Sygnatura
VI SA/Wa 2100/25
Wyrok WSA w Warszawie z 20 listopada 2025 r., VI SA/Wa 2100/25
Wynik
Uchylono zaskarżoną decyzję w części
- Sąd
- Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
- Data orzeczenia
- 20 listopada 2025
- Prawomocne
- nie
Treść rozstrzygnięcia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Kozik Sędziowie Sędzia WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek Asesor WSA Maciej Borychowski (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Łukasz Kawalec po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 listopada 2025 r. sprawy ze skargi K. B. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] kwietnia 2025 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję w części dotyczącej pkt. 3 i 4 decyzji; 2. oddala skargę w pozostałej części; 3. zasądza od Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia na rzecz skarżącej K. B. kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Przedmiotem zaskarżenia do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie jest decyzja Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia (dalej: "Prezes NFZ", "Organ") z dnia [...] kwietnia 2025 r. nr [...] (dalej: "zaskarżona decyzja"), stwierdzająca, że K. B. (dalej: "Skarżąca", "Strona") w okresie: 1) od [...] listopada 2019 r. do [...] sierpnia 2021 r. podlegała obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego jako jednoosobowy wspólnik spółki z ograniczoną odpowiedzialnością – R. SPÓŁKA Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ, KRS [...]; NIP [...], REGON [...], 2) od [...] stycznia 2021 r. do [...] kwietnia 2023 r. podlegała obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego jako jednoosobowy wspólnik spółki z ograniczoną odpowiedzialnością – F. [...] SPOŁKA Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ, KRS [...]; NIP [...], REGON [...], 3) od [...] czerwca 2021 r. podlega obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego jako wspólnik spółki komandytowej – 3. [...]SPÓŁKA Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ M. SPÓŁKA KOMANDYTOWA (wcześniejsza nazwa: 3. [...]SPÓŁKA Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ M. SPÓŁKA KOMANDYTOWA), KRS [...], NIP [...], REGON [...], 4) od [...] sierpnia 2021 r. podlega obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego jako wspólnik spółki komandytowej – 3. [...]SPÓŁKA Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ SPÓŁKA KOMANDYTOWA, (wcześniejsza nazwa: 3. [...]SPÓŁKA Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ SPÓŁKA KOMANDYTOWA), KRS [...]; NIP [...], REGON [...]. Zaskarżona decyzja została wydana na podstawie art. 109 i art. 66 ust. 1 pkt 1) lit. c ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2024 r. poz. 146, ze zm., dalej: "ustawą o świadczeniach") oraz art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572, dalej: "k.p.a."). Do wydania zaskarżonej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym. Oddział Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w G., Inspektorat w [...] (dalej: "ZUS") pismem z dnia [...] listopada 2024 r. wystąpił do Narodowego Funduszu Zdrowia (dalej również: "Fundusz") z wnioskiem o wydanie decyzji stwierdzającej obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego Skarżącej jako jedynego wspólnika spółek z ograniczoną odpowiedzialnością oraz wspólnika spółek komandytowych od dnia 1 listopada 2019 r. ZUS poinformował, że na podstawie danych zaewidencjonowanych na koncie Skarżącej ustalono, że od dnia 10 grudnia 2002 r. ma status emeryta. ZUS wskazał ponadto, że na podstawie danych zawartych w KRS, Skarżąca posiada 100% udziałów i była jedynym wspólnikiem spółek z ograniczoną odpowiedzialnością: (i) R. SPÓŁKA Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ, posiadającym całość jej udziałów w okresie od [...] kwietnia 2015 do [...] sierpnia 2021 r.; (ii) F. [...] SPÓŁKA Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ, posiadającym całość jej udziałów w okresie od [...] stycznia 2021 r. do [...] maja 2023 r. Ponadto Skarżąca jest wspólnikiem spółek komandytowych: (i) 3. [...]SPÓŁKA Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ M. SPÓŁKA KOMANDYTOWA od [...] czerwca 2021 r.; (ii) 3. [...]SPOŁKA Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ KOMANDYTOWA od [...] sierpnia 2021 r. Narodowy Fundusz Zdrowia, na podstawie elektronicznych pełnych odpisów uzyskanych z portalu Ministerstwa Sprawiedliwości (informacja odpowiadająca odpisowi pełnemu z Rejestru Przedsiębiorców według stanu na dzień 27 listopada 2024 r.) ustalił, że w okresach: 1) od [...] kwietnia 2015 r. do [...] sierpnia 2021 r. Skarżąca była wspólnikiem spółki R. SPÓŁKA Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ, posiadającym całość jej udziałów ([...] udziałów o łącznej wartości [...] zł), 2) od [...] stycznia 2021 r. do [...] maja 2023 r. Skarżąca była wspólnikiem spółki F. [...] SPÓŁKA Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ, posiadającym całość jej udziałów ([...] udziałów o łącznej wartości [...]zł), 3) od [...] czerwca 2021 r. Skarżąca jest wspólnikiem (komandytariuszem) spółki 3. [...]SPÓŁKA Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ M. SPÓŁKA KOMANDYTOWA (wcześniejsza nazwa: 3. [...]SPÓŁKA Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ M. SPÓŁKA KOMANDYTOWA), 4) od [...] sierpnia 2021 r. Skarżąca jest wspólnikiem (komandytariuszem) spółki 3. [...]SPÓŁKA Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ SPÓŁKA KOMANDYTOWA (wcześniejsza nazwa: 3. [...]SPÓŁKA Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ SPÓŁKA KOMANDYTOWA). W rubryce 8 powyższych wpisów brak informacji o okresach zawieszenia działalności gospodarczej, likwidacji bądź rozwiązaniu lub unieważnieniu podmiotu. Narodowy Fundusz Zdrowia korzystając z Portalu Rejestrów Sądowych (Repozytorium akt rejestrowych) pozyskał kopię Umowy Sprzedaży Udziałów w spółce F. [...] Sp. z o.o. Z powyższego dokumentu wynika, że Skarżąca, będąca wspólnikiem Spółki F. [...] Sp. z o.o. z siedzibą w G., wpisanej do Rejestru Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego pod numerem KRS [...], kapitał zakładowy [...]zł, posiadająca [...] udziałów o wartości nominalnej [...]zł, sprzedaje firmie M. sp. z o.o., reprezentowanej przez J. S., [...] udziałów za łączną cenę [...]zł. Przy kopii Umowy Sprzedaży