V SA/Wa 355/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Dariusz Czarkowski, Sędzia WSA - Monika Kramek, Sędzia WSA - Bożena Dąbkowska-Mastalerek (spr.), Protokolant referent - Dariusz Bychawski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 czerwca 2026 r. sprawy ze skargi [...] Okręgowej Izby Aptekarskiej z siedzibą w G. na decyzję Głównego Inspektora Farmaceutycznego z dnia 24 listopada 2025 r. nr POWII.503.42.2024.OA.12 w przedmiocie udzielenia zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego w G. z dnia 19 marca 2024 r. 2. zasądza od Głównego Inspektora Farmaceutycznego na rzecz [...] Okręgowej Izby Aptekarskiej w G. kwotę 1497 zł (słownie: tysiąc czterysta dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Główny Inspektor Farmaceutyczny wydał w dniu 24 listopada 2025 r. decyzję nr POWII.503.42.2024.OA.12, którą utrzymał w mocy decyzję Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego w Gdańsku z dnia 19 marca 2024 r. nr WIF- GD.8520.1.6.2023, w przedmiocie udzielenia [...] sp. j. z siedzibą w K. zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej pod nazwą "[...]" w G., ul. G., Decyzja została wydana na podstawie art. 112 ust. 1 pkt 1 i ust. 3, art. 115 ust. 1 pkt 4, art. 108 ust. 4 pkt 4 lit. a w zw. z art. 99 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. - Prawo farmaceutyczne (Dz. U. z 2025 r. poz. 750, z późn.zm., dalej: "u.p.f.") oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572, z późn. zm., dalej: "k.p.a."), W dniu 5 grudnia 2023 r. do Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego w Gdańsku wpłynął wniosek [...] sp. j. z siedzibą w K. o udzielenie zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej pod nazwą "[...]", zlokalizowanej w G., ul. G.. Organ decyzję oparł m.in. na oświadczeniu zawartym w preambule umowy franczyzy co do tego, że franczyzobiorca jest niezależnym przedsiębiorcą prowadzącym we własnym imieniu i na własny rachunek działalność apteczną. Wskazał, że postanowienia umowy franczyzy zawarte w § 3 ust. 1, że nie rodzą między stronami stosunku zależności, ani kontroli. Nadmienił, że platforma komunikacji między franczyzobiorcą a innymi franczyzobiorcami, nie może służyć wymianie informacji będących tajemnicą przedsiębiorstwa spółki jawnej, czy danych, które mogłyby oddziaływać na ryzyka określone w prawie konkurencji. GIF wskazał, że istotne znaczenia ma fakt, że o uzyskaniu wsparcia decyduje samodzielnie spółka jawna, która ma też obowiązek samodzielnego prowadzenia działalności aptecznej. Organ podkreślił, że uwzględnienie rekomendacji [...] dotyczącej polityki marketingowej i wizerunkowej ma miejsce przy zachowaniu swobody decyzyjnej spółki jawnej. Umowa daje możliwości odmowy wykonania poszczególnych zobowiązań w przypadku ryzyka wystąpienia utraty prawa do wykonywania zawodu farmaceuty lub utraty zezwolenia. Co do prawa pierwszeństwa nabycia przedsiębiorstwa przez [...], GIF wskazał, że nie zagraża to samodzielności rynkowej franczyzobiorcy, ponieważ nie ma wpływu na podejmowanie decyzji w strategicznych sprawach. Nabycie przedsiębiorstwa przez [...] następuje zgodnie z warunkami zbycia. Zatem [...] może zaakceptować warunki zbycia, a nie je kształtować. Ponadto zdaniem organu rozwiązanie umowy przez franczyzodawcę ze skutkiem natychmiastowym, bez wezwania w przypadkach istotnych naruszeń określonych w umowie, jest adekwatnym zabezpieczeniem. Wskazano, że skoro w umowie wprowadzono "zabezpieczenie" interesów Franczyzobiorcy, dotyczące koniecznością wyznaczenia terminu na uregulowanie zobowiązań, to w ten sposób nie może nastąpić nagłe i nieprzewidziane wypowiedzenie umowy, które mogłoby skutkować możliwością przejęcia kontroli, czy wywarciem wpływu na spółkę przez ryzyko uniemożliwienia jej prowadzenia działalności. Organ wskazał, że w przypadku natychmiastowego wypowiedzenia umowy Franczyzobiorcy, który zaciągnął pożyczkę, spłata tego zobowiązania stanie się wymagalna dopiero po upływie kilku miesięcy, co zagwarantuje czas na podjęcie niezbędnych czynności. Wskazano, też że za uznaniem braku kontroli nad Spółką przemawia, to każda ze stron ma prawo rozwiązania umowy z zachowaniem okresu wypowiedzenia. Z treści umowy pożyczki, wynika, że pożyczkobiorca wykorzystuje pożyczkę wedle swojego wyboru na określone w umowie cele związane z nabyciem apteki, zaopatrzenie, koszty działalności aptecznej. Organ podkreślił szerokie