IV SAB/Wa 1290/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Wykowski Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec Sędzia WSA Wojciech Rowiński (spr.) po rozpoznaniu w dniu 14 kwietnia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi J. P. na bezczynność Wojewody [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku 1) zobowiązuje Wojewodę [...] do rozpoznania wniosku J. P. o wydanie zezwolenia na pracę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej dla O. R. w terminie jednego miesiąca od dnia otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2) stwierdza, że Wojewoda [...] dopuścił się bezczynności w rozpatrzeniu wniosku, o którym mowa w pkt 1: 3) stwierdza, że bezczynność, o której mowa powyżej, miała miejsce bez rażącego naruszenia prawa, 4) w pozostałym zakresie oddala skargę, 5) zasądza od Wojewody [...] na rzecz J. P. kwotę 597 zł (pięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pismem z [...] listopada 2020 r. J.P. (dalej: "Skarżąca"), reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła skargę na bezczynność Wojewody [...] (dalej: "Wojewoda", "Organ") w przedmiocie rozpatrzenia jej wniosku o udzielenie zezwolenia na pracę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej dla O.R. W skardze wniesiono o: 1) stwierdzenie, że w sprawie wystąpiła bezczynność Organu, mająca charakter rażący; 2) zobowiązanie Organu do wydania decyzji w terminie dwóch tygodni od dnia otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 3) przyznanie Skarżącej od Organu sumy pieniężnej oraz wymierzenie Organowi grzywny; 4) zasądzenie na rzecz Skarżącej zwrotu kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi wskazano, że pomimo upływu ustawowego terminu rozpoznania odwołania przewidzianego w art. 35 § 1 i 3 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. 2020 poz. 256; dalej: k.p.a.) Wojewoda nie zakończył postępowania i nie podjął żadnych czynności w celu merytorycznego rozpoznania sprawy. Wobec powyższego wniesione zostało ponaglenie w trybie art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a., które także nie przyniosło skutku. W odpowiedzi na skargę, udzielonej w piśmie z [...] grudnia 2020 r., Wojewoda wniósł o oddalenie skargi. Wojewoda wskazał, że wniosek Skarżącej wpłynął [...] czerwca 2020 r. Pismem z [...] listopada 2020 r. wezwano ją do uzupełnienia braków wniosku niezbędnych do wydania rozstrzygnięcia. Wcześniej, [...] listopada 2020 r. wpłynęło ponaglenie w ww. sprawie. W dniu [...] listopada 2020 r. wpłynęła skarga na bezczynność Wojewody. W uzasadnieniu wniosku o oddalenie skargi Organ podniósł, że w sprawie nie można mówić o bezczynności, albowiem konieczne jest uzupełnienie braków wniosku i materiału dowodowego przez Skarżącą, co nie nastąpiło do dnia wpływu skargi, a Organ w dalszym ciągu oczekuje na dokumenty, które powinny być załączone do wniosku – umowa o pracę, potwierdzenie uiszczania składek na ubezpieczenie społeczne. Wojewoda wniósł o oddalenie wniosków o zasądzenie sumy pieniężnej oraz grzywny, wskazując, że przedłużenie postępowania nie było spowodowane złą wolą organu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2020 r., poz. 190) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 poz. 2325 z późn. zm. - dalej "p.p.s.a.") wynika, że kontrola ta obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na bezczynność w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Środki dyscyplinujące, którymi dysponuje sąd w razie uwzględnienia skargi na bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie przez organ postępowania, określa w pierwszej kolejności art.149 § 1 p.p.s.a. W myśl tego przepisu sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art.149 § 1 lit. a p.p.s.a.). Art. 149 § 2 p.p.s.a. stanowi, że sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6. W myśl art. 154 § 6 p.p.s.a. grzywnę wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Przepis art. 119 pkt 4 w zw. z art. 120 p.p.s.a. umożliwia sądowi administracyjnemu rozpoznanie sprawy ze skargi na bezczynność organu w trybie uproszczonym, tj. na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. W myśl art. 53 § 2b p.p.s.a. skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Wymóg wniesienia w/w ponaglenia został przez Skarżącej dopełniony. W ocenie Sądu skarga jest zasadna, albowiem w