Udziałów załączono Repertorium A numer [...]z dnia [...] kwietnia 2023 r., w którym potwierdzono złożenie podpisów na umowie sprzedaży udziałów przez Skarżącą i J. S. w dniu [...] kwietnia 2023 r. Ponadto Narodowy Fundusz Zdrowia dokonał weryfikacji danych ubezpieczeniowych Skarżącej widniejących w Centralnym Wykazie Ubezpieczonych, prowadzonym przez Narodowy Fundusz Zdrowia, zgodnie z art. 97 ustawy o świadczeniach i ustalił, że od 10 grudnia 2002 r. jest zgłoszona do ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu pobierania emerytury. Wobec powyższego Prezes NFZ poinformował Skarżącą, że wszczęte zostało postępowanie administracyjne w sprawie, zgodnie z art. 61 § 1 k.p.a. Jednocześnie w celu ustalenia stanu rzeczywistego, Narodowy Fundusz Zdrowia zwrócił się do Skarżącej z prośbą o ustosunkowanie się co do przedstawionych w piśmie informacji oraz wskazanie okresów bycia wspólnikiem powyższych spółek, a także przesłanie kopii wszelkich dokumentów potwierdzających okres faktycznego bycia przez ww. wspólnikiem przedmiotowych spółek z o.o. oraz spółek komandytowych (np. kopię umowy kupna/sprzedaży udziałów w spółce, zawierającej podpisy notarialnie poświadczone). Skarżąca została ponadto poinformowana, że w przypadku braku odpowiedzi do rozstrzygnięcia sprawy ubezpieczenia zdrowotnego przyjęte zostaną jako właściwe materiały i dowody zgromadzone w aktach. Dodatkowo wskazano, że Skarżąca zgodnie z art. 10 § 1 k.p.a., posiada prawo do czynnego udziału na każdym etapie postępowania. Korespondencja została skutecznie doręczona Skarżącej w dniu 4 grudnia 2024 r. W dniu [...] grudnia 2024 r. do Funduszu wpłynęła korespondencja od Skarżącej, w której poinformowała, że w przestawionych okresach nie podlegała ubezpieczeniu zdrowotnemu w przedmiotowych spółkach. Wyjaśniła, że w okresie od [...] listopada 2019 r. była wprawdzie wspólnikiem firmy R. Sp. z. o.o., ale firma ta nie podjęła żadnej działalności gospodarczej, jakiejkolwiek sprzedaży i kupna, "a bilans i RZiS" pozostaje niezmienny. Ponadto Skarżąca oświadczyła, że od 26 sierpnia 2021 r. nie jest prezesem tej spółki. W odniesieniu do firmy F. [...] Sp. z o.o. Skarżąca poinformowała, że w okresie od [...] stycznia 2012 r. do [...] maja 2023 r., była jako emerytka wprawdzie wspólnikiem tej spółki, jednak nie prowadziła żadnych spraw tej spółki, a robił to jej prezes. Skarżąca zaznaczyła również, że nigdy nie była w zarządzie tej spółki. Strona poinformowała także, że w okresie od [...] sierpnia 2021 r. była jako emerytka, komandytariuszem i jednym z licznych wspólników spółki – 3. [...]SPÓŁKA Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ M. SPÓŁKA KOMANDYTOWA. Skarżąca wyjaśniła, że nie prowadziła jednak spraw spółki, robili to komplementariusze. Podobnie w odniesieniu do spółki 3. [...]SPÓŁKA Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ SPÓŁKA KOMANDYTOWA, Skarżąca wskazała, że była jedynie komandytariuszem tej spółki od [...] czerwca 2021 r., ale nie prowadziła jej spraw. Strona zaznaczyła również, że nie pobierała od żadnej z tych spółek dywident, ekwiwalentów i jakichkolwiek zysków, a będąc przez cały czas emerytem była jedynie biernym wspólnikiem spółek. W załączeniu do powyższych wyjaśnień Skarżąca przesłała wydruk informacji odpowiadającej odpisowi aktualnemu z Rejestru Przedsiębiorców dotyczący spółki 3. [...]SPÓŁKA Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ SPÓŁKA KOMANDYTOWA (stan na dzień [...] grudnia 2024 r.), wydruk informacji odpowiadającej odpisowi aktualnemu z Rejestru Przedsiębiorców dotyczący spółki 3. [...]SPÓŁKA Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ M. SPÓŁKA KOMANDYTOWA (stan na dzień [...] grudnia 2024 r.), wydruk informacji odpowiadającej odpisowi pełnemu z Rejestru Przedsiębiorców dotyczący spółki R. SPÓŁKA Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ, KRS [...] (stan na dzień [...] grudnia 2024 r.). Pismem z dnia [...] grudnia 2024 r. Narodowy Fundusz Zdrowia wyjaśnił Skarżącej, że zgodnie z art. 66 ust. 1 pkt 1) lit. c ustawy o świadczeniach osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi, które są osobami prowadzącymi działalność pozarolniczą lub osobami z nimi współpracującymi, z wyłączeniem osób, które zawiesiły wykonywanie działalności gospodarczej na podstawie przepisów ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców (Dz.U. z 2021 r. poz. 162 ze zm.) lub przepisów o ubezpieczeniach społecznych lub ubezpieczeniu społecznym rolników, podlegają obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego. Jednocześnie zgodnie z art. 69 ust. 1 tej ustawy obowiązek ubezpieczenia osób prowadzących pozarolniczą działalność powstaje i wygasa w terminach określonych w przepisach o ubezpieczeniu społecznym, tj. w ustawie z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2024 r. poz. 497). Wyjaśniono Skarżącej, że obowiązek ubezpieczenia, np. wspólnika jednoosobowej spółki z o.o. czy też spółki komandytowej, powiązany jest jedynie z posiadaniem przez niego takiego statusu prawnego, nie zaś z prowadzeniem działalności gospodarczej lub faktycznym działaniem w imieniu swojej spółki. Ponadto w związku z rozbieżnościami pomiędzy wskazanymi przez Skarżącą okresami bycia wspólnikiem przedmiotowych spółek, a danymi zawartymi w KRS, Narodowy Fundusz Zdrowia zwrócił się z prośbą do Skarżącej o potwierdzenie okresu bycia jedynym wspólnikiem spółki R. SPÓŁKA Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ oraz spółki F. [...] SPÓŁKA Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ, a także o potwierdzenie, że od dnia [...] czerwca 2021 r. jest wspólnikiem spółki 3. [...] SPÓŁKA Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ M. SPÓŁKA KOMANDYTOWA, a od dnia [...] sierpnia 2021 r. wspólnikiem spółki 3. [...] SPÓŁKA Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ SPÓŁKA KOMANDYTOWA. Jednocześnie w przypadku podania innego okresu bycia wspólnikiem, Organ zwrócił się z prośbą do Skarżącej o przedstawienie dokumentów potwierdzających ten fakt (np. kopię umowy kupna/sprzedaży udziałów w spółce, zawierającej podpisy notarialnie poświadczone). Ponadto Organ poinformował Skarżącą, że zgodnie z art. 10 k.p.a. posiada prawo do czynnego udziału na każdym etapie postępowania, w tym uzupełniania dokumentów i informacji mających znaczenie w sprawie. W odpowiedzi na powyższe w piśmie, które