IV SAB/Po 78/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Monika Świerczak po rozpoznaniu w dniu 14 września 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. B. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie rozpoznania wniosku mieszkańców ul. [...] z dnia [...] sierpnia 2021 r. dotyczącego uwzględnienia protestu z dnia [...] stycznia 2021 r. postanawia: 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić stronie skarżącej M. B. kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) tytułem uiszczonego wpisu od skargi.

Pismem z 10 listopada 2021 r. M. B. (dalej też jako "Skarżący") wniósł skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego (dalej też jako "SKO") z [...] września 2021 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego. Sprawa została zarejestrowana w tut. Sądzie pod sygn. akt IV SA/Po 993/21. M. B. w odpowiedzi na wezwanie Sądu z 09 lutego 2022 r. (k. 22 akt sąd.), pismem z [...] lutego 2022 r. (k. 25 akt sąd.) wskazał, że wnosi również skargi na bezczynność. W związku z powyższym, na podstawie zarządzenia z 09 maja 2022 r. skargę M. B. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie rozpoznania wniosku mieszkańców ul. [...] z dnia [...] sierpnia 2021 r. dotyczącego uwzględnienia protestu z dnia [...] stycznia 2021 r., zarejestrowano pod sygn. akt IV SAB/Po 78/22. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 poz. 329 z późn. zm.; dalej jako: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Art. 3 § 2 p.p.s.a. stanowi, iż kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267, z późn. zm.) oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613) oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., oraz w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 2a i 3 p.p.s.a.). W pojęciu sprawy sądowoadministracyjnej mieści się zatem kontrola działalności administracji publicznej w zakresie wyznaczonym art. 3 p.p.s.a., a także kontrola innych kwestii rozpoznawanych w postępowaniu prowadzonym na podstawie przepisów p.p.s.a., jak wymienione w art. 4 p.p.s.a. spory o właściwość lub kompetencję, a także przekazanych z mocy ustaw odrębnych. Oznacza to, że sąd administracyjny nie jest właściwy do rozpoznawania spraw, które nie zostały wymienione w cytowanych przepisach. Z kolei zaskarżenie bezczynności jest dopuszczalne tylko w takim zakresie, w jakim dopuszczalne jest zaskarżenie decyzji, postanowień, aktów lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a. W razie stwierdzenia, że brak jest podstaw do realizacji żądania w jednej z form działania organów administracji określonych w 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a. i podlegających kontroli sądów administracyjnych, skarga na bezczynność kontroli takiej również nie może być poddana i jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu (zob. postanowienie WSA z 29.04.2022 r., II SAB/Op 94/21, CBOSA). Przedmiotem skargi skarżący uczynił bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie rozpoznania wniosku mieszkańców ul. [...] z dnia [...] sierpnia 2021 r. dotyczącego uwzględnienia protestu z dnia [...] stycznia 2021 r. Wniosek ten – w ocenie Sądu – był w istocie ponagleniem dotyczącym uwzględnienia protestu z dnia [...] stycznia 2021 r. Podkreślić należy, że ponaglenie stanowi jedynie formalny wymóg wniesienia skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Skargę tę można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu, a warunek ten jest spełniony niezależnie od stanowiska zajętego przez ten organ. Skarga jest dopuszczalna niezależnie od tego, czy organ wyższego stopnia rozpatrzy ponaglenie oraz od tego, czy jego stanowisko będzie pozytywne lub negatywne (por. wyroki: WSA z 22.10.2019 r., I SAB/Bd 8/18; WSA z 07.07.2020 r., I SAB/Wa 27/20, CBOSA). Ponadto trzeba dodać, że ponaglenie nie służy kontroli rozstrzygnięć podjętych w postępowaniu administracyjnym, lecz ma na celu wymuszenie na właściwym organie załatwienia sprawy poprzez zawiadomienie organu wyższego stopnia (por. A. Wróbel (w:) M. Jaśkowska, M. Wilbrandt-Gotowicz, A. Wróbel, Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego, LEX/el. 2021, art. 37). Co więcej, rozpoznanie ponaglenia następuje w drodze czynności nadzorczej, która - nawet jeśli zostanie ujęta w formie postanowienia - nie może być zaskarżona do sądu administracyjnego i nie przysługuje na nie zażalenie. Powyższe orzeczenie należy do postanowień, o jakich mowa w art. 123 k.p.a. i ma ono charakter wpadkowy (incydentalny). Nie kończy postępowania, nie rozstrzyga sprawy co do istoty i nie ma cech samodzielnego postępowania administracyjnego, na które przysługuje skarga do sądu (por. wyrok NSA z 07.02.2012 r., II OSK 2259/10, CBOSA). Skarga nie podlega właściwości rzeczowej sądu administracyjnego, ponieważ jej przedmiot nie mieści się w zakresie kognicji tego sądu, wyznaczonego przede treścią art. 3 p.p.s.a. Skoro Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu nie jest właściwy do rozpoznania skargi, to należało ją uznać za niedopuszczalną, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., wedle którego sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a. należało orzec jak w pkt I sentencji. O zwrocie wpisu sądowego Sąd orzekł na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. pkt II sentencji.