach kontroli mobilnej, gdy doładowanie konta użytkownika nastąpiło po rozpoczęciu kontroli wykonywanej przez Głównego Inspektora Transportu Drogowego lub funkcjonariuszy Służby Celno-Skarbowej, bądź w przypadku naruszenia stwierdzonego w toku przeprowadzenia kontroli stacjonarnej, gdy właściciel, posiadacz albo użytkownik pojazdu dokonał doładowania konta z przekroczeniem terminu 3 dni od dnia zakończenia przejazdu, to nie może on zostać zwolniony z odpowiedzialności administracyjnej, o której mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 13k ust. 1 pkt 1-2 u.d.p. Bez znaczenia pozostaje wówczas okoliczność czy opłata została faktycznie uiszczona. Odnosząc się do wyjaśnień Skarżącej wskazujących, że brak uiszczenia opłaty elektronicznej nastąpił w skutek niedopatrzenia pracownika, który był odpowiedzialny za zlecenie płatności w celu uzupełnienia środków, GITS podkreślił, iż Strona jako profesjonalny przedsiębiorca powinna dysponować stosowną wiedzą na temat obowiązków, jakie nakładają na niego przepisy prawa i tak zorganizować działalność przedsiębiorstwa, w tym nadzór nad pracownikami, aby wypełniać obowiązki przewidziane w tych przepisach. Odnosząc się z kolei do wniosku Skarżącej o odstąpienie od nałożenia kary i poprzestanie na pouczeniu GITD wskazał, iż brak jest przesłanek do zastosowania art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. Wskazany przepis może mieć zastosowanie wyłącznie w przypadku wystąpienia dwóch przesłanek łącznie, tj. gdy waga naruszenia była znikoma i strona zaprzestała naruszania prawa. W ocenie Organu delikt administracyjny ma charakter jednorazowy i jednocześnie skutkowy. Z tego względu przesłanka zaprzestania naruszania prawa nie mogła zaistnieć. W nawiązaniu zaś do art. 189f § 1 pkt 2 k.p.a. Organ wskazał, że Strona nie przedstawiła dowodu, zgodnie z którym została za to samo zachowanie, tj. ww. naruszenie ukarana prawomocną decyzją poprzez nałożenie administracyjnej kary pieniężnej przez inny uprawniony organ administracji publicznej lub została prawomocnie ukarana za wykroczenie lub wykroczenie skarbowe, lub prawomocnie skazana za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe. Organ biorąc pod uwagę informacje dostępne z urzędu również nie stwierdził takiej okoliczności. Ponadto GITD nie znalazł podstaw zastosowania art. 189 § 2-3 k.p.a., gdyż mając na uwadze charakter popełnionego naruszenia, nie wystąpiła możliwość usunięcia naruszenia prawa. Z rozstrzygnięciem Organu nie zgodziła się Skarżąca, wnosząc do WSA w Warszawie skargę na decyzję z dnia [...] kwietnia 2025 r., zaskarżając ją w całości. Zaskarżonej decyzji Strona zarzuciła naruszenie przepisów postępowania tj.: 1) art, 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. poprzez dowolną, a nie swobodną ocenę dowodów, albowiem przy wydaniu zaskarżonej decyzji Organ pominął istotną okoliczność, jaką jest zasilenie przez Skarżącą konta rozliczeniowego e-TOLL jeszcze w tym samym dniu, w którym nastąpiła kontrola w celu zapewnienia dalszego prawidłowego działania systemu poboru, a zarzucane naruszenie miało charakter incydentalny i jednostkowy, co winno skutkować odstąpieniem przez Organ od wymierzenia Skarżącej kary pieniężnej, 2) art. 189d w zw. z art. 189f k.p.a. poprzez nieodstąpienie przez Organ od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej, podczas gdy w ocenie Skarżącej w świetle zaistniałych okoliczności waga naruszenia prawa była znikoma, zaś Skarżąca zaprzestała naruszenia prawa, albowiem jeszcze w dniu przeprowadzenia kontroli Skarżąca zasiliła konto rozliczeniowe e-TOLL. Formułując powyższe zarzuty, Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji GITD oraz o zasądzenie od Organu na swoją rzecz zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi Strona wskazała, że Organ niesłusznie uznał, iż w niniejszej sprawie zachodzą przesłanki do nałożenia na Skarżącą kary pieniężnej, czym zdaniem Strony Organ doprowadził do naruszenia przepisów postępowania, które zostały wskazane w treści zarzutów. W ocenie Skarżącej w przedmiotowej sprawie bezsprzecznie zachodzą przesłanki do odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestanie na pouczeniu. Skarżąca nie kwestionowała faktu naruszenia obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej oraz wyjaśniła, że naruszenie to miało charakter jednostkowy i nastąpiło na skutek niedopatrzenia pracownika odpowiedzialnego za zlecanie płatności w celu uzupełnienia środków na koncie przedpłaconym, umożliwiającym regulowanie należnych opłat. Ponadto, jak podkreśla Skarżąca, stwierdzone naruszenie zostało usunięte jeszcze w samym dniu kontroli, tj. w dniu [...] października 2024 r. poprzez dokonanie przelewu kwoty 5 000 zł na rachunek bankowy Systemu Poboru Opłaty Elektronicznej E-Toll. Na potwierdzenie tego faktu Skarżąca przedłożyła do pisma z dnia [...] grudnia 2024 r. potwierdzenie przelewu. Zdaniem Skarżącej przyjąć również należy, że Organ przy analizie przesłanek odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej pominął to, że kara administracyjna ma charakter przede wszystkim prewencyjny, gdyż jej zasadniczym celem jest skłonienie konkretnego podmiotu, który narusza prawo administracyjne (prewencja indywidualna), jak i innych potencjalnych sprawców deliktów administracyjnych (prewencja ogólna) do przestrzegania norm administracyjnoprawnych. W ocenie Skarżącej trudno mówić o prewencyjnym charakterze kar pieniężnych, w sytuacji gdy kara została nałożona za incydentalne naruszenie przepisów o opłacie elektronicznej. Skarżąca wyjaśniła, że od razu przyznała się do dokonanego naruszenia i usunęła je poprzez niezwłoczne zasilenie konta. W odpowiedzi na skargę GITD wniósł o jej oddalenie, podtrzymując jednocześnie swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Ponadto Organ wniósł również o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym. Skarżąca zawiadomiona o wniosku Organu o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, nie wniosła o przeprowadzenie rozprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta, stosownie do § 2 powołanego artykułu sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, o czym stanowi art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, ze zm., dalej: "P.p.s.a."). W myśl art. 145 § 1 pkt 1-3 P.p.s.a. Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej zasad Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W rozpoznawanej sprawie przedmiotem kontroli sądu administracyjnego jest decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] kwietnia 2025 r. nakładająca na Skarżącą karę pieniężną w wysokości 1500 zł za naruszenie obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej. Przedmiotem rozsądzenia jest zatem ustalenie czy w ustalonym stanie faktycznym i prawnym były podstawy nałożenia na Skarżącą kary pieniężnej za brak uiszczenia opłaty elektronicznej. Na wstępie należy podkreślić, że sąd administracyjny nie ustala stanu faktycznego a jedynie wskazuje, które ustalenia organu zostały przez niego przyjęte, a które nie. W przedmiotowej sprawie Sąd przyjął za podstawę rozstrzygnięcia ustalenia faktyczne poczynione przez organy administracji publicznej, albowiem stan faktyczny został ustalony z zachowaniem reguł procedury administracyjnej. Ustalony w postępowaniu administracyjnym stan faktyczny stał się stanem faktycznym przyjętym przez Sąd (por. uchwała NSA z 15 lutego 2010 r., sygn. akt II FPS 8/09). Przesądzenie o prawidłowości przyjętych za podstawę zaskarżonego orzeczenia ustaleń faktycznych umożliwia