dacie wniesienia skargi Wojewoda pozostawał bezczynny w rozpoznaniu wniosku Skarżącej. Organy administracji publicznej mają obowiązek działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia (art. 12 § 1 k.p.a.). Na organie prowadzącym postępowanie spoczywa obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do załatwienia sprawy (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.). Stosownie do treści art. 35 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym – w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. (art. 35 § 3 k.p.a.). W myśl natomiast art. 36 § 1 k.p.a. o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 k.p.a.). Jak wynika z przedstawionych Sądowi akt administracyjnych, wpływ wniosku Skarżącej do Wojewody nastąpił [...] czerwca 2020 r. Pismem z [...] października 2020 r. do sprawy zgłosił się pełnomocnik Skarżącej, natomiast pismem z [...] listopada 2020 r. zostało wniesione ponaglenie w trybie art. 37 § 1 k.p.a. Wezwaniem z [...] listopada 2020 r. zwrócono się do Skarżącej o uzupełnienie wniosku i nadesłanie umowy o pracę cudzoziemki, której dotyczył wniosek oraz kopii dokumentów potwierdzających opłacanie składek na ubezpieczenie społeczne. Skarga do sądu administracyjnego na bezczynność wpłynęła do Wojewody [...] listopada 2020 r., a przekazano ją przy piśmie z [...] grudnia 2020 r. Zdaniem Sądu, ogół przedstawionych powyżej okoliczności uzasadnia uwzględnienie skargi przy jednoczesnym stwierdzeniu, na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a., iż rozpatrując sprawę Wojewoda dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu odwołania Skarżącej (pkt 2 wyroku). Z tych względów na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. skargę należało uwzględnić. Jednocześnie – wobec braku wydania rozstrzygnięcia dotyczącego wniosku Spółki – na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. istnieje konieczność zobowiązania Organu do jego rozpoznania, o czym Sąd orzekł w pkt 1 wyroku, wyznaczając 1 miesięczny termin od daty zwrotu akt z prawomocnym wyrokiem. Powołany na wstępie art. 149 § 1a p.p.s.a. zobowiązuje sąd administracyjny, który stwierdził bezczynność w prowadzeniu postępowania organu, do jednoczesnego stwierdzenia, czy w/w bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Za rażące naruszenie przepisów art. 35 k.p.a. można uznać ich oczywiste niezastosowanie lub zastosowanie nieprawidłowe, jak również długotrwałość prowadzenia postępowania, czy też brak jakiejkolwiek aktywności organu (por. wyroki WSA w Warszawie z 11 grudnia 2013 r., sygn. I SAB/Wa 525/13, WSA w Poznaniu z 19 lutego 2014 r., sygn. IV SAB/Po 126/13, dostępne orzeczenia.nsa.gov.pl). Oceniając w świetle w/w kryteriów przebieg postępowania objętego skargą, Sąd uznał, że zaistniała w sprawie bezczynność (aczkolwiek bezspornie niepożądana i naruszająca interes Skarżącej) ostatecznie nie nosi znamion rażącego naruszenia prawa (pkt 3 wyroku). Przy określaniu stopnia naruszenia przez organ przepisów k.p.a., regulujących terminowość załatwiania spraw administracyjnych, nie mógł ujść uwadze Sądu, znany mu urzędu zarówno fakt pewnego stopnia skomplikowania spraw o udzielenie cudzoziemcom pozwolenia na pobyt czasowy i pracę, jaki i fakt rozpatrywania przez organ ich dużej liczby, co w naturalny sposób znacznie utrudnia dotrzymywanie terminów kodeksowych. Dostrzegając tego rodzaju obiektywne uwarunkowania, w pewnym zakresie usprawiedliwiające niedochowanie przez organ ustawowych terminów, przewidzianych w k.p.a., Sąd zwraca jednakże stanowczo uwagę, że stan taki w żadnym razie nie zwalnia organu z obowiązku systematycznego podejmowania takich działań organizacyjnych, które umożliwią mu wypełnianie ustawowych obowiązków. Zaistniałe okoliczności sprawy nie uzasadniają w ocenie Sądu, orzeczenia o przyznaniu sumy pieniężnej lub też zasądzenia grzywny przewidzianej w art. 149 2 p.p.s.a., stąd skargę w tym zakresie oddalono (pkt 4 wyroku). Na zasadzie art. 200 p.p.s.a. Sąd zasądził od organu na rzecz Skarżącego zwrot poniesionych kosztów postępowania w łącznej kwocie 597 zł tytułem uiszczonego wpisu sądowego, opłaty za czynności radcy prawnego oraz uiszczonej opłaty skarbowej od pełnomocnictwa. Z powyższych względów Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie: art.149 § 1 pkt 3 p.p.s.a., art.149 § 1a p.p.s.a. oraz art. 200 p.p.s.a.