sformułowanie celów, na które ma być spożytkowana pożyczka co w jego ocenie powoduje, że Franczyzodawca nie ma wpływu na decyzje biznesowe spółki jawnej. wskazano, że pożyczka udzielana jest na wniosek Pożyczkobiorcy, na wskazaną kwotę i cel, forma udzielenia, wykorzystania pożyczki i jej spłaty zdaniem organu nie stanowi o wpływie na spółkę jawną. Wskazano na skalę oprocentowania poniżej stopy depozytowej NBP. W ocenie preferencyjna linia kredytowa nie stanowi o przejęciu kontroli nad spółka jawną, ale o instrumencie wsparcia i zachęceniu podmiotów do tej franczyzy. Z prawa do wcześniejszej spłaty pożyczki oraz do rozwiązania umowy po uregulowaniu całości zobowiązań - organ wywodzi istotne uprawnienie spółki jawnej. Ustanowiony zastaw rejestrowy na zbiorze rzeczy ruchomych i praw spółki jawnej oraz zobowiązanie spółki jawnej do złożenia oświadczenia o poddaniu się egzekucji nie wskazuje, zdaniem organu, na przejęcie kontroli. GIF wskazał, że zabezpieczenie długu koresponduje i jest uzasadnione ze względu na preferencyjne oprocentowanie zobowiązania. Wskazano na obowiązek pożyczkobiorcy do dostarczania rocznych i kwartalnych informacji, oraz na żądanie [...] – innych niezbędnych informacji gdy zachodzi ryzyko braku spłaty pożyczki czy zagrożenie niewypłacalnością. Podkreślono, że spółka jawna może odmówić ich przekazania gdy uzna, że powoduje to nadmierne pozyskiwanie danych. Spółka ma też zawiadamiać o każdym roszczeniu zgłoszonym przeciwko niemu gdy może ono skutkować niespłaceniem pożyczki w terminie. Zdaniem organu obowiązki informacyjne są uzasadnione i adekwatne, a spółka jawna może przeciwstawić się próbie uzyskania informacji, które uznaje za nadmierne oraz ma obowiązek nieprzekazywania informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa. Co do niezwłocznej wymagalność pożyczki bez konieczności żądania lub zawiadomienia w sytuacjach enumeratywnie wymienionych w umowie: np. gdy do majątku pożyczkobiorcy zostanie skierowane jakiekolwiek postepowanie egzekucyjne, a należności te nie zostaną spłacone w 7 dni, czy gdy spółka jawna wykorzysta pożyczkę na inne cele niż cel pożyczki i nie usunie naruszenia w 7 dni od wezwania, dokona transakcji, której przedmiotem jest rozporządzenie całością lub istotną częścią przedsiębiorstwa lub aktywów spółki jawnej z naruszeniem postanowień umowy zastawu, utraci zezwolenie na prowadzenie działalności aptecznej ze swojej winy lub wspólnika. Wskazano, że w przypadku rozwiązania umowy franczyzy z zachowaniem terminu pożyczka z odsetkami stanie się wymagalna w dniu rozwiązania umowy. Gdy umowa zostanie rozwiązana w trybie natychmiastowym – pożyczka stanie się wymagalna w terminie 3 miesięcy od dnia rozwiązania umowy franczyzy. Organ wskazał, że spółka jawna może dokonywać spłaty pożyczki, dysponuje możliwością reagowania na zmianę sytuacji finansowej, termin umowy umożliwia podjęcie działań. Natomiast natychmiastowe wypowiedzenie umowy nie powoduje zdaniem organu kontroli nad spółką jawną, która ma czas na spłatę pożyczki, podkreślono uzasadnienie zapisów umów potrzebami [...], wskazano na możliwość naprawy błędów przez spółkę jawną. Pożyczka to instrument ułatwiającym wykonanie i realizacje umowy franczyzowej, a nie przejęcia kontroli, czy presji, w każdym momencie możliwa jest spłata zobowiązania i zakończenie umowy pożyczki. Co do zastawu rejestrowego, to przypadkiem naruszenia jest brak zapłaty w terminie jakiejkolwiek kwoty z dokumentu franczyzowego, wskazano, że zbioru rzeczy i praw nie stanowią rzeczy ruchome i prawa majątkowe ww. sposób udokumentowany sfinansowane ze środków innych niż umowa pożyczki. Jednak na żądanie [...], spółka jawna dokonuje ustanowienia zastawu rejestrowego, również na wskazanych przez niego przyszłych elementach zbioru, z zastrzeżeniem, że wartość udzielonej pożyczki przekracza wartość dotychczas zastawionych elementów zbioru praw i rzeczy, zobowiązanie dotyczy nierozporządzania zbiorem poprzez sprzedaż czy obciążenie, wskazano, że w przypadku naruszenia zastawnik będzie uprawniony do wyznaczenia na koszt zastawcy rzeczoznawcy w celu przeprowadzenia wyceny zbioru rzeczy i praw, zastawca zobowiązał się udzielić wszelkich zasadnie wymaganych informacji. Ale może odmówić ich udzielenia, nie będzie tez udzielał informacji w zakresie tajemnicy przedsiębiorstwa, wskazano, że to zastawnik może podjąć decyzję czy wykonać swoje prawa na podstawie