ocenę procesu subsumcji tego stanu faktycznego pod mające zastosowanie w sprawie przepisy prawa materialnego. Na gruncie przedmiotowej sprawy Sąd nie stwierdził naruszenia przepisów postępowania w zakresie ustalenia stanu faktycznego sprawy. Ustalenia poczynione przez Organ zostały dokonane przy zachowaniu gwarancji czynnego udziału strony postępowania. Obowiązek ponoszenia opłaty elektronicznej wynika z art. 13 ust. 1 pkt 3 u.d.p. Zgodnie z tym przepisem korzystający z dróg publicznych są obowiązani do ponoszenia opłat za przejazdy po drogach krajowych pojazdów samochodowych, w rozumieniu art. 2 pkt 33 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym, za które uważa się także zespół pojazdów składający się z pojazdu samochodowego oraz przyczepy lub naczepy o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony. Stosownie do art. 13ha ust. 1 u.d.p. opłata, o której mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3, zwana dalej "opłatą elektroniczną", jest pobierana za przejazd po drogach krajowych lub ich odcinkach, określonych w przepisach wydanych na podstawie ust. 6, tj. w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną, oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej. Z art. 13ha ust. 3 u.d.p., jak i przepisów wykonawczych wydanych na podstawie art. 13ha ust. 6 tej ustawy wynika, że wskazana opłata elektroniczna pobierana jest za przejazd po płatnych drogach krajowych lub ich odcinkach pojazdem samochodowym o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony. Stosownie natomiast do treści art. 13k ust. 1 u.d.p. za naruszenie obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej, o którym mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3, wymierza się karę pieniężną w wysokości: 1) 500 zł - w przypadku zespołu pojazdów o łącznej dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony złożonego z samochodu osobowego o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 3,5 tony oraz przyczepy, 2) 1500 zł - w pozostałych przypadkach. Z regulacji tej wynika, że pozostałe przypadki, o których mowa w pkt 2 tego przepisu, odnoszą się także do samochodów ciężarowych. Stosownie do treści art. 13k ust. 4 u.d.p., podmiotem odpowiedzialnym w ww. zakresie jest w pierwszym rzędzie właściciel, posiadacz albo użytkownik pojazdu samochodowego, którym poruszano się po płatnych odcinkach dróg krajowych. Odpowiedzialność za naruszenie określonego w art. 13 ust. 1 pkt 3 u.d.p. obowiązku ponoszenia przez korzystającego z dróg publicznych opłat za przejazd po drogach krajowych pojazdu samochodowego ma charakter obiektywny. Nie jest warunkowana jakimikolwiek dodatkowymi okolicznościami natury podmiotowej czy przedmiotowej. Przesłankami tej odpowiedzialności są bowiem jedynie: 1) przejazd po drodze krajowej objętej obowiązkiem uiszczenia opłaty elektronicznej oraz 2) nieuiszczenie opłaty za ten przejazd. W rozpatrywanej sprawie obie te przesłanki zostały spełnione, co zostało wykazane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W obszarze wskazanej regulacji prawnej Organ, bazując na zebranym materiale dowodowym, poczynił w sprawie prawidłowe ustalenia i wyczerpująco wyjaśnił wszystkie istotne dla podjętego rozstrzygnięcia okoliczności stanu faktycznego i prawnego sprawy, tak że nie ma potrzeby powtarzania tej argumentacji. Fakt, że należna opłata elektroniczna za przejazd po płatnym odcinku drogi krajowej nie została uiszczona, pomimo zarejestrowania pojazdu w systemie SPOE KAS i nieodnotowania transakcji poboru opłaty elektronicznej, nie jest przez Skarżącą kwestionowany. Bezsporne pozostaje również, że Strona nie mogła skorzystać z możliwości uzupełnienia brakującej opłaty w trybie art. 13k ust. 8a u.d.p., z uwagi na ujawnienie naruszenia w toku kontroli