wpłynęło do Funduszu w dniu [...] stycznia 2025 r. Skarżąca podtrzymała swoje stanowisko w sprawie oraz złożyła tożsame z wcześniejszym pismem wyjaśnienia. Skarżąca nie odniosła się do okresów bycia wspólnikiem w przedmiotowych spółkach. Wobec powyższego pismem z dnia [...] stycznia 2025 r. Fundusz poinformował Skarżącą o zakończeniu postępowania administracyjnego w sprawie. W piśmie powiadomiono Skarżącą, że okres podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego zostanie ustalony na podstawie zgromadzonych w trakcie prowadzonego postępowania dowodów, a przede wszystkim danych zawartych w KRS. Jednocześnie wyjaśniono Skarżącej, że ewentualne wymierzenie, pobieranie tub też umorzenie składek, należy do kompetencji ZUS. Ponadto poinformowano Skarżącą o możliwości zapoznania się osobiście z dokumentami w sprawie oraz złożenia oświadczenia w siedzibie [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia. Korespondencja powróciła do Funduszu nieodebrana z adnotacją doręczyciela (Poczta Polska S.A.): "Zwrot. Nie podjęto w terminie". W dniu [...] lutego 2025 r. do Organu wpłynęło pismo Skarżącej, w którym wyjaśniła, że nie otrzymała żadnego awizo, nie mogła też w tym czasie opuszczać swojego mieszkania ze względu na wiek i zwróciła się z prośbą o jej ponowne wysłanie. Zgodnie z prośbą Skarżącej, w załączeniu do pisma z dnia [...] lutego 2025 r., przesłano Skarżącej kopię wcześniejszej korespondencji z dnia [...] stycznia 2025 r. celem zapoznania się z jej treścią. Korespondencja została skutecznie doręczona w dniu [...] marca 2025 r. Skarżąca do dnia wydania zaskarżonej decyzji nie dostarczyła żadnych dodatkowych dokumentów, ani wyjaśnień oraz nie skorzystała również z możliwości zapoznania się z materiałami zgromadzonymi przez Narodowy Fundusz Zdrowia w przedmiotowej sprawie. W dniu [...] kwietnia 2025 r. Prezes NFZ wydał zaskarżoną decyzję, stwierdzająca, że Skarżąca w okresie: W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Prezes NFZ wskazał, że w toku postępowania wyjaśniającego w przedmiotowej sprawie Fundusz uzyskał pełen odpis z rejestru przedsiębiorców dotyczący spółek: 1) R. SPÓŁKA Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ, KRS [...], Dane zawarte w rubryce 7 Działu 1 odpisu wskazują, że Skarżąca w okresie od [...] kwietnia 2015 r. do [...] sierpnia 2021 r. figurowała jako wspólnik przedmiotowej spółki posiadający całość jej udziałów ([...] udziałów o łącznej wartości [...]zł), 2) F. [...] SPÓŁKA Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ, KRS [...], Dane zawarte w rubryce 7 Działu 1 odpisu wskazują, że Skarżąca w okresie od [...] stycznia 2021 r. do [...] maja 2023 r. figurowała jako wspólnik przedmiotowej spółki posiadający całość jej udziałów ([...] udziałów o łącznej wartości [...]zł), 3) 3. [...]SPÓŁKA Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ M. SPÓŁKA KOMANDYTOWA; (wcześniejsza nazwa: 3. [...]STOK SPÓŁKA Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ M. SPÓŁKA KOMANDYTOWA), KRS [...]. Dane zawarte w rubryce 7 Działu 1 odpisu wskazują, że Skarżąca od [...] czerwca 2021 r. jest wspólnikiem (komandytariuszem) przedmiotowej spółki, 4) 3. [...]SPÓŁKA Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ SPÓŁKA KOMANDYTOWA (wcześniejsza nazwa: 3. [...]STOK SPÓŁKA Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ SPÓŁKA KOMANDYTOWA), KRS [...]. Dane zawarte w rubryce 7 Działu 1 odpisu wskazują, że Skarżąca od [...] sierpnia 2021 r. jest wspólnikiem (komandytariuszem) przedmiotowej spółki. Prezes NFZ wyjaśnił, że z posiadanych dokumentów nie wynik, aby działalność gospodarcza ww. spółek podlegała zawieszeniu. Organ wskazał, że dla ustalenia czy Skarżąca w okresie wnioskowanym przez ZUS jest objęta obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym jako jedyny wspólnik spółek z ograniczoną odpowiedzialnością oraz wspólnik spółek komandytowych, zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz orzecznictwem sądów, istotny jest sam fakt pozostawania wspólnikiem takiej spółki, a nie uzyskiwanie przychodu, dochodu, data założenia rachunku bankowego, bądź wystawianie faktur, a więc faktyczne jej prowadzenie. Zatem, podleganie przez jedynego wspólnika spółki z ograniczoną odpowiedzialnością czy też współnika spółki komandytowej, ubezpieczeniom społecznym, a więc także i ubezpieczeniu zdrowotnemu, należy odnosić do okresu posiadania statusu wspólnika w tej spółce, niezależnie od rzeczywistego uczestnictwa w działalności takiej spółki oraz faktycznego włączania się w prowadzenie jej spraw, czy też faktycznego prowadzenia działalności przez spółkę. Prezes NFZ wskazał, że dokonane w toku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego ustalenia potwierdziły, że Skarżącą podlegała obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułów i w okresach wskazanych w sentencji zaskarżonej decyzji. Pismem z dnia [...] maja 2025 r. Skarżąca wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję z dnia [...] kwietnia 2025 r., zaskarżając ją w całości. Zaskarżonej decyzji zarzuciła: 1) rażące naruszenie prawa materialnego, tj. art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy o świadczeniach w zw. art. 8 ust. 6 pkt 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych poprzez ich nieprawidłowe zastosowanie i stwierdzenie, że Skarżąca podlegała obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego jako jednoosobowy wspólnik spółki z o.o. w odniesieniu do spółek wskazanych w punkcie 1 i 2 zaskarżonej decyzji oraz w okresach w tych punktach wskazanych, podczas gdy brak jest przesłanek dla stwierdzenia takiego obowiązku w przypadku ustalenia, że Skarżąca była jednoosobowym wspólnikiem spółek z o.o., 2) mające istotny wpływ na wynik sprawy naruszenie przepisów postępowania, tj.: art. 7 k.p.a. oraz art. 77 § 1 k.p.a. poprzez zaniechanie zgromadzenia materiału dowodowego w sprawie w sposób kompletny i wyczerpujący, w szczególności poprzez zaniechanie zweryfikowania faktu, czy spółki, których Skarżąca była wspólnikiem prowadziły w tym okresie działalność, a w konsekwencji uznanie Skarżącej za osobę prowadzącą pozarolniczą działalność jako jednoosobowy wspólnik R. Sp. z o.o. pomimo iż w okresie kiedy Skarżąca była wspólnikiem tej spółki, spółka ta nie prowadziła działalności, a co za tym idzie, Skarżąca nie powinna być objęta obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego z tego tytułu, 3) mające istotny wpływ na wynik sprawy naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.: a) art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy o świadczeniach w zw. art. 8 ust 6 pkt 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych poprzez ich błędną interpretację i w konsekwencji uznanie Skarżącej za osobę prowadzącą działalność gospodarczą jako jedynego wspólnika R. Spółki z o.o., pomimo iż w okresie gdy Skarżąca była wspólnikiem tej spółki, spółka ta nie prowadziła działalności gospodarczej, w tym nie podjęła żadnych czynności, b) art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy o świadczeniach w zw. art. 8 ust. 6 pkt 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych poprzez ich błędną interpretację i w konsekwencji uznanie Skarżącej za osobę prowadzącą działalność gospodarczą, pomimo iż Skarżąca nie prowadziła faktycznie żadnych czynności związanych z prowadzeniem przez spółki F. [...] Sp. z o.o., 3. [...]Sp. z o.o. Sp. k oraz 3. [...]Sp. z o.o. M. Sp. k. działalności, pozostając całkowicie biernym ich wspólnikiem, a ponadto nie osiągnęła z tytułu posiadania statusu wspólnika tych spółek, jak i R. Spółki z o.o. żadnych przychodów, co więcej zgodnie z art. 117 k.s.h. oraz 121 k.s.h. jako komandytariusz ww. spółek komandytowych, Skarżąca nie miała prawa prowadzenia spraw spółki, ani jej reprezentowania, c) art. 13 pkt 4b ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych w zw. z art. art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy o świadczeniach poprzez stwierdzenie, że Skarżąca podlega obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego jako wspólnik spółki komandytowej 3. [...]Sp. z o.o. M. Sp. k od [...] czerwca 2021 r. oraz jako wspólnik spółki komandytowej 3. [...]Sp. z o.o. Sp. k od [...] sierpnia 2021 r., podczas gdy w dniu [...] kwietnia 2025 r. Skarżąca zbyła ogół praw i obowiązków komandytariusza tych spółek, wobec czego zaskarżona decyzja narusza ww. przepisy prawa, nie wskazując terminu ustania ewentualnego obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego Skarżącej. Formułując powyższe zarzuty, Skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji w całości, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości. Ponadto Strona wniosła o zasądzenie na swoją rzecz od Organu odwoławczego kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz opłaty skarbowej od pełnomocnictwa. W dalszej kolejności Skarżąca wniosła o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z kopii złożonych do KRS umów zbycia ogółu praw i obowiązków komandytariusza z dnia [...] kwietnia 2025 roku na fakt, iż Skarżąca utraciła z dniem [...] kwietnia 2025 r. status wspólnika spółek 3. [...]Sp. z o.o. M. Sp. k oraz 3. [...]Sp. z o.o. Sp. k od [...] sierpnia 2021 r. W uzasadnieniu skargi Skarżąca wskazała, że z zaskarżoną decyzją nie można się zgodzić. W pierwszej kolejności Strona podkreśliła, że stwierdzenie w sentencji zaskarżonej decyzji, iż Skarżąca podlega obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego jako jednoosobowy wspólnik spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, w odniesieniu do spółek R. Sp. z o.o. i F. [...] Sp. z o.o. jest oczywiście nieprawidłowe, bowiem ustawa nie wiąże obowiązku ubezpieczenia z byciem jednoosobowym wspólnikiem spółki z o.o., co Skarżąca rozumie jako wspólnika sp. z o.o. będącego osobą fizyczną. W ocenie Strony jest to w zasadzie pojęcie nieznane ustawie o systemie ubezpieczeń społecznych oraz ustawie o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Skarżąca wyjaśniła, że zgodnie z treścią art. 8 ust. 6 pkt 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych obowiązek ubezpieczeniowy istnieć może w stosunku do wspólnika jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, nie zaś dowolnej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. Tym samym zdaniem Strony brak jest podstaw do stwierdzenia obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego Skarżącej jako jednoosobowego wspólnika spółek z o.o. wskazanych w punktach 1 i 2 zaskarżonej decyzji. W opinii Skarżącej zaskarżona decyzja jest w tym zakresie oczywiście nieprawidłowa i w sposób rażący narusza przepisy prawa. W związku z tym na zasadzie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zdaniem Strony zaskarżona decyzja winna być uznana przez Sąd za nieważną. Ponadto Skarżąca wskazała, że z treści art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy o świadczeniach wynika, że obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego dotyczy osób prowadzących działalność gospodarczą. Tymczasem w zaskarżonej decyzji Organ uznał Skarżącą za osobę prowadzącą działalność gospodarczą, pomimo że w każdej ze spółek wymienionych w sentencji decyzji, była ona biernym wspólnikiem, który nie podejmował żadnych czynności z zakresu prowadzenia działalności gospodarczej. Co więcej, zdaniem Skarżącej spółka R. Sp. z o.o. w ogóle nie prowadziła działalności gospodarczej w okresie, w którym Skarżąca była jej wspólnikiem, co potwierdzają dokumenty finansowe złożone przez tę spółkę do Krajowego Rejestru Sądowego. Strona zaznaczyła, że znajdujące się w nim sprawozdania finansowe spółki potwierdzają, iż spółka ta w przedmiotowym okresie nie podejmowała działalności gospodarczej. Pomimo, że Skarżąca podnosiła te kwestie w toku postępowania prowadzonego przez Organ odwoławczy, nie zostało to przez Prezesa NFZ wzięte pod uwagę i należycie zweryfikowane, czym w ocenie Skarżącej Organ odwoławczy naruszył przepisy postępowania, tj. art. 7 k.p.a. oraz art. 77 § 1 k.p.a. Zdaniem Skarżącej nie można zgodzić się z twierdzeniem Prezesa NFZ, jakoby bez znaczenia pozostawało czy spółka faktycznie prowadziła działalność, czy nie, bądź czy sama Skarżąca faktycznie takie czynności wykonywała, czy też nie, dla ustalenia obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego Strony. W ocenie Strony powyższe oznacza to, że nie można jedynie opierać się na formalnym zawieszeniu działalności spółki w niniejszej sprawie, lecz należy dokonać ustalenia czy spółka taką działalność prowadziła, czy nie. Jak podkreśliła Skarżąca, takich ustaleń Organ odwoławczy w niniejszej sprawie nie poczynił, a zatem wydał zaskarżoną decyzję na podstawie niepełnych ustaleń i niepełnego materiału