umowy zastawu rejestrowego. Zdaniem organu relacje związane z tą umowa nie są narzędziem służącym przejęciu kontroli nad spółką jawną. Umowa daje dłużnikowi narzędzia służące respektowaniu jego praw w trakcie egzekucji: np. sporządzenie wyceny przez osobę o kwalifikacjach zawodowych przy określeniu podejmowanych czynności, a przedmioty nabyte z innych środków niż z pożyczki nie stanowią "automatycznie" elementów zbioru objętego zastawem, zdaniem organu jest to potwierdzenie, że umowa nie stanowi o kontroli [...] nad dłużnikiem. Odnośnie umowy o świadczenie usług wspierających działalność apteczną, organ wskazał, że ten kontrakt także przez pryzmat wcześniejszych zobowiązań stanowi o rozwinięciu współpracy opartej na franczyzie, a nie o przejęciu kontroli. Nawet jeśli spółka zleciła wykonywanie swoich obowiązków franczyzodawcy to może ten stosunek zakończyć zwłaszcza, że umowa franczyzy nie powoduje konieczności obligatoryjnego podjęci dodatkowych zobowiązań, spółka w przypadku nieprawidłowego wykonywania działalności przez [...] ma prawo wypowiedzenia umowy, zlecenia wykonywania czynności innym podmiotom na koszt zleceniobiorcy, w ocenie organu jest to wystarczające do stwierdzenia, że spółka nie staje się w jakikolwiek sposób zależna. Może kształtować, a nawet zakończyć stosunek zlecenia, umowa o powierzeniu przetwarzania danych osobowych pracowników, kontrahentów. Organ wskazał, że spółka jawna zawarła dwie umowy podnajmu na lokale aptek ze spółką Apteki "[...]" [...] sp. z o.o. jednak nie dotyczą one lokalu Apteki co do której procedowane jest zezwolenia. W uzasadnieniu decyzji wyraźnie wskazano, że organ dokonał analizy konkretnych zapisów umów , ale także całokształtu zebranego materiału dowodowego. Podsumowując organ wskazał na brak kontroli czy zależności w rozumieniu przepisów uokik obecnie czy w przyszłości. Podmioty na skutek wzajemnych powiązań nie są zależne i nie tworzą grupy kapitałowej. [...] nie może rozstrzygnąć o najistotniejszych sprawach spółki, nie ma decydującego wpływu na spółkę. Nawet przy założeniu że spółka będzie korzystała ze wszystkich usług oferowanych przez [...]. Organ podkreślił, że o braku kontroli stanowi przede wszystkim fakt, że to spółka samodzielnie decyduje z jakiego rodzaju wsparcia chce korzystać. Ścisła współpraca z [...] nie musi być podejmowana na wszystkich polach. Wskazano, że [...] jako podmiot gospodarczy dąży do osiągniecia zysku, podejmuje zatem działania, które zabezpieczają jego własny interes gospodarczy, a także zachęcające do skorzystania z jego podstawowej usługi. Zatem zastosowane instrumenty zabezpieczające organ zinterpretował jako mające charakter zabezpieczenia dla [...], a nie służące przejęciu kontroli. Podkreślono możliwość wypowiedzenia poszczególnych rodzajów wsparcia, bez wpływu na franczyzę. Wskazano na rozsądne terminy rozwiązania umów. Organ podkreślił powiazanie spółki z [...] w okresie adekwatnym gospodarczo. Wskazał, że nawet skorzystanie ze wszystkich usług oferowanych przez [...] nie niweczy prawa spółki do wypowiedzenia umowy, spłacenia zobowiązań pieniężnych i dalszego samodzielnego prowadzenia apteki. Podkreślono, że lokal w którym prowadzona jest apteka nie należy do [...], a do podmiotu trzeciego. Co potwierdza możliwość kontynuacji pracy w przypadku rozwiązania umowy franczyzy. Zapisy zawartych umów nie są korzystne tylko dla jednej strony. Zdaniem organu umowy są w dominującej części zrównoważone co do praw i obowiązków. Na skutek zawarcia umów nie powstała grupa kapitałowa, ponieważ spółka może zakończyć stosunek obligacyjny w rozsądnym terminie i nadal prowadzić działalność apteczną. Jednocześnie wskazano, że sama umowa franczyzy, pożyczki czy o usługi wspierające nie kreuje sytuacji, takiej w której spółka może zostać nagle i niezapowiedzianie obciążona wskutek niezależnych od niego okoliczności zobowiązaniami różnej natury, w taki sposób, że będzie zmuszona zaprzestać prowadzenia działalności. W kontraktach przewidziano mechanizmy dostosowania się Spółki a zobowiązania finansowe stają się wymagalne w terminie kilku miesięcy. Organ podkreślił też znaczenie preambuły kontraktu. Organ nie stwierdził istnienia kwalifikowanej ustawowo zależności miedzy przedsiębiorcami czy tez stworzenia grupy kapitałowej o której mowa w art. 99 ust. 3a upf. Gdańska Okręgowa Izba Aptekarska wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję GIF z