V SAB/Wa 43/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący – Sędzia WSA Tomasz Zawiślak po rozpoznaniu w dniu 30 listopada 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi (...)sp. z o.o. z siedzibą w K. na bezczynność Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji w sprawie stwierdzenia nadpłaty w zakresie opłaty abonamentowej postanawia: 1. odrzucić skargę; 2. wypłacić na rzecz (...) sp. z o.o. z siedzibą w K. kwotę 300 zł (słownie: trzysta złotych) tytułem zwrotu uiszczonego wpisu sądowego, wpisanego do rejestru opłat sądowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie pod poz. 18618 w dniu 30 czerwca 2022 r.

U. sp. z o.o. z siedzibą w K. (dalej: "skarżąca" lub "strona") wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji (dalej: "KRRiT" lub "organ") w sprawie stwierdzenia nadpłaty w zakresie opłaty abonamentowej. Stan faktyczny sprawy jest następujący: Pismem z 23 marca 2021 r. skarżąca (występująca wówczas pod firmą .E. sp. z o.o. z siedzibą w K.) wystąpiła do KRRiT z wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty w zakresie opłaty abonamentowej za 2020 r. w wysokości 80.906,01 zł. Z podobnymi wnioskami wystąpiły także U.O. sp. z o.o. sp.k. z siedzibą w W. (w wysokości 19.965,60 zł) oraz U.O. sp. z o.o. sp.k. z siedzibą w W. (w wysokości 23.293,27 zł). Wobec braku reakcji organu wszystkie trzy spółki wystąpiły do KRRiT z ponagleniami datowanymi na 30 czerwca 2021 r. Pismami z 15 lipca 2021 r. skierowanymi do skarżącej oraz do U. O.sp. z o.o. sp.k. oraz pismem z 16 lipca 2021 r. skierowanym do U. O. sp. z o.o. sp.k. KRRiT poinformowała spółki o konieczności dokonania analizy w zakresie delegacji ustawowej do załatwienia sprawy. Następnie pismem z 1 lipca 2022 r. skierowanym do skarżącej oraz pismami z 4 lipca 2022 r. skierowanymi do U. O. sp. z o.o. sp.k. oraz U. O.sp. z o.o. sp.k. KRRiT poinformowała spółki, że nie jest właściwa do rozstrzygnięcia wniosku o stwierdzenie nadpłaty w zakresie opłaty abonamentowej. W piśmie z 30 czerwca 2022 r. skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na bezczynność KRRiT w sprawie z wniosków skarżącej, U. O. sp. z o.o. sp.k. oraz U. O. sp. z o.o. sp.k. o stwierdzenia nadpłaty w zakresie opłaty abonamentowej za 2020 r. Skarżąca podała, że 30 listopada 2021 r. doszło do połączenia spółek U.O. i U. O. ze spółką U.H. poprzez przejęcie spółek U. O. i U. O. przez U.H. sp. z o.o. Zgodnie z art. 494 § 1 Kodeksu spółek handlowych "spółka przejmująca albo spółka nowo zawiązana wstępuje z dniem połączenia we wszystkie prawa i obowiązki spółki przejmowanej albo spółek łączących się przez zawiązanie nowej spółki. Zatem skarżąca spółka U. H. sp. z o.o. z mocy prawa, w drodze sukcesji uniwersalnej, stała się właścicielem wszystkich składników majątku spółek U.O. i U. O., w tym również praw domagania się stwierdzenia i zwrotu nadpłat w zakresie opłaty abonamentowej. Uzasadniając skargę strona podniosła m.in., że KRRiT jest organem właściwym w sprawach o stwierdzenie nadpłaty w zakresie opłaty abonamentowej, a w obowiązującym stanie prawnym jest możliwe stwierdzanie nadpłaty tego typu opłat. Wynika to z art. 2 § 2, art. 74a, art. 75 § 4a, art. 77 § 1 pkt 2 oraz art. 207 § 1 Ordynacji podatkowej. W odpowiedzi na skargę na bezczynność KRRiT wniosła o jej odrzucenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. W postępowaniu przed sądem administracyjnym merytoryczne rozpatrzenie skargi poprzedzone jest badaniem dopuszczalności jej wniesienia. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.), dalej: "ppsa". Sąd odrzuca skargę jeżeli z przyczyn innych niż określone w art. 58 § 1 pkt 1-5 ppsa wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Niedopuszczalność taka ma miejsce m.in. wówczas, gdy skarga zostanie wniesiona bez wyczerpania środków zaskarżenia albo gdy ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi. W przypadku skargi na bezczynność, o bezczynności organu, a zatem również i dopuszczalności skargi na bezczynność, można mówić jedynie wtedy, kiedy organ zobowiązany do podjęcia aktu lub czynności nie podejmuje ich w przewidzianym prawem terminie. W świetle art. 3 § 2 pkt 1, 2, 3, 4, 8 oraz 9 ppsa sądy