V SO/Wa 3/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący Asesor WSA Joanna Dąbrowska po rozpoznaniu w dniu 10 lipca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku G. B. o wymierzenie Ministrowi Zdrowia grzywny za nieprzekazanie sądowi w ustawowym terminie skargi na bezczynność wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę postanawia: 1. odrzucić wniosek, 2. zwrócić ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz skarżącego G. B. kwotę 100 (słownie: sto) złotych tytułem uiszczonego wpisu sądowego.

Wnioskiem z dnia 14 maja 2025 r. (przedłożonym do Sądu w tym samym dniu) G. B. (dalej "wnioskodawca") wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o wymierzenie Ministrowi Zdrowia grzywny za nieprzekazanie w terminie jego skargi z 8 maja 2025 r. na bezczynność tego organu w rozparzeniu jego wniosku z 26 marca 2025 r. Wnioskodawca wskazał, że pismem z 9 maja 2025 r. Minister Zdrowia poinformował go, że nie przekaże ww. skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, gdyż działanie organu będące przedmiotem skargi nie podlega kognicji sądów administracyjnych. W związku z tym zdaniem wnioskodawcy organ dopuścił się naruszenia art. 54 § 2 ww. ustawy, ponieważ nie zamierza przekazać jego skargi do Sądu. Z uwagi na powyższe wnioskodawca wniósł o wymierzenie organowi grzywny w wysokości 5.000 zł na podstawie art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, podtrzymując powyższe stanowisko w kolejnych pismach składanych do Sądu. Minister Zdrowia w odpowiedzi na wniosek o wymierzenie grzywny z art. 55 § 1 p.p.s.a. wskazał, że w dniu 16 czerwca 2025 r. przekazał do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę wnioskodawcy z 8 maja 2025 r. wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy podnosząc, że ww. skarga nie zasługuje na uwzględnienie i wniósł o jej odrzucenie na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. W związku z powyższym organ wniósł o niewymierzanie mu grzywny i podtrzymał to stanowisko w kolejnych pismach składanych do Sądu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 54 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2025 r. poz. 935 z późn. zm.) – dalej "p.p.s.a.", organ którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi, przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, w postaci papierowej lub elektronicznej, w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. Stosownie do treści art. 55 § 1 tej ustawy, w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6, tj. do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. W myśl art. 63 w zw. z art. 64 § 1 p.p.s.a., jeżeli ustawy tak stanowią, postępowanie sądowe wszczyna się na wniosek, który składa się bezpośrednio do sądu. Zgodnie zaś z art. 64 § 3 p.p.s.a. o wniosku stosuje się odpowiednio przepisy o skardze, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Grzywna przewidziana w powołanym art. 55 § 1, jest środkiem dyscyplinującym organ administracji w przesłaniu przez niego skargi do sądu wraz z aktami sprawy bez zbędnej zwłoki, w terminie ustawowo do tego wyznaczonym. Celem ukarania organu grzywną jest zapobieżenie przedłużaniu postępowania sądowoadministracyjnego przez organ poprzez opóźnianie przesłania stosownych dokumentów, określonych w art. 54 § 2 omawianej ustawy. W rozpatrywanej sprawie wniosek o wymierzenie grzywny został złożony przedwcześnie i jako niedopuszczalny podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 64 § 3 p.p.s.a. Należy zwrócić uwagę, że wniosek o wymierzenie grzywny na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a. może być złożony w każdym czasie po upływie określonego przez ustawodawcę terminu na przekazanie skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, tj. po upływie terminu trzydziestu dni od jej otrzymania przez organ. Przemawia za tym zarówno wykładnia językowa, jak i systemowa. Literalne brzmienie przepisu expressis verbis stanowi, że wniosek o ukaranie grzywną może być złożony "w razie niezastosowania się do obowiązków", tzn. ustawodawca wprost precyzuje moment, w którym strona ma prawo taki wniosek sformułować, tj. moment przekroczenia przez organ ustawowego terminu. Zauważyć również należy, że wniosek o wymierzenie grzywny na podstawie art. 55 § 1 w związku z art. 64 § 1 powołanej ustawy jest pismem składanym bezpośrednio do Sądu, a nie za pośrednictwem organu. Jednocześnie wyjaśnić należy, że dopuszczalny jest wniosek o wymierzenie organowi grzywny na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a., w sytuacji, gdy skarga, która nie została przekazana przez ten organ do sądu administracyjnego, jest niedopuszczalna (por. uchwałę składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 16 kwietnia 2024 r. sygn. akt III OPS 1/23). W rozpoznawanej sprawie wnioskodawca nie spełnił warunku koniecznego do skutecznego wystąpienia z wnioskiem o wymierzenie grzywny w trybie art. 55 § 1 p.p.s.a., gdyż żądanie skierował w momencie, gdy nie upłynął jeszcze termin przewidziany dla organu do wypełnienia obowiązku nadesłania skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę. Taki stan rzeczy powoduje, że wniosek skarżącego o wymierzenie grzywny jest przedwczesny. Ze względu na przyczyny formalne, brak jest podstaw do merytorycznego rozpatrzenia wniosku. Reasumując należy stwierdzić, że termin na przekazanie Sądowi skargi wraz z aktami i odpowiedzią na skargę musi upłynąć, aby można było skutecznie wystąpić z wnioskiem o wymierzenie grzywny na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a. (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 października 2020 r., sygn. akt II OZ 855/20). W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w punkcie 1. sentencji, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 64 § 3 p.p.s.a. O zwrocie uiszczonego wpisu sądowego orzeczono w punkcie 2. sentencji na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 i § 2 powołanej wyżej ustawy, zgodnie z którym sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego lub cofniętego do dnia rozpoczęcia rozprawy.