dnia 24 listopada 2025 r. nr POWII.503.42.2024.OA.12. Wskazała na naruszenia: 1. art. 99 ust. 3 pkt 3 oraz ust. 3a pkt 3 Prawa farmaceutycznego w związku z art. 4 pkt 4 i 14 ustawy z dnia 16 lutego 2007 roku o ochronie konkurencji i konsumentów, poprzez ich błędną wykładnie, polegającą na nieprawidłowym uznaniu, że wnioskodawca spełnia warunki do uzyskania zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej pod nazwą "[...]" w G. przy ulicy G., pomimo faktu, iż jest on członkiem grupy kapitałowej - w rozumieniu przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów - posiadającej co najmniej 1% aptek ogólnodostępnych na terenie województwa pomorskiego oraz więcej niż cztery apteki na terytorium Polski, 2. art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a., poprzez niewyjaśnienie w sposób wyczerpujący stanu faktycznego sprawy oraz dowolną, a nie swobodną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, co doprowadziło do błędnego przyjęcia, iż w niniejszej sprawie nie zachodzą przesłanki uzasadniające stwierdzenia przynależności wnioskodawcy do grupy kapitałowej posiadającej co najmniej 1% aptek ogólnodostępnych na terenie województwa pomorskiego oraz więcej niż cztery apteki na terytorium Polski, a tym samym uchylenia decyzji Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego w Gdańsku z dnia 19 marca 2024 r. nr WIF- GD.8520.1.6.2023), 3. art. 107 § 3 k.p.a. poprzez sporządzenie uzasadnienia decyzji w sposób uniemożliwiający kontrolę sądową, w szczególności poprzez brak odniesienia się do kluczowych argumentów skarżącej dotyczących struktury właścicielskiej i powiązań kapitałowych wnioskodawcy. Izba wniosła o przeprowadzenie dowodu ze sprawozdania finansowego wnioskodawcy (uczestnika niniejszego postępowania) za 2024 rok w celu wykazania powiązań wnioskodawcy z franczyzodawcą, [...] Sp. z o.o., to względem tego podmiotu wnioskodawca posiada zadłużenie z tytułu umowy pożyczki najprawdopodobniej w kwocie 6.591.819,24 zł oraz usług obcych w kwocie 1.545.776,50 zł. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wnioskodawca [...] sp. j. w K. wniosła o dopuszczenie dowodu z dokumentów: standardowej umowy wielowalutowej kredytu terminowego i odnawialnego, na okoliczność, że wymóg przeznaczenia finansowania na określony cel oraz zabezpieczenia na majątku dłużnika stanowią standardowe klauzule. Pismem z 19 maja 2026 r. Związek Pracodawców "[...]" z siedziba w I. złożył wniosek o dopuszczenie do udziału w postępowaniu oraz wniósł o oddalenie skargi. Postanowieniem z 22 maja 2026 r. Wniósł o dopuszczenie dowodu z dokumentów: 1) stanowiska Prezesa UOKIK odnoszące się do umów franczyzy, 2) komunikatu w sprawie umów franczyzy, 3) kopi odpowiedzi Prezesa UOKIK. Wniósł też o zwrócenie się do Prezesa UOKIK o przedstawienie odpisów jawnej wersji umowy franczyzy i pozostałych umów przedłożonych Prezesowi. WSA w Warszawie dopuścił ww. podmiot do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania. Do akt sprawy wpłynęło też pismo Przewodniczącej Zarządu Dzielnicy B. z dnia 28 maja 2026 r. wskazujące na potrzebę funkcjonowania apteki w tej części dzielnicy. W dniu 1 czerwca 2026 r. wpłynęło pismo Rzecznika Małych i Średnich Przedsiębiorców informujące o wstąpieniu do postępowania sądowo-administracyjnego. Wniósł o oddalenie skargi oraz wskazał, że ma wiedzę o terminie rozprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 143, dalej p.p.s.a.). Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Wydane decyzje naruszają prawo w stopniu mogącym mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia. Przedmiotem rozstrzygnięcia Sądu jest wskazanie, czy prawidłowo organy inspekcji farmaceutycznej udzieliły wnioskodawcy [...] sp. j. z siedzibą w K. zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej pod nazwą "[...]" w G. , przy ul. G.. W sprawie istotne, jest że wnioskodawca zawarł z [...] sp. z o.o. w G. szereg umów takich jak porozumienie z [...].06.2023 r., umowę franczyzy z 12 czerwca 2023 r. z załącznikami i księgą standardów odnośnie zasad wykorzystania znaków towarowych [...], umowę o świadczenie usług wspierających działalność apteczną z 12 czerwca 20023 r., umowę pożyczki z dnia 8 marca 2019 r. z aneksem z dnia 12 czerwca 2023 r., umowę powierzenia przetwarzania danych osobowych z 1 czerwca 2023 r., umowę zastawu rejestrowego na zbiorze rzeczy i praw z 20 września 2023 r. Wnioskodawca