II GZ 136/26

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Marcin Kamiński po rozpoznaniu w dniu 23 kwietnia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia [...] na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 lipca 2025 r. sygn. akt VI SA/Wa 2100/25 w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi [...] na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 17 kwietnia 2025 r. nr 62/11/2025/Ub w przedmiocie stwierdzenia podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego postanawia: umorzyć postępowanie zażaleniowe.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 18 lipca 2025 r., sygn. akt VI SA/Wa 2100/25, odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej przez [...] (skarżąca) decyzji Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia (organ) z dnia 17 kwietnia 2025 r. stwierdzającej obowiązek podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego. Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym. Odmawiając wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji na podstawie art. 61 § 3 i 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r . – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (p.p.s.a.), WSA w Warszawie stwierdził, że skarżąca nie przedstawiła wystarczających argumentów przemawiających za pozytywnym rozpatrzeniem wniosku. Skarżąca wskazała jedynie, że brak wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji grozi jej wyrządzeniem znacznej szkody poprzez obciążenie składkami na ubezpieczenie zdrowotne z tytułów, których dotyczy zaskarżona decyzja, a z uwagi na to, że skarżąca ma [...] lata, jest osobą starszą, utrzymującą się tylko z emerytury, natomiast uczestnictwo w spółkach, o których mowa w zaskarżonej decyzji, nie przyniosło jej żadnego przychodu, obciążenie jej należnościami z tytułu składek grozi jej niepowetowaną szkodą. W ocenie Sądu I instancji skarżąca nie uprawdopodobniła powyższym, że wykonanie zaskarżonej decyzji może spowodować niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła skarżąca, wnosząc o zmianę zaskarżonego postanowienia i wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, jak również o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Wyrokiem z dnia 20 listopada 2025 r., sygn. akt VI SA/Wa 2100/25, WSA w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej pkt. 3 i 4 decyzji (pkt 1), oddalił skargę w pozostałej części (pkt 2) oraz zasądził od organu na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego (pkt 3). Od powyższego wyroku skargę kasacyjną wywiodła skarżąca. Wymienione zażalenie i skargę kasacyjną Sąd I instancji przekazał Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu łącznie w dniu 12 marca 2026 r. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. w zw. z art. 193 zd. 1 i art. 197 § 2 p.p.s.a. postępowanie zażaleniowe podlega umorzeniu, jeżeli stało się bezprzedmiotowe. W przedmiotowej sprawie postępowanie sądowoadministracyjne, w ramach którego wydano objęte wniesionym zażaleniem postanowienie o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, zostało zakończone w związku z wydaniem przez WSA w Warszawie w dniu 20 listopada 2025 r. wyroku uchylającego zaskarżoną decyzję w części. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmuje się, że po wydaniu przez sąd administracyjny pierwszej instancji orzeczenia kończącego postępowanie rozpoznawanie zażalenia na postanowienie w sprawie wstrzymania wykonania aktu lub czynności staje się bezprzedmiotowe, a postępowanie zażaleniowe podlega umorzeniu (por. np. postanowienia NSA z dnia 18 lipca 2018 r., sygn. akt II OZ 770/18; z dnia 17 kwietnia 2018 r., sygn. akt II OZ 363/18; z dnia 5 grudnia 2017 r., sygn. akt II OZ 1514/17; z dnia 13 listopada 2019 r., sygn. akt II GZ 261/19; z dnia 22 kwietnia 2021 r., sygn. akt II GZ 115/21; z dnia 18 kwietnia 2023 r., sygn. akt II GZ 97/23). W takiej sytuacji kwestia wstrzymania wykonania zaskarżonych aktów lub czynności przestaje być – co najmniej tymczasowo – aktualna w zakończonym postępowaniu pierwszej instancji, a jeżeli orzeczenie kończące to postępowanie nie stało się prawomocne – kompetencja w zakresie udzielenia ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym przechodzi na Naczelny Sąd Administracyjny, o ile w postępowaniu drugiej instancji zostanie złożony nowy wniosek o udzielenie tego rodzaju ochrony. Mając na uwadze, że skarżąca nie zawarła takiego wniosku w skardze kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 193 i art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., jak w sentencji. ----------------------- 2