I OZ 532/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jolanta Rudnicka po rozpoznaniu w dniu 8 czerwca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Z. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 kwietnia 2018 r., sygn. akt IV SAB/Wa 365/16 odrzucające zażalenie Z. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 czerwca 2017 r., sygn. akt IV SAB/Wa 365/16 odrzucające skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 31 marca 2017 r., sygn. akt IV SAB/Wa 365/16 utrzymującego w mocy postanowienie referendarza sądowego z dnia 1 lutego 2017 r. odmawiającego przyznania prawa pomocy w sprawie ze skargi Z. B. na bezczynność Rzecznika Praw Obywatelskich w przedmiocie udzielenia pomocy w ochronie wolności i praw postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 20 czerwca 2017 r. odrzucił skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 31 marca 2017 r. o utrzymaniu w mocy postanowienia referendarza sądowego z dnia 1 lutego 2017 r. odmawiającego prawa pomocy. Na postanowienie z dnia 20 czerwca 2017 r. skarżący złożył zażalenie. Zarządzeniem z dnia 29 września 2017 r. Przewodnicząca Wydziału IV WSA w Warszawie wezwała skarżącego do uiszczenia wpisu od zażalenia w kwocie 100 zł w terminie 7 dnia od daty doręczenia odpisu zarządzenia pod rygorem odrzucenia zażalenia. Z. B. pismem z dnia 12 października 2017 r. wniósł zażalenie na to zarządzenie. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 30 listopada 2017 r. sygn. akt I OZ 1690/17 oddalił zażalenie. Zarządzeniem z dnia 20 grudnia 2017 r. Przewodnicząca Wydziału IV WSA w Warszawie wezwała skarżącego do wykonania prawomocnego zarządzenia z dnia 29 września 2017 r. o uiszczeniu wpisu sądowego. Wezwanie to zostało doręczone skarżącemu w dniu 8 stycznia 2018 r. W wyznaczonym terminie, tj. do dnia 15 stycznia 2018 r., skarżący nie uiścił wpisu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 23 kwietnia 2018 r. odrzucił zażalenie na w/w postanowienie tegoż Sądu z dnia 20 czerwca 2017 r. z powodu jego nieopłacenia. Na powyższe postanowienie skarżący wniósł zażalenie, w którym podniósł m. in., że sprawa dotyczy prawa pomocy, a więc zażalenie jest wolne od wpisu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 220 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 – dalej p.p.s.a.), skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd. Z akt sądowych niniejszej sprawy wynika, że pismem z dnia 20 grudnia 2017 r. wezwano skarżącego do wykonania prawomocnego zarządzenia z dnia 29 września 2017 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia, w terminie 7 dni od doręczenia wezwania. Wezwanie to doręczono skarżącemu w dniu 8 stycznia 2018 r., a więc 7 – dniowy termin upływał w dniu 15 stycznia 2087 r. Skarżący nie uiścił jednak należnego wpisu. Zauważyć należy, że przedmiotową kwestię rozstrzygnął już Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 30 listopada 2017 r., sygn. akt I OZ 1690/17, którym oddalił zażalenie skarżącego na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału IV Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 29 września z dnia 2017 r. w przedmiocie wezwania skarżącego do uiszczenia wpisu od zażalenia na postanowienie tegoż Sądu z dnia 20 czerwca 2017 r. odrzucającego skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia WSA w Warszawie z dnia 31 marca 2017 r. o utrzymaniu w mocy postanowienia referendarza sądowego z dnia 1 lutego 2017 r. odmawiającego przyznania prawa pomocy. We wskazanym postanowieniu z dnia 30 listopada 2017 r. NSA podał, że skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, o jakiej mowa w art. 285a p.p.s.a., jest instrumentem służącym zainicjowaniu nowego postępowania, którego celem jest wykazanie, że kwestionowane (zaskarżone) orzeczenie zostało wydane niezgodnie z prawem i z tej bezprawności orzeczenia wynikła szkoda. Przepis art. 227 § 2 p.p.s.a. nie może mieć tu zatem zastosowania. NSA wskazał, że wpis, do uiszczenia którego wezwano skarżącego, dotyczy zażalenia o odrzuceniu skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, a nie postanowienia odmawiającego przyznania prawa pomocy. Podano, że kwestia prawa pomocy w tym postępowaniu została prawomocnie rozstrzygnięta prawomocnym postanowieniem NSA z dnia 20 września 2017 r., sygn. I OZ 1368/17 i w tym postępowaniu nie żądano od strony wpisu. NSA podkreślił, że zaskarżone postanowienie, od którego zażądano wpisu, wydane jest w przedmiocie stwierdzenia niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, a nie w przedmiocie kosztów sądowych. NSA zaznaczył, że na tę okoliczność nie ma wpływu fakt, że w trybie art. 285a § 1 p.p.s.a skarżący wniósł skargę w stosunku do prawomocnego postanowienia WSA z dnia 31 marca 2017 r. w przedmiocie przyznania prawa pomocy poprzez ustanowienie pełnomocnika i zwolnienie od kosztów sądowych. Wskazano, że zgodnie z art. 227 § 2 p.p.s.a. nie pobrano od skarżącego wpisu od zażalenia od zaskarżonego zarządzenia, które jako wydane w przedmiocie kosztów sądowych na podstawie tego przepisu wolne jest od opłat sądowych. Niniejsze zażalenie dotyczy w istocie tego samego zarządzenia Przewodniczącego Wydziału IV Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 września 2017 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu, które NSA w/w postanowieniem z dnia 30 listopada 2017 r., uznał za prawidłowe. Na skutek bowiem wydania postanowienia NSA z dnia 30 listopada 2017 r. zarządzenie z dnia 29 września 2017 r. uzyskało walor prawomocności, a więc WSA wezwał skarżącego do jego wykonania – czyli do uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia. Skoro zatem prawidłowo wezwano skarżącego wykonania prawomocnego zarządzenia wzywającego do uiszczenia wpisu od zażalenia, a ten nie uiścił żądanej opłaty, to uznać należy, że Sąd I instancji – w myśl art. 220 § 3 p.p.s.a. – musiał zażalenie odrzucić. Tym samym zaskarżone postanowienie nie narusza przepisów obowiązującego prawa. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.