mobilnej. Mając powyższe na uwadze nie doszło do naruszenia przez GITD przepisów postępowania pod postacią art. 7 k.p.a. (W toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli) oraz art. 77 § 1 k.p.a. (Organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy). Również końcowa ocena materiału dowodowego okazała się prawidłowo i z poszanowaniem art. 80 k.p.a. (Organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona). Zgromadzony materiał dowodowy, prawidłowo oceniony był wystarczający do przypisania Skarżącej odpowiedzialności za stwierdzony delikt administracyjny. W świetle zarzutów skargi spór w sprawie dotyczy interpretacji i zastosowania art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. Zarzuty skargi koncentrują się bowiem na podważaniu stanowiska Organu w kwestii odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej. Stosownie do art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. organ administracji publicznej, w drodze decyzji, odstępuje od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestaje na pouczeniu, jeżeli waga naruszenia prawa jest znikoma, a strona zaprzestała naruszania prawa. Stanowisko Organu w kwestii braku spełnienia wskazanych w tym przepisie przesłanek zostało wyczerpująco umotywowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Sam fakt zaś, że Organ nie podzielił stanowiska Skarżącej, nie świadczy o wadliwości decyzji. W ocenie Sądu, należy zgodzić się z GITD, że podnoszoną przez Skarżącą okoliczność znikomej wagi naruszenia prawa z uwagi na zarejestrowanie pojazdu w SPOE-KAS oraz doładowanie konta użytkownika, które było jednak wykonane w dniu kontroli tj. [...] października 2024 r. tj. już po dokonanym naruszeniu, nie mogło zwolnić Skarżącej od odpowiedzialności za naruszenie obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej za planowany przejazd. Zdaniem Sądu ww. okoliczności nie usprawiedliwiają nieuiszczenia opłaty elektronicznej oraz też nie prowadzą do uznania wagi naruszenia za znikomą, skoro obowiązek ten należy do podstawowych obowiązków korzystającego z drogi publicznej. Należyta staranność w przygotowaniu przejazdu po takiej drodze powinna być udziałem każdego, kto skutecznie dba o swoje interesy. Brak staranności w tym względzie nie może prowadzić do uwolnienia go od odpowiedzialności administracyjnej za wynikłe w sprawie naruszenie przez wyłączenie stosowania przepisów, które w zakresie obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej łączą z tym naruszeniem konsekwencję nałożenia kary pieniężnej w ściśle określonej wysokości (art. 13k ust. 1 pkt 2 u.d.p.). W ocenie Sądu bez znaczenia w tej kwestii pozostaje argument Skarżącej, że w dniu kontroli, lecz już po dokonanym naruszeniu, uiściła ona opłatę w wysokości 5000 zł i tym samym miała zaprzestać naruszenia obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej. Ponadto, z konwencji językowej, którą ustawodawca operuje na gruncie art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. wynika, że wobec użycia funktora koniunkcji, warunkiem jego zastosowania w okolicznościach danej sprawy jest kumulatywne zaktualizowanie się obydwu określonych nim przesłanek. Dlatego nawet przy założeniu znikomej wagi naruszenia prawa działaniem przypisanym Skarżącej, zastosowaniu przepisu art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. sprzeciwiał się w sprawie brak zaktualizowania się drugiej koniecznej przesłanki, o której mowa w tym przepisie prawa, a mianowicie zaprzestania naruszania prawa". W wyroku z 10 lutego 2023 r., sygn. akt II GSK 1386/19, Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że: "odpowiedzialność za naruszenie określonego w art. 13 ust. 1 pkt 3 u.d.p. obowiązku ponoszenia przez korzystającego z dróg publicznych opłat za