IV SAB/Wa 365/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Agnieszka Wójcik po rozpoznaniu w dniu 11 maja 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Z. B. o stwierdzenie niezgodności z prawem zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 29 września 2017 r., IV SAB/Wa 365/16 o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia wniesionego na postanowienie z dnia 20 czerwca 2017 r. w sprawie ze skargi Z. B. na bezczynność Rzecznika Praw Obywatelskich w przedmiocie udzielenia pomocy w ochronie wolności i praw postanawia: odrzucić skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem wymienionego zarządzenia.

Postanowieniem z dnia 20 czerwca 2017 r., sygn. akt IV SAB/Wa 365/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia z dnia 31 marca 2017 r. o utrzymaniu w mocy postanowienia referendarza sądowego z dnia 1 lutego 2017 r. odmawiającego przyznania prawa pomocy. Na postanowienie to skarżący wniósł w ustawowym terminie zażalenie. Wobec tego Przewodniczący Wydziału zarządzeniem z dnia 29 września 2017 r. wezwał skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia w kwocie 100,-zł. Pomimo wezwania skarżący należnego wpisu nie uiścił, co skutkowało odrzuceniem zażalenia postanowieniem z dnia 23 kwietnia 2018 r. Na powyższe zarządzenie z dnia 29 września 2017 r. skarżący również wniósł w piśmie z dnia 9 kwietnia 2018 r. osobiście przez siebie sporządzoną skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem powyższego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Stosownie do treści art. 285a § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.), skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia przysługuje od prawomocnego orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego, gdy przez jego wydanie została stronie wyrządzona szkoda, a zmiana lub uchylenie orzeczenia w drodze innych przysługujących stronie środków prawnych nie było i nie jest możliwe. Z powyższego wynika, że skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia jest szczególnym środkiem prawnym mieszczącym się w kategorii nadzwyczajnych środków zaskarżenia, bowiem przysługuje wyłącznie od prawomocnego orzeczenia. O takiej interpretacji powołanego przepisu świadczy również uzasadnienie projektu (nr druku: VI.2001) do ustawy z dnia 12 lutego 2010 r. o zmianie ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 36, poz. 196). Skarga taka również przysługuje od orzeczenia niekończącego postępowania w sprawie, jednakże ono także musi uzyskać walor prawomocności przed wniesieniem skargi i takie ukształtowanie zakresu skargi jest zgodne ze stanowiskiem Trybunału Konstytucyjnego wyrażonym w wyroku z dnia 1 kwietnia 2008 r., SK 77/06 (OTK-A 2008, nr 3, poz. 39; Dz. U. z 2008 r. Nr 59, poz. 367). Zatem skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia można wnieść nie tylko od prawomocnego orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie, czyli rozstrzygającego ją co do istoty. Orzeczeniem w rozumieniu art. 285a powołanej ustawy jest każdy wyrok lub postanowienie, niezależnie od tego, czy kończy postępowanie w sprawie czy też nie. Jest to następstwem powołanego wyżej wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 1 kwietnia 2008 r., SK 77/06. Skarga nie przysługuje natomiast od zarządzeń przewodniczącego wydanych w postępowaniu sądowoadministracyjnym, bowiem na gruncie postępowania sądowoadministracyjnego charakter orzeczeń mają wyłącznie wyroki i postanowienia. Orzeczeniem w rozumieniu art. 285a § 1 powołanej ustawy nie jest więc zarządzenie przewodniczącego oraz postanowienie i zarządzenie referendarza sądowego. W świetle przytoczonych regulacji, skoro skarga przewidziana art. 285a § 1 powołanej ustawy przysługuje od prawomocnego orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego, to nie budzi wątpliwości, że wniesienie skargi na zarządzenie przewodniczącego jest niedopuszczalne i obliguje Sąd do jej odrzucenia. W myśl art. 285l powołanej ustawy, w przypadkach nieuregulowanych przepisami działu VIIa wspomnianej ustawy, dotyczącego skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, do postępowania wywołanego wniesieniem takiej skargi stosuje się odpowiednio przepisy o skardze kasacyjnej. Zatem – zgodnie z odpowiednio stosowanym art. 178 wymienionej ustawy – sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym skargę wniesioną po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalną, jak również skargę, której braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie. Z powyższych względów, na podstawie art. 178 w związku z art. 285l i art. 285a § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.