administracyjne rozpatrują skargi na bezczynność organów wyłącznie w sytuacji, gdy organ jest zobowiązany/uprawniony na mocy przepisów powszechnie obowiązujących do: 1) wydania decyzji administracyjnych, 2) wydania postanowień w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończących postępowanie, a także postanowień rozstrzygających sprawę co do istoty, 3) wydania postanowień w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie, 4) wydania/podjęcia innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735, 1491 i 2052), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r. poz. 1540, 1598, 2076 i 2105), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2021 r. poz. 422, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Kwestie związane z nadpłatą w opłacie abonamentowej (m.in. z wnioskami o stwierdzenie nadpłaty), właściwego organu oraz trybu procedowania takich spraw były przedmiotem rozważań Naczelnego Sądu Administracyjnego w wyroku z 4 grudnia 2020 r. sygn. akt I GSK 1128/20. NSA odnosił się m.in. do twierdzeń skarżącego, że decyzje o stwierdzeniu nadpłaty powinna wydawać KRRiT i uznał je za niezasadne. Wyrażone w tym orzeczeniu stanowisko sąd rozpatrujący niniejszą sprawę podziela w całości. Stosownie do treści art. 9 i 10 ustawy z dnia 12 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (Dz.U. z 2020 r. poz. 1689 ze zm.) zakres kompetencji KRRiT odnośnie opłat abonamentowych dotyczy wyłącznie postępowań w przedmiocie umorzenia bądź rozłożenia na raty zaległości z tytułu opłat abonamentowych oraz odsetek za zwłokę w ich uiszczaniu. Przepisy zarówno tej ustawy jak i innych aktów prawnych regulujących status i kompetencje KRRiT oraz problematykę opłat abonamentowych nie przewidują kompetencji KRRiT w odniesieniu do stwierdzania nadpłaty w opłatach abonamentowych. W polskim systemie administracyjnym ma zaś możliwości domniemania kompetencji, jak to uczynił pełnomocnik spółki w skardze. Wymaga zauważenia, że do pobierania opłat abonamentowych uprawniona jest Poczta Polska S.A. na podstawie art. 6 ust. 1 ustawy o opłatach abonamentowych w zw. z art. 3 pkt 13 oraz art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. Prawo pocztowe (Dz. U. z 2022 poz. 896 ze zm.) jako operator wyznaczony w drodze decyzji przez Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej. Ustawa o opłatach abonamentowych reguluje tryb, zasady, sposób obliczania opłaty oraz czynności, jakie w tym zakresie podejmuje Poczta Polska S.A. Regulacje odnoszą się zarówno do opłaty należnej, jak i do zwrotu nienależnej, co oznacza, iż zarówno zwrot nadpłaty, jak i odmowa zwrotu opłaty winna być dokonywane wyłącznie przez operatora wyznaczonego jako czynność materialno - techniczna, nie wymagająca wydania decyzji. W wyroku z 11 lipca 2007 r. sygn. II GSK 91/07 NSA stwierdził, iż: "zwrot nienależnej bezspornie opłaty za korzystanie z zezwoleń (...) nastąpić powinien w takim samym trybie, jak jej pobranie, tzn. czynności materialno - technicznej, której zarządzenie jest rolą organu gminy." Tym samym to Poczta Polska S.A. uprawniona jest do stwierdzenia ewentualnej nadpłaty w opłacie abonamentowej uiszczonej przez zarejestrowanego abonenta, lecz dokonuje tego jedynie w drodze czynności materialno-technicznej, polegającej na wyliczeniu wysokości nieuiszczonej opłaty, bądź ustaleniu istnienia nadpłaty lub jej braku. To z kolei oznacza, że kompetencji do stwierdzenia istnienia lub braku istnienia nadpłaty w drodze decyzji nie posiada KRRiT. Reasumując, przepisy nie przewidują kompetencji KRRiT w odniesieniu do kwestii stwierdzania nadpłaty w opłatach abonamentowych, bowiem jest to czynność rachunkowa, przewidziana do kompetencji operatora wyznaczonego na podstawie posiadanych danych o uiszczonych lub nieuiszczonych opłatach abonamentowych. Skoro KRRiT nie miała umocowania do wydania decyzji o stwierdzeniu nadpłaty w opłacie abonamentowej, to nie można mówić o jej bezczynności w tym zakresie. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 58 § 3 ppsa Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w punkcie pierwszym sentencji postanowienia. O zwrocie wpisu sądowego Sąd orzekł na postawie art. 232 § 1 pkt 1 ppsa.