zawarł także w dniu 13 kwietnia 2023 r. z [...] S.A. umowę o ustanowienie zastawu rejestrowego na zbiorze rzeczy i praw oraz umowę o ustanowienie zastawów rejestrowych i finansowych na prawach z rachunków bankowych. Ponadto wnioskodawca zawarł z podmiotem Apteka "[...]" [...] sp. z o.o. w W. umowy podnajmu lokali z [...] września 2019 r. i [...] listopada 2019 r. z aneksami (umowy nie dotyczyły lokalu przedmiotowej apteki). W myśl art. 99 ust. 3a pkt 3 ustawy z dnia 6 września 2001 r. – Prawo farmaceutyczne (Dz. U. z 2025 r. poz. 750 ze zm) – zezwolenia na prowadzenie apteki, nie wydaje się, jeżeli wnioskodawca, wspólnik lub partner spółki będącej wnioskodawcą: jest członkiem grupy kapitałowej w rozumieniu ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, której członkowie prowadzą łącznie co najmniej 4 apteki ogólnodostępne. Zaistnienie takiego przypadku wyłączałoby możliwość wydania zezwolenia na prowadzenie apteki. Zauważenia wymaga, że art. 99 ust. 3a pkt 3 upf, odwołuje się do unormowania zawartego w art. 4 ust. 1 pkt 14 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, definiującego pojęcie grupy kapitałowej jako "wszystkich przedsiębiorców, którzy są kontrolowani w sposób bezpośredni lub pośredni przez jednego przedsiębiorcę, w tym również tego przedsiębiorcę". Określenie "przejęcia kontroli" zostało zdefiniowane w art. 4 pkt 4 uokk, jako – wszelkie formy bezpośredniego lub pośredniego uzyskania przez przedsiębiorcę uprawnień, które osobno albo łącznie, przy uwzględnieniu wszystkich okoliczności prawnych lub faktycznych, umożliwiają wywieranie decydującego wpływu na innego przedsiębiorcę lub przedsiębiorców; uprawnienia takie tworzą w szczególności: a) dysponowanie bezpośrednio lub pośrednio większością głosów na zgromadzeniu wspólników albo na walnym zgromadzeniu, także jako zastawnik albo użytkownik, bądź w zarządzie innego przedsiębiorcy (przedsiębiorcy zależnego), także na podstawie porozumień z innymi osobami, b) uprawnienie do powoływania lub odwoływania większości członków zarządu lub rady nadzorczej innego przedsiębiorcy (przedsiębiorcy zależnego), także na podstawie porozumień z innymi osobami, c) członkowie jego zarządu lub rady nadzorczej stanowią więcej niż połowę członków zarządu innego przedsiębiorcy (przedsiębiorcy zależnego), d) dysponowanie bezpośrednio lub pośrednio większością głosów w spółce osobowej zależnej albo na walnym zgromadzeniu spółdzielni zależnej, także na podstawie porozumień z innymi osobami, e) prawo do całego albo do części mienia innego przedsiębiorcy (przedsiębiorcy zależnego), f) umowa przewidująca zarządzanie innym przedsiębiorcą (przedsiębiorcą zależnym) lub przekazywanie zysku przez takiego przedsiębiorcę. Organ udzielający zezwolenia na prowadzenie apteki powinien wziąć pod uwagę, że posłużenie się przez ustawodawcę ustawą o ochronie konsumentów i konkurencji nie zawęża przesłanek stosowania tego przepisu jedynie do wskazanych art. 4 ust. 4 uokk, form przejęcia kontroli nad podmiotem zależnym. Przypadki takie zostały wymienione w ww. przepisie jedynie przykładowo, o czym świadczy wyrażenie "w szczególności". Potwierdzone zostało to w pierwszej części art. 4 ust. 4 uokk, gdzie prawodawca wskazuje na wszelkie formy "bezpośredniego lub pośredniego uzyskania przez przedsiębiorcę uprawnień, które osobno albo łącznie, przy uwzględnieniu wszystkich okoliczności prawnych lub faktycznych, umożliwiają wywieranie decydującego wpływu na innego przedsiębiorcę lub przedsiębiorców". Takie rozumienie obowiązujących przepisów zostało potwierdzone w orzecznictwie (por. wyrok NSA z 15 kwietnia 2021 r., sygn. akt II GSK 1197/20, wyrok z 17 października 2022 r. sygn. akt II GSK 1971/21). Sąd wskazuje, że współpraca między podmiotami, czy też zawarcie umowy franczyzy oraz innych umów z nią związanych jest prawnie dopuszczalne. Jednak badanie organów udzielających zezwolenia, polegać musi na łącznej analizie wszystkich aspektów współpracy. Konieczne jest ustalenie czy ogół łączących podmioty zależności, szeroki zakres współdziałania, nie powoduje, że w rzeczywistości spółka jawna (franczyzobiorca) staje się członkiem grupy kapitałowej. Sąd wskazuje, że sama w sobie forma współpracy gospodarczej jaką jest franczyza, nie świadczy o tym, że pomiędzy stronami umowy franczyzowej zachodzi stosunek zależności, o którym mowa w art. 4 pkt 4 uokik. Sąd wskazuje, że zawarte w umowie franczyzy oświadczenie spółek, iż zawarte miedzy spółkami umowy, nie rodzą stanu kontroli, a franczyzobiorca zawiera je jako niezależny przedsiębiorca, nie może być uznane za rzeczywisty obraz relacji łączących oba podmioty. Oczywistym, jest że o skutkach prawnych jakie rodzi umowa nie decyduje jej nazwa, ani wyrażone w preambule oświadczenia stron. W niniejszej sprawie wskazano to w § 3 ust. 1 umowy franczyzy. Istotny jest bowiem całokształt treści normatywnej. Spółki nie mogą w drodze umowy w sposób przesądzający, oświadczać, że dana umowa nie rodzi przesłanki administracyjnej – jakim jest stan kontroli. Zauważenia wymaga, że umowa franczyzy w § 8 ust. 2 wskazuje, że [...], jako franczyzodawca, posiada prawo pierwszeństwa nabycia spółki jawnej. Organ omawiał wskazany fragment umowy, jednak pominął, że strony umowy zmierzają w ten sposób do obejścia prawa. Franczyzodawca [...] sp. z o.o., po nabyciu przedsiębiorstwa nie może uzyskać zezwolenia na prowadzenie apteki w trybie jego przeniesienia. Zabrania tego wprosi art. 104a ust. 1 upf w związku z art. 99 ust. 3a upf. W orzecznictwie sądów administracyjnych istnieje pogląd zgodnie z którym zawarcie w umowie franczyzy takiego postanowienia wskazuje, że całość zawartych umów regulujących współpracę [...] ze spółką jawną nakierowany jest na obejście antykoncentracyjnych przepisów ustawy Prawo farmaceutyczne. GIF nie miał podstawy do pominięcia takiego istotnego elementu umowy franczyzy, który wprost wskazuje na naruszenie obowiązujących przepisów prawa farmaceutycznego. Ponadto z § 8 ust. 2 umowy franczyzy wynika, że spółka jawna nie może dysponować w sposób wolnorynkowy swoim przedsiębiorstwem. A to skłania do rozważenia przez organ czy spółka jawna nie jest uzależniona pod względem ekonomicznym i prawnym od podmiotu trzeciego. Ponadto organ pominął w swoich rozważaniach, że rozwiązanie umowy ze skutkiem natychmiastowym następuje w przypadku prowadzenia przez spółkę jawną działalności konkurencyjnej. Należy mieć na uwadze, że [...] prowadzi w ramach grupy kapitałowej sieć aptek. Jednocześnie zawarta umowa nie podaje definicji działalności konkurencyjnej. Zatem po pierwsze nie jest wiadome co należy rozumieć poprzez działalność konkurencyjną spółki jawnej, która przecież uzyskała zezwolenie na prowadzenie apteki. Wiadomym, jest zatem że zarówno franczyzodawca jaki Franczyzobiorca działają na tym samym rynku właścicieli aptek. Ponadto standardowa okolicznością, jest że podmioty działające na tym samym rynku konkurują ze sobą o ile nie są związane czy uzależnione od siebie pod względem np. ekonomicznym, prawnym, osobowym. Ponadto organ nie wypowiedział się w sposób wyczerpujący, co do konsekwencji i okoliczności tego, że franczyzodawca - [...] finansuje jednocześnie działalność gospodarczą spółki jawnej w formie pożyczki. Organ nie rozważył pokrywających się ze sobą w tym kontekście zależności prawnych i finansowych tych dwóch podmiotów. Dodatkowo należy zauważyć, iż zawarcie umowy pożyczki nastąpiło w momencie rozpoczęcia działalności przedmiotowej apteki. Jest to zatem okres związany z ponoszeniem przez spółkę jawną największych wydatków. Ponadto badana w sprawie umowa pożyczki zakłada kontrolę jej wydatkowania przez pożyczkodawcę. Wskazanym w umowie rygorem jest wypowiedzenie pożyczki czyli postawienie w stan wymagalności. Zatem jest to okoliczność faktyczna i prawna, która umożliwia wywieranie rzeczywistego wpływu na spółkę (por. m.in. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 października 2022 r., sygn. akt: II GSK 1756/21, II GSK 1971/21, II GSK 2505/21, wyrok WSA w Warszawie z dnia 2 lutego 2024 r. V SA/Wa 1456/23). Zauważenia wymaga, że standardem, jest że pożyczkodawca zainteresowany jest jedynie tym, aby pożyczka została zwrócona. Organ nie wypowiedział się w sposób wyczerpujący na temat nadmiernego, w ocenie Sądu, zabezpieczenia pożyczki. Nie jest wystarczające wskazanie organu, że poddanie się egzekucji może nastąpić tylko w ściśle określonych warunkach i zgodnie ze wskazanym trybem. Organ nie rozważył zależności między rozbudowanymi zabezpieczeniami spłaty długów spółki jawnej wobec [...] oraz preferencyjnym oprocentowaniem zobowiązań spółki wobec [...]. Przy rozważaniu przesłanek wskazanych w art. 99 ust. 3a pkt 3 upf organ powtarza okoliczność, iż [...] zarezerwowało dla siebie różnego rodzaju uprawnienia umowne, wskazuje na uzasadnienie ekonomiczne takich uprawnień. Nie jest to wystarczające wyjaśnienie łączących strony relacji. Organ wyjaśnia, że dodatkowo prawa [...] zostały złagodzone, poprzez konieczność wezwania spółki jawnej do usunięcia stanu naruszenia. Sąd zauważa, że takie postanowienia umowne nie wykluczają istnienia stanu kontroli. Również okoliczność że spółka jawna nie musi skorzystać ze wszystkich uprawnień które wynikają z podpisanych umów, czy też decyduje o wielkości tych nie oznacza braku kontroli. Sąd wskazuje, że organ zobligowany był do rozważenia w kontekście powiązań właściwych dla grupy kapitałowej łącznie wszystkich postanowień porozumienia z 12 czerwca 2023 r., umowy franczyzy z 12 czerwca 2023 r. z załącznikami i księgą standardów, umowy o świadczenie usług wspierających działalność apteczną z 12 czerwca 20023 r., umowę pożyczki z dnia 8 marca 2019 r. z aneksem, umowy powierzenia przetwarzania danych osobowych, umowy zastawu rejestrowego na zbiorze rzeczy i praw, oraz 3 umowy zawarte miedzy spółka jawna a Apteka "[...]" [...] sp. z o.o. w W. na podnajem lokali (mimo tego że nie dotyczą one lokalu przedmiotowej Apteki). Obowiązujący stan prawny zabrania wydawania zezwoleń na prowadzenie apteki podmiotom, które są członkami grupy kapitałowej. Wiedząc o tym podmioty mogą konstruować takie umowy, które odrębnie odczytywane, nie naruszają wprost zakazu opisanego w art. 99 ust. 3a pkt 3 upf. Jednak organ powinien wziąć pod uwagę ogół powiązań jakie powstają miedzy podmiotami w związku z podpisaniem wszystkich umów i porozumień. Badając stan kontroli należy wziąć po uwagę również wysokość pożyczki, oraz to czy spółka dysponowała innym źródłem finansowania, a jeśli tak to w jakiej wysokości. Dla oceny zależności i kontroli nad spółką jawną istotna jest relacja tych dwóch kwot. Należy zbadać wielkości rat pożyczkowych, ewentualnie okres karencji w zapłacie pierwszej raty, stosunek spłaty kapitału do odsetek w strukturze rat pożyczkowych, okres, na który pożyczka jest udzielana. Organ powinien pochylić się nad postanowieniami zgodnie z którymi pożyczkodawca może wypowiedzieć umowę ze skutkiem natychmiastowym bezpośrednio wierzycielowi spółki, co do sposobu zabezpieczenia pożyczki, oraz tego czy pożyczkobiorca poddaje się dobrowolnie egzekucji, a jeżeli tak, to w jakim zakresie (częściowym czy pełnym). Organ wskazał, że w przypadku natychmiastowego wypowiedzenia umowy Franczyzobiorcy, który zaciągnął pożyczkę, spłata tego zobowiązania stanie się wymagalna dopiero po upływie kilku miesięcy, co zagwarantuje czas na podjęcie niezbędnych czynności. Jednak taki wniosek może być wywiedziony dopiero w odniesieniu do konkretnych kwot jakimi dysponuje spółka jawna z umowy pożyczki w relacji do kwot własnych lub z innych źródeł. Przy relatywnie wysokiej kwocie pożyczki, upływ kilku miesięcy może nie być wystraczającym zabezpieczeniem dla spółki jawnej. Zauważenia wymaga, że ww. umowami i porozumieniami uregulowane zostały w sposób ścisły wszystkie elementy działalności Apteki. Oprócz typowych kwestii związanych z franczyzą i know-how, pożyczki czyli finansowania całej działalności, uregulowano także przetwarzanie danych osobowych pracowników czy kontrahentów, wszelkie usługi wspierające działalność apteczną. Komplementarności wszystkich zawartych umów i porozumień może wskazywać, że [...] nie tylko ma wiedzę, a także może wywierać rzeczywisty wpływ na każde poszczególne działanie spółki jawnej. Trudno wskazać na jakikolwiek element prowadzenia działalności, który byłby wyłączony spod możliwości kontroli jaka ma [...]. Organ również nie dokonał takiego wskazania. W takich okolicznościach sprawy odrębna analiza jedynie literalnego brzmienia poszczególnych postanowień umów, nie jest wystarczająca. Zasadny jest zatem wniosek, że GIF nie przeprowadził postępowania dowodowego w zakresie wymaganym dla należytej oceny, czy pomiędzy wnioskodawcą a [...] zachodzi stan kontroli. Analiza organu dotyczy tylko poszczególnych postanowień ww. umów. A ponadto odnosi się jedynie do ogólnych pojęć, pomija tym samym konkretne konsekwencje wszystkich umów razem wziętych, oraz ich skutki. W uzasadnieniu decyzji znajdują się wskazania odnoszące się do analizy konsekwencji umów łącznie jednak organ wyraźnie pomija zagrożenia wynikające z rodzaju umówi ich wielości oraz komplementarności. Brak jest przedstawienia i analizy całej sieci powiązań. Organ powinien porównywać i analizować łącznie wszystkie postanowienia zawartych umów. Organ nie przeanalizował też okoliczności, czy któryś ze wspólników spółki jawnej jest zatrudniony w aptekach należących do sieci [...]. W odpowiedzi na skargę organ wskazał, że ta okoliczność w kontekście przesłanki art. 99 ust. 3a pkt 3 upf nie ma żadnego znaczenia. Jak wynika jednak z orzecznictwa sądów administracyjnych (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 9 lutego 2024 r. V SA/Wa 1456/23), kwestia ta powinna być rozważona przez organ w ramach oceny czy [...] sp. z o.o. jest podmiotem dominującym w stosunku do ww. wnioskodawcy. Skoro ustawa prawo farmaceutyczne w art. 99 ust. 3a pkt 3 zabrania wydawania zezwolenia na prowadzenie apteki podmiotowi, który jest członkiem grupy kapitałowej, to nie jest wystarczające dokonywanie analizy poszczególnych postanowień umów oddzielnie. Nie można wykluczyć, że części postanowień umownych analizowanych oddzielnie nie będzie budzić wątpliwości co do ich antykonkurencyjnego charakteru. Jednak taka analiza nie jest wystarczająca. Organ zobligowany jest bowiem do zbadania każdej umowy w całości, oraz więzi która powstaje miedzy spółką jawną a [...] w wyniku podpisania wszystkich ww. umów z aneksami oraz porozumień. Organ powinien zwrócić uwagę także na cel tych wszystkich umów, oraz rozważyć czy doprowadzi ona do działań sprzecznych z przepisami antykoncentracyjnymi. Te wszystkie okoliczności organ zobligowany będzie wziąć pod uwagę w kontekście specyfiki rynku aptek w Polsce, a także pozycji rynkowej [...] sp. z o.o. Powtórzyć należy, że organ nie wskazał na choć jeden istotny aspekt działalności spółki jawnej, która potwierdzałaby jej rzeczywistą niezależność od [...]. Organ utrzymując w mocy decyzję o udzieleniu zezwolenia na prowadzenie apteki nie wskazał, z czego wynika jego twierdzenie o prowadzeniu działalności aptecznej przez spółkę jawna we własnym imieniu i na własny rachunek. Sąd obliguje organ do ponownego przeprowadzenia postępowania oraz pełnego zbadania ww. zobowiązań umownych. Sąd nie zgadza się z argumentacją skarżącej o naruszeniu art. 101 pkt 4 upf, poprzez nieprawidłowe zastosowanie tego przepisu w sprawie i wydanie decyzji o przeniesieniu zezwolenia wobec podmiotu, który nie daje rękojmi należytego prowadzenia apteki, ponieważ niezgodne z prawdą jest wskazanie, że nie wchodzi w skład grupy kapitałowej. Okoliczność tego, czy spółka jawna jest częścią grupy kapitałowej, jest przedmiotem sporu w niniejszej sprawie. Co do wniosków o dopuszczenie dowodów z dokumentów Sąd dopuścił dowód ze sprawozdania finansowego wnioskodawcy za rok 2024, rozpoznając sprawę ponownie organ będzie zobligowany, również do wyciagnięcia wniosków wypływających z tego dokumentu. Natomiast co do standardowej umowy wielowalutowej kredytu terminowego i odnawialnego stanowiska Prezesa UOKIK, Komunikatu w sprawie franczyzy, czy odpowiedzi Prezesa UOKIK, ponownego wskazania wymaga, że w niniejszej sprawie kwestią kluczową jest wykazanie czy zachodzi relacja kontroli [...] nad spółką jawną wobec wielości i komplementarności zawartych umów. Powyżej wskazano, że kontrola jednego podmiotu nad drugim może istnieć, także w sytuacji gdy poszczególne postanowienia konkretnych umów analizowane osobno, nie dają podstawy do takiego wniosku. Sąd postanowił oddalić wniosek o zwrócenie się do Prezesa UOKIK o przedstawienie odpisów jawnej wersji umowy franczyzy i pozostałych umów przedłożonych Prezesowi Urzędu. W ocenie Sądu dowody te nie są niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości oraz mogłyby spowodować nadmierne przedłużenie postępowania w sprawie. Za trafne Sąd uznaje zarzuty naruszenia art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 kpa, zaznaczenia wymaga, że mają one charakter istotnego naruszenia. Zauważenia wymaga, że w podobnej kwestii Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wypowiedział się m.in. w wyrokach z dnia 5 czerwca 2024 r. V SA/Wa 1008/23 oraz z dnia 9 lutego 2024 r. V SA/Wa 1456/23. Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi a uchylił zaskarżoną decyzję. O kosztach postępowania sąd postanowił na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 ppsa w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 265 ze zm.). Złożyły się nań: wpis od skargi (1.000 zł), wynagrodzenie pełnomocnika będącego radcą prawnym (480 zł) oraz opłata od udzielonego pełnomocnictwa (17 zł).