dowodowego, który doprowadził go do wydania błędnej decyzji. Skarżącej wskazała, iż w spółkach komandytowych wymienionych w punktach 3 i 4 zaskarżonej decyzji, Strona miała status komandytariusza. Skarżąca wyjaśniła, że zgodnie z art. 121 k.s.h. komandytariusz nie ma prawa ani obowiązku prowadzenia spraw spółki, chyba że umowa spółki stanowi inaczej. W niniejszym przypadku umowy spółki nie stanowiły inaczej, choć tej kwestii zdaniem Strony Organ zaniechał weryfikacji w tym zakresie. Skarżąca zaznaczyła, że nie miała nawet prawa prowadzenia spraw spółek komandytowych, o których mowa w punktach 3 i 4 zaskarżonej decyzji, jak również ich nie reprezentowała, co także wynika z przepisów prawa, a mianowicie z art. 117 k.s.h., który stanowi, że spółki komandytowe, w których status komandytariusza posiadała Skarżąca, prowadzone były i są nadal przez kilku komplementariuszy. W ocenie Strony brak jest podstaw do uznania, iż Skarżąca jako komandytariusz, której udział w tych spółkach sprowadzał się jedynie do wniesienia wkładu oraz odpowiedzialności za zobowiązania spółek do wysokości sumy komandytowej, mogłaby z tego tytułu posiadać status osoby prowadzącej działalność pozarolniczą. Co więcej, w opinii Skarżącej, jeszcze przed wydaniem przez Organ odwoławczy zaskarżonej decyzji, Skarżąca utraciła status komandytariusza w spółkach wskazanych w pkt 3 i 4 zaskarżonej decyzji, bowiem w dniu [...] kwietnia 2025 roku zbyła ogół praw i obowiązków komandytariusza w tych spółkach. Skarżąca wyjaśniła, że zostało to już odnotowane w KRS, zaś system umożliwia pobranie skanu umów zbycia ogółu praw i obowiązków. Tym samym, w ocenie Skarżącej, zaskarżona decyzja pozostaje nieprawidłowa także w odniesieniu do okresów posiadania przez Skarżącą statusu wspólnika (komandytariusza) w spółkach komandytowych, o których mowa w pkt 3 i 4 zaskarżonej decyzji. W tym stanie sprawy, zdaniem Strony należy stwierdzić, że wydając zaskarżoną decyzję Organ odwoławczy dopuścił się naruszenia szeregu przepisów prawa skutkujących wydaniem nieprawidłowej decyzji. W odpowiedzi na skargę Prezes NFZ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Odnośnie okoliczności zbycia przez Skarżącą udziałów w spółkach komandytowych (pkt 3 i 4 zaskarżonej decyzji), Prezes NFZ wskazał, iż informacje w tym zakresie do Krajowego Rejestru Sadowego zostały wprowadzone w maju 2025 r. (odpowiednio [...] i [...] maja 2025 r.). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i przepisami prawa procesowego obowiązującymi w dacie jego wydania. Stosownie natomiast do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, ze zm., dalej: "P.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, że sąd rozpatrując skargę ocenia czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów prawa proceduralnego. Podkreślenia przy tym wymaga, iż zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Dokonując kontroli w wyżej zakreślonych granicach Sąd stwierdził, że skarga jest zasadna w zakresie punktu 3 i 4 sentencji zaskarżonej decyzji. Należy podkreślić, że sąd administracyjny nie ustala stanu faktycznego a jedynie wskazuje, które ustalenia organu zostały przez niego przyjęte, a które nie. W przedmiotowej sprawie Sąd przyjął za podstawę rozstrzygnięcia ustalenia faktyczne poczynione przez organy administracji publicznej, albowiem stan faktyczny odnośnie punktu 1 i 2 sentencji zaskarżonej decyzji został ustalony z zachowaniem reguł procedury administracyjnej. Ustalony w postępowaniu administracyjnym stan faktyczny stał się stanem faktycznym przyjętym przez Sąd (por. uchwała NSA z 15 lutego 2010 r., sygn. akt II FPS 8/09). Przesądzenie o prawidłowości przyjętych za podstawę zaskarżonego orzeczenia ustaleń faktycznych umożliwia ocenę procesu subsumcji tego stanu faktycznego pod mające zastosowanie w sprawie przepisy prawa materialnego. W rozpoznawanej sprawie przedmiotem kontroli sądu administracyjnego jest decyzja Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] kwietnia 2025 r. nr [...]stwierdzająca o podleganiu Skarżącej obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego jako wspólnika spółek z ograniczoną odpowiedzialnością oraz spółek komandytowych. Materialną podstawę wydania zaskarżonej decyzji stanowił art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Z uwagi na podniesienie w skardze do tut. Sądu, iż dokonane przez Prezesa NFZ uchybienia wskazanych przepisów prawa materialnego miały charakter rażący, Sąd w pierwszej kolejności dokona analizy, kiedy można mówić o rażącym naruszeniu prawa. W przypadku wystąpienia szczególnych wad decyzji administracyjnej, wymienionych w art. 156 § k.p.a. możliwe jest stwierdzenie jej nieważności. Wskazać należy w szczególności, że zgodnie z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. O rażącym naruszeniu prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 in fine k.p.a. decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony, oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze, czyli skutki, jakie wywołuje decyzja. Oczywistość naruszenia prawa polega na "rzucającej się w oczy" (prima facie) sprzeczności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia, a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną. Przy tym w sposób rażący może zostać naruszony wyłącznie przepis, który jest stosowany w bezpośrednim i jednoznacznym rozumieniu, to znaczy taki, który nie wymaga stosowania szerokiej i różnorodnej wykładni prawa, mogącej prowadzić do rozbieżnych wyników, gdy rozstrzygnięcie sprawy jest w oczywisty sposób sprzeczne z wyraźnym i niebudzącym wątpliwości przepisem (por. uzasadnienie uchwały składu siedmiu sędziów NSA z 21 kwietnia 2008 r., sygn. akt I OPS 2/08). Tak więc cechą rażącego naruszenia prawa jest to, że treść decyzji pozostaje w sprzeczności z niebudzącą wątpliwości treścią przepisu przez proste ich zestawienie ze sobą (wyrok NSA z 11 sierpnia 2000 r., sygn. akt III SA 1935/99, wyrok NSA z 27 października 1998 r., sygn. akt II SA 1202/98, wyrok NSA z 12 grudnia 1988 r., sygn. akt III SA 481/88, niepubl.). Przyjmuje się, że skutki, które wywołuje decyzja uznana za rażąco naruszającą prawo, to skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności - gospodarcze lub społeczne efekty naruszenia, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie decyzji jako aktu wydanego przez organy