przejazd po drogach krajowych pojazdu samochodowego ma charakter obiektywny. Nie jest warunkowana jakimikolwiek dodatkowymi okolicznościami natury podmiotowej czy przedmiotowej. W szczególności nie ma znaczenia przy wymierzaniu kierującemu na podstawie art. 13k ust. 1 pkt 1 tej ustawy kary za przejazd bez uiszczenia opłaty elektronicznej jego świadomość dopuszczenia się tego naruszenia. (...) Przesłankami tej odpowiedzialności są bowiem jedynie: 1) przejazd po drodze krajowej objętej obowiązkiem uiszczenia opłaty elektronicznej i 2) nieuiszczenie opłaty za ten przejazd.". Trybunał Konstytucyjny w uzasadnieniu wyroku z 25 marca 2010 r., sygn. akt P 9/08 (OTK-A, 2010, Nr 3, poz. 26) stwierdził, że dopuszczalność stosowania administracyjnych kar pieniężnych, jako reakcji na naruszenie ustawowych obowiązków nie budzi wątpliwości. Brak stosownej sankcji powoduje bowiem, że przepis staje się martwy, a niespełnianie obowiązku nagminne. Administracyjne kary pieniężne stanowią środki mające na celu mobilizowanie podmiotów do terminowego i prawidłowego wykonywania obowiązków na rzecz państwa. Kary te, stosowane automatycznie z mocy ustawy, mają przede wszystkim znaczenie prewencyjne. Zapowiedź negatywnych konsekwencji, jakie nastąpią w wypadku naruszenia obowiązków określonych w ustawie albo w decyzji administracyjnej, motywuje adresatów do wykonywania ustawowych obowiązków. Podstawą zastosowania tego typu kar jest samo obiektywne naruszenie prawa. Administracyjna kara pieniężna nie jest wyłącznie represją za naruszenie prawa, ale przede wszystkim stanowi środek przymusu, który służyć ma zapewnieniu wykonywania obowiązków wobec państwa, a organ administracyjny musi posiadać skuteczne środki, które skłonią adresatów norm do oczekiwanego zachowania w sferach uznanych za szczególnie istotne. Sąd podkreśla, że należyta staranność w przygotowaniu przejazdu po takiej drodze winna być udziałem każdego, kto skutecznie dba o swoje interesy. Skarżąca, jako profesjonalista, w szczególności, żeby jej dochować, powinna znać obowiązujące przepisy/zasady. W uwarunkowaniach faktycznoprawnych tej brak było podstaw do zastosowania przepisów art. 189e i art. 189f kpa. Zgodnie z art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. organ administracji publicznej, w drodze decyzji, odstępuje od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestaje na pouczeniu, jeżeli waga naruszenia prawa jest znikoma, a strona zaprzestała naruszania prawa. Należy jednak zauważyć, że z omawianego przepisu art. 13k ust. 1 u.d.p. wynika, że przewidziana na jego gruncie odpowiedzialność ma charakter obiektywny, co oznacza, że jest niezależna od winy sprawcy naruszenia. Przepis art. 189e k.p.a. nie zmienia charakteru odpowiedzialności administracyjnej za delikt administracyjny na odpowiedzialność subiektywną determinowaną winą i przyczynami naruszenia. Przepis ten jedynie wyłącza możliwość ukarania strony w bardzo szczególnej sytuacji, jaką jest siła wyższa. W sprawie jednak do naruszenia prawa nie doszło wskutek działania siły wyższej. Jest to bowiem zdarzenie zewnętrzne o charakterze nagłym, niedające się przewidzieć ani zapobiec przy dochowaniu nawet najdalej posuniętej staranności dbającego o własne sprawy podmiotu (zob. zwłaszcza zachowujące w pełni aktualność wywody J. Ignatowicza [w:] System..., t. 1, red. S. Grzybowski, s. 820, czy rozważania zamieszczone w uchwale SN z 10.03.1992 r., III CZP 10/92, OSP 1993/2, poz. 30). Tej przyczynie zdarzeń w rzeczywistości społecznej przypisuje się szczególny charakter, wskazując na jej wyjątkowe i całkowicie niezależne od woli człowieka występowanie. Niedopatrzenie przez pracownika odpowiedzialnego u Skarżącej że saldo konta było ujemne przed rozpoczęciem przejazdu przez pojazd poddany kontroli niewątpliwie nie jest siłą wyższą. Natomiast art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. obliguje organ do odstąpienia od nałożenia kary i poprzestania na pouczeniu, jeżeli waga naruszenia jest znikoma, a strona zaprzestała naruszania prawa. Nie zmienia to jednak samej zasady zastosowania przez organ prawem przewidzianych dolegliwości wobec podmiotów wykonujących przejazd po drogach publicznych bez dopełnienia stosownego obowiązku opłaty, jako wyłącznie konsekwencji samego faktu naruszenia obowiązującego prawa. Fakt naruszenia prawa jest w takim stanie rzeczy podstawą zastosowania sankcji, jako skutku zaistnienia stanu niezgodnego z prawem, jednakże przy równoczesnym rozważeniu wystąpienia szczególnych sytuacji, o których mowa w wyżej wymienionych przepisach k.p.a. i ich wpływu na odpowiedzialność strony. Zdaniem Sądu, stanowisko Skarżącej w zakresie przyczyny ujemnego salda należy postrzegać w kategoriach braku należytej staranności a nie jako okoliczność usprawiedliwiającą naruszenie wyżej wskazanego obowiązku, czy też prowadzącą do uznania wagi naruszenia za znikomą, skoro obowiązek ten należy do podstawowych obowiązków korzystającego z drogi publicznej. W uwarunkowaniach faktycznoprawnych tej sprawy organ prawidłowo wskazał, iż brak było podstaw do zastosowania przepisów art. 189e i art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a., z uwagi na to, że waga spornego naruszenia nie była znikoma, gdyż dotyczyła podstawowego obowiązku w zakresie korzystania z dróg publicznych. Co się tyczy przesłanki w postaci zaprzestania naruszania prawa, to sposób jej sformułowania w art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. wskazuje, że przepis ten odnosi się do naruszeń o charakterze ciągłym, trwałym lub powtarzającym się. Przepis ten nie ma zastosowania do zachowania polegającego na jednorazowym naruszeniu obowiązku lub zakazu (por. wyrok NSA z 17 marca 2022 r., sygn. I OSK 1110/21). Powyższe oznacza, że omawiana przesłanka nie mogłaby znaleźć zastosowania w okolicznościach tej sprawy, skoro sprawa dotyczy pojedynczego naruszenia. Wyjaśnić bowiem należy, że w relacji do treści sankcjonowanego obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej, sprzeczne z nim zachowanie ma z całą pewnością charakter jednoczynowy oraz jednocześnie skutkowy. Polega na braku uiszczenia opłaty elektronicznej za przejazd, wraz z którym dochodzi do zaistnienia stanu niezgodnego z prawem. Nawet gdyby hipotetycznie założyć, że o znikomej wadze naruszenia prawa działaniem przypisanym Stronie można i należałoby wnioskować na tej podstawie, że wobec jednorazowego zachowania naruszającego prawo, zachowanie to wywołało jednostkowe i nieznacznie negatywne skutki w obszarze dóbr prawnie chronionych, to zastosowaniu art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. sprzeciwiał się brak zaktualizowania się w rozpatrywanej sprawie drugiej koniecznej przesłanki, o której mowa w tym przepisie prawa, a mianowicie "zaprzestania naruszania prawa". Jeżeli tak, to w świetle przedstawionych argumentów, w odniesieniu do tego rodzaju deliktu przesłanka "zaprzestania naruszania prawa" nie ma zastosowania, co siłą rzeczy skutkuje brakiem podstaw, a zarazem możliwości stosowania przepisu art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. w sprawie nałożenia kary pieniężnej za wykonywanie przejazdu z naruszeniem obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej za ten przejazd. Określone nim przesłanki muszą bowiem ziścić się łącznie (por. wyrok NSA z 30 listopada 2022 r., sygn. akt II GSK 1091/19). Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 10 lutego 2023 r., sygn. akt II GSK 294/20: "Wobec bowiem konwencji językowej stosowanej przez ustawodawcę dla potrzeb opisu omawianej przesłanki – "strona zaprzestała naruszania prawa" - za uzasadniony trzeba uznać wniosek, że odnosi się ona, gdy chodzi o zakres jej zastosowania, wyłącznie do tzw. deliktów wieloczynowych, deliktów trwałych oraz deliktów popełnianych z zaniechania, co siłą rzeczy prowadzi do wniosku, że ocena odnośnie do jej zaistnienia nie może odnosić się do tzw. deliktów jednoczynowych zwykłych lub skutkowych (zob. A. Wróbel, art. 189f k.p.a., t. 5-6, w: M. Jaśkowska, M. Wilbrandt - Gotowicz, A. Wróbel, Komentarz aktualizowany do ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego LEX/el. 2022; A. Celera, J.G. Firlus, art. 189f k.p.a., t. 4, w: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wyd. II (red. H. Knysiak - Sudyka), WKP 2019).". Z kolei w wyroku z 30 listopada 2022 r., sygn. akt II GSK 1092/19, Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że: "Jeżeli bowiem – co w tym kontekście trzeba podkreślić w relacji do ratio legis omawianej regulacji prawnej – istota omawianej przesłanki stosowania art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. odnosi się z potrzeby oceny zachowania i postawy sprawcy wobec naruszenia prawa, który odstępując od zachowania niezgodnego z prawem manifestuje tym samym zmianę swojej dotychczasowej postawy, co siłą rzeczy, gdy chodzi o możliwość przeprowadzenia takiej oceny oraz podjęcia samego takiego zachowania, może odnosić się do sytuacji utrzymywania stanu naruszenia prawa w czasie, to już nie jest to możliwe w odniesieniu do deliktów jednoczynowych oraz skutkowych. W związku z tym bowiem, że naruszenie prawa już wystąpiło, już zaistniał skutek jego naruszenia, nie jest możliwe zamanifestowanie zmiany stosunku sprawcy wobec tego naruszenia poprzez zmianę jego (dotychczasowego) zachowania – a to poprzez zaprzestanie naruszania porządku prawnego – a skoro tak, to siłą rzeczy nie jest możliwe przeprowadzenie oceny zachowania mającego przekonywać o zmianie postawy sprawcy (zob. A. Celera, J.G. Firlus, op. cit.).". Sąd w składzie orzekającym wyżej prezentowane stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego podziela i przyjmuje za własne. W ocenie Sądu za chybiony należy również uznać zarzut naruszenia art. 189d k.p.a. Przepis art. 189d k.p.a. określa dyrektywy wymiaru administracyjnej kary pieniężnej stanowiąc, iż wymierzając administracyjną karę pieniężną, organ administracji publicznej bierze pod uwagę: 1) wagę i okoliczności naruszenia prawa, w szczególności potrzebę ochrony życia lub zdrowia, ochrony mienia w znacznych rozmiarach lub ochrony ważnego interesu publicznego lub wyjątkowo ważnego interesu strony oraz czas trwania tego naruszenia; 2) częstotliwość niedopełniania w przeszłości obowiązku albo naruszania zakazu tego samego rodzaju co niedopełnienie obowiązku albo naruszenie zakazu, w następstwie którego ma być nałożona kara; 3) uprzednie ukaranie za to samo zachowanie za przestępstwo, przestępstwo skarbowe, wykroczenie lub wykroczenie skarbowe; 4) stopień przyczynienia się strony, na którą jest nakładana administracyjna kara pieniężna, do powstania naruszenia prawa; 5) działania podjęte przez stronę dobrowolnie w celu uniknięcia skutków naruszenia prawa; 6) wysokość korzyści, którą strona osiągnęła, lub straty, której uniknęła; 7) w przypadku osoby fizycznej - warunki osobiste strony, na którą administracyjna kara pieniężna jest nakładana. Należy jednak zauważyć, iż przepis ten może mieć zastosowanie tylko wtedy, gdy przepis szczególny przewiduje swobodę organu administracji publicznej co do wymiaru administracyjnej kary pieniężnej i jedynie w zakresie, w jakim przepis szczególny nie określa dyrektyw wymiaru tej kary pieniężnej. Innymi słowy oznacza, że art. 189d k.p.a. nie może mieć zastosowania w przypadkach, gdy przepis szczególny przewiduje, że za naruszenie prawa wymierza się karę w wysokości ściśle określonej w ustawie – a tak jest właśnie na gruncie art. 13k ust. 1 pkt 2 u.d.p. - za naruszenie obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej, o którym mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3, wymierza się karę pieniężną w wysokości 1500 zł – w pozostałych przypadkach (vide np. wyroki NSA: z 19 listopada 2021 r., sygn. akt II GSK 1660/21; z 9 marca 2023 r., sygn. akt II GSK 700/20; a także chociażby P. M. Przybysz, Komentarz do art. 189d k.p.a. [w:] Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz aktualizowany, Lex/el 2023 r.; A. Wróbel, Komentarz do art. 189d k.p.a. [w:] M. Jaśkowska, M. Wilbrandt-Gotowicz, A. Wróbel, Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego, Lex/el 2023 r.). Mając na uwadze całokształt dokonanych ustaleń wskazać należy, że Organ dokonał prawidłowego ustalenia stanu faktycznego, w oparciu o zgromadzone dowody. Do prawidłowo ustalonego stanu faktycznego dokonał subsumpcji przepisów prawa materialnego. Wbrew stanowisku Skarżącego w sprawie nie zostały także naruszone przepisy art. 7, 77 § 1, 80 k.p.a. Stosownie do art. 7 k.p.a., w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Realizacja tej zasady ma ścisły związek z zasadą praworządności, gdyż ustalenie w sposób prawidłowy stanu faktycznego sprawy jest niezbędnym elementem prawidłowego zastosowania normy prawa materialnego. Organ, ustalając zakres postępowania wyjaśniającego (art. 77 k.p.a.) zobowiązany jest dążyć do ustalenia okoliczności faktycznych nie tylko mających znaczenie prawne dla realizacji interesu społecznego, ale i okoliczności faktycznych mających znaczenie prawne dla interesu indywidualnego. Z kolei zgodnie z art. 77 § 1 k.p.a., organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Zaś art. 80 k.p.a. dotyczy podstawowej zasady postępowania dowodowego, a to zasady swobodnej oceny dowodów. Przepis art. 107 § 3 k.p.a. wskazuje na elementy jakie powinno zawierać prawidłowo sporządzone uzasadnienie. W dziedzinie faktów uzasadnienie musi wyjaśnić okoliczności wskazujące na potrzebę lub konieczność wydania decyzji w danej sprawie i wobec określonych podmiotów oraz ich wpływ na treść rozstrzygnięcia. W sferze prawa chodzi zaś o wskazanie normy obowiązującej i jej znaczenia ustalonego w drodze wykładni. W ocenie Sądu, w sprawie Organ przeprowadził postępowanie wyjaśniające z poszanowaniem ww. przepisów k.p.a. Dodać przy tym trzeba, że decyzja spełnia wymogi art. 107 § 1 i 3 k.p.a. Zawiera m.in. uzasadnienie faktyczne i prawne. Organ wyjaśnił zarówno podstawę prawną decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa oraz wskazał fakty które uznał za udowodnione i dowody na których się oparł. Wobec niezasadności zarzutów skargi oraz niestwierdzenia przez Sąd z urzędu tego rodzaju uchybień, które mogłyby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, które sąd ma obowiązek badać z urzędu - skargę należało oddalić. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji. Należy również wskazać, że złożona w tej sprawie skarga została przez Sąd rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, zgodnie z art. 119 pkt 2 w zw. z art. 120 P.p.s.a., z uwagi na spełnienie ustawowych przesłanek. Stosownie do art. 119 pkt 2 P.p.s.a. sprawa może być rozpatrzona w trybie uproszczonym jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Sprawa w takim przypadku rozpoznawana jest na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów – art. 120 P.p.s.a. Wszystkie orzeczenia krajowych sądów administracyjnych powołane w niniejszym uzasadnieniu, dostępne są w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych CBOSA pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl .