IV SAB/Po 57/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Tomasz Grossmann po rozpoznaniu w dniu 20 kwietnia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi R. S. na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w przedmiocie rozpoznania ponaglenia ([...]) postanawia odrzucić skargę.

R. S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na bezczynność i przewlekłe prowadzenie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze postępowania w sprawie rozpoznania ponaglenia, której to sprawie, jak stwierdził skarżący, ww. organ "nadał bieg pod [...]". W odpowiedzi na skargę SKO w P. wniosło o jej odrzucenie, podnosząc, że trudno jest organowi odnieść się do skargi ze względu na niejasne sformułowanie zarzutów. Uwagi w skardze zawarte są niezrozumiałe i nie zasługują na uwzględnienie. Jednocześnie SKO wyjaśniło, że wskazana w skardze sprawa zarejestrowana pod ww. numerem dotyczyła podania R. S. z [...] listopada 2019 r. zatytułowanego "Ponaglenie", dotyczącego "wniesionego zaskarżenia uchwały z dnia [...].11.2010r." Pismem z [...] listopada 2019 r. nr [...] organ przekazał przedmiotowe podanie do Rady Miejskiej w Ś. w celu nadania sprawie dalszego biegu, wyjaśniając przy tym, że przekazanie podania jest konieczne z uwagi na fakt, iż SKO nie jest organem uprawnionym do działania w sprawie związanej z zaskarżeniem uchwały Rady Miejskiej w Ś.. R. S. ww. pismo SKO otrzymał do wiadomości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, z późn. zm.; dalej w skrócie "p.p.s.a.") sąd orzeka w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność organów lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Ponadto, sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. (art. 3 § 2a p.p.s.a.) oraz sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 p.p.s.a.). Skarga na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest zatem dopuszczalna jedynie wówczas, gdy żądane przez stronę skarżącą działanie miałoby przybrać postać: decyzji administracyjnej; postanowienia, na które służy zażalenie, kończącego postępowanie lub rozstrzygającego sprawę co do istoty; albo innego aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczącej uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. W niniejszej sprawie przedmiotem skargi uczyniono bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania w kwestii rozpoznania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze ponaglenia wniesionego przez skarżącego na bezczynność organu Gminy Ś.. W związku z tym należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 37 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256, z późn. zm.; dalej w skrócie "k.p.a.") stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli: 1) nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (bezczynność); 2) postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość). Stosownie do § 3 art. 37 k.p.a. ponaglenie wnosi się: 1) do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie; 2) do organu prowadzącego postępowanie – jeżeli nie ma organu wyższego stopnia. Organ rozpatrując ponaglenie wydaje postanowienie (art. 37 § 6 ab initio k.p.a.), na które nie służy zażalenie (art. 141 § 1 a contrario k.p.a.). Z przywołanej regulacji wynika, że ponaglenie jest w istocie podaniem (żądaniem) o rozpatrzenie przez właściwy organ administracji publicznej kwestii bezczynności lub przewlekłości postępowania danego organu administracji publicznej (zwykle: organu niższego stopnia). Skuteczne wniesienie ponaglenia wszczyna incydentalne ("wpadkowe") postępowanie w kwestii stwierdzenia bezczynności lub stwierdzenia przewlekłości postępowania, odrębne od postępowania właściwego ("głównego"), i kończy się wydaniem postanowienia. Uprzednie wniesienie ponaglenia jest również niezbędną przesłanką skutecznego wniesienia do sądu administracyjnego skargi na bezczynność lub przewlekłość organu w rozpoznaniu sprawy "głównej". Należy raz jeszcze podkreślić, że rozpoznanie ponaglenia jest kwestią odrębną od właściwego ("głównego") postępowania, choć niewątpliwie z nią powiązaną. Przepisy k.p.a. nie przewidują możliwości zaskarżenia postanowienia wydawanego przez organ, do którego wniesiono ponaglenie. Skoro zaś prawodawca nie przewidział możliwości wnoszenia zażalenia czy innego środka zaskarżenia na tego typu rozstrzygnięcie, to w świetle przywołanego wyżej art. 3 § 2 p.p.s.a. nie przysługuje na nie również skarga do sądu administracyjnego (por. postanowienia NSA: z [...].02.2017 r., II OSK [...]; z [...].01.2018 r., II OSK [...]; z [...].04.2019 r., II OSK [...], z [...].06.2019 r., I OSK [...] – CBOSA). Podsumowując, skoro zainicjowane wniesieniem ponaglenia postępowanie wpadkowe (toczące się zwykle przed organem wyższego stopnia) kończy się wydaniem postanowienia, na które nie służy zażalenie, to należy uznać, że nie jest dopuszczalna skarga do sądu administracyjnego zarówno na to postanowienie, jak i na bezczynność lub przewlekłość organu wyższego stopnia w wydaniu tego postanowienia, czyli w zakresie rozpatrzenia ponaglenia. Mając wszystko to na uwadze Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., orzekł, jak w sentencji postanowienia.