praworządnego państwa (zob. np. wyroki NSA z 9 marca 1999 r., sygn. akt V SA 1970/98, z 28 czerwca 2011 r., sygn. akt II GSK 725/10, z 29 czerwca 2011 r., sygn. akt II OSK 1046/10, z 8 lutego 2013 r., sygn. akt I OSK 1683/11, z 12 stycznia 2016 r., sygn. akt II OSK 1098/14, z 18 października 2016 r., sygn. akt I OSK 1923/15). Zatem gdy zastosowanie przepisu prawa wymaga jego interpretacji, połączonej z koniecznością wykorzystania wielu metod i sposobów rozumowania prawniczego, nie może być mowy o rażącym naruszeniu prawa (por.m.in. wyrok NSA z dnia 6 lutego 2013 r., sygn. akt II OSK 1859/11). W doktrynie uznaje się, że samo pojęcie "naruszonego prawa" należy rozumieć szeroko, bo składają się na nie zarówno przepisy prawa materialnego i procesowego oraz przepisy o charakterze ustrojowym i kompetencyjnym. Można wobec tego stwierdzić, że chodzi o wszystkie normy prawne regulujące działanie administracji publicznej w indywidualnych sprawach, niezależnie od tego, z jakich przepisów prawa są one wywodzone. Odnosząc się do wyjaśnienia pojęcia "rażącego" naruszenia prawa zasadne jest odwołanie się do teorii gradacji wad decyzji administracyjnych i odróżnienie wadliwości decyzji powodujących jej wzruszalność, od takich wad, które powodują - przez samo swoje istnienie lub przez swoje skutki - nieuchronną konieczność eliminacji decyzji z obrotu prawnego lub wiążącego stwierdzenia naruszenia porządku prawnego przez decyzję. Zarówno w doktrynie, jak i orzecznictwie sądowoadministracyjnym dominuje stanowisko skłaniające się do czysto kasacyjnej formuły rozumienia przepisu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., a więc do uznawania konieczności eliminowania decyzji z obrotu prawnego, z racji istnienia w niej wad o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym. Wady te powstają w wyniku naruszenia prawa w toku czynności zmierzających do wydania decyzji lub w wyniku załatwienia sprawy przed wydaniem decyzji. Naruszenia prawa mają charakter rażący w takim przypadku, gdy czynności zmierzające do wydania decyzji administracyjnej oraz treść załatwienia sprawy w niej wyrażona stanowią zaprzeczenie stanu prawnego w całości lub w części. Innymi słowy czynności prowadzące do załatwienia sprawy lub samo jej załatwienie następuje w odniesieniu nie do stanu prawnego sprawy i jego elementów, lecz jak gdyby do ich kontratypów, do zanegowanych w całości lub w części treści przepisów regulujący stan prawny sprawy (por. J. Borkowski (w:) B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wyd. 11, Warszawa 2011, s. 630-631). Z rażącym naruszeniem prawa nie można utożsamiać jednak każdego naruszenia prawa. Naruszenie prawa ma cechę rażącego, gdy decyzja nim dotknięta wywołuje skutki prawne nie dające się pogodzić z wymaganiami praworządności, które należy chronić nawet kosztem obalenia ostatecznej decyzji. Nie chodzi więc o spór o wykładnię, lecz o działanie wbrew nakazowi lub zakazowi ustanowionemu w prawie. Innymi słowy, o rażącym naruszeniu prawa można mówić wyłącznie w sytuacji, gdy proste zestawienie treści decyzji z treścią przepisu prowadzi do wniosku, że pozostają one ze sobą w jawnej sprzeczności (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 maja 1994 r., sygn. akt III SA 1705/93, Wspólnota 94, Nr 42, poz. 16). Zatem w ocenie Sądu o rażącym naruszeniu prawa można mówić wyłącznie, gdy ów naruszenie przybiera postać niejako kwalifikowanej obrazy przepisów. Z czym już prima facie w niniejszej sprawie nie mamy do czynienia. Zgodzić się należy, że Skarżącą, że ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2025 r. poz. 350, z późn. zm., dalej: "u.s.us."), w art. 8 ust. 6 pkt 4 za osobę prowadzącą pozarolniczą działalność uważa wspólnika jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, niemniej posłużenie się zwrotem w pkt 1 i 2 sentencji zaskarżonej decyzji nie czyni takiej decyzji nieważną. Takie sformułowanie nie podważa prawidłowych ustaleń, że we wskazanym okresie Skarżąca był wspólnikiem jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, a ponadto posiadała całość udziałów spółek (vide: k. 31 i k. 18 akt administracyjnych). Z tych powodów za niezasadny należy uznać zarzut z punktu 1 skargi. Podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowi art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c) ustawy o świadczeniach, zgodnie z którym obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi lub ubezpieczeniem społecznym rolników, które są osobami prowadzącymi działalność pozarolniczą lub osobami z nimi współpracującymi, z wyłączeniem osób, które zawiesiły wykonywanie działalności gospodarczej na podstawie przepisów ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców (Dz. U. z 2024 r. poz. 236, z późn. zm.) lub przepisów o ubezpieczeniach społecznych lub ubezpieczeniu społecznym rolników. Na podstawie art. 5 pkt 21 tej ustawy za osobę prowadząca działalność pozarolniczą uznaje się osobę, o której mowa w art. 8 ust. 6 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych. Na podstawie art. 8 ust. 6 pkt 4 u.s.u.s. za osobę prowadzącą pozarolniczą działalność uważa się z kolei wspólnika jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością oraz wspólników spółki jawnej, komandytowej lub partnerskiej. Art. 13 pkt 4a i 4b tej ustawy stanowi zaś, że obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, chorobowemu i wypadkowemu podlegają osoby fizyczne w następujących okresach: (i) wspólnicy jednoosobowych spółek z ograniczoną odpowiedzialnością - od dnia wpisania spółki do Krajowego Rejestru Sądowego albo od dnia nabycia udziałów w spółce do dnia wykreślenia spółki z Krajowego Rejestru Sądowego (dalej: "KRS") albo zbycia wszystkich udziałów w spółce, z wyłączeniem okresu, na który wykonywanie działalności przez spółkę zostało zawieszone na podstawie przepisów ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców; (ii) wspólnicy spółki jawnej, partnerskiej lub komandytowej oraz komplementariusze w spółce komandytowo-akcyjnej - od dnia wpisania spółki do Krajowego Rejestru Sądowego albo od dnia nabycia ogółu praw i obowiązków w spółce do dnia wykreślenia spółki z Krajowego Rejestru Sądowego albo zbycia ogółu praw i obowiązków w spółce, z wyłączeniem okresu, na który wykonywanie działalności przez spółkę zostało zawieszone na podstawie przepisów ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców. Zgodnie z art. 69 ust. 1 ustawy o świadczeniach obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego osób prowadzących działalność pozarolniczą powstaje i wygasa w terminach określonych w przepisach o ubezpieczeniach społecznych. Jakkolwiek zatem krąg osób objętych ubezpieczeniem społecznym, w tym zdrowotnym, jest tożsamy, nie zmienia to ustawowego obowiązku ZUS i Prezesa NFZ wydania odrębnych decyzji dotyczących podleganiu odpowiednio obowiązkowemu ubezpieczeniu emerytalnemu, rentowemu, wypadkowemu oraz obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu. Wspólnik jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością objęty jest obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego odrębnie od podlegania obowiązkowemu ubezpieczeniu emerytalnemu, rentowemu, wypadkowemu, chorobowemu, bowiem obowiązek ubezpieczenia wspólnika jednoosobowej spółki z o.o. powiązany jest jedynie z posiadaniem przez niego takiego statusu prawnego. W przypadku wspólników jednoosobowych spółek z ograniczoną odpowiedzialnością, w sytuacji spełniania przez nich warunków do objęcia ubezpieczeniami społecznymi, obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego wynika więc z samego statusu osoby jako wspólnika spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, trwa od dnia uzyskania tego statusu do dnia jego utraty i jest niezależny od prowadzenia działalności gospodarczej. Podobnie rzecz ma się ze wspólnikami spółki komandytowej, w których przypadku ramy czasowe objęcia stosownym ubezpieczeniem wyznaczone są wpisem i wykreśleniem z KRS albo nabyciem i zbyciem ogółu praw i obowiązków w takiej spółce. Przerwa w objęciu obowiązkiem ubezpieczenia może być wywołana w obu ww. podstawach okresem zawieszenia wykonywania działalności przez spółkę. W orzecznictwie przyjmuje się, że prawnie doniosła okoliczność prowadzenia pozarolniczej działalności związana jest wyłącznie z posiadaniem określonego statusu prawnego, tj. pozycji wspólnika w spółce (por. wyrok SN z dnia 18 kwietnia 2013 r., sygn. akt II UK 227/12). Innymi słowy z perspektywy art. 8 ust. 6 pkt 4 w zw. z art. 6 ust. 1 pkt 5 ustawy systemowej - podstawowe znaczenie ma uzyskanie statusu wspólnika spółki Obowiązek ubezpieczeniowy ustawodawca powiązał bowiem z określoną normatywnie sytuacją wspólnika (zob. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 25 września 2014 r., sygn. akt SK 4/12). Tak więc rozpoczęcie wykonywania ww. działalności wiąże się bezpośrednio z momentem nabycia praw i obowiązków wspólnika w takiej spółce. Zatem, jak stwierdził w orzecznictwie SN oraz sądy apelacyjne - podleganie przez wspólnika takiej spółki obowiązkowo ubezpieczeniom społecznym w okresie od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności pozarolniczej do dnia zaprzestania jej wykonywania - należy odnosić do okresu posiadania statusu wspólnika w spółce prowadzącej działalność gospodarczą, niezależnie od rzeczywistego uczestnictwa w działalności takiej spółki oraz faktycznego włączania się w prowadzenie jej spraw (por. wyroki SN z dnia: 7 grudnia 2012 r., sygn. akt II UK 121/12; 3 lutego 2011 r., sygn. akt II UK 271/10, także wyrok Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 10 kwietnia 2015 r., sygn. akt III AUa 1455/14). Także nie miał w tym względzie wątpliwości Naczelny Sąd Administracyjny, który w uzasadnieniu wyroku z 25 października 2018 r. II GSK 3852/16 stwierdził, że wskazywany obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego powiązany jest jedynie z posiadaniem przez wspólnika jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością określonego statusu prawnego. W świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz przywołanych wyżej regulacji prawnych – Prezes NFZ prawidłowo ustalił obowiązek podlegania ubezpieczeniu zdrowotnego Skarżącej w pkt 1 i 2 sentencji zaskarżonej decyzji, tj.: 1) od [...] listopada 2019 r. do [...] sierpnia 2021 r., 2) od [...] stycznia 2021 r. do [...] kwietnia 2023 r. Z tych względów za niezasadne należy uznać zarzuty dotyczące naruszenia art. 66 ust. 1 pkt 1 lit c ustawy o świadczeniach w zw. z art. 8 ust. 6 pkt 4 u.s.u.s. w zakresie statusu wspólnika spółek z ograniczona odpowiedzialnością. Przechodząc do analizy sentencji zaskarżonej decyzji w zakresie punktu 3 i 4, w której to części Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, należy w tym miejscu odnotować, że dokonane przez Organ ustalenia oraz subsumpcja, na dzień wydania zaskarżonej decyzji, były prawidłowe. W rozpatrywanej sprawie Prezes NFZ na podstawie danych z KRS ustalił, że Skarżąca: (i) od [...].06.2021 r. jest wspólnikiem (komandytariuszem) spółki 3. [...] SPÓŁKA Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ M. SPÓŁKA KOMANDYTOWA (wcześniejsza nazwa: 3. [...]SPÓŁKA Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ M. SPÓŁKA KOMANDYTOWA) – pkt 3 zaskarżonej decyzji; (ii) od [...].08.2021 r. jest wspólnikiem (komandytariuszem) spółki 3. [...]SPÓŁKA Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ SPÓŁKA KOMANDYTOWA (wcześniejsza nazwa: 3. [...]SPÓŁKA Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ SPÓŁKA KOMANDYTOWA) – pkt 4 zaskarżonej decyzji. W ocenie Sądu podkreślenia wymaga, że, co prawda, ogół danych wpisanych do KRS objęty jest domniemaniem prawdziwości, jednakże domniemanie przyjęte w art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 20 sierpnia 1996 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (Dz. U z 2025 r., poz. 869, z późn, zm., dalej: "ustawa o KRS"), jest domniemaniem prawnym wzruszalnym. Należy wskazać, że Skarżąca na etapie wniesionej do Sądu skargi argumentuje, popierając swoje stanowisko przedłożyła kopie 2 umów: sprzedaży ogółu praw i obowiązków komandytariusza w spółce komandytowej z dnia [...] kwietnia 2025 r., tj. w spółce: 3. [...]Sp. z o.o. M. Sp. k oraz 3. [...]Sp. z o.o. Sp. k. Wraz z kopiami przedmiotowych umów Skarżąca złożyła notarialne poświadczenie złożenia w dniu [...] kwietnia 2025 r. podpisów pod umowami sprzedaży ww. spółkach komandytowych. Treść przedstawionych kopii ww. umów świadczy o tym, że w dacie wydania zaskarżonej decyzji ([...] kwietnia 2025 r.) istniały istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności, iż w dniu [...] kwietnia 2025 r. Skarżąca utraciła status wspólnika – komandytariusza – w spółkach wskazanych w punkcie 3 i 4 sentencji zaskarżonej decyzji. Zatem, skoro podstawą rozstrzygnięcia w ww. zakresie było ustalenie, że Skarżąca: od [...].06.2021 r. była wspólnikiem spółki komandytowej – 3. [...]SPÓŁKA Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ M. SPÓŁKA KOMANDYTOWA oraz od [...].08.2021 r. była wspólnikiem spółki komandytowej -3. [...]SPÓŁKA Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ SPÓŁKA KOMANDYTOWA, to nie ulega wątpliwości Sądu, że ujawniły się dowody potwierdzające istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności faktyczne. Umowy te istniały w dniu wydania zaskarżonej decyzji, co dokumentuje notarialne poświadczenie podpisów załączonych ułowów z [...] kwietnia 2025 r., zbycie ogółu praw i obowiązków przy spełnieniu warunków określonych w art. 10 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (Dz.U. z 2024 r. poz. 18), nie wprowadza żadnych wymagań co do formy czynności. O okolicznościach tych, jak również o istnieniu dowodów na te okoliczności Organ nie wiedział dokonując ustaleń faktycznych w sprawie. Z analizy akt administracyjnych i treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji jednoznacznie wynika, że Organ dokonał ustaleń wyłącznie na podstawie danych udostępnionych w KRS bowiem w toku postępowania administracyjnego Prezes NFZ nie uzyskał od Strony żadnych dokumentów. Powyższe prowadzi do konstatacji, że gdyby Skarżąca przedstawiła w postępowaniu administracyjnym jako dowód ww. umowy, w tym z notarialnym poświadczeniem podpisów, to te dowody oraz okoliczność, których dotyczy, byłby kluczowy dla ustaleń faktycznych, a w dalszej kolejności dla wyniku sprawy. Z omówionych względów, w ocenie Sądu, spełnione zostały przesłanki wznowienia postępowania określone w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Sąd, w składzie orzekającym w niniejszej sprawie, podziela przy tym prezentowany w orzecznictwie pogląd, zgodnie z którym dla oceny zasadności wznowienia postępowania administracyjnego w sytuacji przedstawienia na późniejszym etapie dokumentów obalających domniemania wynikające z informacji z Krajowego Rejestru Sądowego nie jest istotne, z jakich powodów nowe okoliczności nie były znane organowi prowadzącemu postępowanie. Nie ma więc znaczenia czy brak uwzględnienia tych okoliczności był wynikiem zaniedbania organu prowadzącego postępowanie czy skarżącego (por. B. Adamiak (w:) B. Adamiak, J. Borkowski. Kodeks administracyjnego. Komentarz. Warszawa 2011 s. 557, M. Jaśkowska (w:) M. Jaśkowska, M. Wilbrandt - Gotowicz, A. Wróbel. Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego - komentarz do art. 145, LEX oraz wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 19 lipca 2012 r., sygn. akt II OSK 768/11, 15 maja 2015 r., sygn. akt II OSK 2516/13, 16 listopada 2017 r., sygn. I OSK 176/16, 16 maja 2018 r., sygn. akt I GSK 1869/18 i 19 grudnia 2018 r., sygn. akt I GSK 846/18). Przechodząc natomiast na grunt art. 145 § 1 pkt 1 lit. b P.p.s.a. stanowiącego o uchyleniu decyzji przez sąd w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, zgodzić się trzeba, że w rozpatrywanej sprawie, formalnie Organ nie naruszył przepisów postępowania regulujących gromadzenie i ocenę dowodów. Niemniej jednak, zaskarżona decyzja wydana z pominięciem ujawnionych na etapie postępowania sądowego dowodów na okoliczności kluczowe dla rozstrzygnięcia narusza zasadę prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.). Stosownie do powołanego art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. naruszenie to prowadzi do uchylenia zaskarżonej decyzji. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Organ zweryfikuje przedstawione przez Stronę dokumenty, dokona ponownych ustaleń i oceny stanu faktycznego w zakresie okresu pozostawania przez Skarżącą wspólnikiem spółek komandytowych. Podkreślenia w tym miejscu wymaga, że Sąd nie może zastępować organu administracji publicznej i dokonywać samodzielnie stosownych ustaleń i ocen, gdyż zadaniem Sądu jest ocena zgodności z prawem zaskarżonego rozstrzygnięcia, nie zaś badanie we własnym zakresie i wyjaśnianie kwestii, wymagających rozważenia przez organ. Tym samym załączone przez Skarżącą do skargi kopie umów Sąd potraktował jako uzupełniające stanowisko w sprawie. Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b i c P.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej punktu 3 i 4, oddalając skargę w pozostałej części (pkt 1 i 2 wyroku). O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200, art. 205 § 2 i art. 209 P.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1935 z późn. zm.) zasądzając od Organu na rzecz Strony kwotę 480 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego (pkt 3 wyroku). Sąd natomiast nie uwzględnił wniosku o zwrot opłaty skarbowej od pełnomocnictwa, bowiem zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 1 lit. b nie podlega opłacie skarbowej (...) złożenie dokumentu stwierdzającego udzielenie pełnomocnictwa (...) w sprawach (...) ubezpieczenia zdrowotnego (...). Nie ulega wątpliwości, że niniejsza sprawa jest sprawą z zakresu ubezpieczeń zdrowotnych, w której nie ma obowiązku uiszczania opłaty skarbowej od pełnomocnictwa. W konsekwencji przyjąć należy, że koszty uiszczonej opłaty skarbowej od pełnomocnictwa, które z mocy ustawy nie podlega tej opłacie, nie stanowią kosztów niezbędnych kosztów postępowania strony reprezentowanej przez radcę prawnego (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 12 września 2012 r., sygn. akt II UZ 32/12, LEX nr 1619854). Wszystkie orzeczenia krajowych sądów administracyjnych powołane w niniejszym uzasadnieniu, dostępne są w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych CBOSA pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl .
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 30 czerwca 2025
- Symbol z opisem
- 652 Sprawy ubezpieczeń zdrowotnych
- Skarżony organ
- Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia
- Sędziowie
- Barbara Kołodziejczak-Osetek Maciej Borychowski /sprawozdawca/ Sławomir Kozik /przewodniczący/
Powołane przepisy
- Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
art. 145 § 1 pkt 1 lit. b i c, art. 200, art. 205 § 2, art. 209 · Dz.U. 2024 poz. 935
Inne orzeczenia w tej sprawie
Powiązane dokumenty
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny